# Antaŭparolo de la Fundamento: plena teksto de Zamenhof Source: https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/fundamento/antauparolo/ Language: eo Updated: 2026-10-11 > La antaŭparolo de Zamenhof (Julio 1905) klarigas, kial la bazo de Esperanto neniam ŝanĝiĝu kaj kiel la lingvo tamen kreskas. Plena teksto kun klarigoj. La *Antaŭparolo* malfermas la [*Fundamenton de Esperanto*](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/fundamento/). Zamenhof subskribis ĝin en Varsovio en Julio 1905, kelkajn semajnojn antaŭ la unua Universala Kongreso de Esperanto en Bulonjo-ĉe-Maro. Ĝi estas la sola parto de la libro, verkita speciale por ĝi; la gramatiko, la ekzercaro kaj la vortaro estas pli malnovaj. ## Kion diras la antaŭparolo? La antaŭparolo prezentas ses ĉefajn punktojn. Ĉiu troviĝas en la teksto sube, en la propraj vortoj de Zamenhof. 1. **Fiksa bazo.** Lingvo povas kreski pace nur, se ĝi havas klare difinitan bazon, kiun neniu rajtas tuŝi, eĉ ne ĝia aŭtoro. 2. **Tri verkoj formas tiun bazon:** la [gramatiko](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/fundamento/gramatiko/) de 16 reguloj, la [*Universala Vortaro*](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/fundamento/universala-vortaro/) kaj la [*Ekzercaro*](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/fundamento/ekzercaro/). Ĉio alia, kion Zamenhof skribis, estas privata: modelo, ne leĝo. 3. **Eraroj restas.** Li korektis nur preserarojn. Malĝustaj aŭ mallertaj tradukoj, „precipe en la angla parto”, restas en la libro, ĉar ŝanĝo malfortigus ĝian aŭtoritaton. 4. **Novaj vortoj per rekomendo.** Novajn vortojn oni povas uzi kaj rekomendi jam nun; poste aŭtoritata institucio povas oficialigi ilin kiel aldonon al la Fundamento. 5. **Novaj formoj apud malnovaj.** Se vorto aŭ regulo montriĝas tro malkomoda, centra institucio povas proponi novan formon por paralela uzo. La malnova fariĝas arĥaismo, sed neniam estas forigata. 6. **Gvidilo, ne lernolibro.** Ĉiu esperantisto havu la libron por kontroli, kio estas oficiala, kaj lernu per pli bonaj lernolibroj kaj vortaroj. Zamenhof finas per rezervo: tiuj ideoj estis liaj privataj opinioj, ĝis la unua kongreso akceptos ilin. La kongreso faris tion per la Deklaracio de Bulonjo la 9-an de Aŭgusto 1905. La „aŭtoritata institucio”, kiun li antaŭvidis, fariĝis la Lingva Komitato kaj poste la [Akademio de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/akademio-de-esperanto/). ## Kiel legi la tekston La antaŭparolo estas simpla prozo de 1905, kaj granda parto legiĝas kiel moderna Esperanto. Longaj frazoj uzas multajn participojn kaj la verban sufikson *-ad-* por daŭra ago, ekzemple *progresadi* „progresi daŭre”. Tuŝu aŭ alklaku ajnan vorton por vidi ĝiajn partojn kaj signifon. La nombroj en la marĝeno ebligas citi unuopan alineon. ## Fontoj - [Akademio de Esperanto – Fundamento de Esperanto: Antaŭparolo](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/antauparolo.html) - [David K. Jordan – La Bulonja Deklaracio (Esperanta teksto kun angla traduko)](https://pages.ucsd.edu/~dkjordan/eo/teko/BulonjaDeklaracio.html) - [Vikipedio – Fundamento de Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Fundamento_de_Esperanto) - Wikipedia (angle), [Fundamento de Esperanto](https://en.wikipedia.org/wiki/Fundamento_de_Esperanto)