# Domo kaj hejmo en Esperanto: ĉambroj, mebloj, frazoj

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/domo-kaj-hejmo/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Domo, hejmo, ĉambro: Esperantaj vortoj por ĉambroj, mebloj kaj partoj de domo kun prononco, la diferenco domo/hejmo kaj ĉiutagaj frazoj.

***Domo*** estas konstruaĵo, ***hejmo*** estas la loko, kie iu loĝas konstante, ***ĉambro*** estas ejo en domo inter muroj, kaj ***apartamento*** estas unu el pluraj loĝejoj en domo. Multaj hejmaj vortoj konsistas el kelkaj partoj: *kuir-* „kuiri” plus *-ej-* „loko” donas *kuirejo*, kaj *dormi* plus *ĉambro* donas *dormoĉambro*. La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

## Specoj de domoj kaj loĝejoj

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *domo* | DO-mo | tuta konstruaĵo por loĝado, oficejoj aŭ publikaj servoj |
| *dometo* | do-ME-to | *-et-* „malgranda”; malgranda domo kun malmultaj etaĝoj |
| *domego* | do-ME-go | *-eg-* „granda”; ReVo: ofte kun multaj loĝejoj aŭ oficejoj |
| *loĝdomo* | loĝ-DO-mo | *loĝi* + *domo*; domo aranĝita kiel unu aŭ pluraj loĝejoj |
| *apartamento* | a-par-ta-MEN-to | unu el pluraj apartaj loĝejoj en domo |
| *loĝejo* | lo-ĜE-jo | ĉiu loko por loĝi: apartamento, ĉambro aŭ domo |
| *kabano* | ka-BA-no | dometo, simple konstruita el krudaj materialoj |
| *vilao* | vi-LA-o | eleganta somerdomo aŭ kampodomo |
| *hejmo* | HEJ-mo | vidu la sekvan sekcion |

*Apartamento* ne troviĝas en la origina vortlisto de la *Fundamento*: ReVo markas ĝin kiel unu el la Oficialaj Aldonoj de la Akademio.

## Domo aŭ hejmo?

*Domo* estas la konstruaĵo. *Hejmo* estas la loko, kie iu loĝas konstante, precipe la familia restadejo. Esperanto disigas tion, kion kelkaj lingvoj nomas per unu vorto: *Ni aĉetis novan domon.* *Mi ŝatas mian hejmon.*

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *hejma* | HEJ-ma | rilata al la hejmo |
| *hejmsopiro* | hejm-so-PI-ro | sopiro al la hejmo, al la hejmurbo, al la hejmlando |
| *hejme* | HEJ-me | en sia hejmo |
| *hejmen* | HEJ-men | al sia hejmo |

*Hejme* diras, kie vi estas, *hejmen* diras, kien vi iras: *Mi estas hejme.* *Mi iras hejmen.* La finaĵo *-n* jam montras direkton (vidu [adverbojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/adverboj/) kaj la [akuzativon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/)). Por diri „ĉe iu” uzu *ĉe*: PMEG rimarkigas, ke *ĉe* ofte montras ies hejmon. *Mi loĝas ĉe miaj gepatroj.*

## Ĉambroj

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *ĉambro* | ĈAM-bro | ĉiu apartigita ejo en domo, inter muroj kaj kun pordoj |
| *kuirejo* | ku-i-RE-jo | *kuiri* + *-ej-*; parto de domo aŭ restoracio por kuiri |
| *dormoĉambro* | dor-mo-ĈAM-bro | *dormi* + *ĉambro*; ĉambro por dormado |
| *banĉambro* | ban-ĈAM-bro | ĉambro por bano, duŝo kaj korpa purigado |
| *necesejo* | ne-ce-SE-jo | *necesa* + *-ej-*; ĝentila vorto |
| *vivoĉambro* | vi-vo-ĈAM-bro | ReVo: familia ĉambro, kie la familio kunvenas |
| *salono* | sa-LO-no | ReVo: eleganta ĉambro por akcepti vizitantojn |
| *manĝoĉambro* | man-ĝo-ĈAM-bro | *manĝi* + *ĉambro* |
| *antaŭĉambro* | an-taŭ-ĈAM-bro | parto de loĝejo ĉe la enirejo, kie oni demetas mantelojn |
| *koridoro* | ko-ri-DO-ro | trairejo inter ĉambroj de sama etaĝo |
| *kelo* | KE-lo | subtera ĉambro, ofte por konservi provizojn |
| *subtegmento* | sub-teg-MEN-to | *sub* + *tegmento*; loko sub la tegmento |
| *balkono* | bal-KO-no | elstara plato ĉe la fasado, alirebla de interne |
| *teraso* | te-RA-so | ebena areo apud domo aŭ en ĝardeno |
| *ĝardeno* | ĝar-DE-no | loko apud domo kun plantoj |
| *garaĝo* | ga-RA-ĝo | konstruaĵo por veturiloj |

*Necesejo* estas la ĝentila vorto: PMEG klarigas ĝin kiel lokon por necesa ago, kiun oni preferas ne nomi rekte. ReVo listigas *klozeto* kaj *tualetejo* kiel aliajn vortojn por ĝi. *Banejo* estas loko por bani sin. Pri *subtegmento* ReVo rimarkigas, ke la formo havas siajn misojn (ĝi montras abstraktan lokindikon, ne konkretan ĉambron), kaj proponas la duvortaĵon *subtegmenta stokejo*; ReVo registras ankaŭ *tegmenta ĉambro*, sinonimon de *mansardo*.

## Partoj de domo

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *etaĝo* | e-TA-ĝo | samnivela parto de domo |
| *teretaĝo* | te-re-TA-ĝo | etaĝo samnivela kun la ĉirkaŭa grundo |
| *ŝtuparo* | ŝtu-PA-ro | vico da ŝtupoj por supren kaj malsupren iri |
| *lifto* | LIF-to | maŝino por levi personojn al la diversaj etaĝoj |
| *pordo* | POR-do | malfermaĵo en muro por trairo; ankaŭ la plato, kiu ĝin fermas |
| *fenestro* | fe-NES-tro | malfermaĵo en muro por enlasi lumon kaj aeron |
| *muro* | MU-ro | vertikala konstruo, kiu subtenas plafonojn kaj tegmenton |
| *planko* | PLAN-ko | malsupra ebeno de ĉambro, sur kiu oni paŝas |
| *plafono* | pla-FO-no | supra interna surfaco de ĉambro |
| *tegmento* | teg-MEN-to | supra tegaĵo de konstruaĵo kontraŭ vetero |
| *enirejo* | e-ni-RE-jo | loko, tra kiu oni eniras |
| *ŝlosilo* | ŝlo-SI-lo | metala peco por fermi kaj malfermi seruron |

*Etaĝo* estas nivelo de konstruaĵo, *planko* la malsupra ebeno de ĉambro. ReVo avertas, ke la kalkulado diferencas: en multaj eŭropaj landoj la *teretaĝo* estas nula kaj la sekva nivelo estas *la unua etaĝo*, dum aliloke la teretaĝo estas la unua. Tial „la tria etaĝo” povas signifi du malsamajn nivelojn. Ordajn numeralojn kiel *tria* klarigas la paĝo pri [numeraloj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/numeraloj/).

## Mebloj kaj aparatoj

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *meblo* | ME-blo | unuopa objekto de la ĉambra ilaro |
| *meblaro* | me-BLA-ro | ĉiuj mebloj de ĉambro aŭ loĝejo |
| *lito* | LI-to | meblo por dormi |
| *tablo* | TA-blo | meblo kun plata supro sur kruroj |
| *seĝo* | SE-ĝo | meblo por sido de unu homo |
| *brakseĝo*, *fotelo* | brak-SE-ĝo, fo-TE-lo | seĝo kun dorsapogilo kaj brakapogiloj |
| *sofo* | SO-fo | kanapo kun dikaj kusenoj |
| *ŝranko* | ŜRAN-ko | alta fermebla meblo por konservi vestojn kaj aliajn objektojn |
| *libroŝranko* | li-bro-ŜRAN-ko | ŝranko kun bretoj por libroj |
| *breto* | BRE-to | horizontala tabulo por surmeti objektojn |
| *skribtablo* | skrib-TA-blo | tablo por skribi |
| *spegulo* | spe-GU-lo | glata brila surfaco, kiu resendas la bildojn |
| *kurteno* | kur-TE-no | peco da ŝtofo por kaŝi aŭ ŝirmi |
| *lampo* | LAM-po | lumigilo |
| *horloĝo* | hor-LO-ĝo | aparato por mezuri la tempon kaj montri la horojn |

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *fridujo* | fri-DU-jo | ŝranko por konservi manĝaĵojn kaj trinkaĵojn malvarme |
| *bakforno* | bak-FOR-no | forno, en kiu oni povas baki |
| *kuirforno*, *fornelo* | ku-ir-FOR-no, for-NE-lo | forno por kuirado de manĝaĵoj |
| *mikroondilo* | mi-kro-on-DI-lo | ilo por rapide varmigi nutraĵojn per mikroondoj |
| *lavmaŝino* | lav-ma-ŜI-no | aparato, kiu memstare lavas vestaĵojn |
| *polvosuĉilo* | pol-vo-su-ĈI-lo | aparato por forsuĉi polvon |
| *televidilo* | te-le-vi-DI-lo | aparato por spekti televidon |
| *lavujo* | la-VU-jo | pelvo por lavi |
| *banujo* | ba-NU-jo | kuvo por bani sin |
| *duŝo* | DU-ŝo | ŝprucigo de akvo sur la korpon |

Simpla *forno* estas pli larĝa: ReVo difinas ĝin kiel masonitan fajrujon por baki panon, fandi metalojn aŭ hejti. Pri manĝoj, teleroj kaj trinkaĵoj vidu la paĝon [manĝaĵoj kaj trinkaĵoj](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/man%C4%9Da%C4%B5oj-kaj-trinka%C4%B5oj/).

## Kiel hejmaj vortoj estas konstruitaj

| Vortparto | Signifo | Ekzemploj |
|---|---|---|
| *-ej-* | loko por io | *kuirejo* (loko por kuirado), *loĝejo* (loko por loĝado), *manĝejo* (loko por manĝado), *lavejo* (loko por lavado) |
| *-il-* | ilo, aparato | *ŝlosilo* (ilo por ŝlosi), *hejtilo* (aparato por hejti), *televidilo* (aparato por spekti televidon) |
| *-uj-* | ujo | *fridujo*, *banujo*, *lavujo* |
| *-ar-* | kolekto de | *meblaro* (ĉiuj mebloj), *vazaro* (ĉiuj vazoj), *manĝilaro* (ĉiuj iloj por manĝi) |
| *-eg-* | granda | *domego*, *pordego* (granda pordo) |
| *-et-* | malgranda | *dometo*, *tableto* (malgranda tablo) |

PMEG priskribas *-ej-* kiel lokon, ĉambron aŭ konstruaĵon destinitan por io, *-uj-* kiel ujon faritan por teni ion, kaj *-il-* kiel instrumenton aŭ aparaton por ago. Do *kuirejo* estas la loko, kie oni kuiras, dum *fridujo* estas kesto, kiu konservas manĝaĵojn malvarme. ReVo aldonas, ke *frida* ankoraŭ estas rigardata kiel neologismo, sed *fridujo* enpenetris la ĉiutagan vivon. Pli pri tiaj modeloj troviĝas ĉe la paĝoj pri [sufiksoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/), [prefiksoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prefiksoj/) kaj [vortfarado](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/vortfarado/).

Ĉe vortoj kun *ĉambro* la celo staras unue: *atendoĉambro* (ĉambro por atendado). ReVo skribas ligan *-o-* en *dormoĉambro*, sed ne en *banĉambro*.

## Verboj por vivo hejme

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *loĝi* | LO-ĝi | daŭre restadi en loko; *loĝanto* „persono, kiu loĝas” |
| *lui* | LU-i | ricevi ion por uzo kontraŭ prezo; *luprenanto* „persono, kiu luas” |
| *luigi* | lu-I-gi | doni ion por uzo kontraŭ prezo; *ludonanto* „persono, kiu luigas” |
| *mebli* | ME-bli | provizi je mebloj; *meblita* „kun mebloj” |
| *kuiri* | ku-I-ri | prepari nutraĵon per varmego |
| *lavi* | LA-vi | purigi per akvo; *lavmaŝino* |
| *purigi* | pu-RI-gi | fari ion pura |
| *ordigi* | or-DI-gi | aranĝi laŭ ordo |
| *ŝlosi* | ŜLO-si | fermi per seruro; *ŝlosilo* |

ReVo difinas *lui* kiel ricevi ion por uzo dum difinita tempo kontraŭ interkonsentita prezo, kaj *luigi* kiel doni ĝin tiel. La prezo estas *luprezo*. *Loĝi* signifas ankaŭ gasti: *loĝi en hotelo*.

## Utilaj frazoj hejme

### Diri, kie vi loĝas

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *Kie vi loĝas?* | Demando pri la loko; *loĝi* = daŭre restadi en loko. |
| *Mi loĝas en apartamento en la tria etaĝo.* | *En* kun la loko; la orda numeralo finiĝas per *-a*: *tria*. |
| *Ĉu vi loĝas en domo aŭ en apartamento?* | Jes-ne-demando per *ĉu*; *aŭ* donas elekton. |
| *Mi loĝas en dometo apud la maro.* | *Apud* montras proksimecon; neniu *-n*, ĉar temas pri loko. |
| *Kiom da ĉambroj havas via loĝejo?* | Post *kiom da* la substantivo ricevas *-j*, sed ne *-n*. |
| *Nia loĝejo havas tri ĉambrojn kaj malgrandan kuirejon.* | La objektoj de *havas* ricevas *-n*; *tri ĉambrojn* havas ankaŭ *-j*. |

Kaj *en la tria etaĝo*, kaj *sur la tria etaĝo* estas uzataj; la elekton de prepozicio klarigas la paĝo pri [prepozicioj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prepozicioj/).

### Bonvenigi kaj peti

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *Bonvenon al mia hejmo!* | *Bonvenon* havas *-n* kiel *Bonan tagon!*: objekto de nedirita verbo. |
| *Envenu kaj sidiĝu, bonvolu.* | Volitivo *-u*; *bonvolu* = afabla peto. |
| *Sentu vin hejme!* | *Hejme* = en la hejmo; *vin* estas objekto de *sentu*. |
| *Kie estas la necesejo?* | Ĝentila demando pri la necesejo. |
| *Ĉu mi rajtas uzi vian banĉambron?* | *Rajti* = havi permeson; la objekto *vian banĉambron* havas *-n*. |
| *Bonvolu ŝalti la lumon.* | *Ŝalti* = fermi elektran cirkviton; la objekto *la lumon* havas *-n*. |

### Priskribi hejmon

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *La kuirejo estas malgranda, sed hela.* | La adjektivoj post *esti* akordas kun *kuirejo*. |
| *La dormoĉambro estas apud la banĉambro.* | *Apud* = tute proksime de. |
| *La ĝardeno estas malantaŭ la domo.* | *Malantaŭ* montras lokon, do neniu *-n*. |

### Lui kaj ordigi

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *Mi serĉas apartamenton por lui.* | *Por* + infinitivo montras la celon. |
| *Ni luas malgrandan loĝejon en la centro.* | *Lui* = ricevi por uzo kontraŭ prezo. |
| *Kiom kostas lui ĉi tiun loĝejon?* | La infinitivo *lui* estas subjekto; *loĝejon* estas ĝia objekto. |
| *Ĉu la apartamento estas meblita?* | *Meblita* = provizita je mebloj. |
| *Hodiaŭ mi purigas la kuirejon kaj ordigas la ĉambron.* | Du verboj, ĉiu kun sia objekto kun *-n*. |

Vortojn pri parencoj vidu ĉe la paĝo [familio](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/familio/).

## Hejmaj vortoj en via lingvo kaj en Esperanto

- **Domo kaj hejmo.** La pola *dom* kaj la rusa *дом* signifas kaj „domo”, kaj „hejmo”; ankaŭ la hispana, itala kaj portugala *casa* kovras ambaŭ. La angla (*house* kaj *home*) kaj la germana (*Haus* kaj *Zuhause*) distingas ilin, kiel Esperanto.
- **Salono ne estas ordinara vivoĉambro.** En la franca kaj pola *salon* povas simple signifi la ĉefan ĉambron de la loĝejo, sed ReVo difinas *salono* kiel elegantan ĉambron por akcepti vizitantojn. La ordinara ĉambro de la familio estas *vivoĉambro*.
- **Planko ne estas tabulo.** La angla *plank* kaj la germana *Planke* nomas tabulon; Esperanta *planko* estas la malsupra ebeno de ĉambro.
- **Kalkulado de etaĝoj.** En Britio la *first floor* troviĝas super la teretaĝo, en Usono ĝi estas la teretaĝo mem. Kiam gravas, precizigu: *la unua etaĝo super la teretaĝo*.
- **Lui kaj luigi.** La angla *rent*, la franca *louer* kaj la hispana *alquilar* signifas ambaŭ direktojn. Esperanto distingas: *lui* = preni kontraŭ prezo, *luigi* = doni kontraŭ prezo.
- **Prononco.** En *etaĝo* kaj *garaĝo* la litero *ĝ* sonas kiel la angla *j* en *jam*, ne kiel la franca *g* en *étage* kaj *garage*. *Hejmo* havas nur du silabojn, HEJ-mo: la *j* formas diftongon kun *e*. La *ĉ* en *ĉambro* sonas kiel la angla *ch* en *chair*.

## Oftaj demandoj

### Kio estas la diferenco inter domo kaj hejmo?

*Domo* estas konstruaĵo, *hejmo* estas la loko, kie persono aŭ familio loĝas. Oni diras *Bonvenon al mia hejmo*, sed *Ni aĉetis novan domon*.

### Kio estas la diferenco inter banĉambro kaj necesejo?

*Banĉambro* estas ĉambro por bano, duŝo kaj korpa purigado. *Necesejo* estas la ĝentila vorto por loko de necesa ago, kiun oni preferas ne nomi rekte (PMEG); aliaj vortoj estas *klozeto* kaj *tualetejo*.

### Kiel diri „mi estas hejme” kaj „mi iras hejmen”?

*Mi estas hejme* kaj *Mi iras hejmen*. La *-n* sur *hejmen* montras direkton, dum *hejme* diras, kie vi estas.

### Kio estas la diferenco inter lui kaj luigi?

*Lui* estas ricevi ion por uzo dum difinita tempo kontraŭ prezo: *Ni luas loĝejon*. *Luigi* estas doni ĝin tiel: *Mi luigas ĉambron*. La prezo estas *luprezo*.

### Ĉu la teretaĝo estas la unua etaĝo?

Tio dependas de la lando. En multaj eŭropaj landoj la *teretaĝo* estas nula kaj la sekva nivelo estas *la unua etaĝo*; aliloke la teretaĝo estas la unua (ReVo). Precizigu, kiam gravas.

## Fontoj

- [ReVo: domo, dometo, domego, loĝdomo](https://reta-vortaro.de/revo/art/dom.html), [hejmo, hejme, hejmeca, hejmsopiro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hejm.html)
- [ReVo: loĝi, loĝejo, loĝanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/logx.html), [apartamento](https://reta-vortaro.de/revo/art/aparta.html), [vilao](https://reta-vortaro.de/revo/art/vila.html), [kabano](https://reta-vortaro.de/revo/art/kaban.html)
- [ReVo: ĉambro kaj kunmetaĵoj](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxambr.html), [kuirejo, kuiri, kuirforno](https://reta-vortaro.de/revo/art/kuir.html), [necesejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/neces.html), [salono](https://reta-vortaro.de/revo/art/salon.html), [koridoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/korido.html), [kelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kel.html)
- [ReVo: subtegmento, tegmento](https://reta-vortaro.de/revo/art/tegmen.html), [balkono](https://reta-vortaro.de/revo/art/balkon.html), [teraso](https://reta-vortaro.de/revo/art/teras.html), [ĝardeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/gxarde.html), [garaĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/garagx.html), [etaĝo, teretaĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/etagx.html)
- [ReVo: ŝtuparo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxtup.html), [pordo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pord.html), [fenestro](https://reta-vortaro.de/revo/art/fenest.html), [muro](https://reta-vortaro.de/revo/art/mur.html), [planko](https://reta-vortaro.de/revo/art/plank.html), [plafono](https://reta-vortaro.de/revo/art/plafon.html), [ŝlosilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxlos.html)
- [ReVo: meblo, meblaro, mebli](https://reta-vortaro.de/revo/art/mebl.html), [brakseĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/segx.html), [fotelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fotel.html), [fridujo](https://reta-vortaro.de/revo/art/frid.html), [forno](https://reta-vortaro.de/revo/art/forn.html), [lavmaŝino](https://reta-vortaro.de/revo/art/masxin.html), [televidilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html), [lui, luigi, luprezo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lu.html)
- [PMEG: EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [IL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [UJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/uj.html), [AR](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [EG](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/eg.html), [ET](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/et.html)
- [Tatoeba](https://tatoeba.org/en/sentences/show/1146615) (CC BY 2.0 FR), uzita nur por kontroli la uzon ĉe etaĝoj: #1146615 *sur la kvina etaĝo*, [#636888](https://tatoeba.org/en/sentences/show/636888) *en la kvina etaĝo*
- [PMEG: N por direkto](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/direkto.html), [Ĉe](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/lokaj_rolvortetoj/che.html)