# Gramatiko de la Fundamento: la 16 reguloj en kvin lingvoj

Source: https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/fundamento/gramatiko/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> La gramatiko de la Fundamento de Esperanto, kiel Zamenhof presis ĝin en 1905 – la alfabeto kaj la 16 reguloj en la franca, angla, germana, rusa kaj pola.

La *Gramatiko* estas la dua parto de la [*Fundamento de Esperanto*](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/fundamento/). Ĝi donas la alfabeton kaj la 16 regulojn, kiuj difinas la gramatikon de Esperanto. Zamenhof unue publikigis ilin ruslingve en la [*Unua Libro*](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/unua-libro/) de 1887; la Fundamento presas ilin en kvin lingvoj, kaj ĉiu versio estas verkita por siaj propraj legantoj.

Por moderna klarigo kun ekzemploj legu [la 16 regulojn de la Esperanta gramatiko](https://esperantopedia.org/eo/gramatiko/16-reguloj/). Ĉi tiu paĝo montras la devigan originalon.

## Kiel diferencas la kvin versioj?

La reguloj estas samaj, sed la vortumo ne. Ĉiu versio priskribas la literojn per sonoj de sia propra lingvo: *ĉ* estas „ch kiel en church” en la angla, „tsch” en la germana kaj „cz” en la pola. Kelkaj detaloj aperas nur en iuj versioj.

- **La artikolo.** La franca kaj la rusa versioj aldonas rimarkon, ke homoj, kiuj trovas la artikolon *la* malfacila, povas simple preterlasi ĝin. La angla, la germana kaj la pola versioj ne faras tion.
- **La kondicionalo.** La angla versio nomas *-us* „subjunctive” (*ŝi far'us*, angle „she may do”); la pola nomas ĝin kondiĉa modo (*tryb warunkowy*).
- **Signoj inter vortpartoj.** La franca, la germana kaj la rusa versioj klarigas en piednoto, ke la signoj inter vortpartoj (*vapor'ŝip'o*) povas esti preterlasitaj por legantoj, kiuj jam konas la lingvon.
- **Preseraroj restas.** La germana noto pri prononco presas *u*, kie oni celas *ŭ* (la Akademio de Esperanto markas tion kiel preseraron), kaj la angla versio numeras la regulon 13 kiel „15”. La teksto restas kiel presita.

Ĉi tiu paĝo montras unue la anglan version; uzu la butonojn por ŝanĝi inter la versioj. Sen JavaScript ĉiuj kvin sekvas unu la alian. La numero de ĉiu regulo estas ligo, kiun vi povas kunhavigi.

<!--fundamento-->

## Fontoj

- [Akademio de Esperanto – Fundamento: Gramatiko (franca, angla, germana, rusa kaj pola versioj)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko.html)
- [Akademio de Esperanto – Fundamento de Esperanto (reta eldono)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/)
- [Vikipedio – Fundamento de Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Fundamento_de_Esperanto)
- Wikipedia (angle), [Fundamento de Esperanto](https://en.wikipedia.org/wiki/Fundamento_de_Esperanto)