# Esperanto-leciono 8: nombroj, horo, dato kaj prezoj

Source: https://esperantopedia.org/eo/lerni/kurso/leciono-8/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Esperanto nombras de 0 ĝis 999 999 per nur 13 nombrovortoj – 1887 estas mil okcent okdek sep. Lernu diri la horon, la daton kaj pagi en vendejo.

En ĉi tiu leciono vi lernas nombri, diri la horon, diri la daton kaj pagi en vendejo. Esperantaj nombroj funkcias kiel konstruludo: lernu *nul* ĝis *dek*, plus *cent* kaj *mil* – dek tri vortojn – kaj vi povas diri ajnan nombron ĝis 999 999. Vi ankaŭ lernas ordajn nombrojn per *-a* – *unua*, *dua* – kiujn vi bezonas por horoj kaj datoj.

## Dialogo

La dua tago de la kongreso, la mateno de la solena malfermo. Ana kaj Tomo rigardas la programon.

| Dialogo | Alivorte |
|---|---|
| **Ana:** Tomo, kioma horo estas? | Ana volas scii la tempon laŭ la horloĝo. |
| **Tomo:** Estas la naŭa kaj kvarono. | Estas la naŭa horo kaj plie unu kvarono de horo (9:15). |
| **Ana:** Ho, la Inaŭguro komenciĝos je la deka! | La malfermo de la kongreso komenciĝos je 10:00. |
| **Tomo:** Ni havas ankoraŭ kvardek kvin minutojn – sufiĉe por la libroservo! | Restas 45 minutoj. Tio estas sufiĉe da tempo por viziti la vendejon de libroj. |
| **Ana:** Bonan matenon! Kiom kostas ĉi tiu romano? | Ana salutas la vendiston kaj demandas pri la prezo de longa rakonta libro. |
| **Vendisto:** Dek ok eŭrojn. | La prezo estas 18 eŭroj. |
| **Ana:** Kaj la kantaro? | Ana demandas pri la prezo de libro kun kantoj. |
| **Vendisto:** La kantaro kostas sep eŭrojn kaj kvindek cendojn. | La prezo estas 7,50 eŭroj. |
| **Ana:** Do mi prenas ambaŭ. Tio estas… dudek kvin eŭroj kaj kvindek cendoj. | Ana volas la romanon kaj la kantaron. Ŝi kalkulas la sumon: 25,50 eŭroj. |
| **Vendisto:** Ĝuste. Ĉu vi pagas per karto? | La kalkulo de Ana estas senerara. La vendisto demandas, ĉu ŝi pagos per bankkarto. |
| **Ana:** Jes. Tomo, kiu dato estas hodiaŭ? Mi volas skribi ĝin en la kantaro. | Ana pagos per karto. Ŝi demandas pri la dato de hodiaŭ, ĉar ŝi volas skribi ĝin en la libro. |
| **Tomo:** Hodiaŭ estas dimanĉo, la dudek-kvina de Julio. | Hodiaŭ estas la 25-a tago de Julio, kaj ĝi estas dimanĉo. |
| **Ana:** Dankon. "Por Tomo – memoraĵo de nia unua kongreso." | Ana skribas dediĉon: la libro memorigos Tomon pri ilia unua kongreso. |
| **Tomo:** Kantaro por mi? Sed mi ne kantas bone! | Tomo miras: Ana donas al li libron kun kantoj, kvankam li ne kantas bone. |
| **Ana:** Ĝuste tial! Kaj nun rapide – estas jam la naŭa kaj kvindek! | Pro tio mem Ana donas ĝin al li. Ili devas rapidi: estas 9:50, do restas nur dek minutoj. |

La *Inaŭguro* estas la malfermo de la Universala Kongreso de Esperanto. La *libroservo* estas la libro-vendejo de la kongreso.

## Novaj vortoj

| Vorto | Klarigo | Rimarko |
|---|---|---|
| *horo* | 60 minutoj; parto de la tago | *Kioma horo estas?* = Kion montras la horloĝo? |
| *minuto* | la sesdeka parto de horo | |
| *kvarono* | unu el kvar egalaj partoj | *kvar* + *-on-* = frakcio |
| *duono* | unu el du egalaj partoj | *du* + *-on-* |
| *je* | prepozicio sen propra signifo; ĉi tie ĝi montras tempon | *je la deka* = en la horo 10:00 |
| *dato* | la tago, monato kaj jaro de evento | |
| *komenciĝi* | ekokazi; havi sian komencon | *La kongreso komenciĝas.* |
| *kosti* | havi certan prezon | *Kiom kostas…?* |
| *pagi* | doni monon por aĉeto | *pagi per karto* |
| *preni* | meti en sian manon aŭ posedon | |
| *eŭro* | mono de multaj eŭropaj landoj | *cendo* = la centa parto de eŭro |
| *romano* | longa rakonta libro | |
| *kantaro* | libro kun multaj kantoj | *kanto* + *-ar-* = kolekto |
| *libroservo* | vendejo de libroj ĉe aranĝo | *libro* + *servo* |
| *vendisto* | homo, kiu vendas | de *vendi* = doni aĵon kontraŭ mono |
| *memoraĵo* | aĵo, kiu memorigas pri io | de *memori* |
| *ambaŭ* | la du kune | |
| *sufiĉe* | tiom, kiom necesas | |
| *ĝuste* | senerare, kiel devas esti | |
| *tial* | pro tio | *ĝuste tial* = pro tiu mem kialo |
| *rapide* | per granda rapido | |
| *per* | montras ilon aŭ manieron | *pagi per karto* |
| *ĉi tiu* | la proksima, ne la fora | *ĉi*: Leciono 11 |

## Gramatiko

### Nombroj 0–10

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| *nul* | *unu* | *du* | *tri* | *kvar* | *kvin* | *ses* | *sep* | *ok* | *naŭ* | *dek* |

### Pli grandaj nombroj: konstruu ilin

Du reguloj faras la tutan laboron. **Multipliku** per kunigo de la vortoj: *du* + *dek* = *dudek* (20), *tri* + *cent* = *tricent* (300). **Adiciu** per apartaj vortoj: *dek unu* (11), *dudek kvin* (25). La paĝo pri [nombroj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/numeraloj/) havas ankaŭ frakciojn kaj pli.

Kunskribitaj vortoj multipliĝas, apartaj vortoj adiciiĝas

| Nombro | Esperanto | Konstruo |
|---|---|---|
| 11 | *dek unu* | 10 + 1 |
| 17 | *dek sep* | 10 + 7 |
| 20 | *dudek* | 2 × 10 |
| 45 | *kvardek kvin* | 4 × 10 + 5 |
| 99 | *naŭdek naŭ* | 9 × 10 + 9 |
| 100 | *cent* | |
| 250 | *ducent kvindek* | 2 × 100 + 5 × 10 |
| 1 000 | *mil* | |
| 1887 | *mil okcent okdek sep* | 1000 + 8 × 100 + 8 × 10 + 7 |
| 1 000 000 | *miliono* | substantivo: *du milionoj* |

Uzu la [nombro-konvertilon](https://esperantopedia.org/eo/iloj/nombroj/), por kontroli ajnan nombron.

:::match Nombroj
dek unu = 11
dudek = 20
kvardek kvin = 45
cent = 100
ducent kvindek = 250
mil = 1000
:::

### Ordaj nombroj per *-a*

Aldonu *-a*, por ricevi „unua, dua, tria”: *unua, dua, tria, kvara, deka*. Ĉe kunmetitaj nombroj kunigu la partojn per streketo aŭ skribu ilin kiel unu vorton: *la dudek-kvara*. Ordaj nombroj estas adjektivoj, do ili akordas: *la unuaj tagoj*.

:::write Nombroj per vortoj
? Skribu per vortoj: 17
= dek sep
! deksep → Apartaj vortoj adiciiĝas, kunskribitaj vortoj multipliĝas: ĉi tie oni bezonas adicion (10 + 7).
? Skribu per vortoj: 60
= sesdek
! ses dek → Kunskribitaj vortoj multipliĝas: ĉi tie oni bezonas 6 × 10. *Ses dek* signifus 6 + 10.
? Skribu per vortoj: 99
= naŭdek naŭ
? Skribu per vortoj: 1905
= mil naŭcent kvin
? Skribu la ordan nombron de *tri*.
= tria | la tria
:::

### Diri la horon

Horoj estas ordaj nombroj kun *la*: „la naŭa (horo)”. La vorto *horo* kutime ellasiĝas.

| Frazo | Horo |
|---|---|
| *Kioma horo estas?* | demando pri la horo |
| *Estas la naŭa.* | 9:00 |
| *Estas la naŭa kaj kvarono.* | 9:15 |
| *Estas la naŭa kaj duono.* | 9:30 |
| *Estas kvarono antaŭ la deka.* | 9:45 |
| *Estas la naŭa kaj kvindek.* | 9:50 |
| *Je kioma horo? – Je la deka.* | demando pri la horo de evento – 10:00 |

La 24-hora horloĝo funkcias same: *je la dudeka* = 20:00.

### Datoj

Dato konsistas el orda nombro, *de* kaj la monato: *la dudek-kvara de Julio*. En skribo oni uzas ciferon kun *-a*: *la 24-a de Julio*. Por diri, en kiu dato io okazas, aldonu *-n*, same kiel ĉe *lundon*: *Ni venos la dudek-kvaran de Julio*. Pli da informoj troviĝas en la paĝo pri [tagoj kaj monatoj](https://esperantopedia.org/eo/frazoj/tagoj-kaj-monatoj/).

### Prezoj

Demandu *Kiom kostas…?* La prezo ricevas *-n*, ĉar ĝi estas mezuro: *Ĝi kostas dek ok eŭrojn*. Post *estas* ne ekzistas *-n*: *Tio estas dudek kvin eŭroj*.

:::order Tempo kaj prezoj
? La horloĝo montras 9:15. Kioma horo estas?
= Estas la naŭa kaj kvarono.
- naŭ
? La horloĝo montras 9:45. Kioma horo estas? (Uzu la sekvan horon.)
= Estas kvarono antaŭ la deka.
- dek
? Diru la prezon de la romano: 18 €.
= La romano kostas dek ok eŭrojn.
- eŭroj
:::

## Ekzercoj

:::quiz Ekzercoj de Leciono 8
? Kiu nombro estas *dek sep*?
- 7
- 17 *
- 70
? Skribu per vortoj: 25
= dudek kvin
? Skribu per unu vorto: 300
= tricent
? Kiun jaron nomas *mil okcent okdek sep*?
- 1787
- 1887 *
- 1878
? Estas 3:30. Skribu la tutan frazon: *Estas ...*
= Estas la tria kaj duono | Estas duono post la tria | Estas la tria kaj tridek
? Kiel oni demandas pri la horo? Skribu la demandon (tri vortoj).
= Kioma horo estas
? Kion signifas *je la oka*?
- en la horo 8:00 *
- ok horoj da daŭro
- la oka tago
? Elektu: *La libro kostas dek ___.*
- *eŭroj*
- *eŭrojn* *
- *eŭro*
? Plenigu per la orda nombro de *unu*: *la ___ tago*
= unua
? Demandu pri la prezo de la libro: *Kiom ___ la libro?*
= kostas
:::

## Kultura angulo

La unua Universala Kongreso de Esperanto okazis en Bulonjo-ĉe-Maro, Francio, en Aŭgusto 1905, kun 688 partoprenantoj el proksimume 20 landoj. La plej granda estis tiu en Varsovio en 1987, je la centjariĝo de la lingvo, kun 5 946 partoprenantoj. Lastatempaj kongresoj altiras proksimume 850 ĝis 1 300 homojn – 1 138 en Graz en 2026 – kaj la unua kongreso en Afriko okazis en Aruŝo, Tanzanio, en 2024. Vidu la plenan liston en la paĝo pri la [Universala Kongreso de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/universala-kongreso/).

## Oftaj demandoj

### Kial oni diras *kostas dek ok eŭrojn* kun *-n*?

La prezo estas mezuro, kaj mezuroj povas ricevi *-n*. La *Fundamento* mem havas la ekzemplon *kostas naŭ frankojn*.

### Kiel oni distingas matenan kaj vesperan horon?

Aldonu *antaŭtagmeze* aŭ *posttagmeze*: *la oka antaŭtagmeze* (8:00), *la tria posttagmeze* (15:00). En ĉiutaga parolo oni ofte uzas ankaŭ *matene* kaj *vespere*: *la oka vespere* (20:00). Vi ankaŭ povas uzi la 24-horan horloĝon: *la dudeka*.

### Ĉu *miliono* estas nombro aŭ substantivo?

Substantivo. Same kiel *duono* kaj *kvarono*, ĝi finiĝas per *-o*, kaj antaŭ alia substantivo staras *da*: *miliono da homoj*.

## Fontoj

- [Fundamento de Esperanto – gramatiko (angla teksto, regulo 4, nombroj)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko_angla.html)
- [PMEG: Nombroj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/index.html)
- [PMEG: A-vortoj (ordaj nombroj)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/a-vortoj.html)
- [PMEG: Horoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/horoj.html)
- [PMEG: Datoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/datoj.html)
- [PMEG: N-finaĵo por mezuro (kostas naŭ frankojn)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/mezuro.html)
- [Universala Esperanto-Asocio: listo de Universalaj Kongresoj](https://uea.org/kongresoj/listo)
- [La Ondo de Esperanto: raporto pri Graz 2026](https://sezonoj.ru/2026/08/graco-38/)