# Zamenhofa Tago (15 Dec.) kaj Tago de la Esperanta Libro

Source: https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/zamenhofa-tago/
Language: eo
Updated: 2026-10-11

> La 15-a de Decembro festas la naskiĝon de la kreinto de Esperanto en 1859. Ĝi estas ankaŭ Tago de la Esperanta Libro, festata ekde la 1920-aj jaroj.

**Zamenhofa Tago** (*Zamenhof-Tago*) estas festata ĉiujare la **15-an de Decembro**, naskiĝdate de [L. L. Zamenhof](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/zamenhof/), kiu publikigis Esperanton en 1887. Ĝi estas la plej vaste festata festotago inter esperantistoj. Ekde la 1920-aj jaroj la sama tago estas ankaŭ **Tago de la Esperanta Libro**, kiam parolantoj aĉetas, donacas aŭ prezentas libron en Esperanto.

Zamenhof naskiĝis la 15-an de Decembro 1859 en Bjalistoko, tiam parto de la Rusa Imperio kaj nun en Pollando. Rusio ankoraŭ uzis la julian kalendaron, do lia naskiĝo estis registrita kiel la 3-a de Decembro; la 15-a de Decembro estas la dato laŭ la gregoria kalendaro, uzata hodiaŭ.

## Kial la 15-a de Decembro estas Tago de la Esperanta Libro?

La ideo estas atribuata antaŭ ĉio al la hungara verkisto **Julio Baghy** (1891–1967), unu el la plej konataj aŭtoroj de originala [Esperanta literaturo](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/literaturo/). Li proponis, ke oni en la naskiĝtago de Zamenhof festu ankaŭ la Esperantan kulturon, precipe librojn, por altigi la kulturan nivelon de la movado. La Esperanta Vikipedio nomas ankaŭ aliajn aktivulojn, kiuj subtenis la ideon, inter ili Nikolaj Nekrasov. Kaj la angla kaj la Esperanta Vikipedio datas la tradicion de la Tago de la Libro de 1927.

La [Universala Esperanto-Asocio](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/organizoj/) ĉiujare reklamas la tagon kiel Zamenhofan Tagon / Tagon de la Esperanta Libro, kun gazetaraj komunikoj en dekoj da lingvoj.

## Kiel oni festas la Zamenhofan Tagon?

La festoj estas lokaj kaj neformalaj. Ne ekzistas centra ceremonio. Tipaj aranĝoj inkluzivas:

- **Kunvenojn de lokaj kluboj** – vespermanĝo, naskiĝtaga kuko aŭ festo, ofte dum la plej proksima semajnfino.
- **Aĉeton aŭ donacon de libro en Esperanto** – la kerna kutimo de la Tago de la Libro. Ĉar la dato estas proksima al Kristnasko, donacinterŝanĝoj estas oftaj.
- **Prelegojn pri Zamenhof** kaj la historio de la lingvo.
- **Legadojn kaj libroprezentojn** – prezentoj de novaj originalaj verkoj kaj tradukoj.
- **Informajn aranĝojn por la publiko** – tagoj de malfermitaj pordoj, ekspozicioj kaj provlecionoj.
- **Vizitojn al lokoj ligitaj kun Zamenhof**, ekzemple lia naskiĝloko en Bjalistoko aŭ lia tombo en la Juda tombejo ĉe la strato Okopowa en Varsovio.

Individue la plej simpla maniero partopreni estas legi, aĉeti aŭ komenci unu libron en Esperanto la 15-an de Decembro.

## Kiel lernanto povas festi la Zamenhofan Tagon?

Vi ne bezonas klubon nek kongreson por partopreni. Kelkaj simplaj ideoj en la spirito de la Tago de la Libro:

- **Legu unu libron en Esperanto.** Por lernantoj la gradigita detektiva romano *Gerda malaperis!* de Claude Piron estas klasika unua romano; vidu [Esperantan literaturon](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/literaturo/) por pli.
- **Donacu libron aŭ kanton.** Multaj parolantoj donacas al amikoj Esperantan libron, albumon aŭ poemon.
- **Aliĝu al evento.** Lokaj kluboj kaj naciaj asocioj ofte okazigas malfermitajn kunvenojn ĉirkaŭ la 15-a de Decembro, kaj kelkaj eventoj okazas rete.
- **Lernu ion pri Zamenhof** – lia vivo klarigas, kial la lingvo ekzistas. Komencu per [lia biografio](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/zamenhof/).

La festoj estas vere internaciaj: en Februaro 2025, ekzemple, la revuo *Esperanto* de UEA publikigis raporton pri eventoj de la Zamenhofa Tago „en ĉiuj mondopartoj”.

## Ĉu la Zamenhofa Tago estas la sama kiel Esperanto-Tago?

Ne. **Esperanto-Tago** estas la **26-a de Julio**, datreveno de la apero de la unua lernolibro de Esperanto, la *Unua Libro*, en Varsovio en 1887. Antaŭe la 15-a de Decembro foje estis nomata ankaŭ Esperanto-Tago, sed hodiaŭ la du datoj estas tenataj apartaj:

| Dato | Nomo | Kion ĝi markas |
|---|---|---|
| 15-a de Decembro | Zamenhofa Tago / Tago de la Esperanta Libro | Naskiĝo de Zamenhof en 1859 |
| 26-a de Julio | Esperanto-Tago | Apero de la *Unua Libro* en 1887 |

## Kio okazis dum la 150-a naskiĝdatreveno de Zamenhof en 2009?

La **15-an de Decembro 2009** Google anstataŭigis sian emblemon per doodle kun la verda Esperanta flago. Laŭ Libera Folio, ĝi unue aperis en la ĉina, japana kaj korea versioj de Google, poste en multaj eŭropaj versioj, inkluzive de Rusio, Svedio, Germanio kaj Francio. Esperantistoj kampanjis por ĝi skribante al Google.

En la datreveno-jaro la urbo Bjalistoko ankaŭ malfermis la **Centron Ludwik Zamenhof**, kulturan centron en lia naskiĝurbo, kaj simpozio en Novjorko honoris lin per prelegoj de fakuloj, inter ili Humphrey Tonkin kaj Arika Okrent.

## Kie komenciĝis la tradicio?

La tradicio estas pli malnova ol la lingvo mem. La **17-an de Decembro 1878**, dum festo du tagojn post lia 19-a naskiĝtago, la juna Zamenhof prezentis sian unuan skizon de internacia lingvo, *Lingwe uniwersala*, al siaj samlernejanoj en Varsovio. Naŭ jarojn poste tiu projekto, multe reviziita, fariĝis Esperanto. Vidu la [historion de Esperanto](https://esperantopedia.org/eo/pri-esperanto/historio/) por la plena rakonto.

## Ĉu la Zamenhofa Tago estas oficiala ferio?

Neniu lando festas la Zamenhofan Tagon kiel publikan ferion. Ĝi estas kultura tago de la internacia Esperanto-komunumo. Zamenhof tamen ricevis oficialan rekonon alimaniere: UNESKO honoris lin okaze de la centjara jubileo de lia naskiĝo en 1959, kaj en 2015 ĝia Ĝenerala Konferenco aldonis la 100-an datrevenon de lia morto (2017) al sia listo de datrevenoj.

## Oftaj demandoj

### Kiam estas la Zamenhofa Tago?

Ĉiujare la 15-an de Decembro, naskiĝdate de Zamenhof laŭ la gregoria kalendaro. Multaj kluboj festas dum la plej proksima semajnfino.

### Kio estas la Tago de la Esperanta Libro?

Alia nomo de la 15-a de Decembro. Esperantistoj festas ĝin aĉetante, donacante aŭ prezentante libron en Esperanto, kutimo proponita en la 1920-aj jaroj de la verkisto Julio Baghy kaj aliaj aktivuloj.

### Ĉu Google faris doodle por Zamenhof?

Jes. La 15-an de Decembro 2009, je lia 150-a naskiĝdatreveno, Google montris doodle kun la Esperanta flago en multaj naciaj versioj de sia ĉefpaĝo.

### Kio estas la diferenco inter la Zamenhofa Tago kaj Esperanto-Tago?

La Zamenhofa Tago (15-a de Decembro) festas la naskiĝon de la kreinto en 1859. Esperanto-Tago (26-a de Julio) festas la publikigon de la unua Esperanta libro en 1887.

### Kiel diri „Feliĉan Zamenhofan Tagon” en Esperanto?

*Feliĉan Zamenhofan Tagon!* La akuzativa finaĵo *-n* uziĝas, ĉar la frazo estas deziro (mallongigo de *Mi deziras al vi feliĉan Zamenhofan Tagon*).

## Fontoj

- Universala Esperanto-Asocio, [Zamenhof Day / Esperanto Book Day, 15 December](http://www.linguistic-rights.org/zamenhof-tago/2017/Zamenhof_Day_Esperanto_Book_Day_15_December_2017_EN.html), teksto de Stefano Keller, 2017
- Vikipedio, [Zamenhofa Tago](https://eo.wikipedia.org/wiki/Zamenhofa_Tago); Wikipedia (angle), [Zamenhof Day](https://en.wikipedia.org/wiki/Zamenhof_Day)
- *Esperanto* (revuo de UEA), [numero 1398, Februaro 2025](https://uea.org/revuoj/sono/2025/2)
- Google Doodles, [150th birthday of L. L. Zamenhof](https://doodles.google/doodle/150th-birthday-of-ll-zamenhof/)
- Libera Folio, ["Google festas la Zamenhof-tagon"](https://web.archive.org/web/20160306045933/http://liberafolio.org/2009/google-festas-la-zamenhof-tagon), Decembro 2009