# Kontraŭaj vortoj en Esperanto: mal- kaj 74 paroj

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/kontra%C5%ADaj-vortoj/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Metu mal- antaŭ vorton kaj vi ricevas ĝian kontraŭon: bona fariĝas malbona. 74 paroj kun prononco, kontraŭoj sen mal- kaj la diferenco inter mal- kaj ne.

Esperanto faras kontraŭon per la prefikso ***mal-*** antaŭ vorto: *bona* → ***malbona***, *granda* → ***malgranda***, *fermi* → ***malfermi***. Kiu lernis unu radikon, tiu konas ambaŭ finojn de la skalo. La tabeloj sube donas 74 parojn laŭ temo. La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

## Kiel funkcias mal-

*Mal-* estas unu el la dek oficialaj [prefiksoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prefiksoj/). La *Fundamento* (1905) klarigas ĝin per unu linio: ĝi signifas kontraŭaĵon, kiel en *bona* – *malbona*. PMEG difinas ĝin kiel „la rekte kontraŭa ideo” kaj aldonas, ke oni povas uzi ĝin nur ĉe vortoj, por kiuj ekzistas rekta kontraŭo. Ĝi neniam ŝanĝas la vortspecon (vidu [vortfaradon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/vortfarado/)):

- **Adjektivoj** estas la plej ofta okazo: *varma* → *malvarma*.
- **Verboj** inversigas la agon: *permesi* → *malpermesi*.
- **Adverboj kaj vortetoj**: *frue* → *malfrue*, *antaŭ* → *malantaŭ*.
- **Substantivoj**: *lumo* → *mallumo*.

*Mal-* mem estas ankaŭ radiko: *malo* estas „la kontraŭo”. *La malo de „alta” estas „malalta”.*

**Akcento** sekvas la kutiman regulon, la antaŭlastan vokalon, do ĝi ordinare ne falas sur *mal-*: *mal-BO-na*, *mal-FER-mi*. En *malpli*, *malplej* kaj *maltro* estas nur du vokaloj, tial la akcento falas sur la prefikso: MAL-pli, MAL-plej, MAL-tro (PMEG).

## Grandeco kaj kvanto

| Baza vorto | Kontraŭo | Prononco | Noto |
|---|---|---|---|
| *granda* | *malgranda* | mal-GRAN-da | *malgranda domo* |
| *longa* | *mallonga* | mal-LON-ga | *mallonga vojo* |
| *larĝa* | *mallarĝa* | mal-LAR-ĝa | *mallarĝa strato* |
| *alta* | *malalta* | mal-AL-ta | *malalta monto* |
| *dika* | *maldika* | mal-DI-ka | *maldika libro* |
| *profunda* | *malprofunda* | mal-pro-FUN-da | *malprofunda rivero* |
| *peza* | *malpeza* | mal-PE-za | *malpeza pakaĵo* |
| *plena* | *malplena* | mal-PLE-na | *malplena botelo* |
| *multa* | *malmulta* | mal-MUL-ta | *malmultaj homoj* |
| *tro* | *maltro* | MAL-tro | *maltro da tempo*: tro malmulte |
| *pli* | *malpli* | MAL-pli | *malpli ol dek* |
| *plej* | *malplej* | MAL-plej | *la malplej multekosta ĉambro* |
| *forta* | *malforta* | mal-FOR-ta | *malforta vento* |
| *ofta* | *malofta* | mal-OF-ta | *malofta birdo* |

## Temperaturo, lumo kaj tuŝo

La [paĝo pri koloroj](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/koloroj/) montras, kiel *hel-* kaj *malhel-* faras helajn kaj malhelajn nuancojn.

| Baza vorto | Kontraŭo | Prononco | Noto |
|---|---|---|---|
| *varma* | *malvarma* | mal-VAR-ma | *malvarma akvo* |
| *hela* | *malhela* | mal-HE-la | *malhela ĉambro* |
| *lumo* | *mallumo* | mal-LU-mo | *en la mallumo*; substantivo |
| *seka* | *malseka* | mal-SE-ka | *malseka tuko* |
| *mola* | *malmola* | mal-MO-la | *malmola pano* |
| *glata* | *malglata* | mal-GLA-ta | *malglata muro* |
| *akra* | *malakra* | mal-A-kra | *malakra tranĉilo* |
| *pura* | *malpura* | mal-PU-ra | *malpuraj manoj* |
| *freŝa* | *malfreŝa* | mal-FRE-ŝa | *malfreŝa pano* |
| *sata* | *malsata* | mal-SA-ta | *Mi estas malsata.* *Sata* temas pri manĝado, dum *plena* temas pri ujo |

## Aĝo, tempo kaj rapideco

| Baza vorto | Kontraŭo | Prononco | Noto |
|---|---|---|---|
| *juna* | *maljuna* | mal-JU-na | pri homoj kaj aliaj vivaj estaĵoj: *maljuna viro* |
| *nova* | *malnova* | mal-NO-va | pri aĵoj: *malnova domo* |
| *frua* | *malfrua* | mal-FRU-a | adjektivo: *malfrua vespero* |
| *frue* | *malfrue* | mal-FRU-e | adverbo: *Li venis malfrue.* |
| *rapida* | *malrapida* | mal-ra-PI-da | *malrapida trajno* |
| *ofte* | *malofte* | mal-OF-te | *Mi malofte vidas lin.* |

## Kvalito, karaktero kaj sentoj

| Baza vorto | Kontraŭo | Prononco | Noto |
|---|---|---|---|
| *bona* | *malbona* | mal-BO-na | *malbona vetero* |
| *bela* | *malbela* | mal-BE-la | *malbela vesto* |
| *facila* | *malfacila* | mal-fa-CI-la | *malfacila demando* |
| *ĝoja* | *malĝoja* | mal-ĜO-ja | *malĝoja kanto* |
| *feliĉa* | *malfeliĉa* | mal-fe-LI-ĉa | *malfeliĉa infano* |
| *riĉa* | *malriĉa* | mal-RI-ĉa | *malriĉa lando* |
| *saĝa* | *malsaĝa* | mal-SA-ĝa | *malsaĝa demando* |
| *ĝentila* | *malĝentila* | mal-ĝen-TI-la | *malĝentila respondo* |
| *agrabla* | *malagrabla* | mal-a-GRA-bla | *malagrabla odoro* |
| *kuraĝa* | *malkuraĝa* | mal-ku-RA-ĝa | *malkuraĝa soldato* |
| *pacienca* | *malpacienca* | mal-pa-ci-EN-ca | *Li estas malpacienca.* |
| *ĝusta* | *malĝusta* | mal-ĜUS-ta | *malĝusta respondo* |
| *vera* | *malvera* | mal-VE-ra | *malvera rakonto* |
| *sama* | *malsama* | mal-SA-ma | *malsamaj opinioj* |
| *sana* | *malsana* | mal-SA-na | *malsana infano* |
| *amiko* | *malamiko* | mal-a-MI-ko | substantivo: persono, kiun oni malamas |
| *ami* | *malami* | mal-A-mi | *Mi malamas mensogojn.* |
| *ŝati* | *malŝati* | mal-ŜA-ti | *Mi malŝatas malvarman kafon.* |
| *espero* | *malespero* | mal-es-PE-ro | *en malespero* |
| *ordo* | *malordo* | mal-OR-do | *malordo en la ĉambro* |

## Movo kaj agoj

Kun verboj *mal-* donas la inversan agon.

| Baza vorto | Kontraŭo | Prononco | Noto |
|---|---|---|---|
| *fermi* | *malfermi* | mal-FER-mi | *malfermi la pordon* |
| *ŝalti* | *malŝalti* | mal-ŜAL-ti | *malŝalti la lampon* |
| *ligi* | *malligi* | mal-LI-gi | *malligi la ŝnuron* |
| *ŝlosi* | *malŝlosi* | mal-ŜLO-si | *malŝlosi la pordon* |
| *kovri* | *malkovri* | mal-KOV-ri | *malkovri la tablon*; ankaŭ „trovi ion kaŝitan aŭ nekonatan” (ReVo) |
| *vesti* | *malvesti* | mal-VES-ti | *malvesti la infanon* |
| *fari* | *malfari* | mal-FA-ri | *malfari la laboron* |
| *plenigi* | *malplenigi* | mal-ple-NI-gi | *malplenigi la glason* |
| *pliigi* | *malpliigi* | mal-pli-I-gi | *malpliigi la prezon* |
| *permesi* | *malpermesi* | mal-per-ME-si | *malpermesi fumi* |
| *helpi* | *malhelpi* | mal-HEL-pi | *malhelpi la laboron* |
| *aperi* | *malaperi* | mal-a-PE-ri | *malaperi en la mallumo* |
| *sukcesi* | *malsukcesi* | mal-suk-CE-si | *malsukcesi en ekzameno* |
| *dormi* | *maldormi* | mal-DOR-mi | resti maldorma, kiam oni normale dormus |
| *supreniri* | *malsupreniri* | mal-su-pre-NI-ri | *malsupreniri laŭ ŝtuparo* |
| *instali* | *malinstali* | mal-in-STA-li | *malinstali programon* |

Ĉe kelkaj verboj PMEG notas pli akran signifon. *Maldormi* signifas resti maldorma, kiam oni normale dormus, kaj *malhavi* signifas ne havi ion, kion oni sentas, ke oni devus havi.

## Loko kaj direkto

| Baza vorto | Kontraŭo | Prononco | Noto |
|---|---|---|---|
| *supre* | *malsupre* | mal-SU-pre | loko, sen *-n*: *malsupre en la valo* |
| *supren* | *malsupren* | mal-SU-pren | direkto, kun *-n*: *iri malsupren* |
| *supra* | *malsupra* | mal-SU-pra | *la malsupra etaĝo* |
| *antaŭ* | *malantaŭ* | mal-AN-taŭ | prepozicio: *malantaŭ la domo* |
| *antaŭe* | *malantaŭe* | mal-an-TAŬ-e | *La infanoj sidas malantaŭe.* |
| *dekstra* | *maldekstra* | mal-DEKS-tra | *la maldekstra mano* |
| *dekstre* | *maldekstre* | mal-DEKS-tre | *Maldekstre estas la lernejo.* |
| *proksima* | *malproksima* | mal-prok-SI-ma | *malproksima urbo* |

## Mal- kontraŭ ne

*Ne* nur neas, dum *mal-* diras la kontraŭon. PMEG notas, ke *ne* montras foreston de io, kaj *mal-* montras ĉeeston de la kontraŭa ideo. *Ne laŭdi* signifas nur ne diri, ke io estas bona; *mallaŭdi* signifas diri, ke io estas malbona. PMEG donas jenajn kontrastojn:

| Baza vorto | Kun *ne* | Kun *mal-* |
|---|---|---|
| *utila* „kreanta profiton” | *neutila* „ne kreanta profiton” | *malutila* „kreanta malprofiton” |
| *afabla* „kun agrablaj vortoj kaj agoj” | *neafabla* „sen agrablaj vortoj kaj agoj” | *malafabla* „kun malagrablaj vortoj kaj agoj” |
| *amiko* „persono, al kiu oni sentas simpation aŭ amon” | *neamiko* (malofta) „nek amiko, nek malamiko” | *malamiko* „persono, al kiu oni sentas malsimpation aŭ malamon” |

Do *ne bona* lasas la mezon malfermita, dum *malbona* estas la alia fino de la skalo. La du povas kombiniĝi, kiel en *ne malbona*.

## Kontraŭoj en via lingvo kaj en Esperanto

Aliaj lingvoj havas plurajn prefiksojn por kontraŭoj, kaj la elekto dependas de la vorto. Esperanto uzas por plej multaj el ili unu prefikson, *mal-*, kaj *ne* por simpla neado.

| Lingvo | Ofta prefikso | Ekzemplo | En Esperanto |
|---|---|---|---|
| angla | *un-*, *dis-*, *im-* / *in-* | *unlock*, *disappear*, *impatient* | *malŝlosi*, *malaperi*, *malpacienca* |
| germana | *un-* | *unglücklich* | *malfeliĉa* |
| pola | *nie-* | *nieszczęśliwy*, *nieprzyjaciel* | *malfeliĉa*, *malamiko* |
| rusa | *не-* | *невежливый* | *malĝentila* |
| hispana | *in-*, *des-* | *infeliz*, *desatar* | *malfeliĉa*, *malligi* |
| franca | *in-*, *dé-* | *impatient*, *défaire* | *malpacienca*, *malfari* |

Kelkaj faktoj helpas eviti erarojn:

- **Ofta lernanta eraro estas *nebona* anstataŭ *malbona*.** Kiu pensas per *un-* aŭ *nie-*, tiu emas meti *ne-* ĉie. *Nebona* signifas nur „ne bona”, kaj la kontraŭo de *bona* estas *malbona*.
- **Ne ĉiu vorto kun prefikso en via lingvo respondas al *mal-* vorto.** Angla *unknown* estas *nekonata*, kaj *impossible* estas *neebla* (ReVo: „ne povanta esti, ne povanta okazi”). Tiuj vortoj estas faritaj per *ne-*, ne per *mal-*.
- **La romanidaj lingvoj havas similan vorteton kun alia signifo.** La franca kaj hispana *mal* kaj la itala *male* signifas „malbone”. En Esperanto *male* signifas „en kontraŭa maniero aŭ senco” (ReVo), kaj „malbone” estas *malbone*.
- **Akcento.** La germana akcentas la prefikson (*UN-glück-lich*). En Esperanto la akcento ne falas sur *mal-*: *mal-fe-LI-ĉa*, ne *MAL-feliĉa*, krom en *malpli*, *malplej* kaj *maltro*.

## Kontraŭoj sen mal-

Multaj kontraŭoj estas du senrilataj radikoj, do ne necesas *mal-*. PMEG listigas inter siaj ekzemploj *tago – nokto*, *komenci – fini* kaj *nigra – blanka*.

| Temo | Paroj |
|---|---|
| Agoj | *komenci – fini*, *demandi – respondi*, *veni – iri*, *doni – preni*, *aĉeti – vendi*, *forgesi – memori* |
| Tempo | *tago – nokto* |
| Koloroj | *nigra – blanka* |
| Direktoj kaj lokoj | *nordo – sudo*, *sur – sub* |

Tri aliaj okazoj bezonas noton:

- **Vira kaj ina** uzas la sufikson *-in-*, ne *mal-*: *viro* – *virino*, *patro* – *patrino*. Vidu [sufiksojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/).
- **Ĉiam kaj neniam** venas el la tabelvortoj: *ĉiam* – *neniam*. Vidu [tabelvortojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/tabelvortoj/).
- **Mallongaj alternativoj** ekzistas apud kelkaj *mal-* vortoj: *kurta* apud *mallonga*, *frida* apud *malvarma*, *liva* apud *maldekstra*. PMEG diras, ke *kurta* kaj *frida* aperas ĉefe en poezio kaj en teknikaj vortoj (*fridujo*), kaj ke la *mal-* vorto ĉiam restas ĝusta.

## Kiom da vortoj donas mal-

La 8-an de Oktobro 2026 ni kalkulis la *mal-* vortojn en la ReVo-datumoj malantaŭ nia [vortaro](https://esperantopedia.org/eo/vortaro/), kiu havas 32 762 enskribojn. Enskribo estis kalkulita, kiam ĝia ĉefvorto komenciĝas per *mal-* kaj ReVo registras ĝin kiel derivaĵon de alia vorto per *mal-*. Ni preterlasis la radikon *mal-* mem (*malo*, *male*) kaj similaspektajn vortojn, kiuj nur komenciĝas per la literoj *mal*, kiel *malto* kaj *malgraŭ*.

La rezulto estas **784 vortoj**, 2,4 % de ĉiuj enskriboj, bazitaj sur 463 malsamaj radikaj artikoloj de ReVo. Sen la prefikso ĉiu estus ankoraŭ unu vorto por memori. En nia [listo de la 1 000 plej oftaj vortoj](https://esperantopedia.org/eo/lerni/1000-vortoj/) 42 komenciĝas per *mal-*; la unuaj estas *malbona* (rango 229), *malgranda* (268), *malpli* (297) kaj *malnova* (306).

## En frazoj

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *La kafo estas tro malvarma.* | *Tro* plifortigas la adjektivon *malvarma*. |
| *Tio ne estas malbona ideo.* | Kombino de *ne* kaj *mal-*: ne malbona, sed ne nepre bonega. |
| *Mia avo estas maljuna, sed li ne estas malsaĝa.* | *Maljuna* temas pri persono; *sed* kontrastigas la du ecojn. |

Lernu unue la [plej oftajn vortojn](https://esperantopedia.org/eo/lerni/100-vortoj/), kaj poste aldonu iliajn kontraŭojn.

## Oftaj demandoj

### Kiel oni diras la kontraŭon de vorto en Esperanto?

Metu *mal-* antaŭ ĝin: *granda* → *malgranda*. La finaĵo restas, do adjektivoj, verboj, adverboj kaj substantivoj ĉiuj taŭgas.

### Kio estas la diferenco inter mal- kaj ne?

*Ne* signifas „ne”, *mal-* signifas „la kontraŭo”. *Neutila* estas „ne kreanta profiton”, dum *malutila* estas „kreanta malprofiton”.

### Ĉu oni povas meti mal- antaŭ ĉiun vorton?

Ne, nur kie ekzistas rekta kontraŭo. Multaj kontraŭoj estas apartaj radikoj, ekzemple *tago – nokto*.

### Ĉu mi diru nebona aŭ malbona?

Diru *malbona*. *Nebona* signifas nur „ne bona” kaj lasas la mezon malfermita; *malbona* estas la kontraŭo de *bona*.

### Kiom da Esperantaj vortoj uzas mal-?

En la ReVo-datumoj, kiujn ni kontrolis, 784 vortoj estas konstruitaj per ĝi (kalkulite la 8-an de Oktobro 2026).

### Ĉu la kontraŭo de „viro” estas „malviro”?

Ne. La ino estas markita per *-in-*: *viro* → *virino*.

## Fontoj

- [PMEG – MAL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/mal.html)
- [PMEG – Prefiksoj](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/index.html)
- [Fundamento de Esperanto – Ekzercaro (klarigoj pri afiksoj)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/ekzercaro.html)
- [ReVo (Reta Vortaro): mal-](https://reta-vortaro.de/revo/art/mal.html) kaj ĉiu vorto en la tabeloj, ekz. [bona, malbona](https://reta-vortaro.de/revo/art/bon.html)
- Frekvencaj rangoj: nia listo de la 1 000 plej oftaj vortoj, kalkulita en frazoj de Tatoeba (CC BY 2.0 FR)