# Esperanto achtervoegsels: alle 31 officiële met voorbeelden

Source: https://esperantopedia.org/nl/grammatica/achtervoegsels/
Language: nl
Updated: 2026-10-28

> Alle 31 officiële Esperanto-achtervoegsels, -aĉ- tot -um-, met betekenis en voorbeelden. 28 komen uit het Fundamento van 1905; -aĉ-, -ism-, -end- later.

Het Esperanto heeft **31 officiële achtervoegsels**. Elk staat tussen de stam en de uitgang en voegt één betekenis toe: *lern·ej·o* „school” is „leren + plaats”. Achtentwintig komen uit het *Fundamento de Esperanto* (1905); *-aĉ-* werd in 1909 toegevoegd, *-ism-* in 1919 en *-end-* in 1953.

Zes verdere achtervoegsels vormen [deelwoorden](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/deelwoorden/) (*-ant-, -int-, -ont-, -at-, -it-, -ot-*). Samen met de 10 [voorvoegsels](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/voorvoegsels/) zijn dat 47 officiële affixen.

## Alle 31 officiële achtervoegsels

| Achtervoegsel | Betekenis | Voorbeelden | Vertaling |
|---|---|---|---|
| *-aĉ-* | slechte kwaliteit, minachting | *domaĉo, babilaĉi* | „krot, onnozel kletsen” |
| *-ad-* | voortdurende of herhaalde handeling | *martelado, legadi* | „gehamer, blijven lezen” |
| *-aĵ-* | concreet ding; vlees van een dier | *trinkaĵo, dolĉaĵo, porkaĵo* | „een drankje, een zoetigheid, varkensvlees” |
| *-an-* | lid, inwoner, aanhanger | *klubano, vilaĝano* | „clublid, dorpeling” |
| *-ar-* | verzameling van dezelfde dingen | *arbaro, vortaro* | „bos, woordenboek” |
| *-ĉj-* | mannelijke koosnaam | *Joĉjo* (van *Johano*), *paĉjo* | „Jantje, pappie” |
| *-ebl-* | kan gedaan worden | *manĝebla, videbla* | „eetbaar, zichtbaar” |
| *-ec-* | eigenschap, abstracte toestand | *beleco, infaneco* | „schoonheid, kindertijd” |
| *-eg-* | groter, intenser | *domego, varmega* | „landhuis, heet” |
| *-ej-* | plaats voor | *lernejo, kuirejo* | „school, keuken” |
| *-em-* | neiging, aanleg | *timema, laborema* | „schuw, ijverig” |
| *-end-* | moet gedaan worden | *pagenda* | „te betalen” |
| *-er-* | één eenheid van een massa | *neĝero, monero* | „sneeuwvlok, munt” |
| *-estr-* | leider, hoofd | *urbestro, ŝipestro* | „burgemeester, scheepskapitein” |
| *-et-* | kleiner, zwakker | *dometo, rideti* | „huisje, glimlachen” |
| *-id-* | nakomeling, jong | *katido, reĝido* | „katje, prins” |
| *-ig-* | maken, veroorzaken | *purigi, sidigi* | „schoonmaken, (iemand) neerzetten” |
| *-iĝ-* | worden, raken | *ruĝiĝi, sidiĝi* | „blozen, gaan zitten” |
| *-il-* | werktuig, middel | *tranĉilo, ŝlosilo* | „mes, sleutel” |
| *-in-* | vrouwelijk | *patrino, reĝino* | „moeder, koningin” |
| *-ind-* | waard om | *leginda, fidinda* | „lezenswaardig, betrouwbaar” |
| *-ing-* | houder waarin iets deels wordt gestoken | *kandelingo, glavingo* | „kandelaar, schede” |
| *-ism-* | leer, stelsel, beweging | *komunismo, anglismo* | „communisme, anglicisme” |
| *-ist-* | beroepsbeoefenaar, aanhanger | *instruisto, esperantisto* | „leraar, esperantist” |
| *-nj-* | vrouwelijke koosnaam | *Manjo* (van *Mario*), *panjo* | „Marietje, mamma” |
| *-obl-* | veelvoud | *duobla, trioble* | „dubbel, drie keer zoveel” |
| *-on-* | breuk | *duono, kvarono* | „helft, kwart” |
| *-op-* | groep van | *duope, triopo* | „met z'n tweeën, drietal” |
| *-uj-* | houder | *monujo, sukerujo* | „portemonnee, suikerpot” |
| *-ul-* | persoon met een eigenschap | *junulo, riĉulo* | „jongere, rijkaard” |
| *-um-* | geen vaste betekenis | *kolumo, plenumi* | „boord, vervullen” |

## Achtervoegsels per betekenis

Als je de achtervoegsels in groepen leert, onthoud je ze makkelijker:

- **Personen:** *-an-* (lid), *-ist-* (beroepsbeoefenaar), *-ul-* (persoon met een eigenschap), *-estr-* (leider), *-id-* (nakomeling), *-in-* (vrouwelijk), *-ĉj-* en *-nj-* (koosnamen)
- **Plaatsen en houders:** *-ej-* (plaats), *-uj-* (houder), *-ing-* (omhulsel)
- **Dingen en verzamelingen:** *-aĵ-* (concreet ding), *-il-* (werktuig), *-er-* (één stuk), *-ar-* (verzameling)
- **Graad en houding:** *-et-* (klein), *-eg-* (groot), *-aĉ-* (slecht), *-ec-* (eigenschap), *-em-* (neiging)
- **Handeling:** *-ad-* (voortdurend), *-ig-* (veroorzaken), *-iĝ-* (worden), *-ebl-* (mogelijk), *-ind-* (waard), *-end-* (vereist)
- **Getallen:** *-obl-, -on-, -op-* (zie [getallen](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/getallen/))
- **Overig:** *-ism-* (leer), *-um-* (geen vaste betekenis)

## Nederlandse tegenhangers

Veel Esperanto-achtervoegsels hebben een bekende Nederlandse tegenhanger. Daardoor voelen ze snel vertrouwd aan, al dekken ze elkaar nooit helemaal.

| Esperanto | Nederlands | Voorbeeld |
|---|---|---|
| *-ec-* | -heid | *beleco* „schoonheid” |
| *-ebl-* | -baar | *manĝebla* „eetbaar” |
| *-ind-* | -waardig | *leginda* „lezenswaardig” |
| *-et-* | -je (verkleinwoord) | *dometo* „huisje” |
| *-in-* | -in | *reĝino* „koningin” |
| *-ej-* | -erij, plaats | *bakejo* „bakkerij” |
| *-ism-* | -isme | *komunismo* „communisme” |
| *-ist-* | -ist | *esperantisto* „esperantist” |

## Achtervoegsels zijn ook woorden

Elk achtervoegsel kan een uitgang krijgen en als gewone stam werken: *ejo* „plaats”, *ilo* „werktuig”, *ano* „lid”, *aro* „groep”, *ero* „deeltje”, *estro* „leider”, *eta* „piepklein”, *ega* „enorm”, *ege* „zeer”, *ebla* „mogelijk”, *inda* „waardig”, *aĉa* „waardeloos”, *igi* „veroorzaken”, *iĝi* „worden”.

## Achtervoegsels stapelen

Achter één stam kunnen meerdere achtervoegsels staan. Dat is de kern van de [woordvorming](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/woordvorming/) in het Esperanto. Elk achtervoegsel heeft betrekking op alles wat ervoor staat:

| Woord | Delen | Betekenis |
|---|---|---|
| *malsanulejo* | mal·san·ul·ej·o | ziek + persoon + plaats = „ziekenhuis” |
| *lernejestro* | lern·ej·estr·o | leren + plaats + leider = „schoolhoofd” |
| *nekredebla* | ne·kred·ebl·a | niet + geloven + mogelijk = „ongelooflijk” |
| *bopatrino* | bo·patr·in·o | aangetrouwd + vader + vrouwelijk = „schoonmoeder” |

lernejestro = schoolhoofd | lern = leren
malsanulejo = ziekenhuis | san = gezond

## Aantekeningen bij lastige achtervoegsels

**-ig- en -iĝ-.** *-Ig-* maakt een werkwoord dat een lijdend voorwerp neemt; *-iĝ-* maakt er een dat dat niet doet. Het resultaat hangt van de stam af: *morti* „sterven” → *mortigi* „doden”; *fermi* „sluiten (iets)” → *fermiĝi* „dichtgaan”. Meer daarover bij de [werkwoorden](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/werkwoorden/).

**-et- en -eg- met vaste betekenissen.** Sommige woorden hebben een vaste betekenis die verder gaat dan „klein” of „groot”: *rideti* „glimlachen” (niet zomaar „een beetje lachen”), *pordego* „poort”, *ŝtrumpeto* „sok”.

**-in- en geslacht.** *-In-* wordt alleen voor levende wezens gebruikt. Veel stammen zijn neutraal (*amiko* „vriend(in)”, *instruisto* „leraar”), maar sommige zijn standaard mannelijk (*patro* „vader”, *frato* „broer”). Het PMEG beschrijft een niet-officieel mannelijk achtervoegsel *-iĉ-* (*katiĉo* „kater”), voorgesteld in de jaren zeventig en door sommige sprekers gebruikt.

**-ĉj- en -nj- korten de stam in.** Je houdt de eerste een tot vijf letters van een naam: *Johano* → *Joĉjo*, *Mario* → *Manjo*, *patrino* → *panjo*. Dit zijn de enige affixen die de stam inkorten.

**-uj- en landnamen.** Het Fundamento gebruikte *-uj-* ook voor fruitbomen (*pomujo* „appelboom”) en landen (*Francujo* „Frankrijk”). Tegenwoordig is *pomarbo* gebruikelijker, en veel sprekers zeggen *Francio* met het niet-officiële achtervoegsel *-i-*. De Academie bevestigde in 2023 dat *-i-* nog steeds niet officieel is.

**-um-** heeft geen eigen betekenis. Leer elk woord apart: *kolumo* „boord”, *aerumi* „luchten”, *plenumi* „vervullen”.

## Niet-officiële achtervoegsels

Deze achtervoegsels zijn **geen officiële affixen**. Ze komen niet uit het *Fundamento* en niet uit een besluit van de Academie, maar woorden die ermee gemaakt zijn, komen veel voor in geneeskunde, wetenschap en alledaagse teksten, en veel ervan staan in woordenboeken. Het PMEG beschrijft er 36. De tabel volgt de alfabetische volgorde van het PMEG. Het PMEG markeert de zeldzaamste, meestal experimentele, zoals *-ab-*, *-iĉ-*, *-ip-* en *-uk-*, als ontbrekend in het woordenboek PIV.

Verwar ze niet met de officiële achtervoegsels. *-ism-* (Tweede Officiële Aanvulling, 1919), *-end-* (besluit van de Academie, 1953) en *-aĉ-* (Eerste Officiële Aanvulling, 1909) zijn officieel. *-i-*, *-iv-* en *-oz-* zijn dat niet.

Verscheidene niet-officiële achtervoegsels hebben dezelfde vorm als officiële elementen, dus let op de context:

- het medische *-it-* „ontsteking” en het deelwoordsuffix *-it-*
- *-al-* en *-en-* in de biologie, en de voorzetsels *al* en *en*
- *-ol-* in de muziek en het voegwoord *ol* „dan”
- *-e-* en de bijwoorduitgang, *-i-* en de infinitiefuitgang, *-j-* en de meervoudsuitgang

| Achtervoegsel | Betekenis | Voorbeeld | Opmerking |
|---|---|---|---|
| *-ab-* | vaste installatie | *trinkabo* „drinkfontein” | Experimenteel. Het PMEG zegt het te vermijden: gebruik *trinkilo* of *trinkfontano*. |
| *-ac-* | plantenfamilie (Latijn *-aceae*) | *rozacoj* „de rozenfamilie” | Alleen botanische namen. |
| *-al-* | plantenorde (Latijn *-ales*) | *rozaloj* „de rozenorde” | Alleen botanische namen. Woorden als *speciala* „speciaal” zijn enkele stammen. |
| *-anc-* | natuurkundige grootheid | *impedanco* „impedantie” | Het PMEG ziet zulke woorden liever als enkele stammen, zoals *substanco* „substantie”. |
| *-ari-* | talstelsel | *duaria* „binair” | In de praktijk niet gebruikt. De gebruikelijke vorm is *duuma*, met *-um-*. |
| *-ator-*, *-ador-* | apparaat | *kalkulatoro* „rekenmachine” | Woorden op *-ator-* zijn meestal ontleende enkele stammen. Het PMEG geeft de voorkeur aan *-il-* of *aparato*. *-Ador-* botst met *adori* „aanbidden”. |
| *-e-* | plantentribus (Latijn *-eae*); voorgesteld: kleur | *asklepiadeoj* „de tribus Asclepiadeae”, *rozea* „rozekleurig” | De kleurbetekenis werd in 1986 voorgesteld en wordt nauwelijks gebruikt. Zeg *rozkolora*. |
| *-ed-* | dierenfamilie (Latijn *-idae*) | *cervedoj* „de hertachtigen” | Alleen zoölogische namen. |
| *-en-* | onderfamilie van dieren (Latijn *-inae*) | *lutrenoj* „de onderfamilie van de otters” | Alleen zoölogische namen. |
| *-enz-* | werkzame stof | *solvenzo* „oplosmiddel” | Experimenteel, vooral in de scheikunde. Normaal *-il-* of *-aĵ-*. |
| *-esk-* | gelijkend op, in de stijl van | *japaneska* „in Japanse stijl” | Zeldzaam. *-ec-*, *ŝajn-* of *simil-* is gebruikelijker. |
| *-i-* | land (van de naam van het volk) | *Francio* „Frankrijk”, *Japanio* „Japan” | Zeer gewoon, parallel aan het officiële *-uj-* (*Francujo*). Nog steeds niet officieel; zie de opmerking bij *-uj-* hierboven. |
| *-iĉ-* | mannelijk | *katiĉo* „kater”, *najbariĉo* „mannelijke buur” | Het populairste voorstel van dit soort (sinds ongeveer 1976). De meeste sprekers gebruiken nog steeds *vira* of *vir-*. |
| *-if-* | veranderen in | *varmifi* „in warmte veranderen” | Voorgesteld technisch achtervoegsel, nauwelijks gebruikt. *-Ig-* is het gebruikelijke. |
| *-ik-* | vakgebied, wetenschap, ambacht | *matematiko* „wiskunde”, *fiziko* „natuurkunde” | Het PMEG behandelt zulke woorden meestal als enkele stammen. |
| *-ilion-* | zeer grote getallen | *duiliono* „10¹², een miljoen miljoen” | Vooral gebruikt door wiskundigen. Het komt overeen met de Nederlandse (lange) schaal: *duiliono* is een biljoen. Voor het dagelijks gebruik zijn *miliono* en *miliardo* genoeg. |
| *-iliard-* | duizend keer het *-ilion-*-getal | *duiliardo* „10¹⁵” | Zelfde gebruik als *-ilion-*. In het Nederlands: biljard. |
| *-ip-* | non-binair persoon | *amikipo* „non-binaire vriend(in)” | Voorgesteld in 2019 en alleen experimenteel. |
| *-istan-* | land (van het internationale *-stan*) | *Afganistano* „Afghanistan” | Gebruik het alleen waar een internationale vorm op *-stan* bestaat. Het PMEG geeft de voorkeur aan *Afganujo* of *Afganio*. |
| *-it-* | ontsteking | *bronkito* „bronchitis”, *nefrito* „nefritis” | Geneeskunde. Daarbuiten raadt het PMEG het aparte woord *inflamo* aan. |
| *-iv-* | in staat tot, bekwaam | *produktiva* „productief”, *kreiva* „creatief” | Tamelijk gewoon. Het betekent actief vermogen, anders dan *-ebl-*. Het PMEG stelt *-em-*, *-pov-* of *-kapabl-* voor waar duidelijkheid telt. |
| *-iz-* | bedekken met; behandelen met een methode | *kuprizi* „met koper bedekken”, *pasteŭrizi* „pasteuriseren” | Het PMEG ziet de meeste zulke woorden als enkele stammen. Eenvoudige werkwoorden zijn vaak beter. |
| *-j-*, *-pj-* | koosnaam zonder geslacht; koosnaam voor een non-binair persoon | *Alejo*, *Alepjo* (van *Alekso*) | Experimenteel. Ze werken als de officiële *-ĉj-* en *-nj-*. *-J-* stamt uit 1932 en werd rond 2010 weer opgepakt; *-pj-* uit 2019. |
| *-nomial-* | uitdrukking met n termen | *dunomialo* „binoom” | Vermijd het. Zeg *dutermo*. |
| *-ofon-* | spreker van een taal | *esperantofono* „Esperanto-spreker” | Overbodig. Het woord is *esperantisto*. |
| *-oid-*, *-ojd-* | gelijkend op | *asteroido* „asteroïde”, *elipsoido* „ellipsoïde” | Wetenschap. De meeste zulke woorden zijn enkele stammen. |
| *-ol-* | muzikale ritmegroep | *triolo* „triool” | Alleen muziek. |
| *-olog-* | specialist | *psikologo* „psycholoog” | Alleen als er een passend internationaal woord bestaat. Anders *-ist-*. |
| *-ologi-* | wetenschap, studiegebied | *psikologio* „psychologie”, *kancerologio* „kankeronderzoek, oncologie” | Dezelfde regel als *-olog-*. |
| *-ometr-* | meetinstrument | *barometro* „barometer” | Vaak enkele stammen. Nieuwe woorden botsen mogelijk met *metro*, dus het PMEG geeft de voorkeur aan *mezurilo*: *pluvomezurilo* „regenmeter”. |
| *-ometri-* | wetenschappelijke meting | *fotometrio* „fotometrie” | Voor nieuwe woorden geeft het PMEG de voorkeur aan *mezurado*: *altomezurado* „hoogtemeting”. |
| *-otek-* | verzameling, plaats voor een verzameling | *biblioteko* „bibliotheek” | Echte woorden als dit zijn enkele stammen, en *biblioteko* heeft niets te maken met *Biblio* „de Bijbel”. Zeg voor nieuwe woorden *kolekto*: *librokolekto*. |
| *-oz-* | ziekte, aandoening; „vol van” | *sklerozo* „sclerose”, *mikozo* „schimmelinfectie” | Geneeskunde en plantkunde. De betekenis „vol van” is minder standaard. Het PMEG geeft de voorkeur aan samenstellingen met *malsano*, zoals *virusmalsano* „virusziekte”. |
| *-t-* | muzikaal interval | *kvinto* „kwint”, *okto* „octaaf” | Muziek. Het volgt op een telwoord. |
| *-tet-* | stuk voor n musici | *kvarteto* „kwartet” | Veel zulke woorden bestaan als enkele stammen. Het PMEG geeft voor de groep de voorkeur aan *-op-* (*kvaropo*) en voor het muziekstuk aan *-aĵ-* (*kvaropaĵo*). |
| *-uk-* | gecastreerd mannelijk dier | *bovuko* „os” | Weinig gebruikt. Normaal *eks-*: *eksvirkato* „gecastreerde kater”. |

## Voorbeelden in zinnen

- *La lernejo troviĝas apud la preĝejo.* – „De school staat naast de kerk.”
- *Mia fratino estas instruistino.* – „Mijn zus is lerares.”
- *Tio estis vera domego!* – „Dat was echt een enorm huis!”
- *Ni loĝas en dometo apud la lago.* – „We wonen in een huisje aan het meer.”
- *Ĉi tiu akvo ne estas trinkebla.* – „Dit water is niet drinkbaar.”
- *Mi ne manĝas dolĉaĵojn.* – „Ik eet geen zoetigheid.”
- *La pluvo malsekigis niajn vestojn.* – „De regen heeft onze kleren nat gemaakt.”
- *La akvo varmiĝas.* – „Het water wordt warm.”
- *Ŝia beleco surprizis ĉiujn.* – „Haar schoonheid verraste iedereen.”
- *La kantado de la birdoj vekis min.* – „Het gezang van de vogels maakte me wakker.”

## Veelgestelde vragen

### Hoeveel achtervoegsels heeft het Esperanto?
31 officiële achtervoegsels, plus zes deelwoordsuffixen (*-ant-, -int-, -ont-, -at-, -it-, -ot-*). Het PMEG beschrijft daarnaast 36 niet-officiële.

### Wat betekent -ej- in het Esperanto?
*-Ej-* betekent „plaats voor”: *lernejo* „school”, *kuirejo* „keuken”, *preĝejo* „kerk” (plaats voor gebed).

### Wat is het verschil tussen -ig- en -iĝ-?
*-Ig-* betekent „iets laten gebeuren met iets”: *purigi la ĉambron* „de kamer schoonmaken”. *-Iĝ-* betekent „worden”: *la ĉambro puriĝis* „de kamer werd schoon”.

### Welke achtervoegsels zijn na 1905 toegevoegd?
Drie: *-aĉ-* (Eerste Officiële Aanvulling, 1909), *-ism-* (Tweede Officiële Aanvulling, 1919) en *-end-* (besluit van de Academie, 1953).

### Is -i- in Francio een officieel achtervoegsel?
Nee. Het wordt veel gebruikt voor landnamen, maar de Academie heeft het niet officieel gemaakt en herhaalde dat in 2023.

### Is -iv- een officieel Esperanto-achtervoegsel?
Nee. *-iv-* „in staat tot” (*produktiva* „productief”, *kreiva* „creatief”) is niet-officieel maar tamelijk gewoon. Het PMEG stelt *-em-*, *-pov-* of *-kapabl-* voor waar duidelijkheid telt.

### Wat betekenen -oz- en -it- in medische woorden?
*-oz-* wijst op een ziekte of aandoening (*sklerozo* „sclerose”) en *-it-* op een ontsteking (*bronkito* „bronchitis”). Beide zijn niet-officieel en worden vooral in vaktaal gebruikt. Het medische *-it-* is niet het deelwoord *-it-*.

## Bronnen

- [PMEG – Achtervoegsels (lijst van 31)](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/index.html)
- [PMEG – AĈ (officieel sinds 1909)](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ach.html)
- [PMEG – ISM (officieel sinds 1919)](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ism.html)
- [PMEG – END](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/end.html)
- [PMEG – IG](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ig.html) en [IĜ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/igh.html)
- [PMEG – Niet-officiële affixen](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/index.html)
- [PMEG – Niet-officiële achtervoegsels (lijst van 36)](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/index.html)
- [PMEG – IV](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/iv.html), [OZ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/oz.html), [IT](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/it.html) en [IĈ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/ich.html)
- [ReVo – -iv-](https://reta-vortaro.de/revo/art/iv.html)
- [ReVo-team – Officiële en niet-officiële affixen](https://revuloj.github.io/temoj/afiksoj.html)
- [Akademio de Esperanto – Akademia Vortaro, toelichting (END 1953)](https://www.akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/klarigoj.html)
- [Akademio de Esperanto – 10e Officiële Aanvulling (over -io en -ujo)](https://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/10oa.html)
- [Universala Vortaro (Fundamento)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/universala_vortaro.html)
- [lernu – Sufiksoj](https://lernu.net/gramatiko/sufiksoj)
