# Esperanto relative clauses: kiu, kiun, kio and kies

Source: https://esperantopedia.org/grammar/relative-clauses/
Language: en
Updated: 2026-10-28

> Esperanto relative clauses open with kiu, kio or kies. Kiu matches its noun in number, and -n follows its job in the clause: la libro, kiun mi legas.

An Esperanto relative clause begins with a ki- word, usually *kiu*, that stands for the noun it describes: *La libro, kiun mi legas, estas bona.* – "The book that I am reading is good." *Kiu* means "who", "which" and "that" in one word. It takes *-j* when the noun is plural and *-n* when it is the object inside its own clause. PMEG calls them *rilataj subfrazoj*.

The clause stands right after its noun. Unlike English, Esperanto never drops the relative word: "the book I read" is *la libro, kiun mi legis*.

## Which relative word to use

| The noun you describe | Use | Example |
|---|---|---|
| a person or thing, subject of the clause | *kiu*, *kiuj* | *La viro, kiu loĝas tie, estas mia onklo.* – "The man who lives there is my uncle." |
| a person or thing, object of the clause | *kiun*, *kiujn* | *La libroj, kiujn mi legas, estas bonaj.* – "The books I am reading are good." |
| a person or thing after a preposition | preposition + *kiu* | *la amiko, kun kiu mi parolis* – "the friend I spoke with" |
| an owner | *kies* | *la knabino, kies patro estas kuracisto* – "the girl whose father is a doctor" |
| *tio, ĉio, io, nenio* or a whole idea | *kio*, *kion* | *ĉio, kion vi diris* – "everything you said" |
| a place or time | *kie*, *kien*, *kiam* | *la urbo, kie mi naskiĝis* – "the town where I was born" |
| a manner, kind or amount | *kiel*, *kia*, *kiom* | *tiom da tempo, kiom vi bezonas* – "as much time as you need" |

## Kiu, kiuj, kiun, kiujn

*Kiu* agrees in number with the noun it replaces, like an [adjective](https://esperantopedia.org/grammar/nouns-adjectives/). Its *-n* (see the [accusative](https://esperantopedia.org/grammar/accusative/)) depends only on its own job in the relative clause, never on the job of the noun in the main sentence.

| Job of *kiu* in its clause | Singular | Plural |
|---|---|---|
| subject | *kiu* | *kiuj* |
| object | *kiun* | *kiujn* |
| after a preposition | *kun kiu* | *kun kiuj* |

To choose the form, turn the clause into a sentence of its own and see what *kiu* replaces: *Mi legas la libron* gives *la libro, kiun mi legas* (object, so -n); *La viro loĝas tie* gives *la viro, kiu loĝas tie* (subject, no -n).

- *Mi vidis la knabon, kiu kantis.* – "I saw the boy who was singing." *Knabon* is the object of *vidis*, but *kiu* is the subject of *kantis*, so it has no -n.
- *La knabo, kiun mi vidis, kantis.* – "The boy I saw was singing." Now *knabo* is the subject and *kiun* the object.

## Prepositions before kiu

The preposition stands directly before *kiu*, and the pair opens the clause. English may leave the preposition at the end; Esperanto may not (PMEG).

| English | Esperanto |
|---|---|
| the friend I spoke with | *la amiko, kun kiu mi parolis* |
| the room we sleep in | *la ĉambro, en kiu ni dormas* |
| the room I went into | *la ĉambro, en kiun mi iris* |

After a [preposition](https://esperantopedia.org/grammar/prepositions/) *kiu* takes no -n, except for direction: *en kiu* is "in which", *en kiun* is "into which".

## Kio: after tio, ĉio, io and nenio

When the noun described is an *-o* correlative, use *kio* (object: *kion*), not *kiu*:

- *Tio, kio okazis, estis stranga.* – "What happened was strange."
- *Mi komprenis ĉion, kion vi diris.* – "I understood everything you said."
- *Ŝi havas nenion, kion ŝi volas kaŝi.* – "She has nothing she wants to hide."

*Kio* also follows an adjective used alone as "the thing": *la unua, kion mi lernis* – "the first thing I learned"; with a noun it is *kiu* again: *la unua vorto, kiun mi lernis*. And *kio* can stand for a whole clause: *Ŝi gajnis la konkurson, kio ĝojigis ĉiujn.* – "She won the contest, which made everyone happy."

## Kies: "whose"

*Kies* replaces the English "whose". It never takes -j or -n; the noun after it does:

- *La knabino, kies patro estas kuracisto, loĝas apud mi.* – "The girl whose father is a doctor lives next to me."
- *Jen la viro, kies hundon mi trovis.* – "Here is the man whose dog I found."

*Kies* mainly shows ownership and belonging. For a part taken from a group use *el kiuj*: *Mi havas tri katojn, el kiuj unu estas nigra.* – "I have three cats, one of which is black."

## Kie, kiam, kiel and the pairs tiu … kiu

A ki- word often answers a ti- word of the same group in the main clause, which is why the [correlatives](https://esperantopedia.org/grammar/correlatives/) form a table.

| Main clause | Relative clause | Example |
|---|---|---|
| *tiu* | *kiu* | *Tiu, kiu venis, estas mia frato.* – "The one who came is my brother." |
| *tio* | *kio* | *Mi aŭdis tion, kion vi diris.* – "I heard what you said." |
| *tia* | *kia* | *Mi serĉas tian ĉambron, kian vi priskribis.* – "I am looking for the kind of room you described." |
| *tie*, *tien* | *kie*, *kien* | *Mi restos tie, kie vi estas.* – "I will stay where you are." |
| *tiam* | *kiam* | *Venu tiam, kiam vi povas.* – "Come when you can." |
| *tiel* | *kiel* | *Skribu tiel, kiel vi parolas.* – "Write the way you speak." |

The ti- word may be dropped when it would have the same form as the ki- word: *Kiu serĉas, trovas.* – "Whoever seeks, finds." If the forms differ, it must stay: *Mi konas tiun, kiu telefonis.* – "I know the one who called." You cannot say *Mi konas, kiu telefonis*, because *tiun* would take -n and *kiu* does not.

After a noun, *kie* and *kiam* work the same way: *la tago, kiam ni renkontiĝis* – "the day we met". *Kie* often replaces "in which": *la ĝardeno, kie ni ludis* = *la ĝardeno, en kiu ni ludis*. As a relative word *kial* is rare: write *la kaŭzo, pro kiu ili foriris* – "the reason they left".

## Ke or kiu?

English "that" does two jobs: it describes a noun ("the book that I read") and it opens a statement ("I know that you are right"). Esperanto separates them. *Ke* has no meaning of its own and only marks the start of a clause (PMEG). See [conjunctions](https://esperantopedia.org/grammar/conjunctions/).

| English | Esperanto | Why |
|---|---|---|
| the book that I read | *la libro, kiun mi legis* | The book is the object of "read". |
| I know that you are right | *Mi scias, ke vi pravas.* | A statement after a verb of knowing. |
| the news that Anna told me | *la novaĵo, kiun Anna rakontis al mi* | The news is the object of "told". |
| the news that Anna is coming | *la novaĵo, ke Anna venos* | The clause spells out what the news says. |

The test is to put the noun back into the clause. *Mi legis la libron* works, so use *kiun*. *Anna venos* is already complete without "news", so use *ke*.

## Questions inside a sentence

A question inside a sentence opens with *ĉu* (yes or no) or a ki- word and takes no question mark; see [questions and negation](https://esperantopedia.org/grammar/questions-negation/).

- *Mi ne scias, ĉu ŝi venos.* – "I don't know whether she will come."
- *Mi ne scias, kiu venos.* – "I don't know who will come."

Do not use *se* ("if") for "whether". The same ki- clause can be a question or a relative clause with a dropped *tion*: *Mi scias, kion vi diris* is "I know what you said" or "I know the thing you said", with little difference (PMEG).

## Commas

PMEG sets no binding comma rules; a comma fits where a natural pause falls, for example before a subordinate clause: *Mi vidis katon, kiu dormis sur la tablo.* – "I saw a cat that was sleeping on the table." A clause in the middle gets a comma on each side: *La viro, kiu loĝas tie, estas mia onklo.* You may always put the commas in, even around a clause that identifies the noun (PMEG).

The comma goes before the preposition, not before *kiu*: *la amiko, kun kiu mi parolis*, never *la amiko kun, kiu mi parolis*.

## Typical mistakes

| Mistake | Better | Why |
|---|---|---|
| *La libro, kiu mi legas* | *La libro, kiun mi legas* | *Kiu* is the object of *legas*. |
| *Mi vidis la viron, kiun kantis.* | *Mi vidis la viron, kiu kantis.* | *Kiu* is the subject of *kantis*; the -n of *viron* is not copied. |
| *La libro mi legas* | *La libro, kiun mi legas* | The relative word cannot be dropped. |
| *La amiko, mi parolis kun* | *La amiko, kun kiu mi parolis* | The preposition goes before *kiu*. |
| *ĉio, kiu mi diris* | *ĉio, kion mi diris* | After *ĉio* use *kio*. |
| *Mi pensas, kiu vi pravas.* | *Mi pensas, ke vi pravas.* | A statement needs *ke*. |
| *Mi ne scias, se ŝi venos.* | *Mi ne scias, ĉu ŝi venos.* | *Ĉu* is "whether", *se* is "if". |

## Examples in sentences

- *La filmo, kiun ni vidis hieraŭ, estis tre amuza.* – "The film we saw yesterday was very funny."
- *Mi havas amikon, kiu parolas kvin lingvojn.* – "I have a friend who speaks five languages."
- *La urbo, en kiu mi naskiĝis, estas malgranda.* – "The town where I was born is small."
- *La homoj, kun kiuj mi laboras, estas tre afablaj.* – "The people I work with are very kind."
- *Jen la instruisto, kies lecionojn mi ŝatas.* – "Here is the teacher whose lessons I like."
- *Ĉio, kion vi bezonas, estas en la sako.* – "Everything you need is in the bag."
- *Mi memoras la tagon, kiam ni unue renkontiĝis.* – "I remember the day when we first met."
- *Ŝi loĝas en la domo, kie loĝis ŝiaj geavoj.* – "She lives in the house where her grandparents lived."

## Common questions

### How do you say "who", "which" and "that" in Esperanto?
Use *kiu* for people and things alike, and *kiuj* for plurals: *la viro, kiu venis*. After *tio, ĉio, io* and *nenio* use *kio*. English "that" before a statement is *ke*.

### Do you use kiu or kiun?
Use *kiun* when the word is the object inside its own clause (*la libro, kiun mi legas*) and *kiu* when it is the subject (*la viro, kiu loĝas tie*).

### Can you leave out the relative pronoun in Esperanto?
No. "The book I read" must be *la libro, kiun mi legis*, and "the friend I spoke with" must be *la amiko, kun kiu mi parolis*.

### What is the difference between ke and kiu?
*Kiu* describes a noun and replaces it inside the clause. *Ke* only opens a clause that gives a statement or the content of a noun: *Mi scias, ke vi pravas*; *la fakto, ke li venis*.

### Is there a comma before kiu?
Usually, yes: *Mi vidis la viron, kiu loĝas tie.* PMEG sets no binding rules, but a comma before a subordinate clause is the normal habit.

## Sources

- PMEG: [Rilataj subfrazoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/rilataj/index.html), [Rilataj kiu, kio kaj kies](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/rilataj/kiu_kio_kies/index.html) with its pages on [kiu](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/rilataj/kiu_kio_kies/kiu.html), [kio](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/rilataj/kiu_kio_kies/kio.html) and [kies](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/rilataj/kiu_kio_kies/kies.html)
- PMEG: [Aliaj rilataj KI-vortoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/rilataj/aliaj_ki-vortoj.html), [Forlaso de TI-vorto](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/rilataj/ti-forlaso.html)
- PMEG: [Ke-frazoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/ke/index.html), [Ke-frazoj kiel priskribo](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/ke/priskribo.html), [Demandaj subfrazoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/demandaj.html)
- PMEG: [Kio estas subfrazo?](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/kio.html), [Helposignoj (komo)](https://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/skribo/helposignoj.html)
- [Esperanto grammar – Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Esperanto_grammar)
- Word meanings checked in [ReVo (Reta Vortaro)](https://reta-vortaro.de/revo/)