# Verboj en Esperanto: tempoj, konjugacio kaj esti

Source: https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/verboj/
Language: eo
Updated: 2026-10-28

> Esperantaj verboj havas ses finaĵojn (-i, -as, -is, -os, -us, -u) kaj unu formon por ĉiuj personoj: mi estas, ili estas. Tabeloj, modoj, -ig kaj -iĝ.

Esperantaj verboj havas ses finaĵojn kaj ne ŝanĝiĝas laŭ persono aŭ nombro. *Mi parolas, vi parolas, ŝi parolas, ili parolas*: unu formo por ĉiu tempo. Neregulaj verboj ne ekzistas, eĉ ne *esti*.

## La ses verbaj finaĵoj

| Finaĵo | Nomo | Ekzemplo | Uzo |
|---|---|---|---|
| -i | infinitivo | *paroli* | la ago mem, sen tempo |
| -as | nuna tempo | *mi parolas* | nun, kutime, ĝenerale |
| -is | pasinta tempo | *mi parolis* | ĉiu pasinteco |
| -os | venonta tempo | *mi parolos* | estonteco |
| -us | kondicionalo (imaga modo) | *mi parolus* | imagita, nereala ago |
| -u | volitivo (vola modo) | *parolu!* | ordono, peto, deziro |

La vokaloj sekvas skemon: *a* nuno, *i* pasinteco, *o* estonteco. La samaj vokaloj revenas en la [participoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/participoj/) *-ant-*, *-int-* kaj *-ont-*.

## Plena konjugacio de paroli

| Persono | Nuna | Pasinta | Venonta | Kondicionalo | Volitivo |
|---|---|---|---|---|---|
| 1-a unu-nombra | *mi parolas* | *mi parolis* | *mi parolos* | *mi parolus* | *mi parolu* |
| 2-a (unu- kaj multe-nombra) | *vi parolas* | *vi parolis* | *vi parolos* | *vi parolus* | *vi parolu* |
| 3-a unu-nombra | *li, ŝi, ĝi parolas* | *li, ŝi, ĝi parolis* | *li, ŝi, ĝi parolos* | *li, ŝi, ĝi parolus* | *li, ŝi, ĝi parolu* |
| 1-a multe-nombra | *ni parolas* | *ni parolis* | *ni parolos* | *ni parolus* | *ni parolu* |
| 3-a multe-nombra | *ili parolas* | *ili parolis* | *ili parolos* | *ili parolus* | *ili parolu* |
| nedifina | *oni parolas* | *oni parolis* | *oni parolos* | *oni parolus* | *oni parolu* |

Ĉiu verbo de la lingvo sekvas ĉi tiun tabelon. Nur la subjekto ŝanĝiĝas, do la pronomo necesas: *parolas* sola ne diras, kiu parolas. Vidu [pronomojn](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/pronomoj/).

## Esti

| Formo | Esperante |
|---|---|
| infinitivo | *esti* |
| nuna tempo | *estas* |
| pasinta tempo | *estis* |
| venonta tempo | *estos* |
| kondicionalo | *estus* |
| volitivo | *estu* |
| participoj | *estanta, estinta, estonta* |

- *Mi estas feliĉa.*
- *Ili estis hejme.*
- *Estu trankvila!*
- *Estas tri katoj en la ĝardeno.* – *estas* ankaŭ montras ekziston.

La vorto post *esti* neniam ricevas la objektan *-n*: *Mi estas instruisto.* Vidu [la akuzativon](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/).

## Nuna, pasinta kaj venonta tempoj

**-as** kovras tion, kio okazas nun, kutimojn kaj ĝeneralajn verojn. Ĝi kovras ankaŭ staton, kiu komenciĝis antaŭe kaj ankoraŭ daŭras: *Mi loĝas ĉi tie jam tri jarojn.*

**-is** kovras ĉian pasintecon: *Mi jam manĝis. Hieraŭ mi laboris.*

**-os** estas la estonteco: *Morgaŭ mi vizitos vin.*

En nerekta parolo la verbo konservas la tempon de la originalaj vortoj: *Li diris, ke li volas manĝi* – li diris: „Mi volas manĝi”. Parolantoj de la angla aŭ la franca ofte erare ŝovas la tempon (*…ke li volis manĝi*), kio en Esperanto ŝanĝas la sencon (PMEG).

## Kondicionalo -us

*-us* priskribas imagitan aŭ nerealan agon, sen ia tempa indiko. En se-frazoj pri io imagita ambaŭ partoj ricevas *-us*:

- *Se mi havus tempon, mi venus.*
- *Mi ŝatus kafon.* – ĝentila deziro.
- *Ĉu vi povus helpi min?* – ĝentila peto.

Por realaj eblecoj uzu la normalajn tempojn: *Se pluvos, mi restos hejme.* Esperanto uzas la venontan tempon en ambaŭ partoj, ĉar ambaŭ agoj estas estontaj.

## Volitivo -u: ordonoj, deziroj, invitoj

*-u* montras, kion iu volas, petas aŭ ordonas:

- *Venu!*
- *Ni iru!*
- *Li atendu.*
- *Mi volas, ke vi venu.*
- *Ĉu ni iru?*

La ĝentila peto estas *bonvolu* kun infinitivo: *Bonvolu sidiĝi.*

## Kunmetitaj verboformoj, mallonge

*Esti* kun participo donas pli precizajn tempajn nuancojn kaj la pasivon:

| Formo | Ekzemplo | Signifo |
|---|---|---|
| *estas* + *-inta* | *Mi estas manĝinta.* | Mia manĝado jam finiĝis. |
| *estis* + *-inta* | *Mi estis manĝinta, kiam li venis.* | Kiam li venis, mi jam finis manĝi. |
| *estas* + *-ita* | *La pordo estas fermita.* | La pordo nun estas en fermita stato. |
| *estis* + *-ita* + *de* | *La letero estis skribita de Anna.* | Anna skribis la leteron. |

PMEG konsilas plej ofte uzi la simplajn formojn. Detaloj troviĝas ĉe [participoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/participoj/).

## Transitivaj kaj netransitivaj: -ig- kaj -iĝ-

Ĉiu verba radiko estas aŭ transitiva (ĝi povas havi objekton) aŭ netransitiva. *Fermi* estas transitiva: *Mi fermas la pordon.* Por diri, ke la pordo fermiĝas per si mem, aldonu *-iĝ-*: *La pordo fermiĝas.*

*-ig-* funkcias male kaj signifas „igi”: *morti* → *mortigi*. Ambaŭ povas aldoniĝi al unu radiko: *sidi*, *sidiĝi*, *sidigi*. Pli ĉe [sufiksoj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/sufiksoj/).

Ofta eraro estas uzi transitivan verbon sen objekto anstataŭ la *iĝ*-formo. *Komenci* estas transitiva, do *La kunveno komencis* estas erara; ĝuste estas *La kunveno komenciĝis* aŭ *Ni komencis la kunvenon*. Same: *fini* → *finiĝi*, *movi* → *moviĝi*, *ŝanĝi* → *ŝanĝiĝi*.

## Ekzemplaj frazoj

- *Mi legas libron.*
- *Hieraŭ mi legis la tutan tagon.*
- *Morgaŭ mi legos la novan ĉapitron.*
- *Kiam vi telefonis, mi kuiris.*
- *Mi ŝatus legi pli ofte.*
- *Se mi estus vi, mi ne farus tion.*
- *Legu laŭte, mi petas!*
- *Ni iru al la biblioteko!*
- *Mi deziras, ke vi estu feliĉa.*
- *Mi ne komprenas la demandon.*

## Oftaj demandoj

### Kiom da tempoj havas Esperanto?
Tri simplajn tempojn: nuna *-as*, pasinta *-is* kaj venonta *-os*. Aldonu la kondicionalon *-us*, la volitivon *-u* kaj la infinitivon *-i*, kaj vi havas ĉiujn ses verbajn finaĵojn.

### Ĉu Esperanto havas neregulajn verbojn?
Ne. Ĉiu verbo, inkluzive de *esti*, *havi* kaj *iri*, uzas la samajn ses finaĵojn.

### Kiel esprimi komunan inviton („ni faru”)?
Per *ni* kun la *u*-formo: *Ni iru!*, *Ni manĝu!*

### Kiel nei verbon?
Metu *ne* antaŭ ĝin: *Mi ne komprenas.* Pli ĉe [demandoj kaj neado](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/demandoj-kaj-neado/).

### Ĉu Esperanto havas daŭran tempon?
*Mi manĝas* kovras kaj kutiman kaj momente daŭrantan agon. Kunmetita formo kiel *mi estas manĝanta* ekzistas, sed malofte necesas.

## Fontoj

- [Fundamento de Esperanto, regulo 6 (angle)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko_angla.html) – Akademio de Esperanto
- PMEG: [Verboj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj/index.html), [I-verboj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj/neutrala.html), [AS](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj/reala/nun-tempo.html), [IS](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj/reala/pasinta_tempo.html), [U](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj/vola.html), [US](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj/imaga.html)
- PMEG: [Kunmetitaj verboformoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/participoj/kunmetitaj_verboformoj/index.html), [Nerekta parolo: verboformoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/nerekta_parolo/verboformoj.html)
- PMEG: [IG](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ig.html), [IĜ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/igh.html)
- [Esperanta gramatiko](https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanta_gramatiko) – Vikipedio