# Novaĵoj kaj amaskomunikiloj en Esperanto: gazeto, televido

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/amaskomunikiloj-kaj-nova%C4%B5oj/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Gazeto, televido, radio, novaĵo: ĉirkaŭ 90 Esperantaj vortoj pri gazetaro, televido, radio kaj interretaj novaĵoj, kun prononco kaj trompaj similaĵoj.

***Gazeto*** estas periodaĵo, kiu sciigas aktualaĵojn, ***televido*** estas la sistemo de moviĝantaj bildoj kun sono kaj ĝiaj programoj, ***elsendo*** estas unu radia aŭ televida programo kaj ***novaĵo*** estas informo pri tio, kio ĵus okazis. Plej multaj vortoj pri amaskomunikiloj konsistas el kelkaj vortpartoj: *-ist-* por profesiulo, *-il-* por aparato, *-ej-* por loko kaj *-ar-* por grupo. Ĉi tiu paĝo grupigas ĉirkaŭ 90 vortojn laŭ temo, montras la parojn, kiuj konfuzas lernantojn, kaj finiĝas per frazoj por reuzo. La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

## Gazetoj kaj revuoj

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *gazeto* | ga-ZE-to | ReVo: periodaĵo, kiu sciigas aktualaĵojn |
| *taggazeto*, *ĉiutaga gazeto* | tag-ga-ZE-to, ĉi-u-TA-ga ga-ZE-to | ReVo: *taggazeto* estas *ĉiutaga gazeto*; ĝi listigas *ĵurnalo* kiel sinonimon |
| *gazetaro* | ga-ze-TA-ro | ĉiuj gazetoj de loko aŭ lando |
| *magazino* | ma-ga-ZI-no | ReVo: populara periodaĵo, ofte ilustrita, kun diversaj rubrikoj |
| *revuo* | re-VU-o | ReVo, 3-a senco: ne ĉiutaga periodaĵo dediĉita al unu fako |
| *periodaĵo* | pe-ri-o-DA-ĵo | la ĝenerala vorto de ReVo por *gazeto*, *magazino*, *revuo*, *bulteno* |
| *bulteno* | bul-TE-no | regula informfolio de societo aŭ institucio |
| *numero* | nu-ME-ro | unuopa eldono de periodaĵo; ReVo listigas ĝin inter la partoj de periodaĵo |
| *artikolo* | ar-ti-KO-lo | ReVo, 2-a senco: teksto en gazeto, revuo aŭ broŝuro |
| *titolo* | ti-TO-lo | ReVo: la supra nomo de libro, gazeto, artikolo aŭ ĉapitro |
| *ĉefartikolo* | ĉef-ar-ti-KO-lo | PMEG: la ĉefa artikolo de gazeto, kutime montranta la opinion de la eldonanto aŭ de la ĉefredaktisto |
| *rubriko* | ru-BRI-ko | grupo de artikoloj sub unu temtitolo |
| *kolumno* | ko-LUM-no | ReVo, 2-a senco: fiksa loko en sinsekvaj numeroj por unu aŭtoro aŭ unu temo |
| *intervjuo*, *intervjui* | in-ter-VJU-o, in-ter-VJU-i | ReVo: demandoj kaj respondoj pri la vivo aŭ opinioj de iu; la persono estas objekto: *intervjui la ministron* |
| *reklamo* | rek-LA-mo | vendo kaj laŭdo de produkto aŭ entrepreno |
| *anonco* | a-NON-co | ReVo: *gazetanonco* estas anonco publikigita en gazeto |

### Gazeto aŭ ĵurnalo?

Ambaŭ povas signifi „gazeto”, sed *gazeto* estas la pli sekura elekto. ReVo difinas *ĵurnalo* kiel *gazeto* kaj aldonas duan sencon, novaĵan bultenon, kiel en *la televida ĵurnalo*. Ĝi notas ankaŭ, ke la *Fundamento* ne difinas *ĵurnalo* kaj ke la Akademio oficialigis la vorton poste, en sia Unua Oficiala Aldono. *Gazeto* estas pli firme enradikiĝinta, kaj la vortlisto *Vortoj de la Bona Lingvo* konsilas anstataŭe *gazeto*, *taggazeto* aŭ *revuo*. *Ĵurnalo* ne signifas personan taglibron: por tio diru *taglibro*.

La kutima vorto por la profesio estas *ĵurnalisto*; *gazetisto* estas specife gazeta ĵurnalisto. *Revuo* havas ankaŭ aliajn sencojn, nome soldatan paradan inspektadon kaj teatran revuon, do *magazino* aŭ *gazeto* povas esti pli klaraj.

## Homoj, kiuj faras kaj legas la novaĵojn

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *ĵurnalisto* | ĵur-na-LIS-to | ReVo: profesiulo, kiu kolektas novaĵojn aŭ prezentas ilin en la amaskomunikiloj |
| *gazetisto* | ga-ze-TIS-to | ReVo: ĵurnalisto de gazeto |
| *raportisto* | ra-por-TIS-to | ReVo: ĵurnalisto, kiu raportas pri eventoj; *reportero* estas malofta, kaj ReVo konsilas *raportisto* |
| *korespondanto* | ko-res-pon-DAN-to | *korespondi* „interŝanĝi leterojn” + *-ant-*; la ekzemploj de ReVo inkluzivas kunlaborantojn de *Monato* |
| *redaktisto*, *redaktoro* | re-dak-TIS-to, re-dak-TO-ro | ReVo: *redaktisto* redaktas profesie; *redaktoro* estas sinonimo |
| *ĉefredaktisto* | ĉef-re-dak-TIS-to | PMEG: la redaktisto, kiu respondecas pri la enhavo de gazeto aŭ revuo |
| *redaktejo* | re-dak-TE-jo | PMEG: la loko, kie oni redaktas gazeton; ReVo havas ankaŭ *redakcio* |
| *eldonisto* | el-do-NIS-to | ReVo: mendas aŭ akceptas manuskriptojn, korektas ilin, planas presadon kaj vendadon |
| *anoncisto*, *parolisto* | a-non-CIS-to, pa-ro-LIS-to | ReVo: profesia voĉo, kiu anoncas; *parolisto* prezentas novaĵojn el amaskomunikilo |
| *abonanto* | a-bo-NAN-to | homo, kiu ricevas periodaĵon laŭ abono; verbo *aboni* |
| *leganto* | le-GAN-to | *legi* + *-ant-*; la grupo estas *legantaro* |

## Televido kaj radio

*Televido* havas en ReVo du ĉefajn sencojn: la tekniko de sendado kaj ricevado de moviĝantaj bildoj kaj sono, kaj la programoj faritaj per ĝi. La aparato estas *televidilo*. ReVo markas la trian sencon de *televido* („televida aparato”) kiel maloftan kaj evitindan, do por la objekto diru *televidilo*.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *televido* | te-le-VI-do | la sistemo kaj ĝiaj programoj |
| *televidilo* | te-le-vi-DI-lo | *televidi* + *-il-*: aparato por spekti televidon |
| *spekti televidon*, *rigardi televidon* | SPEK-ti te-le-VI-don, ri-GAR-di te-le-VI-don | PMEG uzas *rigardi televidon*; ReVo listigas ankaŭ *televidi* |
| *kablotelevido* | ka-blo-te-le-VI-do | ReVo: sistemo, en kiu programoj atingas klientojn per kablo |
| *kanalo* | ka-NA-lo | ReVo, 4-a senco: komunikvojo, ekzemple la frekvenco de radia aŭ televida stacio |
| *televidstacio* | te-le-vid-sta-CI-o | ReVo: stacio, kiu elsendas televidajn programojn |
| *radio*, *radiofonio* | ra-DI-o, ra-di-o-fo-NI-o | ReVo: la sistemo de publika dissendado per radiondoj |
| *radio*, *radioaparato* | ra-DI-o, ra-di-o-a-pa-RA-to | ReVo: aparato por aŭskulti elsendojn |
| *radistacio*, *radiostacio* | ra-di-sta-CI-o, ra-di-o-sta-CI-o | ReVo listigas ambaŭ |
| *programo* | pro-GRA-mo | ReVo, sence b: la listo de prezentotaj eroj, sur scenejo, en radio aŭ en televido |
| *televidprogramo*, *televidaĵo* | te-le-vid-pro-GRA-mo, te-le-vi-DA-ĵo | ReVo: *televidaĵo* estas aparta filmo aŭ elsendo |
| *elsendo* | el-SEN-do | de *elsendi*; ReVo uzas ĝin por radiaj kaj televidaj programoj |
| *elsendi*, *dissendi* | el-SEN-di, dis-SEN-di | ReVo: *elsendi* „sendi eksteren sonojn, bildojn, informojn”; *dissendi* estas sinonimo en tiu senco |
| *spektanto* | spek-TAN-to | ReVo: homo, kiu spektas teatraĵon, televidon aŭ similan spektaklon; evitu la arkaisman *spektatoro* |
| *aŭskultanto* | aŭ-skul-TAN-to | ReVo: iu, kiu aŭskultas elsendojn de radiostacio |

*Radio* kovras kaj la dissendadon kaj la aparaton, do la kunteksto decidas: *Mi aŭskultas la radion*. La adjektivo *televida* signifas „de televido”. Rimarko en ReVo atentigas, ke *publika* kontrastas ne nur kun *privata*, sed ankaŭ kun *ŝtata*: *publika televido* ne egalas al *ŝtata televido*.

## Novaĵoj, faktoj kaj fontoj

*Novaĵo* konsistas el *nov-* „nova” + *-aĵ-* „aĵo”. ReVo donas tri sencojn: io, kio ĵus okazis; io freŝe anoncita; io, kio aperas unuafoje. Por „la novaĵoj” la ekzemploj de ReVo uzas la pluralon *novaĵoj*, kaj unuopa novaĵo estas *novaĵo*.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *novaĵo*, *novaĵoj* | no-VA-ĵo, no-VA-ĵoj | unuopa novaĵo kaj „la novaĵoj” ĝenerale |
| *aktualaĵo* | ak-tu-a-LA-ĵo | ReVo: afero de aktuala publika intereso |
| *informo* | in-FOR-mo | *informi* „sciigi” |
| *raporto* | ra-POR-to | *raporti* „alporti informojn pri io” |
| *fakto* | FAK-to | ReVo: reala, ne fikcia evento, sur kiu eblas bazi rezonadon |
| *fonto* | FON-to | ReVo, 3-a senco: dokumento aŭ parolo, el kiu venas citaĵo aŭ scio |
| *ĝisdata* | ĝis-DA-ta | kun la plej novaj informoj; verbo *ĝisdatigi* |
| *falsaĵo* | fal-SA-ĵo | ReVo: rezulto de falsado; nenaŭtentika objekto aŭ malvera informo |
| *falsa novaĵo* | FAL-sa no-VA-ĵo | ReVo: malĝusta, trompa informo pri novaĵoj; la artikolo de Vikipedio titoliĝas *Falsaj novaĵoj* |
| *trompnovaĵo* | tromp-no-VA-ĵo | ReVo: intence malĝusta informo, trompa novaĵo |
| *misinformo* | mi-sin-FOR-mo | ReVo: malĝusta, malvera aŭ trompa informo; *mis-* „malĝuste” |
| *propagando* | pro-pa-GAN-do | ReVo: klopodo disvastigi ideon |

**Atentu pri la trompa amiko *aktuala*.** ReVo nomas ĝin elstara falsa amiko inter lingvoj, ĉar similaj vortoj en nacilingvoj havas aliajn sencojn. En Esperanto la plej taŭga senco estas „grava kaj interesa en la nuna momento” (*aktualaĵo*). Por la ceteraj sencoj ReVo konsilas pli precizajn vortojn: por „nuna” diru *nuna* aŭ *kuranta*, por „reala, efektiva” diru *reala*, *efektiva* aŭ *vera*, kaj por „efektive” diru *efektive* aŭ *fakte*. Kiel via lingvo povas trompi vin, vidu sube en la sekcio „Trompaj similaĵoj en via lingvo”.

Pri vortoj de debato kaj opinio (*opinio*, *debato*, *argumento*) vidu [politikon kaj socion](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/politiko-kaj-socio/).

## Interretaj amaskomunikiloj kaj sociaj mesaĝoj

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *blogo* | BLO-go | ReVo: novvorto, interreta taglibro; la vortlisto sugestas *reta taglibro* |
| *blogi* | BLO-gi | ReVo: skribi blogon per aldono de mesaĝoj |
| *blogaĵo* | blo-GA-ĵo | ReVo: unuopa aldono al blogo |
| *podkasto* | pod-KAS-to | ReVo: sonregistraĵo, liverata per *podkastado* |
| *afiŝo* | a-FI-ŝo | ReVo: presita anonco sur muro; ankaŭ mesaĝo sendita al forumo aŭ dissendolisto |
| *afiŝi* | a-FI-ŝi | ReVo, 3-a senco: sendi mesaĝon al forumo de komputila reto |
| *aboni* | a-BO-ni | ReVo: ankaŭ sekvi forumon, dissendoliston aŭ RSS-fluon |

Nomojn de sociaj retejoj, ligojn, retpoŝton kaj aplikaĵojn vidu en la paĝo pri [teknologio kaj interreto](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/teknologio-kaj-interreto/).

## Eldonado, presado kaj gazetara libereco

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *publikigi* | pu-bli-KI-gi | ReVo: fari ion publike havebla aŭ konata, presite aŭ per la amaskomunikiloj |
| *eldoni* | el-DO-ni | ReVo, 2-a senco: publikigi kaj vendi verkon |
| *eldonejo* | el-do-NE-jo | ReVo: entrepreno, kiu eldonas verkojn |
| *aperi* | a-PE-ri | ReVo, 3-a senco: pri libro aŭ gazeto, esti publikigata; *aperigi* ReVo ligas al *publikigi* |
| *presi* | PRE-si | ReVo: reprodukti tekston multnombre, kutime per inko sur papero; la loko: *presejo* |
| *amasinformilo*, *amaskomunikilo* | a-mas-in-for-MI-lo, a-mas-ko-mu-ni-KI-lo | ReVo: ĝeneralaj vortoj por gazeto, televido kaj radio |
| *cenzuro* | cen-ZU-ro | ReVo: kontrolo de la publikigo de informoj, ekzemple pro politikaj aŭ moralaj kialoj |
| *cenzuri* | cen-ZU-ri | apliki cenzuron; la objekto ricevas *-n*: *cenzuri la gazetojn* |
| *libereco* | li-be-RE-co | *libera* + *-ec-* |
| *gazetara libereco* | ga-ze-TA-ra li-be-RE-co | la artikolo de Vikipedio titoliĝas *Gazetarlibereco* |

Du avertoj el ReVo. *Cenzuro* ne rajtas signifi lernejan noton; ReVo nomas tion germanismo, evitinda. Kaj rimarko en ReVo sugestas, ke *amaskomunikilo* pli taŭgas por la interreto, kie homoj komunikas ambaŭdirekte, dum unudirektaj gazetoj kaj televido konvenas al *informilo*.

## Kiel oni faras vortojn pri amaskomunikiloj

| Vortparto | Signifo | Ekzemploj |
|---|---|---|
| *-ist-* | profesiulo | *gazetisto*, *ĵurnalisto*, *raportisto*, *redaktisto*, *eldonisto* |
| *-ant-* | persono, kiu faras la agon | *abonanto*, *spektanto*, *aŭskultanto*, *leganto* |
| *-ej-* | loko | *redaktejo*, *eldonejo*, *presejo* |
| *-il-* | aparato, ilo | *televidilo*, *informilo*, *amasinformilo* |
| *-ar-* | grupo, kolekto | *gazetaro*, *spektantaro*, *legantaro* |
| *-aĵ-* | konkreta afero | *novaĵo*, *aktualaĵo*, *televidaĵo*, *periodaĵo*, *blogaĵo*, *falsaĵo* |
| *ĉef-* | ĉefa, plej grava | *ĉefartikolo*, *ĉefredaktisto* |
| *mis-* | malĝuste | *misinformo*, *misraporto* |

PMEG uzas *redaktejo* kiel sian ekzemplon por *-ej-*, *gazetaro* por *-ar-* („ĉiuj gazetoj en unu regiono”) kaj *ĉefartikolo* por *ĉef-*. Pli pri tiuj partoj: [sufiksoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/) kaj [vortfarado](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/vortfarado/).

## Trompaj similaĵoj en via lingvo

Multaj vortoj de ĉi tiu paĝo aspektas kiel vortoj de nacilingvoj, sed signifas ion alian. Kiu vorto trompas vin, dependas de via gepatra lingvo.

- **Ĵurnalo, gazeto kaj *journal*.** La angla *journal* signifas ĉefe taglibron aŭ fakan periodaĵon, kaj la franca *journal* signifas gazeton, sed ankaŭ taglibron. En Esperanto *ĵurnalo* estas gazeto aŭ novaĵa bulteno: por taglibro diru *taglibro*, por faka periodaĵo *revuo*. La rusa *журнал* kutime signifas revuon, ne gazeton; por tio diru *revuo* aŭ *magazino*.
- **Revuo kaj *review*.** La angla *review* estas ofte recenzo, kritika artikolo; en Esperanto tio estas *recenzo*. *Revuo* estas periodaĵo pri unu fako, kaj ReVo donas al ĝi ankaŭ la sencojn „soldata parada inspektado” kaj „teatraĵo pri aktualaĵoj”.
- **Magazino kaj magazeno.** *Magazino* estas populara ilustrita periodaĵo. La rusa *магазин* kaj la franca *magasin* signifas vendejon; en Esperanto tio estas *vendejo* aŭ *butiko*, dum *magazeno* estas stokejo por varoj aŭ granda vendejo.
- **Televido kaj televidilo.** La angla *television* nomas kaj la sistemon kaj la aparaton (*a new television*). En Esperanto la aparato estas *televidilo*.
- **Aktuala.** La angla *actual* signifas „reala”, sed Esperanta *aktuala* ĉefe signifas „grava nun”; por „reala” diru *reala*, *efektiva* aŭ *vera*. Male, la franca *actuel*, hispana *actual*, itala *attuale* kaj pola *aktualny* signifas ĉefe „nuna”: ReVo markas tiun sencon de *aktuala* kiel evitindan kaj konsilas *nuna* aŭ *kuranta*. Nur en matematiko kaj lingvistiko *aktuala* signifas „reala”, ekzemple *aktuala malfinio*.
- **Kie via lingvo helpas.** *Gazeto* similas al pola *gazeta* kaj rusa *газета*, *magazino* al angla kaj franca *magazine* kaj germana *Magazin*, *ĵurnalisto* al angla *journalist*, franca *journaliste*, germana *Journalist* kaj rusa *журналист*.
- **Prononco.** *Ĵ* en *ĵurnalo* kaj *ĵurnalisto* sonas kiel la franca *j* en *journal* aŭ la angla *s* en *measure*, ne kiel la angla *j* en *jam* (tio estas *ĝ*). *C* en *anonco*, *cenzuro* kaj *libereco* sonas *ts*, ne *s* kiel en la angla *censorship*. *Ŝ* en *afiŝo* sonas kiel la angla *sh*, kaj *ŭ* en *aŭskultanto* estas duonvokalo, kiel la angla *w*.

## Frazoj pri la novaĵoj

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *Mi legas la gazeton ĉiumatene.* | *gazeton* ricevas *-n* kiel objekto; *ĉiumatene* estas adverbo de tempo |
| *Ĉu vi jam legis la hodiaŭan numeron?* | *ĉu* enkondukas demandon jes-ne; *hodiaŭan numeron* akordiĝas kaj ricevas *-n* |
| *Pri kio temas la artikolo?* | *temi pri* io; post *pri* la vorto ne ricevas *-n* |
| *La ĵurnalisto intervjuis la ministron.* | la persono estas objekto de *intervjui*: *-n* |
| *La gazeto aperas ĉiutage.* | *aperi* ne havas objekton; *ĉiutage* estas adverbo de tempo |
| *La televida ĵurnalo komenciĝas je la oka.* | *je la oka* indikas horon; *komenciĝi* ne havas objekton |
| *Mi ofte aŭskultas la radion en la aŭto.* | *aŭskulti* havas rektan objekton: *la radion*; *en la aŭto* montras lokon |
| *Kiu estas la fonto de tiu informo?* | *kiu* demandas pri difinita afero; *de* + substantivo |
| *Tio ne estas fakto, sed trompnovaĵo.* | *sed* kontrastas post nea frazo |
| *Mi afiŝis mesaĝon en la forumo.* | *afiŝi* ricevas objekton: *mesaĝon*; *en la forumo* montras lokon |
| *En kelkaj landoj oni cenzuras la gazetojn.* | *oni* signifas nedifinitan personon aŭ personojn; *gazetojn* estas pluralo kaj objekto |
| *La eldonejo eldonos la libron en Marto.* | estonta tempo *-os*; monatnomo havas majusklon |
| *Mi skribis leteron al la redaktisto.* | *al* + ricevanto; *leteron* estas objekto |

Objektoj ricevas *-n*: *la gazeton*, *la ministron*, *televidon*; vidu la [akuzativon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/). Por skribi al gazeto, revuo aŭ elsendanto, la kutimaj formoj estas en [leteroj kaj retpoŝto](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/leteroj-kaj-retpo%C5%9Dto/).

## Amaskomunikiloj en Esperanto

Esperanto havas propran gazetaron ekde la komenco. La unua Esperanta periodaĵo, *La Esperantisto*, aperis la 1-an de Septembro 1889 en Nurenbergo kun la kunlaboro de Zamenhof kaj finiĝis en 1895, post kiam la Rusa Imperio malpermesis ĝin. La monata revuo *Monato* aperas ekde Januaro 1980 kaj estas eldonata de la Flandra Esperanto-Ligo en Antverpeno, Belgio. *Libera Folio* estas sendependa reta bulteno pri la movado. Pri Esperanta radio, podkastoj kaj filmoj vidu [muzikon kaj filmon](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/muziko-kaj-filmo/); pri libroj kaj aŭtoroj vidu [literaturon](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/literaturo/).

## Oftaj demandoj

### Kio estas la diferenco inter *gazeto* kaj *ĵurnalo*?

*Gazeto* estas periodaĵo, kiu sciigas aktualaĵojn. *Ĵurnalo* ankaŭ povas signifi gazeton kaj novaĵan bultenon, sed ReVo notas, ke *gazeto* estas pli firme enradikiĝinta. Ĉiutaga gazeto estas *taggazeto* aŭ *ĉiutaga gazeto*.

### Kio estas la diferenco inter *televido* kaj *televidilo*?

*Televido* estas la sistemo kaj ĝiaj programoj; *televidilo* estas la aparato. ReVo markas la uzon de *televido* por la aparato kiel maloftan kaj evitindan, do diru *Mi aĉetis novan televidilon*.

### Ĉu oni diras *novaĵo* aŭ *novaĵoj* por „la novaĵoj”?

*Novaĵoj* (plurale) por „la novaĵoj” ĝenerale, kiel en la ekzemploj de ReVo, kaj *novaĵo* por unuopa novaĵo. Televida novaĵprogramo estas *televida ĵurnalo* en ReVo.

### Kiel oni nomas falsajn novaĵojn en Esperanto?

*Falsa novaĵo* aŭ *trompnovaĵo* (intence trompa novaĵo). ReVo listigas ambaŭ, kaj la artikolo de Vikipedio titoliĝas *Falsaj novaĵoj*. Unuopa falsaĵo estas *falsaĵo*.

### Ĉu *aktuala* estas falsa amiko en Esperanto?

Por multaj parolantoj, jes. Esperanta *aktuala* signifas „grava kaj interesa nun”, kaj *aktualaĵo* estas aktuala temo. Por „reala” diru *reala*, *efektiva* aŭ *vera*, kaj por „nuna” diru *nuna* aŭ *kuranta*.

## Fontoj

- ReVo, gazetoj kaj revuoj: [gazeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/gazet.html), [ĵurnalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxurna.html), [magazino](https://reta-vortaro.de/revo/art/magazin.html), [revuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/revu.html), [periodaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/period.html), [bulteno](https://reta-vortaro.de/revo/art/bulten.html)
- ReVo, partoj de gazeto: [artikolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/artiko.html), [titolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/titol.html), [rubriko](https://reta-vortaro.de/revo/art/rubrik.html), [kolumno](https://reta-vortaro.de/revo/art/kolumn.html), [numero](https://reta-vortaro.de/revo/art/numer.html), [intervjuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/interv1.html)
- ReVo, reklamo kaj abono: [reklamo](https://reta-vortaro.de/revo/art/reklam.html), [anonci, anoncisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/anonc.html), [aboni, abonanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/abon.html)
- ReVo, homoj de la gazetaro: [raporti, raportisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/raport.html), [reportero](https://reta-vortaro.de/revo/art/reporter.html), [redakti, redaktisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakt.html), [redaktoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakt1.html), [redakcio](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakc.html), [korespondi](https://reta-vortaro.de/revo/art/koresp.html)
- ReVo, eldonado: [eldoni, eldonejo, eldonisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/don.html), [aperi](https://reta-vortaro.de/revo/art/aper.html), [publiko, publikigi](https://reta-vortaro.de/revo/art/publik.html), [presi, presejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pres.html)
- ReVo, televido kaj radio: [televido, televidilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html), [radio](https://reta-vortaro.de/revo/art/radio1.html), [radiofonio](https://reta-vortaro.de/revo/art/radiof.html), [radioaparato](https://reta-vortaro.de/revo/art/aparat.html), [radiostacio, televidstacio](https://reta-vortaro.de/revo/art/staci.html)
- ReVo, elsendoj: [kanalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kanal.html), [programo](https://reta-vortaro.de/revo/art/progra.html), [elsendi, dissendi](https://reta-vortaro.de/revo/art/send.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [spektatoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/spektator.html), [aŭskulti, aŭskultanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxsku.html), [parolisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/parol.html)
- ReVo, novaĵoj: [novaĵo, trompnovaĵo, falsa novaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/nov.html), [aktuala, aktualaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/aktual.html), [informo, misinformo](https://reta-vortaro.de/revo/art/inform.html), [fakto](https://reta-vortaro.de/revo/art/fakt.html), [fonto](https://reta-vortaro.de/revo/art/font.html), [falsaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fals.html), [ĝisdata](https://reta-vortaro.de/revo/art/dat.html), [propagando](https://reta-vortaro.de/revo/art/propag.html)
- ReVo, interreto kaj cenzuro: [blogo](https://reta-vortaro.de/revo/art/blog.html), [podkasto](https://reta-vortaro.de/revo/art/podkast.html), [afiŝo, afiŝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/afisx.html), [cenzuro](https://reta-vortaro.de/revo/art/cenzur.html), [amasinformilo, amaskomunikilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/amas.html)
- [ReVo, bibliografio: Monato, Vortoj de la Bona Lingvo](https://reta-vortaro.de/revo/dok/bibliogr.html)
- PMEG: [ĉef-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/chef.html), [-ej-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [-ar-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [-il-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [kaj (ekzemplo kun rigardi televidon)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/kunligaj_vortetoj/kaj.html)
- Vikivortaro (angle): [journal](https://en.wiktionary.org/wiki/journal), [actual](https://en.wiktionary.org/wiki/actual), [review](https://en.wiktionary.org/wiki/review), [aktualny](https://en.wiktionary.org/wiki/aktualny), [attuale](https://en.wiktionary.org/wiki/attuale), [magasin](https://en.wiktionary.org/wiki/magasin)
- Vikipedio: [Falsaj novaĵoj](https://eo.wikipedia.org/wiki/Falsaj_nova%C4%B5oj), [Gazetarlibereco](https://eo.wikipedia.org/wiki/Gazetarlibereco), [La Esperantisto](https://eo.wikipedia.org/wiki/La_Esperantisto), [Libera Folio](https://eo.wikipedia.org/wiki/Libera_Folio)
- Wikipedia (angle): [La Esperantisto](https://en.wikipedia.org/wiki/La_Esperantisto), [Monato](https://en.wikipedia.org/wiki/Monato)