# Komparativo kaj superlativo en Esperanto: pli, plej, ol

Source: https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/komparado/
Language: eo
Updated: 2026-10-28

> Esperanto komparas per vortetoj, ne per finaĵoj: pli … ol, la plej … el, tiel … kiel. Reguloj, ekzemploj, uzo de -n post ol kaj oftaj eraroj.

Esperanto komparas per apartaj vortetoj, ne per finaĵoj. *Pli* signifas „en pli alta grado”, *plej* „en la plej alta grado”, *malpli* kaj *malplej* la kontraŭon, *ol* enkondukas tion, kun kio oni komparas, kaj *kiel* montras egalecon. La adjektivo mem ne ŝanĝiĝas, kaj neniu komparo estas neregula: *bona* → *pli bona* → *la plej bona*.

## La ŝablonoj unuavide

| Speco | Ŝablono | Ekzemplo |
|---|---|---|
| supereco | *pli … ol* | *La elefanto estas pli granda ol la muso.* |
| malsupereco | *malpli … ol* | *Tiu libro estas malpli malfacila ol ĉi tiu.* |
| superlativo | *la plej … el* | *Ŝi estas la plej saĝa el miaj amikoj.* |
| egaleco | *tiel … kiel* | *Mi estas tiel alta kiel mia patro.* |
| kunkresko | *ju pli …, des pli …* | *Ju pli frue, des pli bone.* |

## Komparativo: pli … ol

Metu *pli* tuj antaŭ la adjektivon aŭ adverbon, kaj *ol* antaŭ tion, kun kio oni komparas. *Pli* neniam ŝanĝiĝas, sed la adjektivo konservas siajn kutimajn *-j* kaj *-n* ([substantivoj kaj adjektivoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/substantivoj-kaj-adjektivoj/)). Multaj lingvoj havas apartajn komparajn formojn (angle *bigger*, sed *more beautiful*); Esperanto uzas *pli* ĉiam, kiom ajn longa estas la vorto.

| Baza vorto | Komparativo | Superlativo |
|---|---|---|
| *bona* | *pli bona* | *la plej bona* |
| *malbona* | *pli malbona* | *la plej malbona* |
| *granda* | *pli granda* | *la plej granda* |
| *bone* | *pli bone* | *plej bone* |
| *rapide* | *pli rapide* | *plej rapide* |

- *Mia frato estas pli juna ol mi.*
- *Mi vidis pli grandajn domojn.*
- *Ŝi kantas pli bone ol mi.* Adverboj komparas same ([adverboj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/adverboj/)).

### Kio sekvas post ol

Post *ol* vorto ricevas la formon, kiun ĝi havus en la plena frazo (PMEG). Subjekto ne havas finaĵon, objekto ricevas *-n* ([akuzativo](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/)). Por kontroli, finu la frazon en la kapo.

| Frazo | Plena frazo |
|---|---|
| *Mi amas vin pli ol li.* | *ol li amas vin*: *li* estas subjekto |
| *Mi amas vin pli ol lin.* | *ol mi amas lin*: *lin* estas objekto |
| *Mi ŝatas kafon pli ol teon.* | *ol mi ŝatas teon*: *teon* estas objekto |

Antaŭ nombro *pli ol* kaj *malpli ol* signifas „super” kaj „sub” tiu nombro, kaj la substantivo ricevas la finaĵon, kiun bezonas la tuta esprimo: *Mi havas pli ol dek librojn.*

## Superlativo: la plej … el

*Plej* staras antaŭ la adjektivo, kutime kun *la*, ĉar superlativo normale montras ion unikan. La grupon, al kiu ĝi apartenas, enkondukas *el*. Eblas ankaŭ lokaj rolvortetoj kiel *en*.

- *Ŝi estas la plej saĝa el miaj amikoj.*
- *Ŝi kuras plej rapide.* Ĉe adverbo *la* mankas.
- *Tio estas la dua plej alta turo en la urbo.* Oni diras ankaŭ *tria plej*, *kvara plej* ktp.

Kiam oni komparas ekzakte du aferojn, oni nature uzas *la pli*: *Li estas la pli juna el la du fratoj.* PMEG rimarkigas, ke tiam *la pli* kaj *la plej* signifas la samon, sed *la pli* ofte estas pli eleganta.

## Malpli kaj malplej

*Malpli* kaj *malplej* estas *pli* kaj *plej* renversitaj per [mal-](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prefiksoj/): *Teo estas malpli forta ol kafo.* Tamen *malpli* kaj *pli mal-* ne ĉiam interŝanĝeblas. PMEG montras paron: *Li estas malpli bela ol vi* estas komplimento por vi, dum *Li estas pli malbela ol vi* estas insulto al li.

## Egalaj komparoj: tiel … kiel, same … kiel

| Ŝablono | Ekzemplo | Signifo |
|---|---|---|
| *tiel … kiel* | *Mia fratino estas tiel forta kiel mi.* | egala grado |
| *ne tiel … kiel* | *Teo ne estas tiel forta kiel kafo.* | malpli granda grado |
| *same … kiel* | *Ŝi parolas same bone kiel mi.* | emfaza egaleco |
| *sama … kiel* | *Mi aĉetis la saman libron kiel vi.* | identeco |
| *tiom da … kiom* | *Ni havas tiom da tempo, kiom ni bezonas.* | egala kvanto |

*Tiel* ofte estas ellasata antaŭ *kiel*: *Ŝi kantas kiel birdo.* Zamenhof skribis *tiel same kiel*; hodiaŭ oni ordinare uzas la pli mallongan *same kiel*, kaj iafoje eĉ la plej simplan *samkiel*, kiun PMEG tamen konsilas ne trouzi. *Tiel* kaj *kiel* montras gradon; *tiom* kaj *kiom* montras kvanton. Kelkaj parolantoj sisteme uzas *tiom … kiom* anstataŭ *tiel … kiel* por grado (*Mi estas tiom forta, kiom vi*); PMEG nomas tion fremda al la *Fundamento* kaj al la uzado de Zamenhof. Vorto post *kiel* sekvas la saman regulon pri rolo kiel post *ol*.

## Komparo de kvantoj: pli da, malpli da

Por „pli da io” oni ligas la mezuratan aferon per *da* ([prepozicioj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prepozicioj/)). La substantivo post *da* ne ricevas *-n*, eĉ kiel objekto; la pluralo konservas *-j*.

- *Mi volas pli da kafo.*
- *Mi havas pli da libroj ol vi.*
- *Ŝi havas malpli da tempo ol mi.*

*Pli da libroj* komparas kvantojn. *Pli ol dek libroj* komparas kun nombro.

## Pli forte kaj pli malforte

| Vorto | Noto | Ekzemplo |
|---|---|---|
| *multe pli* | granda diferenco | *Ŝi estas multe pli alta ol mi.* |
| *ankoraŭ pli*, *eĉ pli* | eĉ pli granda grado | *Hodiaŭ estas ankoraŭ pli varme.* |
| *tre* | alta grado | *tre granda* |
| *tro* | pli ol taŭgas | *tro granda* |

Plifortigu *pli* per *multe*, ne per *tre*: *multe pli granda* (PMEG). *Plej* neniam signifas „tre”; tio estas *tre*.

La sufikso [-eg-](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/) plifortigas la signifon ene de la vorto: *varma* → *varmega*, *bona* → *bonega*, *bone* → *bonege*. Ĝi ne estas komparativo: *bonega* ne signifas „pli bona”.

## Kiom pli: diferencoj kaj oblo

Mezuro de diferenco ricevas *-n*: *Mia fratino estas tri jarojn pli aĝa ol mi.* Por oblo uzu *fojojn*: *Ĝi estas dek fojojn pli rapida ol la malnova.*

## Ju … des

*Ju* komencas la unuan parton kaj *des* la duan, ĉiu kun *pli* aŭ *malpli* ([konjunkcioj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/konjunkcioj/)). La *ju*-esprimo montras tion, kio regas, la *des*-esprimo tion, kio dependas (PMEG).

- *Ju pli mi lernas, des pli mi ŝatas la lingvon.*
- *Ju pli mi pensas pri tio, des malpli mi komprenas.*

En kelkaj lingvoj ambaŭ partoj havas la saman vorton (angle *the more … the more*, nederlande *hoe meer … hoe meer*). En Esperanto tio ne eblas: *ju … ju* kaj *des … des* ne havas sencon.

## Kiel eble plej

*Kiel eble plej* postulas la plej altan eblan gradon: *Venu kiel eble plej baldaŭ.* Zamenhof uzis ankaŭ *kiel eble pli*, sed hodiaŭ oni preskaŭ ne uzas tion. Populariĝis ankaŭ la unu-vorta formo *plejeble*. La pli singarda *kiom eble* diras esence la samon, sed emfazas, ke ekzistas limoj de la ebloj: *Mi kiom eble evitas sukeron.*

## Oftaj eraroj

| Erara | Ĝusta | Kial |
|---|---|---|
| *bonpli*, *bona pli* | *pli bona* | *Pli* estas aparta vorto antaŭ la adjektivo. |
| *pli bona kiel mi*, *pli bona ke mi* | *pli bona ol mi* | „Ol” sekvas *pli*; *kiel* servas por egaleco. |
| *Petro estas pli alta ol min.* | *Petro estas pli alta ol mi.* | Post *ol* la vorto havas sian rolon en la plena frazo: ĉi tie subjekton, do sen *-n*. |
| *Mi ŝatas kafon pli ol teo.* | *Mi ŝatas kafon pli ol teon.* | La komparata objekto konservas *-n*. |
| *tre pli granda* | *multe pli granda* | *Tre* ne plifortigas *pli*. |
| *Mi havas pli da librojn.* | *Mi havas pli da libroj.* | Post *da* ne venas *-n*. |

## Komparado en via lingvo kaj en Esperanto

Multaj lingvoj komparas alimaniere ol Esperanto: per neregulaj formoj (angle *good, better, best*, france *bon, meilleur*, germane *gut, besser, am besten*, pole *dobry, lepszy, najlepszy*), per finaĵoj (germane *-er*, *-st*; pole *-szy*, *-ejszy*) aŭ per apartaj formoj por la superlativo. Esperanto havas unu ŝablonon por ĉiuj vortoj.

La germana distingas *als* (ol) kaj *wie* (kiel) same kiel Esperanto; la angla uzas *than* por *ol* kaj *as … as* por *tiel … kiel*. La franca *plus … que*, la hispana *más … que* kaj la itala *più … di* (aŭ *che*) respondas al *pli … ol*.

Tipaj eraroj laŭ la gepatra lingvo:

| Gepatra lingvo | Tipa eraro | Ĝusta |
|---|---|---|
| Franca, hispana, itala (*plus de*, *más de*, *più di* antaŭ nombro) | *Mi havas pli de dek librojn.* | *Mi havas pli ol dek librojn.* |
| Rusa, pola kaj aliaj slavaj lingvoj (komparo per genitivo: rusa *выше меня*, pola *wyższy ode mnie*) | *Li estas pli alta min.* | *Li estas pli alta ol mi.* |
| Angla, nederlanda (*the … the*, *hoe … hoe*) | *La pli frue, la pli bone.* | *Ju pli frue, des pli bone.* |
| Franca, itala (*plus*, *più* servas ankaŭ por „plu”) | *Mi ne laboras pli.* | *Mi ne laboras plu.* |
| Franca, hispana (*le meilleur de tous*, *el mejor de todos*) | *la plej bona de ĉiuj* | *la plej bona el ĉiuj* |

## Ekzemplaj frazoj

- *Mia nova telefono estas pli malpeza ol la malnova.*
- *Ĉi tiu estas la plej bona kafo en la urbo.*
- *Julio estas la plej varma monato de la jaro.*
- *Mia filino legas pli multe ol mi.*
- *Hodiaŭ estas malpli varme ol hieraŭ.*
- *Ŝia aŭto estas same rapida kiel la mia.*
- *Ju pli longe mi atendas, des pli nervoza mi iĝas.*
- *En la klaso estas pli da knabinoj ol da knaboj.*

## Oftaj demandoj

### Kiel oni formas la komparativon kaj superlativon de *bona*?

*Pli bona* kaj *la plej bona*. Ĉe adverboj: *pli bone*, *plej bone*. Same *malbona*: *pli malbona*, *la plej malbona*. Neregulaj formoj ne ekzistas.

### Ĉu oni diras pli … ol aŭ pli … kiel?

*Pli … ol*. *Ol* sekvas *pli* kaj *malpli*. *Kiel* servas por egaleco: *tiel … kiel*, *same … kiel*.

### Kiel oni esprimas, ke du aferoj kreskas kune?

Per *ju pli … des pli …*: *Ju pli frue, des pli bone.* La formo *ju … ju* ne havas sencon.

### Kio estas la diferenco inter pli kaj plu?

*Pli* montras gradon aŭ kvanton: *Li laboras pli ol mi.* *Plu* montras daŭron: *Li ne laboras plu.* Zamenhof klarigis la diferencon tiel, ke *pli* rilatas al kvanto kaj *plu* al daŭrado (ReVo). Parolantoj de la franca kaj de la itala atentu: *plus* kaj *più* servas por ambaŭ.

## Fontoj

- [Pli, plej](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/pli_plej.html), [Tre](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/tre.html), [Ju kaj des](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/kombinitaj_vortetoj/ju_des.html) – PMEG
- [Kiel kaj ol](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/komparoj/kiel_ol/index.html), [kun rolmontriloj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/komparoj/kiel_ol/kun_rolmontriloj.html), [Tiel same kiel, same kiel, samkiel](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/komparoj/kiel_ol/tiel_same_kiel.html) – PMEG, ĉapitro 20 pri komparoj
- [Grado kaj kvanto](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/kvantaj_vortoj/grado_kvanto.html), [N por mezuro](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/mezuro.html), [Nuanciloj de nombro](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/nuanciloj.html), [EG](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/eg.html) – PMEG
- [pli](https://reta-vortaro.de/revo/art/pli.html), [plej](https://reta-vortaro.de/revo/art/plej.html), [ol](https://reta-vortaro.de/revo/art/ol.html), [plu](https://reta-vortaro.de/revo/art/plu.html) – ReVo
- [Fundamento de Esperanto](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/) – Akademio de Esperanto