# Esperanto-leciono 9: prepozicioj, lokoj kaj direktoj

Source: https://esperantopedia.org/eo/lerni/kurso/leciono-9/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> En la parko montras lokon, en la parkon montras movon enen. Lernu prepoziciojn, urbajn lokojn, la direktan -n kaj kiel demandi pri la vojo.

En ĉi tiu leciono vi lernas diri, kie aferoj estas kaj kien homoj iras. Vi konatiĝas kun proksimume dudek prepozicioj – *en, sur, apud, inter* – kaj kun unu lerta regulo: post *en*, *sur* kaj similaj vortoj la finaĵo *-n* montras movon al loko. *Mi promenas en la parko* signifas, ke mi estas interne de la parko; *Mi iras en la parkon* signifas, ke mi iras de ekstere al interne. Vi ankaŭ demandos pri la vojo kaj komprenos la respondon.

## Dialogo

La tago de ekskursoj ĉe la kongreso. Ana kaj Tomo esploras la malnovan urbon memstare.

| Dialogo | Alivorte |
|---|---|
| **Tomo:** Kien ni iras nun? Al la muzeo aŭ en la parkon? | Tomo demandas, kiun celon ili elektu: la muzeon aŭ la parkon. |
| **Ana:** Unue al la muzeo, poste en la parkon. | Ana proponas: unue la muzeo, kaj post tio la parko. |
| **Tomo:** Bone. Sed kie estas la muzeo? | Tomo konsentas, sed li ne konas la lokon de la muzeo. |
| **Ana:** Mi ne scias. Mi demandos tiun sinjorinon. | Ana ne havas tiun informon. Ŝi petos ĝin de la virino tie. |
| **Ana:** Pardonu, sinjorino, kie estas la urba muzeo? | Ana ĝentile demandas pri la loko de la muzeo de la urbo. |
| **Sinjorino:** Ĝi estas apud la katedralo, sur la granda placo. | La muzeo estas tuj apud la granda preĝejo, sur la granda, malferma loko meze de la urbo. |
| **Tomo:** Kaj kiel ni iras tien? | Tomo demandas pri la maniero iri al la muzeo. |
| **Sinjorino:** Vi iras rekte ĝis la ponto, poste dekstren. Post la ponto vi vidos la placon. | Iru sen turniĝo ĝis la ponto, poste turniĝu al la dekstra flanko. Kiam vi pasos la ponton, vi vidos la placon. |
| **Ana:** Ĉu ĝi estas malproksime? | Ana demandas, ĉu la distanco estas granda. |
| **Sinjorino:** Ne. Piede vi bezonos nur dek minutojn. | La distanco ne estas granda: marŝante vi bezonos nur 10 minutojn. |
| **Ana:** Koran dankon! | Ana dankas varme. |
| **Tomo:** Jen la placo! Kaj la muzeo estas inter la katedralo kaj la kafejo. | Tomo montras la placon. La muzeo estas meze: ĉe unu flanko estas la katedralo, ĉe la alia la kafejo. |
| **Ana:** Kafejo! Unue mi iras en la kafejon, poste en la muzeon! | Ana ŝanĝas la planon: unue kafejo, poste muzeo. |
| **Tomo:** Ana kaj kafo – ĉiam kune! | Tomo ridas: Ana neniam estas sen kafo. |

## Novaj vortoj

| Vorto | Klarigo | Rimarko |
|---|---|---|
| *muzeo* | domo, kie oni montras malnovajn aŭ gravajn aferojn | |
| *parko* | granda ĝardeno en urbo, kun arboj kaj herbo | |
| *katedralo* | tre granda preĝejo | *preĝejo* = domo por religia kultado |
| *placo* | granda, malferma loko meze de urbo | |
| *ponto* | konstruaĵo, per kiu oni transiras riveron | |
| *strato* | vojo inter domoj en urbo | |
| *stacidomo* | domo, kie oni suriras trajnon | *stacio* + *domo* |
| *kafejo* | loko, kie oni trinkas kafon | *kafo* + *-ej-* = loko |
| *hotelo* | domo, kie vojaĝantoj dormas | |
| *butiko* | loko, kie oni vendas aĵojn | |
| *scii* | havi la informon pri io | *Mi ne scias.* = Mi ne havas tiun informon. |
| *demandi* | peti informon per demando | |
| *bezoni* | havi neceson de io | |
| *urba* | de la urbo | de *urbo* |
| *rekte* | sen turniĝo | |
| *dekstre* | ĉe la flanko, kie estas la dekstra mano | *dekstren* = al tiu flanko |
| *maldekstre* | ĉe la kontraŭa flanko | *maldekstren* |
| *proksime* | en malgranda distanco | *malproksime* = en granda distanco |
| *piede* | marŝante | de *piedo* |
| *unue* | kiel la unua afero, antaŭ ĉio alia | de *unu* |
| *kune* | unu kun la alia | |
| *tiu* | montras personon aŭ aferon, kiu ne estas ĉi tie | *tiu sinjorino* = la sinjorino tie |
| *kien* | demandvorto pri direkto | *kie* + direkta *-n* |
| *tien* | al tiu loko | *tie* + direkta *-n* |
| *koran dankon* | granda danko | laŭvorte „dankon de la koro” |
| *promeni* | iri malrapide por plezuro | *Mi promenas en la parko.* |
| *salti* | per forta puŝo de la piedoj moviĝi supren en la aeron | |
| *tablo* | aĵo kun plata supra parto, sur kiu oni manĝas aŭ skribas | |
| *sidi* | esti sur seĝo, ne stari | |
| *eniri* | iri de ekstere al interne | *en* + *iri* |
| *turniĝi* | ŝanĝi la direkton de sia irado | *Turniĝu dekstren!* (*-iĝ-*: Leciono 10; ordonoj: Leciono 11) |

## Gramatiko

### Oftaj prepozicioj

Prepozicio montras, kie io estas, aŭ kiel aferoj rilatas inter si. Esperanto havas 33 prepoziciojn; jen tiuj, kiujn oni unue bezonas. Vidu la paĝon pri [prepozicioj](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/prepozicioj/).

| Prepozicio | Signifo | Ekzemplo |
|---|---|---|
| *en* | interne de | *en la parko* |
| *sur* | supre kaj tuŝante | *sur la placo* |
| *sub* | malsupre de | *sub la ponto* |
| *apud* | tute proksime de | *apud la katedralo* |
| *inter* | meze de du aferoj | *inter la muzeo kaj la kafejo* |
| *antaŭ* | ĉe la antaŭa flanko de; pli frue ol | *antaŭ la hotelo* |
| *malantaŭ* | ĉe la malantaŭa flanko de | *malantaŭ la muzeo* |
| *post* | pli malfrue ol; malantaŭ | *post la ponto* |
| *ĉe* | tute proksime al | *ĉe Tomo* (en lia domo) |
| *al* | montras la celon de movo | *al la muzeo* |
| *de* | montras la komencon de movo; posedanton | *de la stacidomo* |
| *el* | de interne eksteren | *el la kafejo* |
| *ĝis* | ĝis tiu loko aŭ momento | *ĝis la ponto* |
| *tra* | de unu flanko al la alia, interne | *tra la parko* |
| *ĉirkaŭ* | rondire ĉirkaŭ | *ĉirkaŭ la placo* |
| *kun* | kune | *kun Ana* |
| *sen* | ne kun | *sen kafo* |
| *por* | por la profito de | *por Tomo* |
| *pri* | koncerne | *pri la urbo* |

Post prepozicio substantivo normale ne ricevas *-n*: *kun pano*, *en la parko*.

:::match Prepozicioj
en = *interne de*
sur = *supre kaj tuŝante*
sub = *malsupre de*
apud = *tute proksime de*
inter = *meze de du aferoj*
malantaŭ = *ĉe la malantaŭa flanko de*
:::

### Direkto: prepozicio + *-n*

Ĉe prepozicioj de loko kiel *en*, *sur*, *sub* kaj *antaŭ*, la finaĵo *-n* montras movon *al* loko. Sen *-n* la agado okazas *ĉe* tiu loko. Tio estas la sola escepto al la regulo „neniu *-n* post prepozicio”; la paĝo pri la [akuzativo](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/akuzativo/) klarigas ĝin plene.

| Loko (sen *-n*) | Direkto (kun *-n*) |
|---|---|
| *Mi promenas en la parko.* – mi estas interne de la parko | *Mi iras en la parkon.* – mi iras de ekstere al interne |
| *La kato saltas sur la tablo.* – la kato saltas, kaj ĝi estas sur la tablo | *La kato saltas sur la tablon.* – la kato iras de alia loko sur la tablon |
| *Ana sidas en la kafejo.* – ŝi estas jam interne | *Ana eniras en la kafejon.* – ŝi iras de ekstere al interne |

Mi promenas en la parko. | Mi estas interne de la parko.
Mi iras en la parkon. | Mi iras de ekstere al interne.
La kato saltas sur la tablo. | La kato saltas, kaj ĝi estas sur la tablo.
La kato saltas sur la tablon. | La kato iras de alia loko sur la tablon.

### *Al*, *ĝis* kaj *el* ne bezonas *-n*

Kelkaj prepozicioj jam montras movon, do la substantivo post ili ne ricevas *-n*: *al la muzeo* (al la celo), *ĝis la ponto*, *el la kafejo* (de interne eksteren). *Al* montras la celon; *en …-n* montras, ke oni iras internen.

| Frazo | Rimarko |
|---|---|
| *Ni iras al la muzeo.* | ni iras al ĝi; eble ni ankoraŭ ne eniras |
| *Ni iras en la muzeon.* | ni iras kaj eniras |
| *Ni venas el la muzeo.* | ni ekiras de interne |

:::ending Loko aŭ direkto?
- o on
? Mi estas jam interne de la parko.
= Mi promenas en la park[o].
? Mi iras de ekstere al interne de la parko.
= Mi iras en la park[on].
? La kato saltas de la planko kaj restas sur la tablo.
= La kato saltas sur la tabl[on].
? La libro estas jam tie, ĝi ne moviĝas.
= La libro estas sur la tabl[o].
= Ni iras al la muze[o].
! muzeon → *Al* jam montras direkton, do la substantivo post ĝi ne ricevas *-n*.
:::

### Direktaj adverboj: *-en*

Adverboj de loko ricevas *-n* ankaŭ por montri direkton: *hejme* (en la hejmo) → *hejmen* (al la hejmo), *dekstre* → *dekstren*, *kie* → *kien*, *tie* → *tien*.

| Frazo | Rimarko |
|---|---|
| *Kie vi estas? – Hejme.* | loko |
| *Kien vi iras? – Hejmen.* | direkto |
| *Turniĝu dekstren.* | movu vin al la dekstra flanko |

:::write Kie aŭ kien?
? Plenigu: *Ana estas ___.* (Ana estas en la loko, kie ŝi loĝas.)
= hejme
? Plenigu: *Ana iras ___.* (Ana iras al la loko, kie ŝi loĝas.)
= hejmen
? Plenigu: *La hotelo estas ___.* (Ĝi estas ĉe la maldekstra flanko.)
= maldekstre
? Plenigu: *Turniĝu ___!* (Movu vin al la dekstra flanko.)
= dekstren
? Plenigu: *Ni iras ___.* (Ni iras al tiu loko.)
= tien
:::

## Ekzercoj

:::quiz Ekzercoj de Leciono 9
? Kion signifas *Mi iras en la parkon*?
- Mi promenas interne de la parko.
- Mi iras de ekstere al interne de la parko. *
- Mi forlasas la parkon.
? La kato saltas de la planko al la tablo kaj restas sur ĝi. Elektu: *La kato saltas ___.*
- *sur la tablo*
- *sur la tablon* *
- *al la tablon*
? Ni iras ĝis la muzeo, la celo de nia irado. Elektu: *Ni iras ___.*
- *al la muzeo* *
- *al la muzeon*
- *en la muzeo*
? Plenigu per prepozicio: *La muzeo estas ___ la katedralo.* (tute proksime al ĝi)
= apud
? Kiu prepozicio montras la lokon meze de du aferoj?
- *inter* *
- *sub*
- *tra*
? Plenigu per la demandvorto pri direkto: *___ vi iras?*
= Kien
? Plenigu per direkta adverbo: *Mi iras ___.* (al mia hejmo)
= hejmen
? Elektu: *La libro estas ___.* (Ĝi jam estas tie, ĝi ne moviĝas.)
- *sur la tablo* *
- *sur la tablon*
- *al la tablo*
? Vi pasis la ponton. Plenigu: *___ la ponto vi vidos la placon.*
= Post
:::

## Kultura angulo

Centoj da stratoj, parkoj kaj pontoj en la mondo portas la nomon de la kreinto de Esperanto, Zamenhof – de Pollando kaj Litovio ĝis Israelo kaj Brazilo. En Vieno vi povas viziti la Esperanto-Muzeon de la Aŭstra Nacia Biblioteko. Hugo Steiner fondis ĝin en 1927, kaj ekde 2005 ĝi troviĝas en la Palais Mollard. Legu pli pri [L. L. Zamenhof](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/zamenhof/).

## Oftaj demandoj

### Kio estas la diferenco inter *al la parko* kaj *en la parkon*?

*Al la parko* signifas movon al la parko, eble nur ĝis la pordo. *En la parkon* signifas movon ĝis interne de la parko. Ambaŭ priskribas movon.

### Ĉu *en* ĉiam montras internan lokon?

Jes, por loko: *en la urbo*. Kun *-n* ĝi montras movon enen. Esperanto uzas *en* ankaŭ por tempo, ekzemple *en Julio* kaj *en 1887*.

### Kial en la dialogo estas *dek minutojn* kun *-n*?

Ĉar *dek minutojn* estas objekto de *bezonos*. Tio estas la sama akuzativo, kiun vi lernis en [Leciono 5](https://esperantopedia.org/eo/lerni/kurso/leciono-5/).

## Fontoj

- [Fundamento de Esperanto – gramatiko (angla teksto, reguloj 8, 13, 14)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko_angla.html)
- [PMEG: Rolvortetoj (prepozicioj)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/index.html)
- [PMEG: N-finaĵo por direkto](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/direkto.html)
- [Vikipedio: Ludoviko Zamenhof](https://eo.wikipedia.org/wiki/Ludoviko_Zamenhof) kaj [Wikipedia (angle): L. L. Zamenhof (lokoj nomitaj laŭ li)](https://en.wikipedia.org/wiki/L._L._Zamenhof)
- [Wikipedia (germane): Esperantomuseum](https://de.wikipedia.org/wiki/Esperantomuseum)
- [Aŭstra Nacia Biblioteko: Esperanto-Muzeo (angle)](https://www.onb.ac.at/en/museums/esperanto-museum)