# Aĉetado kaj mono en Esperanto: prezoj, pago, bankoj

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/a%C4%89etado-kaj-mono/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Aĉeti, vendi, pagi, kosti: vortoj por aĉetado en Esperanto. La prezo ricevas -n (kostas dek eŭrojn). Ankaŭ bankoj, valutoj (eŭro, eno) kaj merkata dialogo.

Kvar verboj kovras la plej multon: ***aĉeti*** (ricevi aĵon kontraŭ mono), ***vendi*** (doni aĵon kontraŭ mono), ***pagi*** (doni monon) kaj ***kosti*** (havi certan prezon). Vendejo nomiĝas ***vendejo*** aŭ ***butiko***, la sumo por aĵo estas la ***prezo***, kaj oni pagas per ***mono***. Prezo post *kosti* ricevas la finaĵon *-n*: *Ĝi kostas dek du eŭrojn.* La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

## Vendejoj kaj bazaroj

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *vendejo* | ven-DE-jo | ReVo: loko por vendado kaj aĉetado; hodiaŭ ĝi sugestas konstruaĵon aŭ retejon |
| *butiko* | bu-TI-ko | ReVo: kutime en la teretaĝo, kie oni vendas podetale |
| *superbazaro*, *supervendejo* | su-per-ba-ZA-ro, su-per-ven-DE-jo | granda vendejo kun vasta elekto de varoj |
| *ĉiovendejo* | ĉi-o-ven-DE-jo | „vendejo de ĉio”; *magazeno* estas stokejo aŭ granda vendejo, ne gazeto |
| *bazaro* | ba-ZA-ro | halo aŭ liberaera loko kun multaj budoj |
| *apoteko* | a-po-TE-ko | kie oni preparas kaj vendas medikamentojn |
| *bakejo* | ba-KE-jo | kie oni bakas aŭ vendas bakaĵojn |
| *retbutiko* | ret-bu-TI-ko | *reto* + *butiko* |
| *butikumi* | bu-ti-KU-mi | ReVo: viziti butikojn por fari diversajn aĉetojn |

Nomoj de vendejoj sekvas unu ŝablonon: kio estas vendata + *-vendejo*, kiel en *libr·o·vend·ej·o*. La sufikso *-ej-* signifas „lokon”, kaj *-ist-* personon, kiu ofte okupiĝas pri io; do *vendisto* estas vendanto, kaj *butikisto* estas persono, kiu tenas butikon. Vidu [vortfaradon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/vortfarado/), [sufiksojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/) kaj [profesiojn kaj laboron](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/profesioj-kaj-laboro/). Vestojn, grandecojn kaj frazojn por provejo vidu ĉe la paĝo pri [vestoj](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/vestoj/), kaj rapidajn aĉetfrazojn por vojaĝoj ĉe la paĝo pri [vojaĝo](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/voja%C4%9Do/).

## Aĉeti, vendi kaj pagi

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *aĉeti* | a-ĈE-ti | *aĉeti de iu* = ricevi aĵon kontraŭ mono de iu |
| *vendi* | VEN-di | *vendi al iu* = doni aĵon kontraŭ mono al iu |
| *pagi* | PA-gi | *pagi por la libro* |
| *kosti* | KOS-ti | la prezo ricevas *-n*, vidu sube |
| *valori* | va-LO-ri | havi certan valoron: *valori dek eŭrojn* |
| *prezo* | PRE-zo | la sumo, kiun oni pagas por aĵo |
| *rabato* | ra-BA-to | *fari rabaton* = malaltigi la prezon (ReVo) |
| *kvitanco* | kvi-TAN-co | ReVo: skriba pruvo de pago |
| *kaso* | KA-so | *ĉe la kaso* = kie oni pagas |
| *kasisto* | ka-SIS-to | *kaso* + *-isto* |
| *kliento* | kli-EN-to | ofta aĉetanto de vendejo aŭ firmao |
| *aĉetsako* | a-ĉet-SA-ko | sako por portado de aĉetaĵoj |
| *aĉetĉareto* | a-ĉet-ĉa-RE-to | *ĉareto* = malgranda ĉaro |
| *monujo* | mo-NU-jo | *mono* + *-uj-* „ujo” |
| *restmono* | rest-MO-no | mono, kiun oni ricevas reen post pago |
| *trinkmono* | trink-MO-no | mono, kiun oni aldonas al la prezo kiel dankon |
| *multekosta* | mul-te-KOS-ta | „multe kostanta” |
| *malmultekosta*, *malkara* | mal-mul-te-KOS-ta, mal-KA-ra | *mal-* donas la kontraŭon |

*Kara* signifas ankaŭ „amata”, kaj ReVo markas ĝian sencon „multekosta” kiel arkaikan. ReVo ankaŭ markas *pagi la manĝon* kiel evitindan kaj proponas *pripagi la manĝon*; la simpla formo estas *pagi por la manĝo*.

## Kiel prezoj funkcias en frazo

Prezo estas mezuro, kiel longo aŭ pezo, kaj mezuro post verbo ricevas *-n*. La gramatiko PMEG klarigas la frazon el la *Fundamento* *Kvar metroj da tiu ĉi ŝtofo kostas naŭ frankojn*: *naŭ frankojn* estas mezura komplemento, kiu montras la koston, ne objekto. ReVo konsentas kaj markas *kosti* kiel netransitivan. Nombraj vortoj neniam ŝanĝiĝas; la substantivo post ili ricevas *-j* de *du* supren, kaj *-n* por la prezo. Vidu [la akuzativon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/), [nombrojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/numeraloj/) kaj la [nombran konvertilon](https://esperantopedia.org/eo/iloj/nombroj/).

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *Kiom kostas unu kilogramo da pomoj?* | *da* kunigas kvanton kun la mezurata aĵo |
| *Ili kostas du eŭrojn kaj kvindek cendojn.* | ambaŭ substantivoj ricevas *-n* |
| *La libro valoras dek eŭrojn.* | PMEG: ankaŭ *valori* havas mezuron |
| *Mi pagis dek eŭrojn por la libro.* | la mono estas objekto, la varo sekvas *por* |
| *Mi aĉetis ĝin por dek eŭroj.* | post *por* la prezo ne havas *-n* |
| *Mi pagis per kreditkarto.* | *per* montras la rimedon |
| *Mi pagos kontante.* | *kontante* estas adverbo: pagi per mono, ne per karto |
| *Tiu ŝtofo kostas po dek eŭrojn por metro.* | *po* staras antaŭ la sumo |

PMEG avertas kontraŭ *kostas dek eŭrojn po metro*: *po* apartenas antaŭ la sumon, kiu ripetiĝas. PMEG ankaŭ sugestas *por* en klara aĉeto kaj vendo kaj *kontraŭ* en aliaj interŝanĝoj, sed diras, ke la limo ofte malklaras; ReVo uzas ambaŭ pri vendado.

## Bankoj kaj mono

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *banko* | BAN-ko | filio estas *bankejo* |
| *bankkonto* | bank-KON-to | konto en banko; konto por ŝpari estas *ŝparkonto* |
| *bankaŭtomato*, *monaŭtomato* | ban-kaŭ-to-MA-to, mo-naŭ-to-MA-to | ReVo listigas ambaŭ, kaj ankaŭ *elpagaŭtomato* |
| *kreditkarto* | kre-dit-KAR-to | ReVo listigas ankaŭ *bankokarton*; *debetkarto* aperas en teksto citita de ReVo |
| *monero* | mo-NE-ro | metala peco de mono |
| *monbileto* | mon-bi-LE-to | paperaĵo de mono; ReVo markas *banknoto* kiel evitindan |
| *deponi* | de-PO-ni | meti monon en la bankon |
| *elpreni* | el-PRE-ni | *elpreni monon el la bankaŭtomato* |
| *ŝpari* | ŜPA-ri | ne elspezi monon tuj; ŝparita mono estas *ŝparaĵoj* |
| *prunti* | PRUN-ti | vidu sube |
| *interezo* | in-te-RE-zo | pago por pruntita mono |
| *ŝuldi* | ŜUL-di | devi monon al iu; la substantivo estas *ŝuldo* |
| *salajro* | sa-LAJ-ro | mono, kiun oni ricevas por laboro |

*Prunti* funkcias en ambaŭ direktoj, kaj ReVo donas ambaŭ sencojn: *Mi pruntis al li monon* signifas, ke mi pruntedonis, *Mi pruntis monon de amiko* ke mi pruntepreni. Por klareco uzu *pruntedoni* kaj *pruntepreni*; ReVo listigas ambaŭ kaj nomas la dupartan skribon (*prunte doni*) pli regula. La prunto mem estas *prunto*.

## Valutoj

| Vorto | Prononco | Kie |
|---|---|---|
| *eŭro* | EŬ-ro | ReVo: *Ĝi kostas dek eŭrojn kaj kvindek cendojn* |
| *dolaro* | do-LA-ro | Usono, Kanado, Aŭstralio, Singapuro kaj aliaj |
| *pundo* | PUN-do | Britio; *funto* estas la pezo, ĉirkaŭ duono de kilogramo |
| *eno* | E-no | Japanio; ne *jeno*, kiu signifas „la sekvanta” |
| *rublo* | RU-blo | Rusio kaj Belorusio |
| *zloto* | ZLO-to | Pollando; pluralo *zlotoj* |
| *franko* | FRAN-ko | Svisio, pluraj afrikaj ŝtatoj kaj, antaŭe, Belgio, Francio kaj Luksemburgo |
| *juano* | ju-A-no | Ĉinio |

La mono de lando estas ĝia *valuto*; unuo de mono estas *monunuo*. La nomoj estas ordinaraj substantivoj kun minuskla litero: *unu dolaro*, *dek dolaroj*, *dek dolarojn* kiel prezo. Subunuoj estas *cendo*, *penco* kaj *kopeko* (centono de rublo). La japana eno skribiĝas same kiel *eno* „interno”, do nur la kunteksto distingas ilin.

**La spesmilo.** Esperanto iam havis propran monon. La *spesmilo* (₷) estis proponita en 1907 de René de Saussure kaj uzata antaŭ la Unua Mondmilito, ĉefe per la Ĉekbanko Esperantista. Unu *spesmilo* estis 1 000 *spesoj*, valoris 0,733 g da pura oro aŭ ĉirkaŭ duonon de usona dolaro. La angla Vikipedio nomas ĝin malnoviĝinta. PMEG citas *Mia ringo valoras tri kaj duonon da spesmiloj*.

## Dialogo ĉe la bazaro

| Kiu | Frazo |
|---|---|
| vendisto | *Bonan tagon! Kion vi deziras?* |
| kliento | *Bonan tagon. Kiom kostas unu kilogramo da pomoj?* |
| vendisto | *Du eŭrojn kaj kvindek cendojn.* |
| kliento | *Bone, mi aĉetos du kilogramojn. Ĉu vi havas ankaŭ pirojn?* |
| vendisto | *Jes, ili estas pli malmultekostaj: ili kostas unu eŭron kaj kvindek cendojn.* |
| kliento | *Mi prenos unu kilogramon.* |
| vendisto | *Ĉio kune kostas ses eŭrojn kaj kvindek cendojn.* |
| kliento | *Jen dudek eŭroj.* |
| vendisto | *Dankon. Jen via restmono: dek tri eŭroj kaj kvindek cendoj.* |
| kliento | *Dankon. Ĉu mi povas ricevi kvitancon?* |
| vendisto | *Certe. Ĝis revido!* |

## Aĉet- kaj monvortoj en via lingvo kaj en Esperanto

Kelkaj vortoj aspektas konataj, sed signifas ion alian ol en via lingvo:

| Vorto | Atentu |
|---|---|
| *magazeno* | La franca *magasin* kaj la rusa *магазин* signifas „vendejo”. En Esperanto *magazeno* estas stokejo aŭ granda vendejo (ReVo), ne gazeto; la angla *magazine* estas *gazeto*. |
| *bileto* | Kiel la franca *billet* kaj la hispana *billete*, ĝi signifas kaj enirbileton, kaj paperan monon (ReVo). Por paperaĵo de mono la klara vorto estas *monbileto*. |
| *ŝpari* / *savi* | La angla *save* signifas ŝpari monon kaj savi de danĝero. Esperanto disigas: *ŝpari monon*, sed *savi iun el danĝero*. |
| *pundo* / *funto* | La angla *pound*, la germana *Pfund*, la pola *funt*, la rusa *фунт*, la franca *livre* kaj la hispana *libra* nomas kaj pezon, kaj monon. Esperanto disigas: *funto* por pezo, *pundo* por mono. |
| *kara* | La hispana *caro*, la itala *caro* kaj la portugala *caro* signifas ankaŭ „multekosta”. En Esperanto tiu senco de *kara* estas malnoviĝinta (ReVo); diru *multekosta*. |
| *prunti* | La angla havas du verbojn (*lend* / *borrow*), same la franca (*prêter* / *emprunter*). Esperanto havas unu verbon por ambaŭ, kiel la pola *pożyczyć* kaj la germana *leihen*; por klareco uzu *pruntedoni* kaj *pruntepreni*. |

Ankaŭ la strukturo de la lingvoj diferencas:

- **Prezo ricevas -n.** En la angla, franca kaj hispana prezo ne ricevas apartan finaĵon (*It costs ten euros*). En Esperanto ĝi finiĝas per *-n*: *Ĝi kostas dek eŭrojn*; sed post *esti* kaj *por* ne: *La prezo estas dek eŭroj*, *por dek eŭroj*.
- **Prononco.** *Ĉ* en *aĉeti* kaj *ĉareto* sonas kiel la angla *ch* en *chair* aŭ la pola *cz*; *ŝ* en *ŝpari* kaj *ŝuldi* kiel la angla *sh* aŭ la pola *sz*; *eŭ* en *eŭro* estas unu silabo (EŬ-ro): *e* kaj mallonga *u*, ne *e-u-ro*.

## Oftaj demandoj

### Kiel oni demandas pri la prezo en Esperanto?

*Kiom kostas ĝi?* (KI-om KOS-tas ĝi). Por nomi la aĵon, metu ĝin post la verbo: *Kiom kostas la pomoj?* La respondo havas *-n*: *Ili kostas du eŭrojn.*

### Ĉu la prezo ricevas -n post kosti?

Jes: *Ĝi kostas dek eŭrojn*. PMEG nomas tiun *-n* mezura komplemento, ne objekto, kaj ReVo markas *kosti* kiel netransitivan. Post *esti* aŭ *por* la prezo ne havas *-n*: *La prezo estas dek eŭroj*, *por dek eŭroj*.

### Kio estas la diferenco inter butiko kaj vendejo?

Ambaŭ signifas „vendejo”. ReVo difinas *butiko* kiel vendejon en la teretaĝo, kie oni vendas podetale, kaj *vendejo* kiel ajnan lokon por vendado kaj aĉetado. Merkato kun budoj estas *bazaro*; ReVo diras, ke *merkato* neniam estas loko, nur la merkato en ekonomia senco.

### Kiel nomiĝas la japana valuto en Esperanto?

*Eno*, kiel en *Ĝi kostas cent enojn* (ReVo; Vikipedio). *Jeno* estas alia vorto, kiu signifas „la sekvanta”.

### Ĉu ekzistas Esperanta mono?

Historie jes: la *spesmilo*, proponita en 1907 kaj uzata antaŭ la Unua Mondmilito. La angla Vikipedio priskribas ĝin kiel malnoviĝintan.

## Fontoj

- [ReVo: vendi, vendejo, ĉiovendejo, butikumi](https://reta-vortaro.de/revo/art/vend.html), [butiko, butikisto, retbutiko](https://reta-vortaro.de/revo/art/butik.html), [bazaro, superbazaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/bazar.html), [merkato](https://reta-vortaro.de/revo/art/merkat.html), [magazeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/magaze.html)
- [ReVo: apoteko](https://reta-vortaro.de/revo/art/apotek.html), [bakejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bak.html), [librovendejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/libr.html), [aĉeti](https://reta-vortaro.de/revo/art/acxet.html), [aĉetsako](https://reta-vortaro.de/revo/art/sak.html), [ĉaro, aĉetĉareto](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxar1.html)
- [ReVo: pagi](https://reta-vortaro.de/revo/art/pag.html), [kosti](https://reta-vortaro.de/revo/art/kost.html), [valori](https://reta-vortaro.de/revo/art/valor.html), [prezo](https://reta-vortaro.de/revo/art/prez.html), [rabato](https://reta-vortaro.de/revo/art/rabat.html), [kvitanco](https://reta-vortaro.de/revo/art/kvitan.html), [kaso, kasisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kas.html), [kliento](https://reta-vortaro.de/revo/art/klient.html), [kara](https://reta-vortaro.de/revo/art/kar.html)
- [ReVo: mono, monero, monujo, restmono, trinkmono](https://reta-vortaro.de/revo/art/mon.html), [monunuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/unu.html), [kontante](https://reta-vortaro.de/revo/art/kontan.html), [kreditkarto, bankokarto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kart.html), [debetkarto](https://reta-vortaro.de/revo/art/debet.html), [bankkonto, ŝparkonto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kont.html), [bankaŭtomato, monaŭtomato](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxtom.html), [banknoto](https://reta-vortaro.de/revo/art/not.html)
- [ReVo: banko, bankejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bank.html), [deponi](https://reta-vortaro.de/revo/art/depon.html), [ŝpari](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxpar.html), [prunti](https://reta-vortaro.de/revo/art/prunt.html), [interezo](https://reta-vortaro.de/revo/art/intere1.html), [ŝuldi](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxuld.html), [salajro](https://reta-vortaro.de/revo/art/salajr.html), [valuto](https://reta-vortaro.de/revo/art/valut.html), [bileto](https://reta-vortaro.de/revo/art/bilet.html)
- [ReVo: eŭro](https://reta-vortaro.de/revo/art/euxr.html), [dolaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/dolar.html), [pundo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pund.html), [eno (japana mono)](https://reta-vortaro.de/revo/art/en1.html), [eno (interno)](https://reta-vortaro.de/revo/art/en.html), [rublo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rubl.html), [zloto](https://reta-vortaro.de/revo/art/zlot.html), [franko](https://reta-vortaro.de/revo/art/frank.html), [juano](https://reta-vortaro.de/revo/art/juan.html), [cendo](https://reta-vortaro.de/revo/art/cend.html), [penco](https://reta-vortaro.de/revo/art/penc.html), [kopeko](https://reta-vortaro.de/revo/art/kopek.html), [speso, spesmilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/spes.html)
- [PMEG: N-finaĵo por mezuro (kostas naŭ frankojn, valoras … spesmiloj)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/mezuro.html)
- PMEG: [por](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/aliaj_rolvortetoj/por.html), [per](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/aliaj_rolvortetoj/per.html), [po](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/aliaj_rolvortetoj/po.html), [kontraŭ](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/lokaj_rolvortetoj/kontrau.html)
- Wikipedia (angle), [Spesmilo](https://en.wikipedia.org/wiki/Spesmilo); Vikipedio, [Spesmilo](https://eo.wikipedia.org/wiki/Spesmilo); Wikipédia (france), [Spesmilo](https://fr.wikipedia.org/wiki/Spesmilo)
- [Vikipedio: Japana eno](https://eo.wikipedia.org/wiki/Japana_eno)