# Lernejo en Esperanto: lernanto, lerni kaj studi

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/lernejo-kaj-instruado/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Lernejo, lernanto, instruisto: pli ol 50 Esperantaj lernejaj vortoj kun prononco, kaj la diferenco inter lerni, studi kaj instrui, studento kaj lernanto.

La loko por lernado nomiĝas ***lernejo***, vorto farita el *lern·ej·o*: „lerni” plus „loko”. Lerneja infano estas ***lernanto***, kaj tiu, kiu profesie instruas, estas ***instruisto***. La tri ĉefaj verboj estas ***lerni***, ***instrui*** kaj ***studi***. Tri kaptiloj meritas atenton: *studento* nomas lernanton de universitato, *profesoro* universitatan instruiston, kaj *lerni* ne estas la verbo por „ekscii”. La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

## Specoj de lernejoj

Nomoj kaj aĝoj de lernejaj niveloj malsamas de lando al lando, tial la vortaro ReVo difinas ilin laŭ ilia loko en la vico kaj donas aĝintervalojn, kiuj dependas de la lando.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *lernejo* | ler-NE-jo | ĉiu loko destinita por lernado |
| *infanĝardeno* | in-fan-ĝar-DE-no | por infanoj ĝis ĉirkaŭ 5 jaroj, antaŭ la baza lernejo |
| *bazlernejo* | baz-ler-NE-jo | ankaŭ *elementa lernejo*; de ĉirkaŭ 6 jaroj ĝis 10 aŭ 15 |
| *mezlernejo* | mez-ler-NE-jo | por junuloj de 11 aŭ pli ĝis 18 jaroj |
| *gimnazio*, *liceo* | gim-na-ZI-o, li-CE-o | mezlernejo, organizita malsame en ĉiu lando |
| *supera lernejo* | su-PE-ra ler-NE-jo | ReVo uzas ĝin por universitatoj kaj akademioj |
| *universitato* | u-ni-ver-si-TA-to | dividita en fakultatojn (*fakultatoj*) |
| *klaso* | KLA-so | lernantoj de unu nivelo; *en la kvina klaso* |
| *klasĉambro* | klas-ĈAM-bro | ĉambro, en kiu okazas la lecionoj |
| *gimnastikejo* | gim-nas-ti-KE-jo | salono por korpekzercado |

La angla *college* ne havas ununuran ekvivalenton en Esperanto, kaj la sama radiko havas malsamajn sencojn en naciaj lingvoj: ofte ĝi estas altlernejo, sed la franca *collège* estas lernejo por aĝoj ĉirkaŭ 11–15 jaroj. ReVo difinas *kolegio* kiel instituton aŭ fakultaton kaj listigas ĝin apud *gimnazio* kaj *liceo* kiel eblan mezlernejon. Por precizeco do diru *universitato*, *fakultato* aŭ *mezlernejo*.

## Homoj en la lernejo

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *lernanto* | ler-NAN-to | ĉiu, kiu lernas; ina *lernantino* |
| *studento* | stu-DEN-to | ReVo: lernanto en supera lernejo |
| *samklasano* | sam-kla-SA-no | lernanto en la sama klaso |
| *instruisto* | in-stru-IS-to | persono, kiu profesie instruas; ina *instruistino* |
| *profesoro* | pro-fe-SO-ro | altranga instruisto en universitato |
| *lernejestro* | ler-ne-JES-tro | *lern·ej·estr·o*, „lernejo + estro” |
| *rektoro* | rek-TO-ro | estro de universitato; ReVo uzas ĝin ankaŭ pri *gimnazio* |

Du vortoj postulas zorgon. Pri infano en lernejo ReVo rekomendas *lernanto*, ne *studento*. Kaj la sencon de *profesoro* en latinidaj landoj, „instruisto de baza aŭ meza lernejo”, ReVo markas kiel internacie misgvidan kaj evitindan en Esperanto. Lerneja instruisto estas *instruisto*; pli da laborvortoj troviĝas ĉe [profesioj kaj laboro](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/profesioj-kaj-laboro/).

## Lernofakoj

Lerneja fako estas *fako*, branĉo de scio, kaj en sia ekzemplo sub *fako* ReVo nomas lernejajn fakojn ***lernofakoj***. Lingvon oni nomas per adjektivo kun *la*: *la angla*, *la franca*.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *matematiko* | ma-te-ma-TI-ko | scienco pri nombroj kaj formoj |
| *historio* | his-to-RI-o | scienco pri la pasinteco |
| *geografio* | ge-o-gra-FI-o | scienco pri la Tero kaj ĝiaj landoj |
| *fiziko* | fi-ZI-ko | scienco pri materio kaj energio |
| *ĥemio*, *kemio* | ĥe-MI-o, ke-MI-o | ReVo listigas ambaŭ; PMEG diras, ke vortoj kun *ĥ* ofte havas variaĵon kun *k* |
| *biologio* | bi-o-lo-GI-o | scienco pri vivantaj estaĵoj |
| *lingvo* | LIN-gvo | *fremda lingvo*: lingvo, kiun oni ne parolas denaske |
| *literaturo* | li-te-ra-TU-ro | verkoj de verkistoj, kaj ankaŭ la scienco pri ili |
| *muziko* | mu-ZI-ko | arto de sonoj |
| *arto* | AR-to | ankaŭ *desegni* „fari bildon per linioj” |
| *sporto* | SPOR-to | ankaŭ *gimnastiko* |

## Lernejaj iloj kaj la sufikso -il-

PMEG priskribas la sufikson *-il-* kiel „ilon, aparaton, rimedon”: tio, kio staras antaŭ ĝi, montras la agon. Do *skribi* donas ***skribilo***, ĉiun ilon por skribado. Simplaj radikoj kiel *libro*, *kajero* kaj *krajono* ne prenas *-il-*.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *libro* | LI-bro | presita verko kun multaj paĝoj |
| *lernolibro* | ler-no-LI-bro | „libro por lernado” |
| *kajero* | ka-JE-ro | kunligitaj folioj por skribi notojn |
| *krajono* | kra-JO-no | skribilo kun mino |
| *skribilo* | skri-BI-lo | de *skribi*; ĉiu ilo por skribado |
| *gumo*, *skrapgumo* | GU-mo, skrap-GU-mo | ReVo: unu senco de *gumo* estas *skrapgumo* |
| *pintigilo* | pin-ti-GI-lo | de *pintigi* „fari pinta”, ekzemple krajonon |
| *liniilo* | li-ni-I-lo | ilo por desegni liniojn |
| *kalkulilo* | kal-ku-LI-lo | de *kalkuli* |
| *skribtabulo*, *tabulo* | skrib-ta-BU-lo, ta-BU-lo | ReVo: oni skribas per kreto sur la nigra *tabulo* |
| *kreto* | KRE-to | bastoneto por skribi sur tabulo |
| *pupitro* | pu-PI-tro | ekzemplo de ReVo: pupitro de lernanto |
| *tornistro* | tor-NIS-tro | rigida, iom kestoforma dorsosako; simpla mola sako sur la dorso estas nur *dorsosako* |

## Lecionoj, hejmtaskoj kaj ekzamenoj

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *horaro* | ho-RA-ro | *lerneja horaro* |
| *leciono* | le-ci-O-no | parto de kurso |
| *kurso* | KUR-so | serio de lecionoj |
| *hejmtasko* | hejm-TAS-ko | tasko, kiun oni faras hejme |
| *ekzameno* | ek-za-ME-no | kontrolo de la scioj de lernanto |
| *noto* | NO-to | ReVo: signo de la takso de instruisto |
| *diplomo* | di-PLO-mo | atesto pri finita lernado |
| *paŭzo* | PAŬ-zo | mallonga ĉeso de la laboro |

## Verboj pri lernado, instruado kaj ekzamenoj

| Vorto | Prononco | Ekzemplo | Signifo |
|---|---|---|---|
| *lerni* | LER-ni | *Mi lernas naĝi.* | akiri sciojn aŭ lertecojn |
| *instrui* | in-STRU-i | *Mia patrino instruas la francan.* | transdoni sciojn al aliaj |
| *studi* | STU-di | *Mia fratino studas fizikon.* | diligente lerni fakon |
| *ekzameni* | ek-za-ME-ni | *La instruisto ekzamenas la lernantojn.* | kontroli ies sciojn |
| *ekzameniĝi*, *fari ekzamenon* | ek-za-me-NI-ĝi, FA-ri ek-za-ME-non | *Morgaŭ mi ekzameniĝos.* | sin submeti al ekzameno |
| *trapasi ekzamenon* | tra-PA-si ek-za-ME-non | *Ŝi trapasis la ekzamenon.* | sukcese fini ekzamenon |
| *diplomiĝi* | di-plo-MI-ĝi | *Mia fratino diplomiĝos en Junio.* | akiri diplomon |

## Lerni, studi aŭ instrui

ReVo difinas *lerni* kiel akiron de scioj kaj rutinoj el scienco, arto, metio aŭ sporto, kaj ankaŭ kiel akiron de scio per sperto. *Studi* ReVo difinas kiel diligentan laboron per kursoj, legado kaj ekzercoj por akiri profundan scion pri fako. *Instrui* estas transdoni scion: *instrui ion al iu* aŭ *instrui iun pri io*.

| Ekzemplo | Verbo | Noto |
|---|---|---|
| *Mi lernas Esperanton.* | *lerni* | oni lernas lingvon aŭ kapablon |
| *Mi studas fizikon en la universitato.* | *studi* | oni studas fakon, kiel kurson |
| *Mi instruas Esperanton.* | *instrui* | *instrui* donas scion |
| *Mi eksciis, ke la lernejo fermiĝos.* | *ekscii* | ricevi novan informon |

La du verboj de la lernanto interkovras. Pri lingvo ambaŭ *Mi lernas Esperanton* kaj *Mi studas Esperanton* estas ĝustaj; la dua emfazas intencan studadon. Tipaj eraroj:

| Ofta eraro | Pli bone | Kialo |
|---|---|---|
| *Mi instruas Esperanton* (por diri, ke vi lernas) | *Mi lernas Esperanton* | *instrui* signifas „doni scion” |
| *Mia filino estas studento en la bazlernejo* | *Mia filino estas lernanto en la bazlernejo* | *studento* estas lernanto en supera lernejo |
| *Mi lernis, ke li foriris* (por diri, ke vi eksciis) | *Mi eksciis, ke li foriris* | ReVo konsilas eviti *lerni* anstataŭ „ekscii” |
| *Mi ekzamenas hodiaŭ* (por diri, ke vi havas ekzamenon) | *Mi ekzameniĝas hodiaŭ* aŭ *Mi faras ekzamenon hodiaŭ* | *ekzameni* signifas kontroli la sciojn de iu |

## Paroli pri la lernejo

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *En kiu klaso vi estas?* | Demando pri la nivelo; *en kiu klaso* nomas situon, do sen *-n*. |
| *Kion vi studas?* | *Kion* demandas pri la objekto de *studas*, do ĝi havas *-n*. |
| *Kion vi lernas en la lernejo?* | *En la lernejo* montras lokon, do sen *-n*. |
| *Kiu estas via plej ŝatata lernofako?* | *Plej ŝatata* = ŝatata en la plej alta grado. |
| *Mi havas ekzamenon morgaŭ.* | *Ekzamenon* estas objekto de *havas*; *morgaŭ* estas adverbo de tempo. |
| *Mi devas lerni por la ekzameno.* | *Devi* + infinitivo; *por* montras la celon. |
| *Mi ricevis bonan noton pri historio.* | *Bonan noton* estas objekto; *pri* nomas la temon. |
| *Ĉu vi jam faris la hejmtaskon?* | Jes-ne-demando; *jam* demandas pri farita ago. |
| *La leciono komenciĝas je la oka.* | *Komenciĝi* ne havas objekton; horon oni esprimas per *je*. |
| *Dum la paŭzo ni ludas en la korto.* | *Dum* montras daŭron; *en la korto* nomas lokon, do sen *-n*. |
| *Mi iras al la lernejo per buso.* | *Al* mem montras direkton, do sen *-n*; *per* montras rimedon. |

## Lernejaj vortoj el vortpartoj

| Sufikso | Signifo (PMEG) | Lernejaj ekzemploj |
|---|---|---|
| *-ej-* | loko destinita por io | *lernejo*, *gimnastikejo* |
| *-ant-* | persono, kiu faras la agon | *lernanto*, *ekzamenanto* (iu, kiu ekzamenas) |
| *-ist-* | persono, kiu ofte okupiĝas pri io, eble profesie | *instruisto*, *ekzamenisto* (oficiala ekzamenanto) |
| *-il-* | ilo, rimedo | *skribilo*, *lernilo* (rimedo por lerni) |

*Instruanto* estas ĉiu, kiu instruas ĝuste nun, dum *instruisto* instruas profesie; komparu [sufiksojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/), [vortfaradon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/vortfarado/) kaj [participojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/participoj/). La sufikso *-iĝ-* „fariĝi” donas *diplom·iĝ·i*, laŭvorte „veni al la havo de diplomo”. Por lerni Esperanton mem, komencu per la [gvidilo pri lernado](https://esperantopedia.org/eo/lerni/); la paĝo pri [KER-ekzamenoj](https://esperantopedia.org/eo/lerni/ekzamenoj/) priskribas la atestajn ekzamenojn.

## Lernejaj vortoj en via lingvo kaj en Esperanto

- **Studento kaj lernanto.** En la franca (*élève* / *étudiant*), germana (*Schüler* / *Student*), pola (*uczeń* / *student*) kaj rusa (*ученик* / *студент*) la lerneja infano kaj la universitata studento havas apartajn nomojn, same kiel en Esperanto. La angla *student* kaj la hispana *estudiante* tamen povas nomi ankaŭ lernejan infanon; en Esperanto tia infano estas *lernanto*.
- **Profesoro.** La franca *professeur*, la hispana *profesor* kaj la itala *professore* nomas ankaŭ instruiston de meza lernejo. En Esperanto tia instruisto estas *instruisto*, kaj ReVo avertas kontraŭ tiu latinida senco.
- **Lerni, studi, instrui.** La pola *uczyć się* kaj la rusa *учиться* kovras kaj „lerni”, kaj „studi”; „instrui” estas la pola *uczyć* kaj la rusa *учить* (la rusa *учить* signifas ankaŭ „lerni parkere”). La germana *lernen* respondas al *lerni*, dum *studieren* kutime signifas studi en universitato.
- **Ekscii, ne lerni.** La angla *I learned that…* kaj la franca *j'ai appris que…* povas signifi „mi eksciis, ke…”. En Esperanto diru *Mi eksciis, ke…*, ne *Mi lernis, ke…*.
- **Klaso kaj leciono.** La angla *class* kaj la hispana *clase* signifas ankaŭ „lecionon” (*I have class at nine*, *tengo clase a las nueve*). En Esperanto *klaso* estas la grupo de lernantoj de unu nivelo, kaj la unuopa horo estas *leciono*: *La leciono komenciĝas je la oka.*
- **Prononco.** *Ĉ* en *klasĉambro* sonas kiel la angla *ch* en *chair* aŭ la pola *cz*; *ĝ* en *infanĝardeno* kiel la angla *j* en *jam* aŭ la pola *dż*; *ĥ* en *ĥemio* kiel la germana *ch* en *Bach*, la hispana *j* en *jamón* aŭ la rusa *х*. En *paŭzo* la litero *ŭ* estas duonvokalo, kiel la dua parto de la germana *au* en *Haus*.

## Oftaj demandoj

### Kiel oni diras en Esperanto „en la lernejo” kaj „al la lernejo”?

*En la lernejo* nomas lokon, *al la lernejo* direkton: *Mi estas en la lernejo*, *Mi iras al la lernejo*. La vorto *lernejo* mem nomas ĉiun lokon destinitan por lernado.

### Kio estas la diferenco inter lerni kaj studi?

*Lerni* estas akiri scion aŭ lertecon: *lerni naĝi*. *Studi* estas labori profunde pri fako, kiel en universitata kurso: *studi fizikon*. Pri lingvo uzeblas ambaŭ, do *Mi lernas Esperanton* kaj *Mi studas Esperanton* estas ĝustaj; *instrui* signifas „doni scion”.

### Kio estas la diferenco inter lernanto kaj studento?

*Lernanto* estas ĉiu, kiu lernas, kaj la ĝusta vorto por infano en lernejo. *Studento* estas lernanto en universitato aŭ alia supera lernejo.

### Kiel diri „mi havas ekzamenon morgaŭ” en Esperanto?

*Mi havas ekzamenon morgaŭ.* Por fari la ekzamenon diru *ekzameniĝi* aŭ *fari ekzamenon*, kaj por trapasi ĝin *trapasi ekzamenon*.

### Kiel oni diras en Esperanto „high school” kaj „college”?

Por *high school* uzu *mezlernejo*, *gimnazio* aŭ *liceo*. Por *college* elektu *universitato*, *fakultato* aŭ *supera lernejo* laŭ la senco.

## Fontoj

- ReVo: [lernejo, bazlernejo, mezlernejo, lernanto, lerni, lernilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lern.html), [instrui](https://reta-vortaro.de/revo/art/instru.html), [studi](https://reta-vortaro.de/revo/art/stud.html), [studento](https://reta-vortaro.de/revo/art/studen.html), [ekzameni, ekzameno, ekzameniĝi, ekzamenisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/ekzame.html), [diplomo](https://reta-vortaro.de/revo/art/diplom.html), [klaso](https://reta-vortaro.de/revo/art/klas.html), [leciono](https://reta-vortaro.de/revo/art/lecion.html), [profesoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/profes1.html), [universitato](https://reta-vortaro.de/revo/art/univer2.html)
- ReVo: [gimnazio](https://reta-vortaro.de/revo/art/gimnaz.html), [liceo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lice.html), [kolegio](https://reta-vortaro.de/revo/art/kolegi.html), [rektoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/rektor.html), [infanĝardeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/gxarde.html), [fako](https://reta-vortaro.de/revo/art/fak.html), [ĥemio, kemio](https://reta-vortaro.de/revo/art/hxemi.html), [matematiko](https://reta-vortaro.de/revo/art/matema.html), [geografio](https://reta-vortaro.de/revo/art/geogra1.html), [historio](https://reta-vortaro.de/revo/art/histor.html), [gimnastiko, gimnastikejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/gimnas1.html), [klasĉambro](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxambr.html), [fiziko](https://reta-vortaro.de/revo/art/fizik.html), [biologio](https://reta-vortaro.de/revo/art/biolog1.html), [lingvo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lingv.html), [literaturo](https://reta-vortaro.de/revo/art/litera.html), [muziko](https://reta-vortaro.de/revo/art/muzik.html), [sporto](https://reta-vortaro.de/revo/art/sport.html), [arto](https://reta-vortaro.de/revo/art/art.html), [desegni](https://reta-vortaro.de/revo/art/desegn.html)
- ReVo: [kajero](https://reta-vortaro.de/revo/art/kajer.html), [krajono](https://reta-vortaro.de/revo/art/krajon.html), [skribilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/skrib.html), [gumo](https://reta-vortaro.de/revo/art/gum.html), [tabulo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tabul.html), [kreto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kret.html), [pupitro](https://reta-vortaro.de/revo/art/pupitr.html), [liniilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lini.html), [kalkulilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kalkul.html), [pintigi](https://reta-vortaro.de/revo/art/pint.html), [tornistro](https://reta-vortaro.de/revo/art/tornis.html), [dorsosako](https://reta-vortaro.de/revo/art/sak.html), [horaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hor.html), [hejmtasko](https://reta-vortaro.de/revo/art/task.html), [noto](https://reta-vortaro.de/revo/art/not.html), [ekscii](https://reta-vortaro.de/revo/art/sci.html)
- PMEG: [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [IL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [ESTR](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/estr.html), [AN](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/an.html), [IĜ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/igh.html), [Participoj kiel O-vortoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/participoj/o-vortoj.html), [Bazaj reguloj de elparolo](https://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/elparolo/bazaj_reguloj.html)
- Vikivortaro (angle), CC BY-SA 4.0: [diplomiĝi](https://en.wiktionary.org/wiki/diplomi%C4%9Di)
- Tatoeba, CC BY 2.0 FR, uzo kontrolita laŭ frazoj [#558938](https://tatoeba.org/en/sentences/show/558938), [#597790](https://tatoeba.org/en/sentences/show/597790), [#552655](https://tatoeba.org/en/sentences/show/552655), [#561521](https://tatoeba.org/en/sentences/show/561521)