# Menggambarkan orang dalam Esperanto: rupa dan sifat

Source: https://esperantopedia.org/id/frasa/menggambarkan-orang/
Language: id
Updated: 2026-11-08

> Menggambarkan orang dalam Esperanto: alta, juna, blonda, afabla, timema. Kata untuk rupa, usia, tinggi badan, dan sifat dengan cara baca, plus -em-, -ul-, mal-.

Kamu menggambarkan seseorang dalam bahasa Esperanto dengan ***esti*** “adalah” ditambah kata sifat berakhiran *-a*: ***Ŝi estas alta*** “Dia (perempuan) tinggi”, ***Li estas afabla*** “Dia (laki-laki) ramah”. Untuk apa yang dimiliki seseorang, pakai ***havi*** “mempunyai” dan kata benda: ***Li havas barbon*** “Dia berjanggut”. Bertanyalah dengan ***Kia li estas?*** “Dia orangnya seperti apa?” atau ***Kiel li aspektas?*** “Dia kelihatannya seperti apa?”. Panduan cara baca memecah kata menjadi suku kata, dengan suku kata bertekanan ditulis kapital.

## Bertanya tentang seseorang

| Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| Dia orangnya seperti apa? | *Kia ŝi estas?* | KI-a ŝi ES-tas | rupa atau sifat; contoh PMEG sendiri berlanjut *Ĉu li estas maljuna aŭ juna?* |
| Dia kelihatannya seperti apa? | *Kiel ŝi aspektas?* | KI-el ŝi as-PEK-tas | *aspekti* “tampak, kelihatan” |
| Setinggi apa kamu? | *Kiel alta vi estas?* | KI-el AL-ta vi ES-tas | *kiom alta* menekankan tingkat yang tinggi (PMEG) |
| Berapa umurmu? | *Kiom da jaroj vi havas?* | KI-om da JA-roj vi HA-vas | atau *Kiom aĝa vi estas?* |

## Tinggi badan, perawakan, dan usia

| Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| tinggi | *alta* | AL-ta | juga “tinggi (letaknya)”; *altkreska* “berperawakan tinggi” |
| pendek | *malalta* | mal-AL-ta | juga “rendah” |
| bertinggi sedang | *de meza kresko* | de ME-za KRES-ko | *kresko* adalah perawakan seseorang (ReVo) |
| langsing | *maldika* | mal-DI-ka | catatan pemakaian ReVo lebih memilihnya daripada *magra* “kurus” |
| langsing, semampai | *svelta* | SVEL-ta | ramping dan anggun |
| gemuk | *dika* | DI-ka | juga “tebal” |
| tambun | *korpulenta* | kor-pu-LEN-ta | bertubuh besar (ReVo: *dika, malsvelta*) |
| kuat | *forta* | FOR-ta | |
| berotot | *muskola* | mus-KO-la | |
| lemah | *malforta* | mal-FOR-ta | |
| muda | *juna* | JU-na | |
| tua (untuk orang) | *maljuna* | mal-JU-na | benda yang tua disebut *malnova* |
| paruh baya | *mezaĝa* | me-ZA-ĝa | tidak sangat muda dan tidak sangat tua (ReVo) |
| dewasa, cukup umur | *plenaĝa* | ple-NA-ĝa | cukup umur untuk memperoleh hak sipil penuh (ReVo) |

## Menyebut tinggi badan dan usia dengan angka

Bilangan ditambah satuan di depan *alta* atau *aĝa* mendapat akhiran *-n*. PMEG menyebutnya ukuran yang menjelaskan kata sifat. Bilangan dibahas di [halaman bilangan](https://esperantopedia.org/id/tata-bahasa/bilangan/).

| Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| Tingginya 170 cm. | *Ŝi estas cent sepdek centimetrojn alta.* | ŝi ES-tas cent SEP-dek cen-ti-ME-trojn AL-ta | ukuran + *-n* |
| Umurnya 20 tahun. | *Li estas dudek jarojn aĝa.* | li ES-tas DU-dek JA-rojn A-ĝa | sama dengan *aĝa* |
| Umurnya 30. | *Ŝi havas tridek jarojn.* | ŝi HA-vas TRI-dek JA-rojn | juga *Ŝi aĝas tridek jarojn*, yang menurut PMEG modern; Zamenhof akan mengatakan *havi aĝon de tridek jaroj* |
| seorang gadis berusia dua belas tahun | *dekdujara knabino* | dek-du-JA-ra kna-BI-no | satu kata, tanpa *-n* |
| Dia dua tahun lebih tua dariku. | *Li estas du jarojn pli aĝa ol mi.* | li ES-tas du JA-rojn pli A-ĝa ol mi | *-n* menunjukkan selisihnya |

## Rambut, wajah, dan kacamata

Bagian tubuh lainnya ada di [halaman tubuh dan kesehatan](https://esperantopedia.org/id/frasa/tubuh-dan-kesehatan/), dan warna rambut serta mata di [halaman warna](https://esperantopedia.org/id/frasa/warna/).

| Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| seluruh rambut | *hararo* | ha-RA-ro | sehelai rambut adalah *haro* |
| rambut panjang, pendek | *longaj, mallongaj haroj* | LON-gaj, mal-LON-gaj HA-roj | |
| keriting | *bukla* | BUK-la | berbentuk spiral (ReVo) |
| lurus | *rekta* | REK-ta | tidak melengkung (ReVo) |
| pirang | *blonda* | BLON-da | kuning di antara warna emas dan cokelat muda |
| berambut merah, beruban | *ruĝhara, grizhara* | ruĝ-HA-ra, griz-HA-ra | warna + *hara*; ReVo memuat *fajrohara* |
| botak | *kalva* | KAL-va | pria botak adalah *kalvulo* |
| janggut | *barbo* | BAR-bo | *barba* “berjanggut”, *senbarba* “tidak berjanggut” |
| kumis | *lipharoj* | lip-HA-roj | jamak, rambut di bibir atas |
| kacamata | *okulvitroj* | o-kul-VI-troj | jamak |
| tampan, cantik | *bela* | BE-la | satu kata untuk keduanya; *malbela* “jelek” |

Memakai kacamata dinyatakan dengan *porti* (lihat [pakaian](https://esperantopedia.org/id/frasa/pakaian/)): *Ŝi portas okulvitrojn* – “Dia memakai kacamata”.

## Kata untuk sifat

Kata sifat untuk watak, dengan lawan kata berawalan *mal-* di kolom catatan bila pasangan itu berguna.

| Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| ramah, baik hati | *afabla* | a-FA-bla | *malafabla* “tidak ramah, kasar” |
| bersahabat | *amika* | a-MI-ka | seperti seorang sahabat |
| sopan | *ĝentila* | ĝen-TI-la | *malĝentila* “kurang ajar” |
| ceria | *gaja* | GA-ja | tampak dari luar; lihat [perasaan](https://esperantopedia.org/id/frasa/perasaan/) |
| jujur | *honesta* | ho-NES-ta | |
| dermawan | *malavara* | mal-a-VA-ra | lawan dari *avara* “pelit” |
| rendah hati | *modesta* | mo-DES-ta | |
| menawan | *ĉarma* | ĈAR-ma | |
| pemalu | *hontema* | hon-TE-ma | mudah merasa malu |
| penakut | *timema* | ti-ME-ma | cenderung takut |
| berani | *kuraĝa* | ku-RA-ĝa | *malkuraĝa* “pengecut” |
| tenang | *trankvila* | tran-KVI-la | |
| serius | *serioza* | se-ri-O-za | |
| lucu | *amuza* | a-MU-za | |
| bijaksana | *saĝa* | SA-ĝa | *malsaĝa* “bodoh” |
| dungu | *stulta* | STUL-ta | lebih keras daripada *malsaĝa*: sangat kurang akal (ReVo) |
| cerdas, cekatan | *sprita* | SPRI-ta | akal yang cepat dan orisinal |
| ingin tahu | *scivolema* | sci-vo-LE-ma | |
| rajin | *diligenta*, *laborema* | di-li-GEN-ta, la-bo-RE-ma | |
| malas | *maldiligenta*, *pigra* | mal-di-li-GEN-ta, PI-gra | |
| sabar | *pacienca* | pa-ci-EN-ca | *malpacienca* “tidak sabar” |
| banyak bicara | *parolema* | pa-ro-LE-ma | |
| pendiam | *silentema* | si-len-TE-ma | lebih suka diam (ReVo) |
| lekas marah | *kolerema* | ko-le-RE-ma | |

## Cara -em-, -ul-, dan mal- membentuk kata sifat

| Bagian kata | Makna | Contoh | Indonesia |
|---|---|---|---|
| *-em-* | cenderung | *paroli* → *parolema* | berbicara → banyak bicara |
| *-ul-* | orang yang memiliki sifat itu | *saĝa* → *saĝulo* | bijaksana → orang bijaksana |
| *mal-* | lawan | *diligenta* → *maldiligenta* | rajin → malas |

**-em-** berarti kecenderungan alami, dan biasanya melekat pada akar kata kerja: *timi* “takut” menghasilkan *timema*. **-ul-** mengubah sifat menjadi orang: *honesta* menjadi *honestulo*, *juna* menjadi *junulo*. PMEG menambahkan bahwa *-em-* sering bisa dihilangkan sebelum *-ul-*, sehingga *timemulo* menjadi *timulo*. Dalam bentuk jamak kata-kata ini netral (*saĝuloj* “orang-orang bijaksana”), tetapi *-ulo* tunggal sering terdengar maskulin, jadi tambahkan *-in-* untuk perempuan: *junulino*, *belulino*. PMEG mencatat bahwa banyak penutur menganggap *ŝi estas belulo* keliru. Selengkapnya di [sufiks](https://esperantopedia.org/id/tata-bahasa/sufiks/).

**mal-** membalik makna, dan [lawan kata](https://esperantopedia.org/id/frasa/lawan-kata/) mendaftar puluhan pasangan. Ini berbeda dari *ne*: *Ŝi ne estas afabla* “Dia tidak ramah” lebih lembut daripada *Ŝi estas malafabla* “Dia kasar”.

## Empat uraian singkat

**Seorang teman.** *Mia amikino Anna estas alta kaj svelta. Ŝi havas longajn blondajn harojn kaj bluajn okulojn. Ŝi estas afabla, gaja kaj iom timema.* – “Temanku Anna tinggi dan semampai. Rambutnya panjang dan pirang, matanya biru. Dia ramah, ceria, dan agak pemalu.”

**Seorang kakek.** *Mia avo estas maljuna kaj iom dika. Li havas grizan barbon kaj portas okulvitrojn. Li estas saĝa kaj pacienca, kaj li ŝatas ŝerci.* – “Kakekku sudah tua dan agak gemuk. Janggutnya sudah beruban dan dia memakai kacamata. Dia bijaksana dan sabar, dan dia suka bercanda.”

**Seorang anak laki-laki.** *Mia frato estas dekdujara. Li estas malalta kaj maldika, kaj li havas mallongajn brunajn harojn. Li estas scivolema kaj diligenta, sed ne tre parolema.* – “Saudara laki-lakiku berumur dua belas tahun. Dia pendek dan kurus, rambutnya pendek dan cokelat. Dia ingin tahu dan rajin, tetapi tidak terlalu banyak bicara.”

**Tanya jawab.** *Kiel aspektas via nova instruisto?* – *Li estas juna kaj alta. Li havas barbon kaj okulvitrojn.* – *Kia li estas?* – *Li estas tre ĝentila, sed iom serioza.* – “Guru barumu kelihatannya seperti apa? Dia muda dan tinggi. Dia berjanggut dan berkacamata. Orangnya seperti apa? Dia sangat sopan, tetapi agak serius.”

Kata sifat menyesuaikan diri dengan kata bendanya, sehingga pada *longajn blondajn harojn* ketiga katanya memakai *-j* dan *-n* (lihat [kata benda dan kata sifat](https://esperantopedia.org/id/tata-bahasa/kata-benda-dan-kata-sifat/)). *Iom* “agak” dan *tre* “sangat” melunakkan atau menguatkan kata sifat mana pun.

## Pertanyaan umum

### Bagaimana mengatakan “tinggi” dan “pendek” untuk orang dalam bahasa Esperanto?

*Alta* berarti tinggi dan *malalta* berarti pendek (juga “rendah”). Untuk usia, *juna* berarti muda dan *maljuna* berarti tua.

### Bagaimana menanyakan rupa seseorang dalam bahasa Esperanto?

Katakan *Kiel li aspektas?* untuk rupa. *Kia li estas?* lebih luas: jawabannya bisa tentang rupa atau sifat.

### Bagaimana menyebutkan usia seseorang dalam bahasa Esperanto?

Katakan *Li estas dudek jarojn aĝa* atau *Li havas dudek jarojn*. Sebelum kata benda, satu kata sudah cukup: *dudekjara viro* “pria berumur dua puluh tahun”.

### Apa bedanya timema dan timulo?

*Timema* adalah kata sifat, “penakut”. *Timulo* adalah kata benda, “orang yang penakut”, singkatan dari *timemulo*.

### Bagaimana mengatakan “tampan” atau “cantik” dalam bahasa Esperanto?

Keduanya *bela*: *bela viro* “pria tampan”, *bela virino* “wanita cantik”. *Belulo* berarti “orang yang rupawan”; untuk perempuan, *belulino* lebih aman.

## Sumber

- [PMEG – N por mezuro (ukuran seperti *dudek jarojn aĝa*)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/mezuro.html)
- [PMEG – Tabelvortoj je A (*kia*)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/oa-vortecaj_vortetoj/tabelvortoj_a.html) dan [je EL (*kiel*, *kiom*)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/tabelvortoj_el.html)
- [PMEG – EM](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/em.html), [UL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ul.html) dan [MAL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/mal.html)
- ReVo: [alta](https://reta-vortaro.de/revo/art/alt.html), [dika](https://reta-vortaro.de/revo/art/dik.html), [juna](https://reta-vortaro.de/revo/art/jun.html), [bela, belulo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bel.html), [blonda](https://reta-vortaro.de/revo/art/blond.html), [haro, hararo, lipharoj](https://reta-vortaro.de/revo/art/har.html), [barbo](https://reta-vortaro.de/revo/art/barb.html), [kalva](https://reta-vortaro.de/revo/art/kalv.html), [okulvitroj](https://reta-vortaro.de/revo/art/vitr.html), [bukla](https://reta-vortaro.de/revo/art/bukl.html), [rekta](https://reta-vortaro.de/revo/art/rekt.html)
- ReVo: [svelta](https://reta-vortaro.de/revo/art/svelt.html), [magra](https://reta-vortaro.de/revo/art/magr.html), [korpulenta](https://reta-vortaro.de/revo/art/korpul.html), [muskola](https://reta-vortaro.de/revo/art/muskol.html), [kresko](https://reta-vortaro.de/revo/art/kresk.html), [aĝo, mezaĝa, plenaĝa](https://reta-vortaro.de/revo/art/agx.html), [aspekti](https://reta-vortaro.de/revo/art/aspekt.html)
- ReVo: [afabla](https://reta-vortaro.de/revo/art/afabl.html), [amika](https://reta-vortaro.de/revo/art/amik.html), [ĝentila](https://reta-vortaro.de/revo/art/gxenti.html), [gaja](https://reta-vortaro.de/revo/art/gaj.html), [honesta](https://reta-vortaro.de/revo/art/honest.html), [avara, malavara](https://reta-vortaro.de/revo/art/avar.html), [modesta](https://reta-vortaro.de/revo/art/modest.html), [ĉarma](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxarm.html), [hontema](https://reta-vortaro.de/revo/art/hont.html), [timema](https://reta-vortaro.de/revo/art/tim.html), [kuraĝa](https://reta-vortaro.de/revo/art/kuragx.html), [trankvila](https://reta-vortaro.de/revo/art/trankv.html), [serioza](https://reta-vortaro.de/revo/art/serioz.html), [amuza](https://reta-vortaro.de/revo/art/amuz.html)
- ReVo: [saĝa, saĝulo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sagx.html), [stulta](https://reta-vortaro.de/revo/art/stult.html), [sprita](https://reta-vortaro.de/revo/art/sprit.html), [scivolema](https://reta-vortaro.de/revo/art/sci.html), [diligenta](https://reta-vortaro.de/revo/art/dilige.html), [laborema](https://reta-vortaro.de/revo/art/labor.html), [pigra](https://reta-vortaro.de/revo/art/pigr.html), [pacienca](https://reta-vortaro.de/revo/art/pacien.html), [parolema](https://reta-vortaro.de/revo/art/parol.html), [silentema](https://reta-vortaro.de/revo/art/silent.html), [kolerema](https://reta-vortaro.de/revo/art/koler.html), [ŝerci](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxerc.html)
- [Fundamento de Esperanto – Ekzercaro (*lipharoj*, *gajaj*, *kuraĝa*, *diligenta*, *honesta*)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/ekzercaro.html)
- Tatoeba (CC BY 2.0 FR), yang membenarkan bentuk-bentuk pertanyaan: [#517979](https://tatoeba.org/en/sentences/show/517979), [#433818](https://tatoeba.org/en/sentences/show/433818), [#2207708](https://tatoeba.org/en/sentences/show/2207708), [#1473189](https://tatoeba.org/en/sentences/show/1473189), [#2773294](https://tatoeba.org/en/sentences/show/2773294)