# Deportes y aficiones en esperanto: fútbol, música, frases

Source: https://esperantopedia.org/es/frases/deportes-y-aficiones/
Language: es
Updated: 2026-10-11

> Fútbol es futbalo o piedpilkado, afición ŝatokupo. Deportes y aficiones en esperanto, el verbo ludi (jugar y tocar), me gusta nadar y frases útiles.

**Fútbol** en esperanto es ***futbalo*** o ***piedpilkado***, y una **afición** o **hobby** es una ***ŝatokupo*** o ***hobio***. Con el verbo ***ludi*** se «juega» un deporte y se «toca» un instrumento: ***Mi ludas tenison*** «Juego al tenis», ***Mi ludas pianon*** «Toco el piano». Para decir lo que te gusta hacer, pon ***ŝati*** delante de un infinitivo: ***Mi ŝatas naĝi*** «Me gusta nadar». La pronunciación va escrita con ortografía española, dividida en sílabas y con la **tónica en mayúsculas** (*ts* es la *c*, *ch* la *ĉ*, *dy* la *ĝ*, *sh* la *ŝ*, *zh* la *ĵ*, *j* la *ĥ*, *y* la *j*, *gue* y *gui* son *ge* y *gi* con *g* de «gato»; la tabla completa está en [las 20 frases más importantes](https://esperantopedia.org/es/frases/)).

## Deportes y juegos

| Español | Esperanto | Pronunciación | Nota |
|---|---|---|---|
| deporte | *sporto* | SPOR-to | |
| fútbol | *futbalo*, *piedpilkado* | fut-BA-lo, pi-ed-pil-KA-do | mira más abajo |
| baloncesto, básquetbol | *basketbalo*, *korbopilkado* | bas-ket-BA-lo, kor-bo-pil-KA-do | *korbo* «cesta» |
| voleibol | *volejbalo*, *flugpilkado* | vo-ley-BA-lo, flug-pil-KA-do | |
| balonmano | *handbalo*, *manpilkado* | hand-BA-lo, man-pil-KA-do | |
| tenis | *teniso* | te-NI-so | *tabloteniso* «tenis de mesa» |
| golf | *golfo*, *golfludo* | GOL-fo, golf-LU-do | *golfo* también significa «golfo» (geografía) |
| hockey | *hokeo* | ho-KE-o | |
| rugby | *rugbeo* | rug-BE-o | |
| críquet | *kriketo* | kri-KE-to | |
| béisbol | *bazpilko*, *bazopilko* | baz-PIL-ko, ba-zo-PIL-ko | |
| natación | *naĝado* | na-DYA-do | de *naĝi* |
| carrera a pie | *kurado* | ku-RA-do | de *kuri* |
| ciclismo | *biciklado* | bi-tsi-KLA-do | de *bicikli* |
| esquí | *skiado* | ski-A-do | de *skii* |
| atletismo | *atletiko* | at-le-TI-ko | |
| gimnasia | *gimnastiko* | guim-nas-TI-ko | |
| judo | *ĵudo* | ZHU-do | La *ĵ* es la *j* francesa; el español dice «yudo» |
| ajedrez | *ŝako* | SHA-ko | también es la palabra para «jaque» |

En español el baloncesto se llama «básquetbol» en México, Colombia, Chile y muchos otros países de América, y el voleibol, «vóleibol» en México, Perú, Bolivia, Chile y Uruguay. El esperanto tiene un solo nombre para cada uno.

## ¿Futbalo o piedpilkado?

Las dos palabras nombran el mismo deporte y ReVo recoge ambas. *Futbalo* es la palabra internacional; *piedpilkado* se construye con piezas: *pied·pilk·ad·o*, «pie + balón + acción continuada». ReVo señala que la guía de estilo *Vortoj de la bona lingvo* prefiere el compuesto, pero los hablantes usan las dos. El baloncesto, el voleibol y el balonmano tienen la misma pareja.

*Piedpilko* sin *-ad-* es el balón y, por extensión, el juego: *ludi piedpilkon*. Un futbolista es un *futbalisto*. El esperanto no separa «fútbol» y «soccer»; para el fútbol americano, las citas de ReVo usan *usona futbalo*. Fíjate en la sílaba tónica: *futbalo* se lee fut-BA-lo, no «FÚT-bol».

## Jugar y tocar con ludi

*Ludi* funciona con o sin complemento directo. Un deporte o un juego lleva el complemento directo con *-n* (mira [el acusativo](https://esperantopedia.org/es/gramatica/acusativo/) y los [verbos transitivos e intransitivos](https://esperantopedia.org/es/gramatica/transitivos-e-intransitivos/)). Como en español, un deporte en general no necesita artículo: *ludi futbalon*. Pero no hay preposición «a»: «jugar al fútbol» es *ludi futbalon*, nunca *ludi al futbalo*.

| Uso | Esperanto | Español |
|---|---|---|
| un deporte | *Mi ludas tenison.* | Juego al tenis. |
| un juego de mesa | *Ni ludu ŝakon.* | Juguemos al ajedrez. |
| un instrumento | *Li bone ludas la violonon.* | Toca bien el violín. |
| un instrumento, con *sur* | *Vi ludas sur piano, ĉu ne?* | Tocas el piano, ¿verdad? |
| sin complemento | *La infanoj ludas ekstere.* | Los niños juegan fuera. |
| con alguien | *Mi volas ludi kun vi.* | Quiero jugar contigo. |

Los instrumentos admiten dos construcciones, ambas normales: un complemento directo (*ludi gitaron*) o *sur* (*ludi sur la gitaro*, como cita ReVo). Aquí el español reparte entre «jugar» y «tocar», mientras que el esperanto tiene un solo verbo, *ludi*. *Tuŝi* es «tocar» en el sentido de rozar con la mano: *tuŝi pianon* significaría poner la mano sobre el piano, no interpretar música. Para «ir a nadar» o «ir a esquiar» se usa *iri* más un infinitivo: *Ni iru skii* «Vamos a esquiar».

## Verbos del deporte

| Español | Esperanto | Pronunciación | Ejemplo |
|---|---|---|---|
| nadar | *naĝi* | NA-dyi | *Ili ŝatas naĝi.* – Les gusta nadar. |
| correr | *kuri* | KU-ri | *Ĉiumatene ŝi iras kuri.* – Cada mañana sale a correr. |
| ir en bicicleta | *bicikli* | bi-TSI-kli | *Ni kune biciklas.* – Vamos juntos en bici. |
| esquiar | *skii* | SKI-i | *Mi ŝategas skii.* – Me encanta esquiar. |
| patinar | *sketi* | SKE-ti | *Mi ne scipovas sketi.* – No sé patinar. |
| escalar, trepar | *grimpi* | GRIM-pi | *Mi ŝatas grimpi en la montoj.* – Me gusta escalar en las montañas. |
| hacer deporte | *sportumi* | spor-TU-mi | *Mi sportumas ĉiutage.* – Hago deporte todos los días. |
| entrenar(se) | *trejni* | TREY-ni | *Por gajni necesas trejni sin.* – Para ganar hay que entrenarse. |
| vencer, derrotar | *venki* | VEN-ki | *Kiu teamo venkis?* – ¿Qué equipo ganó? |
| ganar (algo) | *gajni* | GAY-ni | *Kiu gajnis la ludon?* – ¿Quién ganó el juego? |
| perder | *perdi* | PER-di | *Ni perdis la matĉon.* – Perdimos el partido. |
| marcar un gol | *goli* | GO-li | *Ŝi golis dufoje.* – Marcó dos goles. |

ReVo anota que *Vortoj de la bona lingvo* prefiere *glitkuri* a *sketi*; ReVo define *sketi* como deslizarse con patines de hielo o de ruedas, o con monopatín. *Venki* es «derrotar» y lleva al perdedor como complemento directo, sin preposición: *Nia teamo venkis la kontraŭulojn* «Nuestro equipo venció a los rivales». El «a» personal del español («vencer **a** alguien») no existe en esperanto. Para la competición se usa *venki en*: *Ni venkis en la matĉo* «Ganamos el partido». *Gajni* es «ganar algo», como un juego o un premio. El español «ganar» cubre las dos ideas; en esperanto, según el caso, se dice *venki* o *gajni*.

## Equipos, partidos y resultados

| Español | Esperanto | Pronunciación |
|---|---|---|
| equipo | *teamo* | te-A-mo |
| partido | *matĉo* | MAT-cho |
| torneo | *turniro* | tur-NI-ro |
| campeón | *ĉampiono* | cham-pi-O-no |
| espectador | *spektanto* | spek-TAN-to |
| estadio deportivo | *stadiono* | sta-di-O-no |
| victoria, derrota | *venko*, *malvenko* | VEN-ko, mal-VEN-ko |
| punto | *poento* | po-EN-to |

Dos palabras españolas que el esperanto separa. «Estadio» es *stadiono* cuando es el recinto deportivo, pero *stadio* en ReVo significa «etapa, fase» (y una antigua medida griega de longitud): el español usa «estadio» para las dos ideas («el estadio olímpico», «el estadio de la enfermedad»). Y «partido» es *matĉo* en el deporte, mientras que *partio* es el partido político. «Punto» en un juego es *poento*; para el punto de la escritura o de la geometría se usa *punkto*.

## Cuatro sufijos para palabras de deporte y afición

| Sufijo | Significado | Ejemplos |
|---|---|---|
| *-ad-* | acción que dura o se repite | *naĝi* → *naĝado*, *legi* → *legado*, *danci* → *dancado* |
| *-ist-* | persona que se ocupa a menudo de ello | *futbalisto*, *pianisto*, *biciklisto*, *skiisto* |
| *-ej-* | lugar hecho para ello | *naĝejo*, *tenisejo*, *sportejo*, *dancejo*, *koncertejo* |
| *-um-* | sin significado fijo | *sportumi*, *ĝardenumi* |

**-ad-.** Según PMEG, tras una raíz de acción, *-ad-* indica una acción que dura mucho o que ocurre a menudo. Así, *naĝado* es «la natación» como actividad y funciona como sustantivo: *Biciklado estas tre amuza* «Ir en bicicleta es muy divertido». *Mia hobio estas skiado* «Mi afición es el esquí.»

**-ist-.** PMEG lo define como una persona que participa a menudo en algo, quizá como profesión; su ejemplo es *biciklisto*. Se parece al español *-ista* (pianista, futbolista, ciclista), y en estas palabras coinciden. ReVo define *dancisto* como quien baila profesionalmente. Para una afirmación sencilla sobre ti, un verbo es más seguro: *Mi ludas pianon*. Más en [profesiones y trabajo](https://esperantopedia.org/es/frases/profesiones-y-trabajo/).

**-ej-.** Según PMEG, lo que va antes de *-ej-* es lo que ocurre en el lugar. *Tenisejo* es donde se juega al tenis y *naĝejo*, una piscina (en México, «alberca»; en Argentina, Uruguay y Paraguay, «pileta»).

**-um-.** PMEG dice que *-um-* no tiene un significado definido: cada palabra se aprende tal cual, y aconseja mucho cuidado con las nuevas. ReVo recoge *sportumi* y *ĝardenumi*. Los cuatro se explican en [sufijos](https://esperantopedia.org/es/gramatica/sufijos/).

## Aficiones y tiempo libre

*Ŝatokupo* es literalmente una «ocupación querida»: ReVo la define como aquella en la que a uno le gusta pasar su tiempo libre. ReVo marca *hobio* como neologismo y señala que *Vortoj de la bona lingvo* prefiere *ŝatokupo*.

| Español | Esperanto | Pronunciación | Nota |
|---|---|---|---|
| afición, pasatiempo | *ŝatokupo*, *hobio* | sha-to-KU-po, ho-BI-o | |
| tiempo libre | *libertempo*, *libera tempo* | li-ber-TEM-po, li-BE-ra TEM-po | |
| leer | *legi* | LE-gui | *legado* «la lectura» |
| cantar | *kanti* | KAN-ti | *kanto* «canción» |
| bailar | *danci* | DAN-tsi | |
| cocinar | *kuiri* | ku-I-ri | |
| hacer fotos | *fotografi*, *foti* | fo-to-GRA-fi, FO-ti | |
| hacer jardinería | *ĝardenumi* | dyar-de-NU-mi | ReVo: cuidar un jardín, sobre todo como aficionado |
| coleccionar sellos | *kolekti poŝtmarkojn* | ko-LEK-ti posht-MAR-koyn | «sellos» en España, «estampillas» en gran parte de América |
| jugar al ajedrez | *ludi ŝakon* | LU-di SHA-kon | |
| jugar a las cartas | *kartludi* | kart-LU-di | |
| jugar a videojuegos | *ludi videoludojn* | LU-di vi-de-o-LU-doyn | |
| pintar (un cuadro) | *pentri* | PEN-tri | para pintar una pared o un objeto: *farbi* |
| dibujar | *desegni* | de-SEG-ni | se parece a «diseñar», pero significa «dibujar» |
| ver un espectáculo o una película | *spekti* | SPEK-ti | |
| viajar | *vojaĝi* | vo-YA-dyi | |

El español «pintar» cubre dos verbos: *pentri* es hacer un cuadro (y, según ReVo, también pintar directamente sobre un muro) y *farbi*, cubrir algo de pintura: *farbi la muron* «pintar la pared».

## Música e instrumentos

| Español | Esperanto | Pronunciación |
|---|---|---|
| música | *muziko* | mu-ZI-ko |
| hacer música | *muziki* | mu-ZI-ki |
| canción | *kanto* | KAN-to |
| cantante | *kantisto* | kan-TIS-to |
| músico | *muzikisto* | mu-zi-KIS-to |
| concierto | *koncerto* | kon-TSER-to |
| orquesta | *orkestro* | or-KES-tro |
| coro | *ĥoro*, *koruso* | JO-ro, ko-RU-so |
| jazz | *ĵazo* | ZHA-zo |
| instrumento musical | *instrumento* | in-stru-MEN-to |

| Español | Esperanto | Pronunciación |
|---|---|---|
| piano | *piano* | pi-A-no |
| guitarra | *gitaro* | gui-TA-ro |
| violín | *violono* | vi-o-LO-no |
| flauta | *fluto* | FLU-to |
| tambor | *tamburo* | tam-BU-ro |
| trompeta | *trumpeto* | trum-PE-to |
| saxofón | *saksofono* | sak-so-FO-no |
| acordeón | *akordiono* | a-kor-di-O-no |
| órgano | *orgeno* | or-GUE-no |

Ejemplos: *Mi lernas ludi gitaron* «Aprendo a tocar la guitarra»; *Li ludas sur tamburo* «Toca el tambor». La *ĥ* de *ĥoro* es la jota española, así que *ĥoro* suena «JO-ro», no «coro». Para las canciones y los grupos en esperanto mira [música y cine](https://esperantopedia.org/es/sobre-el-esperanto/musica-y-cine/).

## Decir lo que te gusta

*Ŝati* lleva un sustantivo en acusativo o el infinitivo de otro verbo. ReVo da *Ĉu vi ŝatas danci?* como ejemplo de «hacer algo de buena gana». El infinitivo nunca cambia, y lo mismo vale tras *scipovi*, *lerni* y *voli*. Mira los [verbos](https://esperantopedia.org/es/gramatica/verbos/).

| Patrón | Esperanto | Español |
|---|---|---|
| *ŝati* + sustantivo | *Mi ŝatas tenison.* | Me gusta el tenis. |
| *ŝati* + infinitivo | *Ni ŝatas ludi futbalon.* | Nos gusta jugar al fútbol. |
| «más que» | *Mi ŝatas naĝi pli ol kuri.* | Me gusta más nadar que correr. |
| *plaĉi*, papeles invertidos | *Naĝado plaĉas al mi.* | Me gusta nadar. |
| *scipovi* «saber hacer» | *Mi scipovas ludi pianon.* | Sé tocar el piano. |
| negación | *Mi ne ŝatas sporton.* | No me gusta el deporte. |

PMEG explica que con *ŝati* quien disfruta es el sujeto, y con *plaĉi* lo que gusta es el sujeto y la persona va después de *al*. El español «gustar» funciona como *plaĉi* (lo que gusta es el sujeto y la persona es el complemento indirecto), pero lo habitual en esperanto es *ŝati* con el giro contrario: *Mi ŝatas tenison*, literalmente «yo aprecio el tenis». No mezcles los dos esquemas. [Sentimientos y emociones](https://esperantopedia.org/es/frases/sentimientos/) compara *ŝati*, *plaĉi* y *ami*. Para «sé nadar» el verbo habitual es *scipovi*; *povi* es «poder».

## Hablar del tiempo libre

| Esperanto | Español |
|---|---|
| *Kion vi ŝatas fari en via libera tempo?* | ¿Qué te gusta hacer en tu tiempo libre? |
| *Mi ŝatas legi kaj naĝi.* | Me gusta leer y nadar. |
| *Mia ŝatokupo estas kolekti poŝtmarkojn.* | Mi afición es coleccionar sellos. |
| *Kiun sporton vi plej ŝatas?* | ¿Qué deporte te gusta más? |
| *Ĉu vi ludas iun instrumenton?* | ¿Tocas algún instrumento? |
| *Mi ludas neniun instrumenton.* | No toco ningún instrumento. |
| *Kiu teamo venkis?* | ¿Qué equipo ganó? |
| *Mi ne ŝatas sporton, sed mi ŝatas spekti futbalajn matĉojn.* | No me gusta el deporte, pero me gusta ver partidos de fútbol. |

## Trampas para hispanohablantes

- **«Jugar» y «tocar» son un solo verbo.** *Ludi* sirve para deportes, juegos e instrumentos. *Tuŝi* es «tocar» con la mano.
- **Sin «a».** «Jugar al fútbol» es *ludi futbalon*, y «vencer a alguien» es *venki iun*: la persona va en acusativo y sin preposición.
- **«Me gusta» no se traduce palabra por palabra.** Di *Mi ŝatas tenison* o *Teniso plaĉas al mi* (con *al*), pero no *Mi plaĉas tenison*.
- **Una sola negación.** El español pide dos: «no toco ningún instrumento». El esperanto usa solo la palabra negativa: *Mi ludas neniun instrumenton*. Con *ne* delante, *Mi ne ludas neniun instrumenton* significaría, en rigor, que sí tocas algún instrumento, porque dos negativos se anulan. Mira [preguntas y negación](https://esperantopedia.org/es/gramatica/preguntas-y-negacion/).
- **«Partido» y «estadio» son dos palabras cada uno.** *Matĉo* y *partio*; *stadiono* y *stadio*.
- **«Ajedrez» y «jaque» son una.** *Ŝako* sirve para las dos.
- **Cuidado con las letras.** La *ĵ* de *ĵudo* y *ĵazo* es la *j* francesa («ZHU-do»), no la jota española; la *ĥ* de *ĥoro* sí es la jota. La *ĝ* de *naĝi* y *vojaĝi* es una *ch* sonora, «dy», no la jota de «viaje». La *c* de *biciklado* y *danci* es *ts*: «bi-tsi-KLA-do».
- **El acento va en la penúltima sílaba.** *Futbalo*, *teniso*, *golfo* y *basketbalo* se leen fut-BA-lo, te-NI-so, GOL-fo y bas-ket-BA-lo.

## Preguntas frecuentes

### ¿Cómo se dice «fútbol» en esperanto?

*Futbalo* o *piedpilkado*; ReVo recoge ambas. Un futbolista es un *futbalisto*, y el fútbol americano, *usona futbalo*.

### ¿Qué es «hobby» o «afición» en esperanto?

*Ŝatokupo* («ocupación querida») o *hobio*. Para preguntar, di *Kio estas via ŝatokupo?* «¿Cuál es tu afición?»

### ¿Cómo se dice «toco el piano» en esperanto?

*Mi ludas pianon*, o *Mi ludas sur piano*. Usa *ludi* para todos los instrumentos: *ludi gitaron*, *ludi la violonon*.

### ¿Cómo se dice «me gusta nadar» en esperanto?

*Mi ŝatas naĝi*, con *ŝati* y el infinitivo. El sustantivo es *naĝado*: *Naĝado plaĉas al mi.*

### ¿Cómo se dice natación, ciclismo y esquí en esperanto?

*Naĝado*, *biciklado* y *skiado*: se añade *-ad-* a la raíz del verbo. Una persona es un *biciklisto* o *skiisto*, y un lugar, un *naĝejo*.

## Fuentes

- [ReVo: sporto, sportumi, sportisto, sportejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sport.html), [futbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/futbal.html), [basketbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/basketbal.html), [volejbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/volejbal.html), [handbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/handbal.html), [teniso, tabloteniso, tenisejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tenis.html)
- [ReVo: pilko (piedpilkado, korbopilkado, flugpilkado, manpilkado, bazpilko)](https://reta-vortaro.de/revo/art/pilk.html), [golfo, golfludo](https://reta-vortaro.de/revo/art/golf1.html), [hokeo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hoke.html), [rugbeo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rugbe.html), [kriketo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kriket.html), [atletiko](https://reta-vortaro.de/revo/art/atletik.html), [gimnastiko](https://reta-vortaro.de/revo/art/gimnas1.html), [ĵudo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxud.html), [ŝako](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxak.html)
- [ReVo: naĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/nagx.html), [kuri](https://reta-vortaro.de/revo/art/kur.html), [biciklo, bicikli](https://reta-vortaro.de/revo/art/bicikl.html), [skio, skii, skiisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/ski.html), [sketi](https://reta-vortaro.de/revo/art/sket.html), [grimpi](https://reta-vortaro.de/revo/art/grimp.html), [trejni](https://reta-vortaro.de/revo/art/trejn.html), [venki](https://reta-vortaro.de/revo/art/venk.html), [gajni](https://reta-vortaro.de/revo/art/gajn.html), [perdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/perd.html), [goli](https://reta-vortaro.de/revo/art/gol.html)
- [ReVo: teamo](https://reta-vortaro.de/revo/art/team.html), [matĉo](https://reta-vortaro.de/revo/art/macx1.html), [turniro](https://reta-vortaro.de/revo/art/turnir.html), [ĉampiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxampi.html), [stadiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/stadio.html), [stadio](https://reta-vortaro.de/revo/art/stadi.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [poento](https://reta-vortaro.de/revo/art/poent.html), [punkto](https://reta-vortaro.de/revo/art/punkt.html), [partio](https://reta-vortaro.de/revo/art/parti.html)
- [ReVo: ludi, kartludi, videoludo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lud.html), [ŝati, ŝatokupo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxat.html), [hobio](https://reta-vortaro.de/revo/art/hobi.html), [libertempo](https://reta-vortaro.de/revo/art/temp.html), [tuŝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/tusx.html)
- [ReVo: legi](https://reta-vortaro.de/revo/art/leg.html), [kanti, kantisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html), [danci, dancisto, dancejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/danc.html), [kuiri](https://reta-vortaro.de/revo/art/kuir.html), [fotografi, foti](https://reta-vortaro.de/revo/art/fotogr.html), [ĝardeno, ĝardenumi](https://reta-vortaro.de/revo/art/gxarde.html), [kolekti](https://reta-vortaro.de/revo/art/kolekt.html), [pentri](https://reta-vortaro.de/revo/art/pentr.html), [farbi](https://reta-vortaro.de/revo/art/farb.html), [desegni](https://reta-vortaro.de/revo/art/desegn.html), [vojaĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/vojagx.html), [naĝejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/nagx.html)
- [ReVo: muziko, muziki, muzikisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/muzik.html), [instrumento](https://reta-vortaro.de/revo/art/instru2.html), [piano](https://reta-vortaro.de/revo/art/pian.html), [gitaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/gitar.html), [violono](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon.html), [fluto](https://reta-vortaro.de/revo/art/flut.html), [tamburo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tambur.html), [trumpeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/trumpe.html), [saksofono](https://reta-vortaro.de/revo/art/saksof.html), [akordiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/akordi.html), [orgeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/orgen.html), [orkestro](https://reta-vortaro.de/revo/art/orkest.html), [ĥoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hxor.html), [koruso](https://reta-vortaro.de/revo/art/korus.html), [ĵazo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxaz.html), [koncerto](https://reta-vortaro.de/revo/art/koncer1.html)
- [ReVo: entrada bibliográfica «BL» (Vortoj de la bona lingvo)](https://reta-vortaro.de/revo/dok/bibliogr.html)
- PMEG: [AD](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ad.html), [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [UM](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/um.html), [similsignifaj verboj (ŝati, plaĉi)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj_frazroloj/similsignifaj.html), [Neado](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/neado.html)
- Asociación de Academias de la Lengua Española, [Diccionario de americanismos](https://www.asale.org/damer) (básquetbol, vóleibol, alberca, pileta, estampilla)
- [Tatoeba](https://tatoeba.org/en/sentences/show/643886) (CC BY 2.0 FR), frases confirmadas como atestiguadas: #643886 *Mi ludas tenison*, #8668036 *Ni ludu ŝakon*, #7748263 *Li bone ludas la violonon*, #4818424 *Vi ludas sur piano, ĉu ne?*, #2340208 *La infanoj ludas ekstere*, #8640927 *Mi volas ludi kun vi*, #3116742 *Ĉiumatene ŝi iras kuri*, #13807854 *Ni kune biciklas*, #12207527 *Ni iru skii*, #11693066 *Mi ŝategas skii*, #3367554 *Ili ŝatas naĝi*, #9848410 *Por gajni necesas trejni sin*, #6617259 *Kiu teamo venkis?*, #5694942 *Kiu gajnis la ludon?*, #818518 *Nia teamo venkis la kontraŭulojn*, #12470910 *Ni venkis en la matĉo*, #13405244 *Biciklado estas tre amuza*, #2899114 *Mia hobio estas skiado*, #3113159 *Mia ŝatokupo estas kolekti poŝtmarkojn*, #13711695 *Mi lernas ludi gitaron*, #4702190 *Li ludas sur tamburo*, #5605041 *Ni ŝatas ludi futbalon*, #2172648 *Mi scipovas ludi pianon*, #1066810 *Mi ne ŝatas sporton*, #2739672 *Ĉu vi ludas iun instrumenton?*, #5530089 *Mi ludas neniun instrumenton*
