# Tagoj de la semajno kaj monatoj en Esperanto

Source: https://esperantopedia.org/eo/frazoj/tagoj-kaj-monatoj/
Language: eo
Updated: 2026-10-07

> Esperantaj tagoj (lundo, mardo…), monatoj (Januaro…Decembro) kaj sezonoj kun prononco, plus kiel diri la daton kaj la horon en Esperanto.

La Esperantaj tagoj de la semajno estas ***lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo, sabato, dimanĉo*** – de lundo ĝis dimanĉo. La monatoj estas ***Januaro, Februaro, Marto, Aprilo, Majo, Junio, Julio, Aŭgusto, Septembro, Oktobro, Novembro, Decembro***. Ĉiuj estas substantivoj kun la finaĵo *-o*, kaj plej multaj aspektas konataj al parolantoj de eŭropaj lingvoj. La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

## Tagoj de la semajno

| Tago | Prononco | Origino |
|---|---|---|
| *lundo* | LUN-do | laŭ la franca *lundi*, „tago de la Luno” |
| *mardo* | MAR-do | laŭ la franca *mardi*, „tago de Marso” |
| *merkredo* | mer-KRE-do | laŭ la franca *mercredi*, „tago de Merkuro” |
| *ĵaŭdo* | ĴAŬ-do | laŭ la franca *jeudi*, „tago de Jovo” |
| *vendredo* | ven-DRE-do | laŭ la franca *vendredi*, „tago de Venuso” |
| *sabato* | sa-BA-to | pli proksima al la itala *sabato*, el la hebrea *ŝabat* |
| *dimanĉo* | di-MAN-ĉo | laŭ la franca *dimanche*, el la latina „tago de la Sinjoro” |

Tagnomoj skribiĝas per malgranda litero, ĉar ili ne estas propraj nomoj. *Semajnfino* estas la fino de la semajno, kutime sabato kaj dimanĉo.

**Por diri, ke io okazas en certa tago,** oni uzas *lundon* (kun *-n*) aŭ *en lundo*: *Mi venos lundon.* La adverbo *lunde* havas alian sencon: ĝi montras ripetiĝon (ĉiun lundon) aŭ nespecifan lundon.

## Monatoj de la jaro

| Monato | Prononco | Noto |
|---|---|---|
| *Januaro* | ja-nu-A-ro | 31 tagoj; nomo laŭ la romia dio Jano |
| *Februaro* | fe-bru-A-ro | 28 tagoj, en superjaro 29 |
| *Marto* | MAR-to | 31 tagoj; nomo laŭ la romia dio Marso |
| *Aprilo* | a-PRI-lo | 30 tagoj |
| *Majo* | MA-jo | 31 tagoj |
| *Junio* | ju-NI-o | 30 tagoj |
| *Julio* | ju-LI-o | 31 tagoj; nomo laŭ Julio Cezaro |
| *Aŭgusto* | aŭ-GUS-to | 31 tagoj; nomo laŭ la imperiestro Aŭgusto |
| *Septembro* | sep-TEM-bro | 30 tagoj; en la malnova romia kalendaro la sepa monato |
| *Oktobro* | ok-TO-bro | 31 tagoj; en la malnova romia kalendaro la oka monato |
| *Novembro* | no-VEM-bro | 30 tagoj; en la malnova romia kalendaro la naŭa monato |
| *Decembro* | de-CEM-bro | 31 tagoj; en la malnova romia kalendaro la deka monato |

Memoru la [prononcon de *j*](https://esperantopedia.org/eo/lerni/alfabeto/): *Januaro* komenciĝas kiel la germana *ja*, ne kiel la angla *January*. Ĉar la akcento falas sur la antaŭlastan vokalon, *Junio* kaj *Julio* estas akcentataj sur la *i*.

**Ĉu majuskle aŭ minuskle?** La *Fundamento* kaj Zamenhof skribis monatnomojn per majusklo, kaj la referenca gramatiko PMEG rekomendas tion, ĉar monatoj estas propraj nomoj. Multaj nun skribas ilin minuskle (*januaro*), kion PMEG priskribas kiel tre oftan sed ne rekomendatan. Ĉiuokaze monatoj neniam ricevas la artikolon *la*.

## Sezonoj kaj tempovortoj

| Vorto | Prononco | Signifo |
|---|---|---|
| *printempo* | prin-TEM-po | sezono inter vintro kaj somero |
| *somero* | so-ME-ro | sezono inter printempo kaj aŭtuno |
| *aŭtuno* | aŭ-TU-no | sezono inter somero kaj vintro |
| *vintro* | VIN-tro | sezono inter aŭtuno kaj printempo |
| *tago / nokto* | TA-go / NOK-to | la hela / la malhela parto de la 24 horoj |
| *mateno / vespero* | ma-TE-no / ves-PE-ro | komenco / fino de la tago |
| *tagmezo / noktomezo* | tag-ME-zo / nok-to-ME-zo | la mezo de la tago / de la nokto |
| *posttagmezo* | post-tag-ME-zo | tempo inter tagmezo kaj vespero |
| *semajno / monato / jaro* | se-MAJ-no / mo-NA-to / JA-ro | sep tagoj / unu el la dek du partoj de la jaro / dek du monatoj |
| *hodiaŭ* | ho-DI-aŭ | la nuna tago |
| *hieraŭ / morgaŭ* | hi-E-raŭ / MOR-gaŭ | la tago antaŭ / post hodiaŭ |
| *antaŭhieraŭ* | an-taŭ-hi-E-raŭ | la tago antaŭ hieraŭ |
| *postmorgaŭ* | post-MOR-gaŭ | la tago post morgaŭ |

Aldonu *-e* por fari adverbojn kun la senco „en…”: *somere*, *vintre*, *matene*. Kun la [akuzativo *-n*](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/) tempovorto montras tempopunkton: *la pasintan semajnon*, *la venontan monaton*.

## Kiel diri la daton

Dato uzas ordan numeralon (finiĝantan per *-a*) por la tago, poste *de* kaj la monato:

| Esperanto | Notoj |
|---|---|
| *Kiu dato estas hodiaŭ?* | Demando pri la dato. |
| *Hodiaŭ estas la sepa de Oktobro.* | La dato per orda numeralo kaj *de*. |
| *Hodiaŭ estas merkredo, la 7-a de Oktobro 2026.* | Plena dato kun tagnomo kaj jaro. |
| *Mi naskiĝis la 3-an de Majo.* | La dato respondas „kiam?”, do la nombro ricevas *-n*. |
| *Esperanto aperis en 1887.* | Jaro: *en* + jaro, sen *la*. |

Du detaloj gravas. *De* ĉiam staras inter tago kaj monato, ĉar la nombro vere priskribas la (nediritan) vorton *tago*: *la unua de Majo* = „la unua [tago] de Majo”. Por diri, ke io okazas **je** certa dato, aldonu *-n* al la nombro: *la 3-an de Majo*. Skribe PMEG rekomendas la internacian formon 2026-10-07 aŭ skribitan monaton, ĉar 7.10 kaj 10/7 estas legataj malsame en malsamaj landoj.

Por esperantistoj gravas ankaŭ du datoj: la 26-a de Julio, kiam en 1887 aperis la *Unua Libro*, kaj la 15-a de Decembro, naskiĝtago de Zamenhof, kiun oni festas kiel [Zamenhof-tagon](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/zamenhofa-tago/).

## Kiel diri la horon

| Esperanto | Notoj |
|---|---|
| *Kioma horo estas?* | Demando pri la horo; *kioma* ĉar la respondo estas orda numeralo. |
| *Estas la tria (horo).* | 3:00 |
| *Estas la tria kaj dek kvin.* | 3:15 |
| *Estas la tria kaj duono.* | 3:30 |
| *Estas kvarono antaŭ la kvara.* | 3:45 |
| *Je la oka.* | 8:00; *je* montras la tempopunkton. |
| *Je la dek-kvina kaj tridek.* | 15:30, per la 24-hora sistemo. |
| *Je kioma horo komenciĝas la koncerto?* | Demando pri la komenca horo. |

Horoj uzas ordajn numeralojn, same kiel datoj: *la tria* estas laŭvorte „la tria (horo)”. Por diri **je** certa horo, uzu *je*, ne *-n*: PMEG avertas, ke *la trian* signifus la trian tagon de la monato. Oni uzas kaj la 12-horan kaj la 24-horan sistemon; kiam necese, aldonu *antaŭtagmeze* (a.m.) aŭ *posttagmeze* (p.m.). Pri la nombroj mem vidu [Esperantajn nombrojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/numeraloj/); pri biletoj kaj rezervoj vidu [vojaĝajn frazojn](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/voja%C4%9Do/).

## Oftaj demandoj

### Kiuj estas la tagoj de la semajno en Esperanto?

*Lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, vendredo, sabato, dimanĉo* – de lundo ĝis dimanĉo. Ili estas skribataj per malgranda litero.

### Ĉu monatnomoj en Esperanto skribiĝas majuskle?

Tradicie jes: *Januaro, Februaro…* La *Fundamento* kaj PMEG uzas majusklon, sed minuskle skribitaj monatoj (*januaro*) estas nun tre oftaj.

### Kiel esprimi, ke io okazas en certa tago?

*Lundon* aŭ *en lundo* por difinita lundo. Por regula kutimo uzu *lunde*.

### Kiel skribi la daton en Esperanto?

*La 7-a de Oktobro 2026* – la tago kiel orda numeralo, poste *de* kaj la monato. En frazo, kiu signifas „je tiu dato”, aldonu *-n*: *la 7-an de Oktobro*.

## Fontoj

- [Datoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/datoj.html) – PMEG
- [Horoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/horoj.html) – PMEG
- [Majuskloj ĉe propraj nomoj (monatoj kaj tagoj)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/propraj_nomoj/majuskloj.html) – PMEG
- [N-finaĵo por tempopunkto (lundon, la sekvantan dimanĉon)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/tempopunkto.html) – PMEG
- [Uzo de E-vortoj (lunde, matene)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortoj/uzo.html) – PMEG
- [Bazaj elparolaj reguloj (akcento)](https://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/elparolo/bazaj_reguloj.html) – PMEG