# Konversacio en Esperanto: opinio, konsento, nu, do, ja

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/konversacio/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Laŭ mi, Mi konsentas, Vi pravas: kiel diri opinion, konsenton kaj malkonsenton en Esperanto, plus nu, do, ja, telefonaj frazoj kaj prononco.

Por doni opinion en Esperanto diru ***Laŭ mi…*** (laŭ mia opinio) aŭ ***Mi pensas, ke…***. Por konsenti diru ***Mi konsentas*** aŭ ***Vi pravas***; por malkonsenti diru ***Mi ne konsentas***. Malgrandaj vortoj kiel *nu*, *do* kaj *ja* tenas la paroladon fluanta. La frazoj estas grupigitaj laŭ tio, kion vi volas fari; por saluto, adiaŭo kaj prezentiĝo vidu la [salutojn](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/salutoj/) kaj la [bazajn frazojn](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/bazaj/). En la prononca kolumno la akcenta silabo estas skribita per majuskloj; ĝi ĉiam estas la antaŭlasta.

## Doni opinion

| Frazo | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *Laŭ mi…* | laŭ mi | laŭ mia opinio… |
| *Mi pensas, ke…* | mi PEN-sas, ke | mia opinio estas, ke… |
| *Mi opinias, ke…* | mi o-pi-NI-as, ke | mi havas la opinion, ke… |
| *Mi kredas, ke…* | mi KRE-das, ke | mi estas firme konvinkita, ke… |
| *Mi supozas, ke…* | mi su-PO-zas, ke | mi provizore akceptas, ke… |
| *Ŝajnas al mi, ke…* | ŜAJ-nas al mi, ke | mi havas la impreson, ke… |
| *Kion vi pensas pri tio?* | KI-on vi PEN-sas pri TI-o | demando pri la opinio de la alia |

La verboj diferencas laŭ forto. ReVo difinas *opinii* kiel havi opinion aŭ juĝi, kaj listigas „opinii” kiel unu sencon de *pensi*; tial *Mi pensas, ke…* estas la ĉiutaga „mi pensas”. *Kredi* estas pli forta: ĝia unua senco en ReVo estas firma konvinko, kaj la malfortan sencon „mi supozas” ReVo markas kiel evitindan. Por supozo uzu *supozi* (provizore akcepti ion sen certa pruvo) aŭ *ŝajni al iu*: *Ŝajnas al mi, ke…* PMEG traktas *Laŭ mi* kiel egalan al *Mi opinias, ke…*.

## Konsenti kaj malkonsenti

| Frazo | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *Mi konsentas.* | mi kon-SEN-tas | mi samopinias kun vi |
| *Mi samopinias.* | mi sa-mo-pi-NI-as | mi havas la saman opinion |
| *Vi pravas.* | vi PRA-vas | via opinio estas ĝusta |
| *Certe.* | CER-te | sendube; forta jesa respondo |
| *Jes ja!* | jes ja | emfaza „jes” |
| *Eble.* | E-ble | eblas, sed ne estas certe |
| *Ne nepre.* | ne NE-pre | ne estas nepre tiel |
| *Mi ne konsentas.* | mi ne kon-SEN-tas | mi havas alian opinion |
| *Mi pensas, ke vi eraras.* | mi PEN-sas, ke vi e-RA-ras | mi opinias, ke vi malpravas; milda formo |
| *Vi malpravas.* | vi mal-PRA-vas | via opinio ne estas ĝusta; rekta formo |
| *Tute ne.* | TU-te ne | absolute ne |

***Pravi*** estas verbo. ReVo difinas ĝin kiel *esti prava*, do *Vi pravas* ne bezonas *estas*, kaj *malpravi* signifas *esti malprava*. La adjektivo ankaŭ taŭgas (*Vi estas prava*). *Vi malpravas* sonas akre; *Mi pensas, ke vi eraras* estas pli milda. Aldonu *kun* por la persono kaj *pri* por la punkto: *Mi konsentas kun vi pri tio.* ReVo aldonas, ke *konsenti* temas pri aparta punkto kaj ofte venas post diskuto.

Al nea demando kiel *Ĉu vi ne konsentas?* la vortoj *jes* kaj *ne* povas esti komprenataj en du manieroj: PMEG priskribas du sistemojn, kaj Zamenhof ĉefe uzis unu, sed foje ankaŭ la alian. Tial PMEG konsilas mallongan frazon: *Jes, mi konsentas* aŭ *Ne, mi ne konsentas*. Vidu [demandojn kaj neadon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/demandoj-kaj-neado/).

## Redemandi kaj ne kompreni

| Frazo | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *Kion vi diris?* | KI-on vi DI-ris | demando, kiam oni ne aŭdis aŭ ne komprenis |
| *Pardonu, mi ne komprenis.* | par-DO-nu, mi ne kom-PRE-nis | ĝentila konfeso de nekompreno |
| *Ĉu vi povas ripeti?* | ĉu vi PO-vas ri-PE-ti | peto diri ĝin duan fojon |
| *Bonvolu paroli pli malrapide.* | bon-VO-lu pa-RO-li pli mal-ra-PI-de | peto pri malpli rapida parolado |
| *Kion signifas la vorto "do"?* | KI-on sig-NI-fas la VOR-to do | demando pri la senco de vorto |
| *Kion vi volas diri per tio?* | KI-on vi VO-las DI-ri per TI-o | demando pri la intenco de la alia |
| *Ĉu mi bone komprenis?* | ĉu mi BO-ne kom-PRE-nis | kontrolo de la propra kompreno |

*Ĉu vi povus…?* estas pli ĝentila peto, laŭ PMEG. *Mi ne komprenas* kaj *Kiel oni diras … en Esperanto?* troviĝas en la [bazaj frazoj](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/bazaj/).

## Plenigaj kaj ligaj vortoj

| Vorto | Prononco | Signifo | Ekzemplo |
|---|---|---|---|
| ***nu*** | nu | ĉiuflanka ekkrio: instigo, hezito, rezigno | *Nu, ni vidu.* |
| ***hm*** | hm | paŭzo por pripensi | *Hm, mi ne scias.* |
| ***do*** | do | sekve, tial | *Pluvas, do ni restu hejme.* |
| ***ja*** | ja | efektive, ja vere | *Vi ja scias tion.* |
| ***fakte*** | FAK-te | reale, efektive | *Fakte, mi ne ŝatas kafon.* |
| ***tamen*** | TA-men | malgraŭ tio | *Estas malfrue, sed mi tamen venos.* |
| ***ĉu ne?*** | ĉu ne | peto pri konfirmo | *La vetero estas bela, ĉu ne?* |
| ***alivorte*** | a-li-VOR-te | per aliaj vortoj | *Alivorte, vi ne konsentas.* |
| ***ekzemple*** | ek-ZEM-ple | kiel ekzemplo | *Mi ŝatas fruktojn, ekzemple pomojn.* |

Tri el ili facile misuziĝas:

- ***Ja*** ne signifas „jes”. *Jes* respondas al demando; *ja* staras ene de frazo kaj emfazas, ke io estas vera (PMEG). Ĝi povas akcenti neadon (*Mi ja ne diris tion!*) aŭ koncesi punkton antaŭ *sed*: *Li ja estas afabla, sed mi ne fidas lin.* *Jes ja!* estas la emfaza „jes”.
- ***Do*** havas du taskojn, laŭ PMEG: ĝi montras konkludon („tial”), kaj ĝi aldonas emfazon al demandoj kaj ordonoj: *Kio do okazis?*, *Venu do!*
- ***Nu*** estas ĉiuflanka ekkrio. PMEG listigas naŭ uzojn, de malpacienco kaj konsento ĝis duboj, rezigno kaj fino de parolado; la tono decidas. Pri *nu*, *ha*, *ho* kaj *hm* vidu la [interjekciojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/interjekcioj/), kaj pri *tamen* la [konjunkciojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/konjunkcioj/).

## Ŝanĝi la temon kaj fini la konversacion

| Frazo | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *Parenteze…* | pa-ren-TE-ze | flanke dirite, kiel kroma rimarko… |
| *Cetere…* | ce-TE-re | krome, aliflanke… |
| *Ni ŝanĝu la temon.* | ni ŜAN-ĝu la TE-mon | ni parolu pri io alia |
| *Mi devas foriri.* | mi DE-vas fo-RI-ri | mi ne povas resti pli longe |
| *Estis plezuro paroli kun vi hodiaŭ.* | ES-tis ple-ZU-ro pa-RO-li kun vi ho-DI-aŭ | ĝentila fino de konversacio |
| *Dankon pro la agrabla konversacio.* | DAN-kon pro la a-GRA-bla kon-ver-sa-CI-o | danko por la babilado |

ReVo difinas *parenteze* kiel klarigan flankan rimarkon, kaj por *cetere* („krome; aliflanke”) ĝi donas la germanan ekvivalenton *übrigens*, kiu respondas ankaŭ al la angla „by the way”. Por adiaŭi, vidu la [salutojn](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/salutoj/).

## Telefonado kaj mesaĝoj

| Frazo | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *Saluton!* / *Halo!* / *Ha lo!* | sa-LU-ton / HA-lo / ha lo | saluto, kiam oni respondas al telefonvoko |
| *Mi estas Maria. Kun kiu mi parolas?* | mi ES-tas ma-RI-a kun KI-u mi pa-RO-las | oni sin prezentas kaj demandas pri la alia |
| *Kiu parolas?* | KI-u pa-RO-las | demando pri la vokanto |
| *Ĉu mi povas paroli kun Petro?* | ĉu mi PO-vas pa-RO-li kun PE-tro | peto paroli kun certa persono |
| *Momenton, mi vokos lin.* | mo-MEN-ton, mi VO-kos lin | peto atendi, dum oni alvokas la personon |
| *Ĉu mi povas lasi mesaĝon?* | ĉu mi PO-vas LA-si me-SA-ĝon | peto lasi komunikon por la forestanta persono |
| *Mi telefonos al vi poste.* | mi te-le-FO-nos al vi POS-te | promeso telefoni denove |
| *Mi sendos al vi mesaĝon.* | mi SEN-dos al vi me-SA-ĝon | promeso skribi |

ReVo listigas *hola* kaj *halo* kiel telefonan saluton. Ĝi aldonas, ke la aŭtoroj de PIV sugestas la skribon *ha lo* por eviti konfuzon kun *halo* (granda ĉambro), kaj ke unu uzgvidilo, kiun ĝi citas, preferas *Saluton!* Pri „telefoni reen” *revoki* estas kaptilo. Kelkaj parolantoj uzas ĝin tiel (Tatoeba #542287), sed ReVo difinas ĝin kiel voki iun aŭ ion reen al loko aŭ kiel malvalidigi ion, ne kiel resendi telefonvokon. Diru *Mi telefonos al vi poste* aŭ *Mi retelefonos*, kio sekvas la ŝablonon de PMEG por *re-* (*saluti* → *resaluti*, „saluti responde”); ReVo ne havas apartan artikolon pri *retelefoni*. Vidu la [prefiksojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prefiksoj/).

| Vorto | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *mesaĝo* | me-SA-ĝo | komuniko por iu, ankaŭ lasita telefone |
| *tekstmesaĝo* | tekst-me-SA-ĝo | mesaĝo en teksto (SMS) |
| *retmesaĝo* | ret-me-SA-ĝo | mesaĝo per retpoŝto |
| *tujmesaĝilo* | tuj-me-sa-ĜI-lo | programo por tujaj mesaĝoj |
| *mesaĝi* | me-SA-ĝi | sendi mesaĝon: *Mi mesaĝos al vi.* |

ReVo havas artikolojn pri *mesaĝo*, *retmesaĝo*, *tujmesaĝilo* kaj *mesaĝi*; *tekstmesaĝo* aperas en ĝi nur en ekzemplo.

## Ĝentileco en diskuto

| Frazo | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *Pardonu, ke mi interrompas.* | par-DO-nu, ke mi in-ter-ROM-pas | pardonpeto antaŭ interrompo |
| *Ĉu mi rajtas aldoni ion?* | ĉu mi RAJ-tas al-DO-ni I-on | peto pri permeso paroli |
| *Bonvolu lasi min fini.* | bon-VO-lu LA-si min FI-ni | ĝentila peto ne interrompi |
| *Mi respektas vian opinion, sed…* | mi res-PEK-tas VI-an o-pi-NI-on, sed | ĝentila malkonsento |
| *Mi komprenas vian vidpunkton, sed…* | mi kom-PRE-nas VI-an vid-PUNK-ton, sed | ĝentila malkonsento |
| *Eble mi eraras.* | E-ble mi e-RA-ras | modesta rezervo pri la propra opinio |

ReVo difinas *interrompi* kiel haltigi la paroladon de iu per propra parolado, kaj *rajti* kiel havi permeson; tial *Ĉu mi rajtas…?* petas permeson. *Pardonu*, *bonvolu* kaj *Ĉu vi povus…?* estas klarigitaj en la [ĝentilaj frazoj](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/dankoj-kaj-%C4%9Dentileco/). Lernu kvin aŭ ses frazojn samtempe kaj diru ilin laŭte; pli da konsiloj estas en [kiel lerni Esperanton](https://esperantopedia.org/eo/lerni/kiel-lerni/).

## Kalkoj el via lingvo en la konversacio

En babilado oni tentas traduki frazojn kaj plenigajn vortojn laŭvorte el la gepatra lingvo. Jen kelkaj kalkoj, kiujn valoras anstataŭi per la esperanta formo.

- **„Havi pravon”.** La franca *avoir raison*, la germana *Recht haben*, la hispana *tener razón* kaj la pola *mieć rację* uzas esprimon kun „havi”. En Esperanto la verbo *pravi* (ReVo: *esti prava*) diras la samon per unu vorto: *Vi pravas.*
- **„Pensi de”.** La angla *think of*, la franca *penser de* kaj la germana *halten von* uzas aliajn prepoziciojn. ReVo montras la esperantan modelon: *Kion vi pensas pri mia projekto?* Por la temo de la penso uzu *pri*.
- **„I think you are right” sen *ke*.** La angla ofte forlasas *that*. En Esperanto skribu *ke* kaj antaŭ ĝi komon: *Mi pensas, ke vi pravas.* PMEG notas, ke *ke* forlasiĝas nur kelkfoje kaj preskaŭ nur en nerekta parolo; se vi dubas, uzu *ke*.
- **„He said he would come”.** La angla *he said he would come* kaj la franca *il a dit qu'il viendrait* ŝanĝas la tempon en la subfrazo. En Esperanto uzu la verboformon, kiun la subfrazo havus memstare: PMEG montras *Mi diris, ke li venos* (el *Li venos. Tion mi diris.*). La formo en *-us* servas por imagaj situacioj, ne por ordinara nerekta parolo.
- **„I think so” kaj „I don't think so”.** *Jes* kaj *ne* povas anstataŭi tutan subfrazon; PMEG donas la ekzemplon *Mi pensas, ke jes!* Do *Mi pensas, ke jes* kaj *Mi pensas, ke ne* sufiĉas.
- **Fina demando kiel „isn't it?”.** La angla fina demando ŝanĝiĝas laŭ la verbo kaj la persono (*isn't it?*, *don't you?*, *can't he?*). En Esperanto unu formo servas ĉiam: ***ĉu ne?*** PMEG donas la ekzemplon *Tokio estas la ĉefurbo de Japanujo, ĉu ne?* kaj notas, ke Zamenhof preferis *ĉu ne vere?* aŭ *ne vere?*.
- ***Ja*** kiel „jes”. En la germana, la nederlanda kaj la skandinavaj lingvoj *ja* signifas „jes”, kaj tiuj parolantoj tentas respondi *Ja!* En Esperanto la responda vorto estas *jes*; la germana *ja* en *Das weißt du ja* respondas al la esperanta *ja* en *Vi ja scias tion*.
- ***Kredi*** kaj ***revoki***. La kaptilojn „I guess” (*Mi kredas*, kie oni volas diri *Mi supozas*) kaj „call back” (*revoki*, kie oni volas diri *retelefoni*) vidu en la sekcioj supre.

## Oftaj demandoj

### Kiel oni esprimas konsenton en Esperanto?

*Mi konsentas* (mi kon-SEN-tas) aŭ *Mi samopinias*. Aldonu *kun vi* por la persono kaj *pri tio* por la punkto. Malkonsento estas *Mi ne konsentas*.

### Kiel oni diras „mi pensas” en Esperanto?

*Mi pensas, ke…* estas la ĉiutaga elekto; *Mi opinias, ke…* kaj *Laŭ mi…* esprimas opinion. *Mi kredas, ke…* signifas firman konvinkon, kaj ReVo malkonsilas ĝin por milda „mi supozas”.

### Ĉu „vi pravas” estas ĝusta?

Jes. *Pravi* estas verbo kun la senco „esti prava” (ReVo), do *Vi pravas* estas ĝusta, kaj same *Vi estas prava*. La kontraŭo estas *Vi malpravas*.

### Kion signifas nu, do kaj ja?

*Nu* estas ĉiuflanka ekkrio (instigo, hezito, rezigno), *do* signifas „tial” aŭ aldonas emfazon al demandoj kaj ordonoj, kaj *ja* emfazas, ke io estas vera. *Ja* ne estas „jes”; tio estas *jes*.

### Ĉu oni povas forlasi *ke* post *Mi pensas*?

PMEG notas, ke *ke* forlasiĝas nur kelkfoje kaj preskaŭ nur en nerekta parolo. Pli sekura estas *Mi pensas, ke vi pravas*, kun komo antaŭ *ke*.

### Kiel oni respondas la telefonon en Esperanto?

*Saluton!* aŭ *Halo!* (ankaŭ skribate *Ha lo!*). Por demandi, kiu vokas, diru *Kun kiu mi parolas?*

## Fontoj

- PMEG: [Ja](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html), [Do](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html), [Tamen](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/tamen.html), [Oficialaj ekkriaj vortetoj (nu, ha, ho)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/ekkrioj_sonimitoj/oficialaj_ekkrioj.html), [Neoficialaj ekkrioj (hm)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/ekkrioj_sonimitoj/neoficialaj_ekkrioj.html), [Respondvortoj (jes ja, nea demando, Mi pensas, ke jes)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/demandoj_respondoj/respondvortoj.html), [Ĉu (ĉu ne?)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/demandoj_respondoj/chu.html), [Laŭ](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/aliaj_rolvortetoj/lau.html), [Fraztipoj kaj frazfunkcioj (Ĉu vi povus…?)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/frazospecoj/fraztipoj_frazfunkcioj.html), [Prefikso RE](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/re.html), [Verboformoj en „ke”-frazoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/ke/verboformoj.html), [Forlaso de „ke”](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/ke/ke-forlaso.html)
- Tatoeba: [frazo 542287](https://tatoeba.org/eo/sentences/show/542287), *revoki* uzata por resendi telefonvokon (CC BY 2.0 FR)
- ReVo: [opinii, samopinii](https://reta-vortaro.de/revo/art/opini.html), [pensi, pripensi](https://reta-vortaro.de/revo/art/pens.html), [kredi](https://reta-vortaro.de/revo/art/kred.html), [supozi](https://reta-vortaro.de/revo/art/supoz.html), [pravi, malpravi](https://reta-vortaro.de/revo/art/prav.html), [konsenti](https://reta-vortaro.de/revo/art/konsen.html), [erari](https://reta-vortaro.de/revo/art/erar.html), [ŝajni](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxajn.html), [nu](https://reta-vortaro.de/revo/art/nu.html), [do](https://reta-vortaro.de/revo/art/do.html), [ja](https://reta-vortaro.de/revo/art/ja.html), [hm](https://reta-vortaro.de/revo/art/hm.html), [fakte](https://reta-vortaro.de/revo/art/fakt.html), [alivorte](https://reta-vortaro.de/revo/art/vort.html), [ekzemple](https://reta-vortaro.de/revo/art/ekzemp.html), [cetere](https://reta-vortaro.de/revo/art/ceter.html), [parenteze](https://reta-vortaro.de/revo/art/parent.html), [temo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tem.html), [interrompi](https://reta-vortaro.de/revo/art/romp.html), [rajti](https://reta-vortaro.de/revo/art/rajt.html), [respekti](https://reta-vortaro.de/revo/art/respek.html), [vidpunkto](https://reta-vortaro.de/revo/art/punkt.html), [hola, halo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hola.html), [voki, revoki](https://reta-vortaro.de/revo/art/vok.html), [telefoni](https://reta-vortaro.de/revo/art/telefo.html), [mesaĝo, retmesaĝo, tujmesaĝilo, mesaĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/mesagx.html), [lasi](https://reta-vortaro.de/revo/art/las.html), [tekstmesaĝo en ekzemplo](https://reta-vortaro.de/revo/art/posx.html)
- Vikivortaro (france): [avoir raison](https://fr.wiktionary.org/wiki/avoir_raison)