# 에스페란토 하루 일과 표현 – vekiĝi부터 enlitiĝi까지

Source: https://esperantopedia.org/ko/phrases/daily-routine/
Language: ko
Updated: 2026-11-08

> 일어나기(vekiĝi)부터 잠자리에 들기(enlitiĝi)까지, 씻기·옷 입기·식사·일·수면 동사를 발음과 함께 익히고 sin과 -iĝ- 쓰임, 하루 이야기 예문을 배웁니다.

에스페란토로 말하는 하루는 “일어나다”를 뜻하는 ***vekiĝi***로 시작해 “잠자리에 들다”를 뜻하는 ***enlitiĝi***로 끝납니다. 그 사이에 씻고(*lavi sin*), 옷을 입고(*vestiĝi*), 밥을 먹고(*matenmanĝi, tagmanĝi, vespermanĝi*), 일합니다(*labori*). 아침과 저녁의 동사는 대부분 두 패턴 중 하나를 따릅니다. 자기 자신에게 하는 행동에는 재귀대명사 [*sin*](https://esperantopedia.org/ko/grammar/pronouns/)을, 저절로 일어나는 변화에는 접미사 [*-iĝ-*](https://esperantopedia.org/ko/grammar/transitivity/)를 씁니다. 발음 표기는 단어를 음절로 나누고 강세가 있는 음절을 대문자로 적었습니다.

## 아침: 일어나기, 씻기, 옷 입기

| 한국어 | 에스페란토 | 발음 | 비고 |
|---|---|---|---|
| 잠에서 깨다 | *vekiĝi* | ve-KI-ĝi | 목적어 없음. ReVo: *ntr* |
| 누구를 깨우다 | *veki* | VE-ki | 목적어 필요. ReVo: *tr* |
| 알람 시계, 자명종 | *vekhorloĝo* | vek-hor-LO-ĝo | *veki* + *horloĝo* “시계” |
| 침대에서 나오다 | *ellitiĝi* | el-li-TI-ĝi | *el lito* “침대에서” + *-iĝi* |
| 일어나다 | *leviĝi* | le-VI-ĝi | “일어서다”, “떠오르다”도 됩니다 |
| 샤워하다 | *duŝi sin*, *duŝiĝi* | DU-ŝi sin, du-ŜI-ĝi | ReVo에 둘 다 있음 |
| 목욕하다 | *bani sin*, *baniĝi* | BA-ni sin, ba-NI-ĝi | ReVo에 둘 다 있음 |
| (몸을) 씻다 | *lavi sin* | LA-vi sin | *Mi lavas min.* “저는 몸을 씻어요.” |
| 손을 씻다 | *lavi al si la manojn* | LA-vi al si la MA-nojn | *lavi siajn manojn*도 가능 |
| 세수하다 | *lavi la vizaĝon* | LA-vi la vi-ZA-ĝon | ReVo에 *li lavis sian vizaĝon*이 인용됨 |
| 면도하다 | *razi sin* | RA-zi sin | *razi* “피부 가까이 털을 깎다” |
| 머리를 빗다 | *kombi sin*, *kombi la harojn* | KOM-bi sin, KOM-bi la HA-rojn | ReVo: *sin kombi* |
| 이를 닦다 | *brosi la dentojn* | BRO-si la DEN-tojn | *dentobroso* 또는 *dentbroso* “칫솔” |
| 옷을 입다 | *vestiĝi*, *vesti sin* | ves-TI-ĝi, VES-ti sin | 아래 설명 참조 |
| 아침을 먹다 | *matenmanĝi* | ma-ten-MAN-ĝi | 명사: *matenmanĝo* |

**veki일까 vekiĝi일까?** *Veki*는 다른 사람을 깨우는 것이고, *vekiĝi*는 자신에게 일어나는 일입니다. *La vekhorloĝo vekas min, kaj mi vekiĝas.* “알람이 저를 깨우고, 저는 일어나요.” 목적어 없이 *Mi vekis je la sesa*라고 하면 틀립니다. [-ig-와 -iĝ-](https://esperantopedia.org/ko/grammar/transitivity/)를 보세요. 한국어에서는 “깨우다”와 “깨다”가 짝을 이루는데, *veki*와 *vekiĝi*가 정확히 그 짝입니다.

**duŝi sin일까 duŝiĝi일까?** ReVo는 “duŝiĝi, sin duŝi”를 한 항목에 “샤워로 몸을 씻다”라는 풀이와 함께 싣고, 어느 한쪽을 더 낫다고 하지 않습니다. PMEG도 이를 따로 다루지 않으므로 둘 다 써도 됩니다. *bani sin*과 *baniĝi*도 마찬가지입니다.

**Vestiĝi**는 *vesti* “옷을 입히다”의 평범한 *-iĝ-* 형입니다(ESPDIC에 실려 있음). ReVo에서 찾지 마세요. 그곳의 *vestiĝo*는 “흔적”을 뜻하는 다른 단어입니다. 옷 관련 단어는 [옷](https://esperantopedia.org/ko/phrases/clothes/) 페이지에 더 있습니다.

## 낮 동안

| 한국어 | 에스페란토 | 발음 | 비고 |
|---|---|---|---|
| 일하러 가다 | *iri al la laboro*, *iri al la laborejo* | I-ri al la la-BO-ro, I-ri al la la-bo-RE-jo | *laboro* “일”, *laborejo* “일터” |
| 학교에 가다 | *iri al la lernejo* | I-ri al la ler-NE-jo | *lerni* + *-ej-* |
| 출발하다 | *ekiri* | e-KI-ri | *Mi ekiras je la oka.* |
| 버스로 이동하다 | *veturi per buso* | ve-TU-ri per BU-so | 또는 *bicikli* “자전거를 타다” |
| 일하다 | *labori* | la-BO-ri | ReVo: *ntr* |
| 배우다 | *lerni* | LER-ni | 새 기술이나 지식 |
| 공부하다 | *studi* | STU-di | 학문 분야 |
| 쉬다, 쉬는 시간을 갖다 | *paŭzi* | PAŬ-zi | 명사: *paŭzo* |
| 점심을 먹다 | *tagmanĝi* | tag-MAN-ĝi | 명사: *tagmanĝo* |
| 사다 | *aĉeti* | a-ĈE-ti | *Mi aĉetas panon.* |
| 요리하다 | *kuiri* | ku-I-ri | [요리](https://esperantopedia.org/ko/phrases/kitchen-cooking/)에 더 있음 |
| 청소하다 | *purigi* | pu-RI-gi | *pura* “깨끗한”에서 |
| 설거지하다 | *lavi la vazaron* | LA-vi la va-ZA-ron | ReVo: *vazaro* “그릇들”; *lavi la telerojn* “접시를 닦다” |
| 빨래하다 | *lavi vestojn* | LA-vi VES-tojn | 빨랫감: *lavotaĵo* |
| 전화하다 | *telefoni* | te-le-FO-ni | *telefoni al iu* |

*Tagmanĝi* 같은 식사 동사는 ReVo에 *tr*로 표시되어 있어서 음식을 목적어로 쓸 수 있습니다. *Mi tagmanĝis supon.* “저는 점심으로 수프를 먹었어요.” 방, 가구, 가전은 [집과 가정](https://esperantopedia.org/ko/phrases/house-home/) 페이지에 있습니다.

## 저녁과 밤

| 한국어 | 에스페란토 | 발음 | 비고 |
|---|---|---|---|
| 집에 돌아오다 | *reveni hejmen* | re-VE-ni HEJ-men | *hejmen* “집으로” |
| 저녁을 먹다 | *vespermanĝi* | ves-per-MAN-ĝi | 명사: *vespermanĝo* |
| 텔레비전을 보다 | *rigardi televidon*, *spekti televidon*, *televidi* | ri-GAR-di te-le-VI-don, SPEK-ti te-le-VI-don, te-le-VI-di | ReVo: *televidi* = *spekti televidon* |
| 읽다 | *legi* | LE-gi | *legi libron* “책을 읽다” |
| 쉬다 | *ripozi* | ri-PO-zi | ReVo: *ntr* |
| 옷을 벗다 | *senvestiĝi* | sen-ves-TI-ĝi | *vestiĝi*의 반대 |
| 잠자리에 들다 | *enlitiĝi* | en-li-TI-ĝi | *en lito* “침대 안으로” + *-iĝi* |
| 눕다 | *kuŝiĝi* | ku-ŜI-ĝi | 꼭 침대에서가 아니어도 됩니다 |
| 자다 | *dormi* | DOR-mi | 잠들어 있는 상태 |
| 잠들다 | *ekdormi*, *endormiĝi* | ek-DOR-mi, en-dor-MI-ĝi | 아래 참조 |

잠에는 세 동사가 쓰이고, 몇 개가 더 빈틈을 채웁니다.

| 동사 | 뜻 | 예 |
|---|---|---|
| *dormi* | 자고 있다 | *La infanoj jam dormas.* – 아이들은 벌써 자고 있어요. |
| *ekdormi* | 자기 시작하다, 흔히 갑자기 | *Mi legis kaj baldaŭ ekdormis.* – 책을 읽다가 곧 잠들었어요. |
| *endormiĝi* | 잠에 빠져들다 | *Mi tuj endormiĝis.* – 저는 바로 잠들었어요. |
| *dormeti* | 졸다 | *Post la tagmanĝo li dormetis.* – 점심 식사 뒤에 그는 졸았어요. |
| *maldormi* | 깨어 있다 | *Mi maldormis la tutan nokton.* – 저는 밤새 깨어 있었어요. |

PMEG는 *ekdormi*를 “자기 시작하다, 잠들다”로 풀이하며, 접두사 *ek-*은 갑작스러운 시작을 더합니다([접두사](https://esperantopedia.org/ko/grammar/prefixes/)). ReVo는 *endormiĝi*를 잠든 상태로 넘어가는 것으로 정의하므로 두 단어는 매우 가깝습니다. *Enlitiĝi*는 침대에 드는 것만을 뜻합니다. 잘 자라는 인사는 [인사](https://esperantopedia.org/ko/phrases/greetings/)를 보세요.

## 얼마나 자주, 언제

| 한국어 | 에스페란토 | 발음 | 비고 |
|---|---|---|---|
| 매일 | *ĉiutage* | ĉi-u-TA-ge | |
| 매일 아침 | *ĉiumatene* | ĉi-u-ma-TE-ne | *ĉiuvespere* “매일 저녁” |
| 항상 | *ĉiam* | ĈI-am | |
| 보통, 대개 | *kutime* | ku-TI-me | *kutima* “습관적인”에서 |
| 자주 / 드물게 | *ofte / malofte* | OF-te / mal-OF-te | |
| 가끔 | *iafoje*, *kelkfoje*, *fojfoje* | i-a-FO-je, kelk-FO-je, foj-FO-je | *foje*만으로는 ReVo에서 뜻이 모호함 |
| 결코 …않다 | *neniam* | ne-NI-am | *ne*를 또 붙이지 않음 |
| 일곱 시에 | *je la sepa* | je la SE-pa | 시각 앞에는 *je* |
| 먼저 / 그다음 / 마지막으로 | *unue / poste / fine* | u-NU-e / POS-te / FI-ne | 이야기의 순서를 잡을 때 |

예: *Mi ĉiam matenmanĝas je la sepa.* “저는 항상 일곱 시에 아침을 먹어요.” *Li kutime legas vespere.* “그는 보통 저녁에 책을 읽어요.” *Ŝi neniam laboras dimanĉe.* “그녀는 일요일에는 절대 일하지 않아요.” 시각, 날짜와 빈도 표현은 [시간과 날짜](https://esperantopedia.org/ko/phrases/time/)를 보세요.

## sin과 -iĝ-: 자신에게 하는 행동

에스페란토에는 “내가 나 자신에게 한다”를 나타내는 도구가 둘 있습니다. 첫째는 재귀대명사 *sin*입니다. 주어가 *li*, *ŝi*, *ĝi*, *ili*나 이름일 때 그 주어를 가리킵니다. *mi*, *ni*, *vi*일 때는 같은 대명사를 되풀이합니다([대명사](https://esperantopedia.org/ko/grammar/pronouns/)). 한국어의 “자기 자신을”과 비슷하지만, 한국어에서는 “저는 씻어요”처럼 목적어를 생략해도 되는 반면 에스페란토는 *lavi sin*처럼 *sin*을 써야 합니다.

| 문장 | 뜻 |
|---|---|
| *Mi lavas min.* | 저는 제 몸을 씻어요. |
| *Li lavas sin.* | 그는 자기 몸을 씻어요. |
| *Li lavas lin.* | 그는 다른 남자를 씻겨 줘요. |
| *Ili vestas sin.* | 그들은 옷을 입어요. |

*Sin*은 결코 주어가 되지 않습니다. *Si lavas*는 틀렸습니다(PMEG). 신체 부위가 나올 때 PMEG는 *Mi lavas al mi la manojn*과 *Mi lavas miajn manojn*을 같은 것으로 봅니다. *al mi*는 누구의 손인지를 알려 줍니다.

둘째 도구는 접미사 *-iĝ-*로, 동사를 목적어가 없는 동사로 바꿉니다([-ig-와 -iĝ-](https://esperantopedia.org/ko/grammar/transitivity/)). *veki*에서 *vekiĝi*가, *vesti*에서 *vestiĝi*가, *duŝi*에서 *duŝiĝi*가 나옵니다. 장소 표현에서는 *ellitiĝi*(“침대에서 나오다”)와 *enlitiĝi*(“침대에 들다”)가 만들어집니다(PMEG). 씻기와 옷 입기에서는 두 방식의 뜻이 가깝습니다. PMEG는 *-iĝ-* 동사가 행동을 거의 저절로 일어나는 것처럼 제시한다고 설명합니다. 소유 표현도 같은 규칙을 따릅니다. *sia*는 주어 자신의 것(*Li lavas sian vizaĝon.*), *lia*는 다른 사람의 것입니다.

## 현재와 과거로 말하는 하루

동사는 인칭에 따라 변하지 않습니다. *mi, li, ili lavas*. 현재는 *-as*로 끝나고, 과거는 이를 *-is*로 바꿉니다([동사](https://esperantopedia.org/ko/grammar/verbs/)). 나머지는 그대로입니다.

| 현재 (*-as*) | 과거 (*-is*) | 한국어 (현재 / 과거) |
|---|---|---|
| *Mi vekiĝas je la sesa kaj duono.* | *Mi vekiĝis je la sesa kaj duono.* | 저는 여섯 시 반에 일어나요 / 일어났어요. |
| *Mi ellitiĝas kaj duŝas min.* | *Mi ellitiĝis kaj duŝis min.* | 저는 침대에서 나와 샤워해요 / 샤워했어요. |
| *Mi brosas la dentojn kaj vestas min.* | *Mi brosis la dentojn kaj vestis min.* | 저는 이를 닦고 옷을 입어요 / 입었어요. |
| *Je la sepa mi matenmanĝas: mi manĝas panon kaj trinkas kafon.* | *Je la sepa mi matenmanĝis: mi manĝis panon kaj trinkis kafon.* | 일곱 시에 아침을 먹어요 / 먹었어요. 빵을 먹고 커피를 마셔요 / 마셨어요. |
| *Je la oka mi veturas per buso al la laborejo.* | *Je la oka mi veturis per buso al la laborejo.* | 여덟 시에 버스로 일터에 가요 / 갔어요. |
| *Tagmeze mi tagmanĝas kun miaj kolegoj.* | *Tagmeze mi tagmanĝis kun miaj kolegoj.* | 정오에 동료들과 점심을 먹어요 / 먹었어요. |
| *Vespere mi revenas hejmen kaj kuiras vespermanĝon.* | *Vespere mi revenis hejmen kaj kuiris vespermanĝon.* | 저녁에 집에 돌아와 저녁 식사를 요리해요 / 요리했어요. |
| *Poste mi legas libron aŭ rigardas televidon.* | *Poste mi legis libron aŭ rigardis televidon.* | 그다음에 책을 읽거나 텔레비전을 봐요 / 봤어요. |
| *Je la deka mi enlitiĝas kaj baldaŭ endormiĝas.* | *Je la deka mi enlitiĝis kaj baldaŭ endormiĝis.* | 열 시에 잠자리에 들어 곧 잠들어요 / 잠들었어요. |

내일 일은 *-os*를 씁니다. *Morgaŭ mi vekiĝos je la sesa.* “내일 저는 여섯 시에 일어날 거예요.” 샤워와 칫솔에 관한 신체 단어는 [몸과 건강](https://esperantopedia.org/ko/phrases/body-health/) 페이지에 있습니다.

## 자주 묻는 질문

### 에스페란토로 “일곱 시에 일어나요”는 어떻게 말하나요?

*Mi vekiĝas je la sepa.* 다른 사람을 깨우는 것이 아니므로 *veki*가 아니라 *vekiĝi*를 씁니다. 알람이 깨우는 경우는 *La vekhorloĝo vekas min je la sepa.*입니다.

### 에스페란토로 “샤워하다”는 어떻게 말하나요?

*Duŝi sin* 또는 *duŝiĝi*입니다. ReVo는 둘 다 싣고 어느 한쪽을 선호하지 않습니다. *Mi duŝas min ĉiumatene.* “저는 매일 아침 샤워해요.”

### ellitiĝi와 leviĝi는 어떻게 다른가요?

*Ellitiĝi*는 구체적으로 침대에서 나오는 것입니다(ReVo). *Leviĝi*는 더 넓어서 “떠오르다”(*La suno leviĝas.*)나 의자에서 일어서는 것도 뜻하고, 아침에 일어날 때도 흔히 씁니다.

### dormi, ekdormi, endormiĝi는 어떻게 다른가요?

*Dormi*는 자고 있는 상태입니다. *Ekdormi*와 *endormiĝi*는 모두 잠드는 것인데, *ek-*은 갑작스러운 시작을 강조합니다. *Enlitiĝi*는 잠자리에 드는 것뿐입니다.

## 출처

- ReVo: [veki, vekiĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/vek.html), [lito, ellitiĝi, enlitiĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/lit.html), [levi, leviĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/lev.html), [duŝi, duŝiĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/dusx.html), [bani, baniĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/ban.html), [lavi](https://reta-vortaro.de/revo/art/lav.html), [razi](https://reta-vortaro.de/revo/art/raz.html), [kombi](https://reta-vortaro.de/revo/art/komb.html), [brosi, dentobroso](https://reta-vortaro.de/revo/art/bros.html), [vesti, senvestiĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/vest.html), [vestiĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/vestigx.html)
- ReVo: [manĝi, matenmanĝi, tagmanĝi, vespermanĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/mangx.html), [dormi, endormiĝi, dormeti, maldormi](https://reta-vortaro.de/revo/art/dorm.html), [spekti](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [televidi](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html), [labori](https://reta-vortaro.de/revo/art/labor.html), [aĉeti](https://reta-vortaro.de/revo/art/acxet.html), [kuiri](https://reta-vortaro.de/revo/art/kuir.html), [purigi](https://reta-vortaro.de/revo/art/pur.html), [vazaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/vaz.html), [kuŝiĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/kusx.html), [vekhorloĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/horlog.html), [kutimi](https://reta-vortaro.de/revo/art/kutim.html), [ofte](https://reta-vortaro.de/revo/art/oft.html), [foje](https://reta-vortaro.de/revo/art/foj.html), [neniam](https://reta-vortaro.de/revo/art/neniam.html)
- PMEG: [IĜ (ellitiĝi, enlitiĝi, senvestiĝi)](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/igh.html), [EK (ekdormi)](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/ek.html), [Si en simplaj frazoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/si/simplaj_frazoj.html), [Verboj kun al-komplemento (lavi)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj_frazroloj/al.html), [Mallongigitaj frazoj (Mi vekiĝis je la sepa horo…)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/frazospecoj/mallongigitaj_frazoj.html), [E-vortoj: bazaj reguloj (matene)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortoj/bazaj_reguloj.html)
- [ESPDIC](http://www.denisowski.org/Esperanto/ESPDIC/espdic_readme.html): vestiĝi, duŝi sin, ĉiumatene, ĉiutage, kutime
