# Pri Esperanto: historio, parolantoj kaj kulturo

Source: https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> Esperanton publikigis L. L. Zamenhof en Varsovio en 1887. Hodiaŭ ĝin parolas laŭtakse 60 000 ĝis 2 milionoj da homoj; ĝi havas kongresojn kaj librojn.

**Esperanto** estas planlingvo por internacia komunikado, kreita de la juda okulkuracisto el Bjalistoko **Ludoviko Lazaro Zamenhof** (1859–1917). Li publikigis ĝin en Varsovio la **26-an de Julio 1887** en mallonga libro, konata kiel *Unua Libro*, sub la pseŭdonimo *Doktoro Esperanto* – „doktoro, kiu esperas”. La pseŭdonimo fariĝis la nomo de la lingvo. Legu la plenan [historion de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/historio/) aŭ la [vivon de Zamenhof](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/zamenhof/).

## Ĉefaj faktoj

| Fakto | Detalo |
|---|---|
| Kreinto | L. L. Zamenhof (1859–1917) |
| Unua publikigo | 26-a de Julio 1887, Varsovio |
| Parolantoj | Ĉirkaŭ 60 000 ĝis 2 milionoj, depende de la difino ([ĉiuj taksoj](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/kiom-da-parolantoj/)) |
| Denaskaj parolantoj | Ĉirkaŭ 1 000–2 000 (*denaskuloj*) |
| Oficiala statuso | Neniu lando uzas ĝin kiel oficialan lingvon |
| Lingvokodoj | ISO 639-1 `eo`, ISO 639-3 `epo` |
| Plej granda organizo | Universala Esperanto-Asocio (UEA), fondita en 1908 |
| Ĉefa ĉiujara evento | Universala Kongreso de Esperanto, ekde 1905 |
| Vikipedio | Ĉirkaŭ 390 000 artikoloj en Esperanto (Oktobro 2026) |
| Simbolo | Verda stelo; verda flago akceptita en 1905 |

## Kiu parolas Esperanton, kaj kie?

Esperanto ne havas patrujon. Ĝiaj parolantoj loĝas en pli ol 120 landoj, kun la plej fortaj komunumoj en Eŭropo, Orienta Azio kaj Brazilo, kaj kreskantaj grupoj en Afriko. Ili renkontiĝas en kongresoj, gastigas unu la alian per la reto *Pasporta Servo* kaj komunikas rete. Vidu [kie oni parolas Esperanton](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/kie-oni-parolas/).

## Kian kulturon havas Esperanto?

Pli ol jarcento da uzado naskis originalajn romanojn kaj poezion, tradukojn de mondaj klasikaĵoj, muzikon, filmojn, podkastojn kaj revuojn. La [Universala Kongreso de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/universala-kongreso/) kunvenas preskaŭ ĉiujare ekde 1905, kaj la 15-a de Decembro, naskiĝdato de Zamenhof, estas festata kiel Zamenhofa Tago.

## Ĉu Esperanto estas sukceso aŭ fiasko?

Ambaŭ vidpunktoj havas seriozajn argumentojn. Esperanto neniam fariĝis dua lingvo de la mondo, kiel esperis Zamenhof, kaj kritikantoj atentigas pri ĝia eŭropa vortprovizo. La subtenantoj respondas, ke ĝi estas senkompare la plej uzata planlingvo kaj havas vivantan komunumon post preskaŭ 140 jaroj. Ni traktas malkaŝe la [kritikon de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/kritiko/) kaj la [komparon kun aliaj planlingvoj](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/kompare-kun-aliaj-planlingvoj/).

Pli detalajn respondojn kun fontoj donas la paĝoj sube. Por rapidaj respondoj vidu la [oftajn demandojn pri Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/oftaj-demandoj/).

## Diraĵo inter esperantistoj

<figure class="saying">
<blockquote>
<p>Kun la angla vi interkompreniĝos en ĉiu flughaveno de la mondo. Kun Esperanto iu atendos vin tie.</p>
</blockquote>
<a class="more" href="@about/pasporta-servo">Pasporta Servo: senpaga gastigado ĉe esperantistoj <span>→</span></a>
</figure>

## Fontoj

- Vikipedio, [Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto) kaj [Unua Libro](https://eo.wikipedia.org/wiki/Unua_Libro)
- SIL International, [ISO 639-3: epo](https://iso639-3.sil.org/code/epo)
- Universala Esperanto-Asocio, [pri UEA](https://uea.org/asocio)
- Vikipedio, [statistiko](https://eo.wikipedia.org/wiki/Special:Statistics): 389 655 artikoloj la 11-an de Oktobro 2026
- La detalaj paĝoj ligitaj supre, ĉiu kun siaj propraj fontoj