# Musik, seni, dan budaya dalam Esperanto: kata dan frasa

Source: https://esperantopedia.org/id/frasa/musik-dan-seni/
Language: id
Updated: 2026-11-08

> Musik adalah muziko, lukisan pentraĵo, film filmo. Alat musik, seni rupa, teater, bioskop, dan buku dalam Esperanto, lengkap dengan cara baca dan frasa.

**Musik** dalam bahasa Esperanto adalah ***muziko***, **lagu** adalah ***kanto***, **lukisan** adalah ***pentraĵo***, **film** adalah ***filmo*** dan **buku** adalah ***libro***. Kamu memainkan alat musik dengan ***ludi***, mendengarkan musik dengan ***aŭskulti*** dan menonton pertunjukan atau film dengan ***spekti***. Kata untuk orang, tempat, dan karya tumbuh dari satu akar: *pentri* “melukis” menghasilkan *pentristo* “pelukis” dan *pentraĵo* “lukisan”. Panduan cara baca memecah kata menjadi suku kata, dengan suku kata bertekanan ditulis kapital. Dasar-dasar hobi seperti *ŝati* dan *ludi* ada di [hobi dan olahraga](https://esperantopedia.org/id/frasa/hobi-dan-olahraga/); halaman ini menambahkan kosakata yang lebih luas.

## Musik dan bernyanyi

| Bahasa Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| musik | *muziko* | mu-ZI-ko | kata sifat *muzika* |
| bermusik | *muziki* | mu-ZI-ki | dengan suara atau alat musik (ReVo) |
| lagu | *kanto* | KAN-to | |
| bernyanyi | *kanti* | KAN-ti | *kantado* “menyanyi” |
| penyanyi | *kantisto* | kan-TIS-to | |
| penulis lagu | *kantverkisto* | kant-ver-KIS-to | *kanto* + *verkisto* |
| karya musik | *muzikaĵo* | mu-zi-KA-ĵo | |
| menggubah | *komponi* | kom-PO-ni | ReVo: juga untuk puisi dan novel |
| komponis | *komponisto* | kom-po-NIS-to | |
| konser | *koncerto* | kon-CER-to | |
| orkestra | *orkestro* | or-KES-tro | |
| dirigen | *dirigento* | di-ri-GEN-to | |
| paduan suara | *ĥoro*, *koruso* | ĤO-ro, ko-RU-so | ReVo mendefinisikan *koruso* sebagai *ĥoro* |
| grup musik, band | *muzikgrupo* | mu-zik-GRU-po | |
| opera | *opero* | o-PE-ro | *operejo* “gedung opera” |
| simfoni | *simfonio* | sim-fo-NI-o | |
| jazz | *ĵazo* | ĴA-zo | |
| musik rock | *rokmuziko* | rok-mu-ZI-ko | *roko* saja adalah batu besar (ReVo) |
| rap | *repo* | RE-po | |
| lagu rakyat | *popolkanto* | po-pol-KAN-to | |
| lagu pengantar tidur | *lulkanto* | lul-KAN-to | |

## Alat musik

| Bahasa Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| alat musik | *muzikilo*, *muzikinstrumento* | mu-zi-KI-lo, mu-zi-kin-stru-MEN-to | *instrumento* saja juga berarti perkakas |
| piano | *piano* | pi-A-no | pemain: *pianisto* |
| organ (musik) | *orgeno* | or-GE-no | *organo* adalah organ tubuh |
| sintesaiser | *sintezilo* | sin-te-ZI-lo | |
| gitar | *gitaro* | gi-TA-ro | pemain: *gitaristo* |
| biola | *violono* | vi-o-LO-no | pemain: *violonisto* |
| cello | *violonĉelo* | vi-o-lon-ĈE-lo | |
| kontrabas | *kontrabaso* | kon-tra-BA-so | |
| harpa | *harpo* | HAR-po | |
| flut | *fluto* | FLU-to | |
| klarinet | *klarneto* | klar-NE-to | |
| obo | *hobojo* | ho-BO-jo | |
| fagot | *fagoto* | fa-GO-to | |
| terompet | *trumpeto* | trum-PE-to | pemain: *trumpetisto* |
| trombon | *trombono* | trom-BO-no | |
| saksofon | *saksofono* | sak-so-FO-no | |
| akordeon | *akordiono* | a-kor-di-O-no | |
| drum, genderang | *tamburo* | tam-BU-ro | pemain drum: *tamburisto* |

Untuk mengatakan bahwa kamu memainkan alat musik, pakai *ludi* dengan objek berakhiran *-n*: *Dick ludis pianon kaj Lucy kantis* “Dick bermain piano dan Lucy bernyanyi.” Keinginan pun bekerja sama: *Mi ĉiam volis lerni ludi tamburon* “Aku selalu ingin belajar bermain drum.” ReVo juga mengutip *ludi sur la gitaro*; lihat [akusatif](https://esperantopedia.org/id/tata-bahasa/akusatif/). Pemain memakai *-ist-*, tetapi ReVo mendefinisikan *violonisto* sebagai profesional, jadi untuk hobi kata kerjanya lebih aman: *Mi ludas gitaron.*

## Seni, lukisan, dan museum

| Bahasa Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| seni | *arto* | AR-to | *belarto* “seni rupa” |
| seniman | *artisto* | ar-TIS-to | |
| melukis | *pentri* | PEN-tri | menampilkan sesuatu dengan garis dan warna |
| lukisan | *pentraĵo* | pen-TRA-ĵo | |
| pelukis | *pentristo* | pen-TRIS-to | |
| cat | *farbo* | FAR-bo | *farbi* “mewarnai dengan cat” |
| kuas | *peniko* | pe-NI-ko | |
| menggambar | *desegni* | de-SEG-ni | |
| gambar | *desegnaĵo* | de-seg-NA-ĵo | |
| memahat | *skulpti* | SKULP-ti | |
| patung (karya) | *skulptaĵo* | skulp-TA-ĵo | seninya: *skulptarto* |
| pematung | *skulptisto* | skulp-TIS-to | |
| patung, arca | *statuo* | sta-TU-o | |
| gambar, citra | *bildo* | BIL-do | |
| potret | *portreto* | por-TRE-to | |
| pemandangan | *pejzaĝo* | pej-ZA-ĝo | |
| foto | *foto* | FO-to | ReVo: kini lebih sering dipakai daripada *fotaĵo* |
| memotret | *fotografi* | fo-to-GRA-fi | kamera: *fotilo* |
| museum | *muzeo* | mu-ZE-o | |
| galeri | *galerio* | ga-le-RI-o | galeri seni (ReVo) |
| pameran | *ekspozicio* | eks-po-zi-CI-o | |

*Desegni* menggambar bentuk dengan garis, *pentri* memakai warna, dan *farbi* menutupi sebuah permukaan, seperti dalam *blankfarba muro* dari ReVo, “dinding yang dicat putih”.

## Teater, film, dan televisi

| Bahasa Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| teater | *teatro* | te-A-tro | |
| lakon, drama panggung | *teatraĵo* | te-a-TRA-ĵo | |
| aktor, aktris | *aktoro*, *aktorino* | ak-TO-ro, ak-to-RI-no | *-in-* menjadikannya perempuan |
| peran | *rolo* | RO-lo | *ludi la rolon de Hamleto* (ReVo) |
| panggung | *scenejo* | sce-NE-jo | |
| skenario | *scenaro* | sce-NA-ro | ReVo: garis besar sebuah lakon atau film |
| sutradara | *reĝisoro* | re-ĝi-SO-ro | |
| pertunjukan | *spektaklo* | spek-TA-klo | |
| penonton | *spektanto* | spek-TAN-to | |
| drama, komedi, tragedi | *dramo*, *komedio*, *tragedio* | DRA-mo, ko-me-DI-o, tra-ge-DI-o | |
| tiket | *bileto* | bi-LE-to | |
| bertepuk tangan | *aplaŭdi* | a-PLAŬ-di | *aplaŭdo* “tepuk tangan” |
| film | *filmo* | FIL-mo | *filmi* “memfilmkan” |
| sinema (senimya) | *kino* | KI-no | “dunia perfilman” |
| bioskop (gedungnya) | *kinejo* | ki-NE-jo | ReVo juga mencantumkan *kinoteatro* |
| pembuat film | *filmisto* | fil-MIS-to | |
| film kartun | *desegnofilmo* | de-seg-no-FIL-mo | |
| televisi | *televido* | te-le-VI-do | |

## Buku dan sastra

| Bahasa Indonesia | Esperanto | Cara baca | Catatan |
|---|---|---|---|
| buku | *libro* | LI-bro | |
| novel | *romano* | ro-MA-no | juga “orang Romawi” (ReVo) |
| cerita pendek | *novelo* | no-VE-lo | ReVo: biasanya kurang dari 50 halaman |
| cerita | *rakonto* | ra-KON-to | |
| dongeng | *fabelo* | fa-BE-lo | |
| puisi (satu karya) | *poemo* | po-E-mo | |
| puisi (sebagai seni) | *poezio* | po-e-ZI-o | |
| penyair | *poeto* | po-E-to | |
| bait, rima | *verso*, *rimo* | VER-so, RI-mo | |
| menulis (karya) | *verki* | VER-ki | *verko* “sebuah karya” |
| penulis, pengarang | *verkisto*, *aŭtoro* | ver-KIS-to, aŭ-TO-ro | |
| bab | *ĉapitro* | ĉa-PI-tro | |
| membaca | *legi* | LE-gi | *legado* “membaca” |
| perpustakaan | *biblioteko* | bi-bli-o-TE-ko | |
| toko buku | *librejo* | li-BRE-jo | |
| penerbit | *eldonejo* | el-do-NE-jo | *eldoni* “menerbitkan” |

## Kata kerja untuk mendengarkan, menonton, dan berkarya

| Kata kerja | Arti | Contoh |
|---|---|---|
| *kanti* | bernyanyi | *Ĉu vi povas kanti tiun kanton?* – Bisakah kamu menyanyikan lagu ini? |
| *aŭskulti* | mendengarkan | *Mi aŭskultas muzikon en la aŭto.* – Aku mendengarkan musik di mobil. |
| *aŭdi* | mendengar | *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion.* – Aku mendengarkan, tetapi tidak mendengar apa pun. |
| *spekti* | menonton pertunjukan | *Ni spektis novan elsendon en televido.* – Kami menonton siaran baru di televisi. |
| *pentri* | melukis | *Mia ŝatokupo estas pentri sovaĝajn florojn.* – Hobiku adalah melukis bunga liar. |
| *komponi* | menggubah | *Kiom da simfonioj komponis Betoveno?* – Berapa banyak simfoni yang digubah Beethoven? |
| *verki* | menulis sebuah karya | *Ĉu tiun ĉi libron verkis vi?* – Apakah kamu yang menulis buku ini? |
| *legi* | membaca | *Dum la manĝo mi legis libron.* – Selama makan aku membaca buku. |

ReVo mendefinisikan *aŭskulti* sebagai memberi perhatian agar bisa mendengar, dan *aŭdi* sebagai menangkap dengan telinga. *Spekti* dipakai untuk sesuatu yang dipentaskan atau ditayangkan: ReVo menggambarkannya sebagai menonton dan mendengarkan apa yang disajikan di teater, bioskop, atau sirkus. *Rigardi* adalah mengarahkan matamu ke sesuatu.

## Dari akar kata ke orang, tempat, dan karya

| Sufiks | Makna (PMEG) | Contoh |
|---|---|---|
| *-ist-* | orang yang sering sibuk dengannya, mungkin sebagai pekerjaan | *pentristo*, *skulptisto*, *kantisto*, *verkisto* |
| *-aĵ-* | benda konkret | *pentraĵo*, *desegnaĵo*, *teatraĵo*, *muzikaĵo* |
| *-ej-* | tempat yang dibuat untuknya | *koncertejo*, *kinejo*, *scenejo*, *librejo* |
| *-il-* | alat atau perkakas | *muzikilo*, *fotilo*, *sintezilo* |
| *-ar-* | keseluruhan yang terdiri atas banyak | *verkaro* “seluruh karya seorang pengarang”, *kantaro* “buku nyanyian” |
| *-ad-* | tindakan yang berlangsung terus | *kantado*, *legado*, *pentrado* |
| *-ind-* | layak dilakukan | *vidinda* “layak dilihat”, *leginda* “layak dibaca” |

Pelajari satu akar kata dan kamu mendapat seluruh keluarganya: *kanti* menghasilkan *kanto*, *kantisto* dan *kantado*. Lihat [sufiks](https://esperantopedia.org/id/tata-bahasa/sufiks/) dan [pembentukan kata](https://esperantopedia.org/id/tata-bahasa/pembentukan-kata/).

## Frasa berguna

| Esperanto | Bahasa Indonesia |
|---|---|
| *Kian muzikon vi ŝatas?* | Kamu suka musik jenis apa? |
| *Mi ŝatas ĵazon, sed mi ne ŝatas rokmuzikon.* | Aku suka jazz, tetapi tidak suka musik rock. |
| *Mi ludas gitaron.* | Aku bermain gitar. |
| *Kiom kostas bileto por la koncerto?* | Berapa harga tiket konser itu? |
| *Kie estas la plej proksima muzeo?* | Di mana museum yang paling dekat? |
| *Mi ŝatas pentri pejzaĝojn.* | Aku suka melukis pemandangan. |
| *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?* | Apakah kamu suka pamerannya? |
| *Ĉu vi iras al la kinejo?* | Apakah kamu pergi ke bioskop? |
| *Kiu estas via plej ŝatata aktoro?* | Siapa aktor favoritmu? |
| *Kion vi legas nun?* | Apa yang sedang kamu baca sekarang? |
| *Tiu libro estas leginda.* | Buku itu layak dibaca. |

*Kian muzikon?* menanyakan jenis musik; *Kiun muzikon?* akan menanyakan yang mana dari sekumpulan yang sudah dikenal (lihat [korelatif](https://esperantopedia.org/id/tata-bahasa/korelatif/)). Dalam *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?* pameran itu adalah subjek dan orangnya muncul sesudah *al*; lihat [perasaan](https://esperantopedia.org/id/frasa/perasaan/) untuk *plaĉi* dan *ŝati*.

## Musik, film, dan buku khas Esperanto

Esperanto punya budayanya sendiri. Label rekaman Vinilkosmo menerbitkan album Esperanto sejak 1990, festival KEF dimulai pada 1986, dan *Angoroj* (1964) adalah film panjang pertama yang dibuat sepenuhnya dalam bahasa Esperanto. Terjemahan Zamenhof, *Hamleto*, terbit pada 1894, dan *Gerda malaperis!* (1983) karya Claude Piron adalah novel detektif yang ditulis untuk para pembelajar. Baca selengkapnya di [musik dan film](https://esperantopedia.org/id/tentang-esperanto/musik-dan-film/) dan [sastra Esperanto](https://esperantopedia.org/id/tentang-esperanto/sastra/). Untuk memulai percakapan: *Ĉu vi konas grupon, kiu kantas en Esperanto?* – “Apakah kamu kenal grup yang bernyanyi dalam bahasa Esperanto?”

## Pertanyaan umum

### Bagaimana mengatakan “Aku bermain gitar” dalam bahasa Esperanto?

*Mi ludas gitaron.* Pakai *ludi* dengan *-n* untuk setiap alat musik: *ludi pianon*, *ludi violonon*. Bentuk dengan *sur* juga ada: *ludi sur la gitaro*.

### Apa bedanya aŭskulti dan aŭdi?

*Aŭskulti* adalah mendengarkan dengan sengaja; *aŭdi* adalah mendengar. *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion* berarti “Aku mendengarkan, tetapi tidak mendengar apa pun.”

### Bagaimana mengatakan “pelukis”, “lukisan”, dan “pematung” dalam bahasa Esperanto?

*Pentristo*, *pentraĵo* dan *skulptisto*. Tambahkan *-ist-* pada akar kata untuk orangnya dan *-aĵ-* untuk benda yang dibuat.

### Apa itu “bioskop” dalam bahasa Esperanto?

*Kinejo* adalah gedung tempat film diputar; *kino* adalah seni film, seperti dalam *Vi ŝatas kinon, ĉu ne?* “Kamu suka film, bukan?”

### Apa kata Esperanto untuk “novel”?

*Romano*. Cerita pendek adalah *novelo*, cerita *rakonto* dan puisi *poemo*. Pengarangnya adalah *verkisto* atau *aŭtoro*.

## Sumber

- ReVo: [muziko, muziki, muzikisto, muzikaĵo, muzikilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/muzik.html), [kanto, kanti, kantisto, kantado](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html), [komponi, komponisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kompon.html), [koncerto, koncertejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/koncer1.html), [orkestro](https://reta-vortaro.de/revo/art/orkest.html), [dirigento](https://reta-vortaro.de/revo/art/dirigent.html), [ĥoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hxor.html), [koruso](https://reta-vortaro.de/revo/art/korus.html), [grupo (muzikgrupo)](https://reta-vortaro.de/revo/art/grup.html), [simfonio](https://reta-vortaro.de/revo/art/simfon.html), [ĵazo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxaz.html), [repo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rep.html), [roko](https://reta-vortaro.de/revo/art/rok.html), [lulkanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html)
- ReVo: [instrumento](https://reta-vortaro.de/revo/art/instru2.html), [piano](https://reta-vortaro.de/revo/art/pian.html), [orgeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/orgen.html), [organo](https://reta-vortaro.de/revo/art/organ.html), [sintezilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sintez.html), [gitaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/gitar.html), [violono](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon.html), [violonĉelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon1.html), [kontrabaso](https://reta-vortaro.de/revo/art/kontra1.html), [harpo](https://reta-vortaro.de/revo/art/harp.html), [fluto](https://reta-vortaro.de/revo/art/flut.html), [klarneto](https://reta-vortaro.de/revo/art/klarne.html), [hobojo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hoboj.html), [fagoto](https://reta-vortaro.de/revo/art/fagot.html), [trumpeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/trumpe.html), [trombono](https://reta-vortaro.de/revo/art/trombo.html), [saksofono](https://reta-vortaro.de/revo/art/saksof.html), [akordiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/akordi.html), [tamburo, tamburisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/tambur.html)
- ReVo: [arto, artisto, belarto, skulptarto](https://reta-vortaro.de/revo/art/art.html), [pentri, pentraĵo, pentristo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pentr.html), [farbo, farbi](https://reta-vortaro.de/revo/art/farb.html), [peniko](https://reta-vortaro.de/revo/art/penik.html), [desegni, desegnaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/desegn.html), [skulpti, skulptaĵo, skulptisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/skulpt.html), [statuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/statu.html), [bildo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bild.html), [portreto](https://reta-vortaro.de/revo/art/portre.html), [pejzaĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pejzag.html), [foto, fotilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fot.html), [fotografi](https://reta-vortaro.de/revo/art/fotogr.html), [muzeo](https://reta-vortaro.de/revo/art/muze.html), [galerio](https://reta-vortaro.de/revo/art/galeri.html), [ekspozicio](https://reta-vortaro.de/revo/art/ekspoz1.html)
- ReVo: [teatro, teatraĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/teatr.html), [aktoro, aktorino](https://reta-vortaro.de/revo/art/aktor.html), [rolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rol.html), [scenejo, scenaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/scen.html), [reĝisoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/regxis.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [spektaklo](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekta.html), [dramo](https://reta-vortaro.de/revo/art/dram.html), [komedio](https://reta-vortaro.de/revo/art/komedi.html), [tragedio](https://reta-vortaro.de/revo/art/traged.html), [bileto](https://reta-vortaro.de/revo/art/bilet.html), [aplaŭdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/aplaux.html), [filmo, filmi, filmisto, desegnofilmo](https://reta-vortaro.de/revo/art/film.html), [kino, kinejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kin.html), [televido](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html)
- ReVo: [libro, librejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/libr.html), [romano](https://reta-vortaro.de/revo/art/roman.html), [novelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/novel.html), [rakonto](https://reta-vortaro.de/revo/art/rakont.html), [fabelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fabel.html), [poemo](https://reta-vortaro.de/revo/art/poem.html), [poezio](https://reta-vortaro.de/revo/art/poezi.html), [poeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/poet.html), [verso](https://reta-vortaro.de/revo/art/vers.html), [rimo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rim.html), [verki, verko, verkisto, verkaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/verk.html), [aŭtoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxtor.html), [ĉapitro](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxapit.html), [legi](https://reta-vortaro.de/revo/art/leg.html), [biblioteko](https://reta-vortaro.de/revo/art/biblio1.html), [eldoni, eldonejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/don.html), [aŭskulti](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxsku.html), [aŭdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxd.html), [rigardi](https://reta-vortaro.de/revo/art/rigard.html), [ludi](https://reta-vortaro.de/revo/art/lud.html)
- PMEG: [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [AĴ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ajh.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [IL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [AR](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [AD](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ad.html), [IND](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ind.html), [tabelvortoj (kia, kiu)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/tabelvortoj/bazaj_reguloj.html), [similsignifaj verboj (ŝati, plaĉi)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj_frazroloj/similsignifaj.html)
- [Tatoeba](https://tatoeba.org/en/sentences/show/428624) (CC BY 2.0 FR), kalimat yang dikutip atau diadaptasi: #428624 *Dick ludis pianon kaj Lucy kantis*, #2060708 *Mi ĉiam volis lerni ludi tamburon*, #429962 *Ĉu vi povas kanti tiun kanton?*, #517894 *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion*, #482125 *Ni spektis novan elsendon en televido*, #704693 *Mia ŝatokupo estas pentri sovaĝajn florojn*, #4507392 *Kiom da simfonioj komponis Betoveno?*, #720003 *Ĉu tiun ĉi libron verkis vi?*, #428583 *Dum la manĝo mi legis libron*, #520223 *Kie estas la plej proksima muzeo?*, #5790666 *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?*, #453495 *Ĉu vi iras al la kinejo?*, #447166 *Kiu estas via plej ŝatata aktoro?*, #3494231 *Vi ŝatas kinon, ĉu ne?*; diadaptasi dari #451182 *Kiom kostas enirbileto por la koncerto?*
- Wikipedia, [Vinilkosmo](https://en.wikipedia.org/wiki/Vinilkosmo), [Angoroj](https://en.wikipedia.org/wiki/Angoroj); Vikipedio, [Kultura Esperanto-Festivalo](https://eo.wikipedia.org/wiki/Kultura_Esperanto-Festivalo), [Gerda malaperis!](https://eo.wikipedia.org/wiki/Gerda_malaperis!); Project Gutenberg, [Hamleto](https://www.gutenberg.org/ebooks/37279)