# Leĝo, polico kaj krimo en Esperanto: vortoj por novaĵoj

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/le%C4%9Do-polico-kaj-krimo/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Leĝo, polico, ŝtelisto: ĉirkaŭ 80 Esperantaj vortoj pri juĝejoj, krimo kaj novaĵoj, kun prononco kaj frazoj por raporti ŝtelon dum vojaĝo.

***Leĝo*** estas unuopa regulo de la ŝtato, ***juro*** estas la tuta sistemo de reguloj, ***polico*** zorgas pri publika ordo, ***krimo*** estas grava malobservo de leĝo kaj ***ŝtelisto*** estas homo, kiu ofte ŝtelas. Ĉirkaŭ 80 vortoj estas grupigitaj sube laŭ temo, poste venas frazoj por vojaĝanto, kies monujo estis ŝtelita. La vortoj estas neŭtralaj etikedoj; kie la vortaro ReVo markas sencon kiel evitindan, la tabelo donas la rekomendatan vorton. Parlamento kaj elektoj estas en [politiko kaj socio](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/politiko-kaj-socio/). La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

## Leĝo kaj reguloj

***Leĝo*** estas unuopa regulo: ReVo difinas ĝin kiel devigan decidon, proklamitan de la plej supera ŝtata aŭtoritato. ***Juro*** estas la tuto de reguloj, kiuj difinas la rajtojn kaj devojn de homoj. Komparu *la nova leĝo* kaj *Ŝi lernas juron*.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *leĝo* | LE-ĝo | unuopa leĝa regulo, statuto |
| *juro* | JU-ro | la sistemo kaj la fako; fakulo estas *juristo*, adjektivo *jura* |
| *laŭleĝa* | laŭ-LE-ĝa | konforma al la leĝo; *laŭ* + *leĝo* |
| *kontraŭleĝa* | kon-traŭ-LE-ĝa | malobeanta la leĝon; *kontraŭ* + *leĝo* |
| *permesi*, *malpermesi* | per-ME-si, mal-per-ME-si | doni aŭ rifuzi permeson; *mal-* „kontraŭo” |

## Juĝejoj kaj procesoj

***Juĝi*** en jura senco signifas laŭleĝe decidi, ĉu iu estas kulpa. ***Juĝejo*** estas „juĝa loko”. ReVo donas ***tribunalo*** kiel sinonimon kaj difinas ĝin ankaŭ kiel juĝinstancon el unu aŭ pluraj juĝistoj. ***Kortumo*** nomas diversajn juĝinstancojn, precipe de supera nivelo, ekzemple *la Internacia Kortumo*. Ĉiuj tri estas nomoj de juĝinstancoj.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *juĝi* | JU-ĝi | laŭleĝe decidi, ĉu iu estas kulpa |
| *juĝisto* | ju-ĜIS-to | homo, kiu juĝas |
| *juĝejo*, *tribunalo* | ju-ĜE-jo, tri-bu-NA-lo | sinonimoj en ReVo |
| *kortumo* | kor-TU-mo | ofta en nomoj de (precipe superaj) juĝinstancoj |
| *proceso* | pro-CE-so | juĝafero antaŭ tribunalo; por ĝenerala „procezo” diru *procezo* (ReVo) |
| *advokato* | ad-vo-KA-to | persono, kiu defendas en juĝejo la interesojn de procesanto aŭ akuzato |
| *prokuroro* | pro-ku-RO-ro | akuzisto en la nomo de la ŝtato; ankaŭ *akuzisto* |
| *akuzi* | a-KU-zi | aserti iun kulpa pri io; la ago: *akuzo* |
| *akuzito* | a-ku-ZI-to | la persono, kiu estis akuzita; pasiva participo (*-it-*) |
| *atestanto* | a-tes-TAN-to | persono, kiu atestas; *atesti* „certigi fakton kiel vidinto aŭ aŭdinto” |
| *pruvo* | PRU-vo | montro per rezonado aŭ fakto, ke io estas vera; *pruvi* |
| *defendi* | de-FEN-di | protekti iun kontraŭ atako aŭ akuzo |
| *kulpa* | KUL-pa | kiu intence aŭ konscie faris ion riproĉindan aŭ punindan |
| *senkulpa* | sen-KUL-pa | ne kulpa; *sen-* „sen” |
| *verdikto* | ver-DIK-to | decido de juĝantaro pri akuzito |
| *kondamni* | kon-DAM-ni | per juĝo difini punon por iu; la persono: *kondamnito* |
| *senkulpigi* | sen-kul-PI-gi | deklari iun senkulpa |
| *puno* | PU-no | suferigo kompense de malbonago; verbo: *puni* |
| *monpuno* | mon-PU-no | puno per pago de mono; *mono* + *puno* |

## Polico kaj esploro

***Polico*** estas la administracio komisiita pri publika ordo kaj sendanĝereco. Ĉiu, kiu laboras en ĝi, estas ***policano***. ReVo difinas ***policisto*** kiel tian homon, precipe tiun, kiu esploras, gardas aŭ helpas la publikon.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *polico* | po-LI-co | administracio pri publika ordo kaj sendanĝereco |
| *policisto*, *policano* | po-li-CIS-to, po-li-CA-no | homo, kiu laboras en la polico |
| *policejo* | po-li-CE-jo | loko de la polico; *-ej-* „loko” |
| *detektivo* | de-tek-TI-vo | esploristo, kiu eltrovas la faktojn pri krimoj; polica aŭ privata |
| *aresti* | a-RES-ti | kapti kaj teni iun por malliberigi; la persono: *arestito* |
| *enketi*, *esplori* | en-KE-ti, es-PLO-ri | *enketi*: fari oficialan esploron; *esplori* estas pli ĝenerala: atente rigardi por ekkoni ion |
| *enketo*, *esploro* | en-KE-to, es-PLO-ro | *enketo* signifas ankaŭ metodan esploron de opinioj |
| *suspekti* | sus-PEK-ti | supozi sen certa pruvo, ke iu estas kulpa |
| *spuro* | SPU-ro | postsigno |
| *indikaĵo* | in-di-KA-ĵo | fakto aŭ signo, kiu gvidas al io; ReVo markas *indico* en tiu senco kiel arkaismon |
| *plendi* | PLEN-di | en jura senco: sciigi sian plendon al juĝejo aŭ polico; *plendo* |

## Krimoj kaj krimuloj

***Krimo*** estas, laŭ ReVo, ago, per kiu morala aŭ civila leĝo estas plej grave malobservata. La persono estas ***krimulo***. ReVo difinas ***delikto*** kiel agon laŭleĝe punindan.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *krimo* | KRI-mo | plej grava malobservo de morala aŭ civila leĝo |
| *delikto* | de-LIK-to | ago laŭleĝe punebla, ekzemple trafikdelikto |
| *krimulo* | kri-MU-lo | homo, kiu faris krimon; *krim·ul·o* |
| *krima*, *kriminala* | KRI-ma, kri-mi-NA-la | *krima*: kulpa je krimo; ReVo difinas *kriminala* kiel koncernantan la juron pri krimoj |
| *ŝtelo*, *ŝteli* | ŜTE-lo, ŜTE-li | kaŝe forkapti kaj proprigi al si posedaĵon de aliulo |
| *ŝtelisto* | ŝte-LIS-to | homo, kiu ofte ŝtelas, vidu sube |
| *domŝtelisto* | dom-ŝte-LIS-to | ŝtelisto, kiu ŝtelas en domoj |
| *poŝoŝtelisto* | po-ŝo-ŝte-LIS-to | ŝtelisto, kiu prenas el poŝoj kaj sakoj |
| *prirabi* | pri-RA-bi | rabe senposedigi iun aŭ ion (personon aŭ lokon); ReVo markas *rabi* en tiu senco kiel evitindan |
| *rabi* | RA-bi | perforte forpreni tion, kio apartenas al alia; *rabisto* |
| *murdo*, *murdi* | MUR-do, MUR-di | intence krime mortigi |
| *murdinto* | mur-DIN-to | iu, kiu faris murdon; ReVo: *murdisto* mortigas kontraŭ pago |
| *mortigi* | mor-TI-gi | kaŭzi morton; ReVo preferas *mortigo* al *hommortigo* |
| *perforto* | per-FOR-to | uzo de korpa forto por altrudi sian volon |
| *ataki* | a-TA-ki | komenci batalon kontraŭ iu; la ago: *atako* |
| *fraŭdo* | FRAŬ-do | trompado pri kvantoj aŭ kontoj en negoco; *trompi* „erarigi iun” |
| *kontrabando* | kon-tra-BAN-do | kontraŭleĝa enlandigo de komercaĵoj; *kontrabandisto* |
| *viktimo* | vik-TI-mo | tiu, kiu suferas pro io; ReVo donas kiel unuan sencon „viva estaĵo oferita al dio” |

## Malliberejo kaj liberigo

***Malliberejo*** estas *mal·liber·ej·o*, „loko, kie oni ne estas libera”. PMEG egaligas ĝin kun ***prizono***, kvankam ReVo difinas *prizono* kiel oficialan malliberejon.

| Vorto | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *malliberejo*, *prizono* | mal-li-be-RE-jo, pri-ZO-no | loko, kie oni tenas kondamnitojn aŭ arestitojn |
| *malliberulo*, *prizonulo* | mal-li-be-RU-lo, pri-zo-NU-lo | homo en malliberejo |
| *malliberigi* | mal-li-be-RI-gi | meti iun en malliberejon |
| *liberigi* | li-be-RI-gi | igi iun libera |

## Kiel fari pliajn vortojn

PMEG difinas *-ist-* kiel homon, kiu ofte faras ion, eble profesie; ĝia propra ekzemplo estas *ŝtelisto*, iu, kiu ofte ŝtelas. Por unuopa ago uzu participon: *la ŝtelinto*. Same *suspektato* „persono sub suspekto” (*suspekti* + *-at-*) estas regula formo, ne artikolo de ReVo.

| Vortparto | Signifo | Ekzemplo | Noto |
|---|---|---|---|
| *-ist-* | homo, kiu ofte faras ion | *ŝtelisto*, *rabisto* | ŝtelanto, rabanto |
| *-ej-* | loko | *juĝejo*, *policejo* | loko de juĝo, loko de polico |
| *-ul-* | homo kun eco | *krimulo*, *malliberulo* | homo, kiu faris krimon; homo en malliberejo |
| *-ant-*, *-int-*, *-it-* | kiu faras, kiu faris, kiu estis traktita | *akuzanto*, *murdinto*, *akuzito* | kiu akuzas; kiu murdis; kiu estis akuzita |
| *-ig-* | igi, kaŭzi | *malliberigi*, *senkulpigi* | meti en malliberejon; deklari senkulpa |
| *mal-*, *sen-* | kontraŭo, sen | *malpermesi*, *senkulpa* | rifuzi permeson; ne kulpa |

Vidu [sufiksojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/), [prefiksojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prefiksoj/), [participojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/participoj/) kaj [vortfaradon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/vortfarado/).

## Se oni ion ŝtelis

Pri „Helpon!” kaj „Voku la policon!” vidu la [vojaĝajn frazojn](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/voja%C4%9Do/). *Oni* signifas nedifinitan personon aŭ personojn (PMEG), do *Oni ŝtelis mian monujon* signifas, ke iu nekonata ŝtelis ĝin; tio estas la ordinara maniero diri, ke la monujo estas ŝtelita (vidu [pronomojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/pronomoj/)). Monpunojn pri stirado vidu en la paĝo [aŭtoj kaj stirado](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/a%C5%ADtoj-kaj-stirado/).

| Frazo | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *Kie estas la policejo?* | KI-e ES-tas la po-li-CE-jo? | demando pri loko |
| *Oni ŝtelis mian monujon.* | O-ni ŜTE-lis MI-an mo-NU-jon. | *monujon* prenas *-n* kiel objekto de *ŝtelis* |
| *Oni prirabis min.* | O-ni pri-RA-bis min. | *prirabi* prenas la personon kiel objekton |
| *Mi volas plendi al la polico pri ŝtelo.* | mi VO-las PLEN-di al la po-LI-co pri ŜTE-lo. | *plendi al* iu *pri* io |
| *Oni atakis min.* | O-ni a-TA-kis min. | *oni* kiam la atakinto ne estas konata |
| *Mi bezonas interpretiston.* | mi be-ZO-nas in-ter-pre-TIS-ton. | *interpretisto* estas homo, kies profesio estas interpreti al fremduloj (ReVo) |
| *Ĉu mi rajtas voki advokaton?* | ĉu mi RAJ-tas VO-ki ad-vo-KA-ton? | *rajti* signifas „havi la rajton”; *ĉu* enkondukas demandon jes-ne |
| *Mi volas telefoni al mia ambasado.* | mi VO-las te-le-FO-ni al MI-a am-ba-SA-do. | *ambasado* estas oficejo de ŝtato en alia lando |
| *Mi estas senkulpa.* | mi ES-tas sen-KUL-pa. | priskribo post *esti* |

Uzu *ŝteli* por ŝtelitaj aferoj kaj *perdi* por perditaj (*Mi perdis mian pasporton*).

## Frazoj el la novaĵoj

| Frazo | Noto |
|---|---|
| *La polico arestis du ŝtelistojn.* | *Du ŝtelistojn* estas objekto: *-j* kaj *-n*. |
| *La polico ankoraŭ esploras la aferon.* | *Esplori* prenas objekton: *la aferon*. |
| *La advokato defendas sian klienton.* | *Sian* rilatas al la subjekto, la advokato. |
| *La akuzito diras, ke li estas senkulpa.* | *Ke*-subfrazo enhavas la diron. |
| *La juĝisto kondamnis la ŝteliston al du jaroj en malliberejo.* | *Kondamni* + *al* + puno. |
| *La tribunalo decidos en Novembro.* | Estonta tempo *-os*; monatnomo havas majusklon. |

Rektaj objektoj prenas *-n*: *du ŝtelistojn*, *la aferon*. Monatnomoj havas majusklon, kiel *Novembro*.

## Juraj vortoj en via lingvo kaj en Esperanto

- **Leĝo kaj juro.** La angla *law* kovras ambaŭ, sed Esperanto distingas, same kiel la germana *Gesetz* kaj *Recht*, franca *loi* kaj *droit*, hispana *ley* kaj *derecho*, pola *ustawa* kaj *prawo*, rusa *закон* kaj *право*. Atentu: *droit*, *derecho*, *Recht*, *prawo* kaj *право* signifas ankaŭ „rajto”; en Esperanto tio estas *rajto* (*homaj rajtoj*), ne *juro*.
- **Tribunalo, tribuno kaj korto.** *Tribunalo* estas juĝejo; *tribuno* estas podio por oratoro aŭ altigita galerio por eminentuloj (ReVo), ne juĝejo. La angla *court*, franca *cour* kaj itala *corte* povas nomi juĝejon, sed Esperanta *korto* estas sentegmenta spaco apud domo, ĉirkaŭita de konstruoj aŭ muroj (ReVo). Por juĝejo diru *juĝejo*, *tribunalo* aŭ *kortumo*. Ne ekzistas ununura sistemo: la sama speco de instanco aperas en ReVo kiel *Konstitucia Kortumo* kaj kiel *konstitucia tribunalo*.
- **Prokuroro, prokuristo kaj prokuratoro.** ReVo difinas *prokuroro* kiel akuziston en la nomo de la ŝtato (la franca *procureur*, pola *prokurator*, rusa *прокурор*) kaj avertas: ne konfuzu kun *prokuristo* kaj *prokuratoro*. *Prokuristo* estas oficisto, kiu rajtas reprezenti firmon kaj subskribi en ĝia nomo (germana *Prokurist*); *prokuratoro* estas provincestro en antikva Romio. La hispana *fiscal* respondas al *prokuroro*, dum ReVo listigas la hispanan *procurador* ĉe *prokuristo*.
- **Proceso kaj procezo.** *Proceso* estas jura afero antaŭ tribunalo; la ĝenerala „procezo” (ŝanĝiĝo en tempo, ekzemple de produktado) estas *procezo*, kaj ReVo markas tiun sencon de *proceso* kiel arkaismon.
- **Murdi kaj mortigi.** *Mortigi* estas ĝenerala, *murdi* estas intence krime mortigi. ReVo notas ankaŭ, ke *hommortigo* estas malofte uzata; preferindas *mortigo* (ĝenerala) kaj *murdo* (krimo).
- **Ŝteli, rabi kaj prirabi.** Esperanto distingas laŭ maniero: *ŝteli* estas kaŝe forkapti, *rabi* estas perforte forpreni. Se la objekto de la verbo estas la viktimo aŭ loko, uzu *prirabi*: *prirabi bankon*, *prirabi iun*. La angla *rob a bank* estas do *prirabi bankon*, ne *rabi bankon*.
- **Ŝtelisto ne estas unufoja ŝtelinto.** La angla *thief*, franca *voleur* kaj germana *Dieb* ankaŭ nomas iun, kiu ŝtelis nur unufoje. En Esperanto PMEG difinas *-ist-* kiel homon, kiu ofte faras ion; por unuopa ago diru *ŝtelinto*.
- **Krimo kaj delikto.** La limo inter pli gravaj kaj malpli gravaj malobservoj dependas de la leĝo de ĉiu lando. Ĉi tiu paĝo donas nur la vortojn; ReVo difinas *krimo* kiel plej gravan malobservon, *delikto* kiel ĉiun laŭleĝe punindan agon.
- **Prononco.** *Ĝ* en *leĝo*, *juĝi* kaj *ĝenerala* sonas kiel la angla *j* en *jam* aŭ la pola *dż*; *ŝ* en *ŝtelo* kiel la angla *sh* aŭ la pola *sz*; *c* en *polico* kaj *proceso* sonas *ts*, ne *s* kiel en la angla *police*. La *ŭ* en *laŭleĝa*, *kontraŭleĝa* kaj *fraŭdo* estas duonvokalo, kiel la angla *w*; *aŭ* en *fraŭdo* similas al la germana *au* en *Haus*.

## Oftaj demandoj

### Kiel oni diras „leĝo” kaj „juro” en Esperanto?

*Leĝo* estas unuopa regulo de la ŝtato; *juro* estas la tuto de reguloj aŭ lernobjekto: *Ŝi lernas juron*. La adjektivo *jura* signifas „rilata al juro”, kaj *laŭleĝa* signifas „konforma al la leĝo”.

### Kiel oni diras „polico” kaj „policisto” en Esperanto?

*Polico* estas la institucio, *policisto* aŭ *policano* estas ĝia oficisto kaj *policejo* estas la oficejo. Por alvoki helpon diru *Voku la policon!*

### Kio estas la diferenco inter *juĝejo*, *tribunalo* kaj *kortumo*?

Ĉiuj tri estas juĝinstancoj. ReVo donas *tribunalo* kiel sinonimon de *juĝejo*; ĝi signifas ankaŭ grupon de juĝistoj. *Kortumo* nomas diversajn juĝinstancojn, precipe superajn. Ne konfuzu kun *tribuno* (podio) kaj *korto* (spaco apud domo).

### Kiel oni nomas homon, kiu ŝtelas, rabas aŭ murdas?

Kiu ŝtelas, estas *ŝtelisto*; kiu rabas, *rabisto*; kiu murdis, *murdinto*. ReVo difinas *murdisto* kiel homon, kiu murdas kontraŭ pago; *murdinto* estas ĉiu, kiu faris murdon.

### Kiel oni parolas pri kulpo kaj senkulpo?

Per *kulpa* kaj *senkulpa*. Juĝejo *kondamnas* (kulpigas) aŭ *senkulpigas*, kaj ĝia decido estas *verdikto*.

### Ĉu *prokuroro* kaj *prokuristo* estas la sama?

Ne. *Prokuroro* akuzas en la nomo de la ŝtato; *prokuristo* reprezentas firmon. ReVo precize avertas kontraŭ konfuzo.

## Fontoj

- ReVo, leĝo kaj juĝejoj: [leĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/legx.html), [juro, juristo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jur.html), [juĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/jugx.html), [tribunalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tribun1.html), [tribuno](https://reta-vortaro.de/revo/art/tribun.html), [kortumo, korto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kort.html), [proceso](https://reta-vortaro.de/revo/art/proces.html), [advokato](https://reta-vortaro.de/revo/art/advoka.html), [prokuroro](https://reta-vortaro.de/revo/art/prokur1.html), [prokuristo](https://reta-vortaro.de/revo/art/prokur.html), [prokuratoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/prokurator.html), [akuzi, akuzisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/akuz.html), [atesti](https://reta-vortaro.de/revo/art/atest.html), [pruvo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pruv.html), [defendi](https://reta-vortaro.de/revo/art/defend.html), [kulpa](https://reta-vortaro.de/revo/art/kulp.html), [verdikto](https://reta-vortaro.de/revo/art/verdik.html), [kondamni](https://reta-vortaro.de/revo/art/kondam.html), [puno](https://reta-vortaro.de/revo/art/pun.html), [permesi](https://reta-vortaro.de/revo/art/permes.html)
- ReVo, polico: [polico](https://reta-vortaro.de/revo/art/polic.html), [detektivo](https://reta-vortaro.de/revo/art/detekt1.html), [aresti](https://reta-vortaro.de/revo/art/arest.html), [enketi](https://reta-vortaro.de/revo/art/enket.html), [esplori](https://reta-vortaro.de/revo/art/esplor.html), [suspekti](https://reta-vortaro.de/revo/art/suspek.html), [spuro](https://reta-vortaro.de/revo/art/spur.html), [indico](https://reta-vortaro.de/revo/art/indic.html), [indikaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/indik.html), [plendi](https://reta-vortaro.de/revo/art/plend.html)
- ReVo, krimoj: [krimo](https://reta-vortaro.de/revo/art/krim.html), [kriminala](https://reta-vortaro.de/revo/art/krimin.html), [delikto](https://reta-vortaro.de/revo/art/delikt.html), [ŝteli](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxtel.html), [rabi, prirabi](https://reta-vortaro.de/revo/art/rab.html), [murdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/murd.html), [mortigi](https://reta-vortaro.de/revo/art/mort.html), [perforto](https://reta-vortaro.de/revo/art/fort.html), [ataki](https://reta-vortaro.de/revo/art/atak.html), [fraŭdo](https://reta-vortaro.de/revo/art/frauxd.html), [trompi](https://reta-vortaro.de/revo/art/tromp.html), [kontrabando](https://reta-vortaro.de/revo/art/kontra.html), [viktimo](https://reta-vortaro.de/revo/art/viktim.html)
- ReVo, malliberejo kaj frazoj: [malliberejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/liber.html), [prizono](https://reta-vortaro.de/revo/art/prizon.html), [interpretisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/interp2.html), [rajti](https://reta-vortaro.de/revo/art/rajt.html), [telefoni](https://reta-vortaro.de/revo/art/telefo.html), [ambasado](https://reta-vortaro.de/revo/art/ambasa.html)
- PMEG: [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [UL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ul.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [IG](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ig.html), [MAL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/mal.html), [participoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/participoj/index.html), [triapersonaj pronomoj (oni)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/tria.html)