# Denaskaj parolantoj de Esperanto (denaskuloj)

Source: https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/denaskuloj/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Ĉirkaŭ 1 000–2 000 homoj parolas Esperanton denaske. Kiel formiĝas Esperanto-parolaj familioj, konataj denaskuloj kaj kion trovis lingvistoj.

Jes, Esperanto havas denaskajn parolantojn. Ili nomiĝas *denaskuloj* kaj laŭtakse estas **1 000 ĝis 2 000**. Preskaŭ ĉiuj kreskis dulingve aŭ trilingve: Esperanton ili parolas kun almenaŭ unu gepatro, kaj la lokan lingvon ĉie alie.

La vorto *denaskulo* konsistas el *de*, *nasko* kaj *-ul-*: *de·nask·ul·o*, t.e. homo, kiu parolas la lingvon „de la nasko”. La adjektivo *denaska* aperas en esprimoj kiel *denaska esperantisto*.

## Kiom da denaskuloj ekzistas?

Neniu tenas registron, do la ciferoj estas taksoj:

| Takso | Fonto | Jaro |
|---|---|---|
| Ĉirkaŭ 350 dokumentitaj familioj kun denaske parolantaj infanoj | Renato Corsetti, *Language Problems & Language Planning* | 1996 |
| Ĉirkaŭ 1 000 denaskuloj | Jouko Lindstedt, Universitato de Helsinko | 1996 |
| Ĉirkaŭ 2 000 infanoj en ĉirkaŭ 1 000 familioj | Ciferoj de asocioj, citataj de Corsetti, Pinto kaj Tolomeo | 2004 |
| Ĉirkaŭ 1 000 | Jouko Lindstedt, *SKY Journal of Linguistics* | 2006 |
| 1 000 uzantoj de Esperanto kiel unua lingvo | *Ethnologue*, 25-a eldono | 2022 |

La amplekso 1 000–2 000 estas malgranda apud la dekoj da miloj da fluaj parolantoj kiel dua lingvo – vidu [kiom da homoj parolas Esperanton](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/kiom-da-parolantoj/). Tamen ĝi estas unika: neniu alia internacia helplingvo havas komparindan komunumon de familioj, kiuj transdonas ĝin al siaj infanoj.

## Kiel formiĝas Esperanto-parolaj familioj?

Denaskuloj venas el du specoj de familioj:

- **Paroj kun komuna nacia lingvo**, kiuj tamen elektas paroli Esperanton kun siaj infanoj – laŭ esploroj, la plimulto de la kazoj. Ofte unu gepatro konsekvence parolas Esperanton, dum la alia uzas la lokan lingvon. Renato Corsetti trovis, ke tiu gepatro kutime estas la patro, tial lia artikolo de 1996 titoliĝis „A mother tongue spoken mainly by fathers” („Patrina lingvo parolata ĉefe de patroj”).
- **Internaciaj paroj**, kiuj renkontiĝis per Esperanto – en kongreso, per gastigado de *Pasporta Servo* aŭ rete – kaj ne havas alian komunan lingvon. Esperanto fariĝas la hejma lingvo pro neceso.

En ambaŭ kazoj la infano aŭdas Esperanton hejme kaj alian lingvon en la lernejo. Denaskuloj do preskaŭ neniam estas unulingvaj.

Ĉar Esperanto ne havas teritorion, la familioj vojaĝas por renkontiĝi. La ĉiujara *Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj* (REF) kunvenas ekde 1979. Infana kongreseto, la *Internacia Infana Kongreseto* (IIK), okazas ĉiujare paralele kun la [Universala Kongreso de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/universala-kongreso/), kaj la reta grupo DENASK kontaktigas gepatrojn.

## Kiam aperis la unuaj denaskuloj?

Infanoj kreskis kun Esperanto jam ene de unu generacio post ĝia apero en 1887. La brita esperantisto **Montagu C. Butler** (1884–1970) kreskigis siajn infanojn en la lingvo kaj jam en 1921 priskribis ilian parolon en artikolo, *Infana Esperanto*. Kelkaj familioj ekde tiam transdonis Esperanton tra pluraj generacioj.

## Kiuj estas konataj denaskuloj de Esperanto?

Nur kelkaj denaskuloj estas bone dokumentitaj en fidindaj fontoj:

| Persono | Kiu li estis | Notoj |
|---|---|---|
| Daniel Bovet (1907–1992) | Itala farmakologo, naskita en Svislando | Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino 1957; filo de la esperantisto kaj psikologo Pierre Bovet, kiu kreskigis lin per la lingvo |
| Petr Ginz (1928–1944) | Ĉeĥa knabo-verkisto kaj artisto, murdita en Aŭŝvico | Filo de la esperantisto Otto Ginz; en la geto Terezino li komencis el memoro kompili vortaron Esperanto–ĉeĥa; kopio de lia desegnaĵo *Luna pejzaĝo* flugis per la kosmopramo *Columbia* en 2003 |
| Ino Kolbe (1914–2010) | Germana verkisto | Denaskulo |
| Carlo Minnaja | Itala matematikisto kaj leksikografo | Denaskulo; membro de la Akademio de Esperanto |

**George Soros** ofte estas nomata denaskulo. Lia patro, Tivadar Soros, estis Esperanta verkisto, kiu kreskigis sian filon parolante la lingvon, kaj George partoprenis la Universalan Kongreson en Berno en 1947. Tamen Humphrey Tonkin, kiu tradukis la memoraĵojn de Tivadar en la anglan, diras, ke Soros ne estas denaskulo kaj ke lia sola denaska lingvo estas la hungara. Ni do ne listigas lin.

## Ĉu la denaska Esperanto diferencas de la norma Esperanto?

Iomete, kaj lingvistoj malkonsentas pri la kialo. En 1993 la nederlanda lingvisto Kees Versteegh, bazante sin sur esploroj pri kreoloj, antaŭdiris, ke la denaska Esperanto malmulte diferencos de la lernita. En 2001 **Benjamin Bergen** publikigis la unuan sisteman studon pri pluraj denaskuloj: ok infanoj en aĝo de 6 ĝis 14 jaroj, registritaj ĉe infana kongreso en Francio; iliaj aliaj lingvoj estis la hebrea, la slovaka, la franca, la svisgermana, la rusa kaj la kroata. Liaj trovoj, publikigitaj en la *Journal of Child Language*:

- **Vokala redukto**: gramatikaj finaĵoj kiel *-o* kaj *-as* foje malfortiĝis al neŭtrala vokalo, en ĉirkaŭ 5 % de la kazoj.
- **Akuzativo**: la uzo de la finaĵo *-n* sekvis la alian lingvon de la infano – preskaŭ ĉiam ĉe la slovakparolaj infanoj, preskaŭ neniam ĉe la francparola infano.
- **Pli simplaj verboj**: la infanoj evitis kunmetitajn tempojn kaj aspektajn prefiksojn kiel *ek-*.
- **Vortordo**: plejparte subjekto–verbo–objekto.

La finna lingvisto **Jouko Lindstedt** (2006), kiu mem kreskigis siajn tri infanojn en Esperanto, argumentis, ke tio ne estas signoj de nova „denaska” Esperanto. Plej multon oni povas klarigi per la aliaj lingvoj de la infanoj, per ordinara parola stilo aŭ per nekompleta lernado. Liaj propraj infanoj, kies alia lingvo estis la finna, uzis la akuzativon ĝuste kaj eĉ korektis la erarojn de nedenaskaj parolantoj.

## Ĉu infanoj inventas novajn Esperantajn vortojn?

Jes, kaj tio montras, kiel produktiva estas la [vortfarado](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/vortfarado/) de Esperanto. Infanoj kombinas prefiksojn kaj sufiksojn tiel, kiel plenkreskuloj malofte faras. Esploristoj registris ekzemplojn kiel:

- *malpluvi* – „ĉesi pluvi” (*mal-* „kontraŭo” + *pluvi*)
- *malmateno* – „vespero” (laŭvorte „ne-mateno”)
- *elektrujo* – „baterio” (*elektro* + *-ujo* „entenilo”)
- *muzi* – „iri al la muzeo” (el *muzeo*, reinterpretita kiel *muz·ej·o* „loko por muzado”)

Corsetti, Pinto kaj Tolomeo (2004) studis taglibrojn de gepatroj pri kvin infanoj en aĝo de unu ĝis kvin jaroj. Ili trovis, ke junaj denaskuloj tro reguligas la lingvon, same kiel infanoj lernantaj aliajn lingvojn – sed en Esperanto la „tro reguligita” formo ofte estas ĝusta vorto.

## Ĉu denaskuloj decidas, kio estas ĝusta?

Ne. En plej multaj lingvoj denaskaj parolantoj estas la fina aŭtoritato pri gramatiko. En Esperanto la normo estas la *Fundamento de Esperanto* (1905) kaj la uzado de la tuta komunumo, plejparte de parolantoj kiel dua lingvo. La [Akademio de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/akademio-de-esperanto/) ne donas al denaskuloj apartan statuson, kaj lingvistoj kiel Ken Miner rimarkis, ke tio faras Esperanton escepta objekto de esploro.

## Oftaj demandoj

### Ĉu Esperanto havas denaskajn parolantojn?

Jes. Laŭtakse 1 000–2 000 homoj lernis Esperanton de la naskiĝo, kutime kune kun unu aŭ du aliaj denaskaj lingvoj.

### Ĉu George Soros estas denaska parolanto de Esperanto?

Li lernis Esperanton kiel infano de sia patro, la Esperanta verkisto Tivadar Soros, kaj ofte estas priskribata kiel denaskulo. Humphrey Tonkin, tradukinto de la memoraĵoj de lia patro, diras, ke la sola denaska lingvo de Soros estas la hungara; la aserto do estas pridisputata.

### Kiel oni nomas denaskan parolanton de Esperanto?

*Denaskulo* (multnombre *denaskuloj*), el *de nasko*. Oni uzas ankaŭ la esprimon *denaska esperantisto*.

### Kiu Nobel-premiito estis denaskulo de Esperanto?

Daniel Bovet, kiu gajnis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1957. Lia patro, la svisa psikologo Pierre Bovet, kreskigis lin per Esperanto.

### Kial gepatroj kreskigas infanojn per Esperanto?

Kelkaj gepatroj ne havas alian komunan lingvon. Pli ofte gepatroj kun komuna nacia lingvo elektas Esperanton por doni al siaj infanoj plian lingvon kaj lokon en internacia komunumo.

## Fontoj

- Benjamin K. Bergen, ["Nativization processes in L1 Esperanto"](https://doi.org/10.1017/S0305000901004779), *Journal of Child Language* 28 (2001), 575–595
- Jouko Lindstedt, ["Native Esperanto as a test case for natural language"](https://journal.fi/finjol/article/view/153130/98645), *SKY Journal of Linguistics* 19 (2006)
- Renato Corsetti, ["A mother tongue spoken mainly by fathers"](https://doi.org/10.1075/lplp.20.3.05cor), *Language Problems and Language Planning* 20(3), 1996, 263–273
- Corsetti, Pinto & Tolomeo, ["Regularizing the regular"](https://doi.org/10.1075/lplp.28.3.04cor), *Language Problems & Language Planning* 28(3), 2004, 261–282
- Vikipedio, [Denaskaj Esperanto-parolantoj](https://eo.wikipedia.org/wiki/Denaskaj_Esperanto-parolantoj); Wikipedia (angle), [Native Esperanto speakers](https://en.wikipedia.org/wiki/Native_Esperanto_speakers) kaj [Daniel Bovet](https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Bovet)
- Kees Versteegh, ["Esperanto as a first language: language acquisition with a restricted input"](https://doi.org/10.1515/ling.1993.31.3.539), *Linguistics* 31(3), 1993, 539–556
- Sabine Fiedler, ["The Esperanto denaskulo"](https://doi.org/10.1075/lplp.36.1.04fie), *Language Problems & Language Planning* 36(1), 2012, 69–84
- Humphrey Tonkin pri George Soros, [blogo de Transparent Language Esperanto](https://blogs.transparent.com/esperanto/?p=1278)
- Vikipedio, [Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj](https://eo.wikipedia.org/wiki/Renkonti%C4%9Do_de_Esperantistaj_Familioj) kaj Wikipedia (angle), [Petr Ginz](https://en.wikipedia.org/wiki/Petr_Ginz)
- Ken Miner, ["The impossibility of an Esperanto linguistics"](https://doi.org/10.13130/2037-4550/838), *InKoj* 2(1), 2011