# Pronomoj en Esperanto: mi, vi, li, ŝi, si kaj aliaj

Source: https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/pronomoj/
Language: eo
Updated: 2026-10-28

> Esperantaj pronomoj sekvas unu skemon: -n por objekto kaj -a por poseda formo (mi, min, mia). Plena tabelo, si kontraŭ li, ci kaj la neoficiala ri.

La personaj pronomoj de Esperanto estas *mi*, *vi*, *li*, *ŝi*, *ĝi*, *ni*, *ili*, *oni* kaj la refleksiva *si*. Aldonu *-n* por la objekto (*min*) kaj *-a* por la poseda formo (*mia*). Aliajn formojn oni ne bezonas lerni.

Ĉi tiuj naŭ pronomoj estas listigitaj en regulo 5 el la [16 reguloj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/16-reguloj/). Deka, *ci*, ekzistas nur en la vortaro de la Fundamento kaj preskaŭ neniam estas uzata.

## Ĉiuj personaj pronomoj

| Pronomo | Persono | Akuzativo (-n) | Poseda (-a) |
|---|---|---|---|
| *mi* | 1-a, unu-nombro | *min* | *mia* |
| *vi* | 2-a, unu- kaj multe-nombro | *vin* | *via* |
| *li* | 3-a, vira | *lin* | *lia* |
| *ŝi* | 3-a, ina | *ŝin* | *ŝia* |
| *ĝi* | 3-a, afero aŭ besto | *ĝin* | *ĝia* |
| *ni* | 1-a, multe-nombro | *nin* | *nia* |
| *ili* | 3-a, multe-nombro | *ilin* | *ilia* |
| *oni* | nedifina persono | *onin* (malofta) | *onia* (malofta) |
| *si* | refleksiva (3-a persono) | *sin* | *sia* |

- **vi** estas unu- kaj multe-nombra, formala kaj neformala. Unu vorto kovras ĉion, kion aliaj lingvoj dividas en „tu/vous” aŭ „du/ihr/Sie”. La adjektivo post ĝi montras la nombron: *Vi estas afabla* (al unu persono), *Vi estas afablaj* (al pluraj).
- **ĝi** estas por aferoj, bestoj kaj malgrandaj beboj.
- **ili** estas por ĉiu grupo de homoj aŭ aferoj, sen genro.
- **oni** signifas homojn ĝenerale: *Oni diras, ke…* Ofte ĝi respondas al pasivo en aliaj lingvoj: *Oni parolas Esperanton tie.* *Onin* kaj *onia* estas regulaj, sed tre malofte necesaj.

La akuzativa formo sekvas la regulojn de [la akuzativo](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/): *Ŝi amas lin.* *Ĉu vi vidis min?*

## Posedaj pronomoj akordas kiel adjektivoj

Posedaj pronomoj estas adjektivoj, do ili ricevas *-j* kaj *-n* de sia substantivo:

| | Unu-nombro | Multe-nombro |
|---|---|---|
| **Subjekto** | *mia libro* | *miaj libroj* |
| **Objekto** | *mian libron* | *miajn librojn* |

Poseda pronomo jam faras la substantivon difinita, do oni ne kombinas ĝin kun *la* antaŭ substantivo: *mia libro*, ne *la mia libro*. Sola, *la mia* anstataŭas substantivon: *Tiu ĉambro estas la mia.* Vidu [la artikolon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/artikolo/).

## Si, sin, sia: la refleksiva pronomo

*Si* montras reen al la subjekto de sia propra propozicio, kaj nur kiam tiu subjekto estas tria persono: *li, ŝi, ĝi, ili, oni* aŭ substantivo.

| Frazo | Signifo |
|---|---|
| *Petro lavas sin.* | La lavato estas Petro mem. |
| *Petro lavas lin.* | La lavato estas alia viro. |
| *Ŝi vizitis sian patrinon.* | La patrino estas ŝia propra. |
| *Ŝi vizitis ŝian patrinon.* | La patrino estas de alia virino. |

Du reguloj helpas eviti plej multajn erarojn:

1. **Nur tria persono.** Por *mi, vi, ni* uzu iliajn proprajn formojn: *Mi lavas min.* *Ni amas nian urbon.*
2. **Neniam en la subjekto.** *Anna kaj ŝia fratino venis.* *Sia* estus ĉi tie erara, ĉar la frazparto mem estas la subjekto. Kun *kun* ĝi fariĝas ĝusta: *Anna kun sia fratino venis.*

*Oni* ankaŭ uzas *si*: *Oni lavas sin matene.* *Oni amas sian hejmon.*

## Ci: la malnova intima „vi”

La vortaro de la Fundamento enhavas *ci*, intiman unu-nombran duan personon, sed la 16 reguloj ne mencias ĝin. PMEG konstatas, ke *ci* neniam vere estis uzata en praktiko kaj ke multaj parolantoj eĉ ne komprenus ĝin. Normala Esperanto ĉiam uzas *vi*.

## Ri kaj seksneŭtralaj pronomoj

Esperanto ne havas oficialan pronomon por unu persono de nekonata aŭ nemenciita sekso. Tradicie oni uzis *li*, kion oni hodiaŭ pli kaj pli kritikas kiel seksisma. Zamenhof permesis ankaŭ *ĝi* por personoj de nekonata sekso, sed PMEG avertas, ke pri plenkreskuloj tio povas soni malestime, kvazaŭ temus pri objekto.

La neoficiala pronomo *ri* (*rin*, *ria*) signifas „li aŭ ŝi” por unu persono, sendepende de sekso. PMEG markas ĝin neoficiala kaj notas, ke ĝi disvastiĝis sufiĉe vaste, precipe inter junaj parolantoj. Laŭ la angla Vikipedio ĝi estis en 2019 la plej populara seksneŭtrala propono; la Akademio de Esperanto ne akceptis ĝin.

- *Mia amiko diris, ke ri venos.*

Ofte eblas eviti la problemon per alia formulo: *Kiu malfruos, tiu pagos* anstataŭ *Se iu malfruos, li pagos*.

## Pronomoj post prepozicioj

Post prepozicio pronomoj restas en la baza formo: *kun mi*, *por vi*, *al ŝi*. La ricevanto de ago ricevas *al*: *Donu al mi la libron.* Vidu [prepoziciojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prepozicioj/).

## Ekzemplaj frazoj

- *Mi amas vin.*
- *Ni parolis pri vi hieraŭ.*
- *Ŝi donis al li sian libron.*
- *Ŝi donis al li lian libron.*
- *Ili vizitis siajn gepatrojn.*
- *Li lavas sin ĉiumatene.*
- *La hundo ludas kun sia pilko.*
- *Ĉu tiu ombrelo estas via aŭ mia?*
- *Oni diras, ke la vintro estos malvarma.*

## Oftaj demandoj

### Kiel oni ĝentile diras „vi” en Esperanto?
Per *vi*, por unu aŭ pluraj personoj, formale aŭ neformale. Por pli da ĝentileco aldonu titolon kiel *sinjoro* aŭ *sinjorino*.

### Kio estas la diferenco inter sia kaj lia?
*Sia* montras reen al la subjekto de la propozicio: *Li legas sian libron* – sian propran. *Lia* rilatas al alia persono: *Li legas lian libron* – la libron de alia viro.

### Ĉu Esperanto havas seksneŭtralan pronomon?
Ne oficiale. La neoficiala *ri* estas la plej vaste uzata solvo; tradicie oni uzis *li* kaj *ĝi* por personoj de nekonata sekso.

### Ĉu oni ankoraŭ uzas ci en Esperanto?
Preskaŭ neniam. Ĝi aperas nur en la vortaro de la Fundamento, kaj PMEG rekomendas ĉiam uzi *vi*.

### Kiel diri „la mia” aŭ „la via”?
Per poseda pronomo kun *la*: *la mia*, *la via*. Ĝi akordas kiel adjektivo: *Viaj ŝuoj estas novaj, la miaj estas malnovaj.*

## Fontoj

- [Fundamento de Esperanto, regulo 5 (angle)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko_angla.html) – Akademio de Esperanto
- PMEG: [Personaj pronomoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/personaj.html), [Posedaj pronomoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/posedaj.html), [Dua persono (vi, ci)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/dua.html), [Tria persono (li, ŝi, ĝi, ri)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/tria.html), [Si en simplaj frazoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/si/simplaj_frazoj.html)
- [Esperanto grammar](https://en.wikipedia.org/wiki/Esperanto_grammar) kaj [Gender reform in Esperanto](https://en.wikipedia.org/wiki/Gender_reform_in_Esperanto) – angla Vikipedio