# Esperanto les 1: begroeten, uitspraak en alfabet

Source: https://esperantopedia.org/nl/leren/cursus/les-01/
Language: nl
Updated: 2026-10-08

> Zeg hallo in het Esperanto, stel jezelf voor met Mi estas… en lees elk woord hardop: één letter, één klank, klemtoon op de voorlaatste lettergreep.

In deze eerste les leer je Esperanto hardop te lezen, hallo en tot ziens te zeggen en jezelf voor te stellen. Je maakt kennis met de persoonlijke voornaamwoorden *mi, vi, li, ŝi* en het werkwoord *estas* – „ben, bent, is, zijn” – dat voor elke persoon hetzelfde is. Heb je Esperanto nog nooit gehoord? Lees dan eerst de vijf uitspraakregels in het onderdeel Grammatica en kom daarna terug naar de dialoog.

## Dialoog

Ana woont in São Paulo in Brazilië. Tomo woont in Krakau in Polen. Allebei zijn net lid geworden van een online Esperanto-gespreksgroep die Juma uit Kenia leidt.

| Esperanto | Nederlands |
|---|---|
| **Juma:** Saluton al ĉiuj! Mi estas Juma. Mi estas el Kenjo. | Hallo allemaal! Ik ben Juma. Ik kom uit Kenia. |
| **Ana:** Saluton, Juma! Mi estas Ana. Mi estas el Brazilo. | Hoi, Juma! Ik ben Ana. Ik kom uit Brazilië. |
| **Tomo:** Bonan tagon! Mi estas Tomo. Mi estas el Pollando. | Goedendag! Ik ben Tomo. Ik kom uit Polen. |
| **Juma:** Bonvenon, Ana kaj Tomo! Kiel vi fartas? | Welkom, Ana en Tomo! Hoe gaat het met jullie? |
| **Ana:** Bone, dankon. Kaj vi? | Goed, dank je. En met jou? |
| **Juma:** Tre bone, dankon! | Heel goed, dank je! |
| **Tomo:** Mi fartas bone, sed mi estas iom nervoza. Mi estas komencanto. | Het gaat goed met me, maar ik ben een beetje zenuwachtig. Ik ben beginner. |
| **Ana:** Ankaŭ mi estas komencanto! | Ik ben ook beginner! |
| **Juma:** Ne gravas. Ĉi tie ni ĉiuj estas amikoj. | Geeft niet. Hier zijn we allemaal vrienden. |
| **Tomo:** Dankon, Juma. Saluton, Ana! | Dank je, Juma. Hallo, Ana! |
| **Ana:** Saluton, Tomo! Ĝis lundo? | Hallo, Tomo! Tot maandag? |
| **Juma:** Jes, ĝis lundo! Ĝis revido, amikoj! | Ja, tot maandag! Tot ziens, vrienden! |
| **Tomo:** Ĝis revido! | Tot ziens! |

Lees elke regel twee keer hardop. Leg de klemtoon op de voorlaatste lettergreep: sa-LU-ton, bon-VE-non, ko-men-CAN-to.

Namen behouden vaak hun eigen spelling en klank: *Juma* is een Swahili-naam, uitgesproken als „DZJOE-ma”, ook al klinkt de Esperanto-letter *j* als de *j* in „ja”.

## Nieuwe woorden

| Esperanto | Nederlands | Toelichting |
|---|---|---|
| *saluton* | hallo, hoi | begroeting voor elk moment van de dag |
| *bonan tagon* | goedendag | formeler dan *saluton* |
| *bonvenon* | welkom | |
| *ĝis revido* | tot ziens | letterlijk „tot (weer)zien”, net als in het Nederlands; kort: *ĝis!* |
| *mi* | ik | voornaamwoord |
| *vi* | je, jij, jullie, u | één persoon of meerdere |
| *li* | hij | voornaamwoord |
| *ŝi* | zij, ze (één vrouw) | voornaamwoord |
| *ni* | wij, we | voornaamwoord |
| *estas* | ben, bent, is, zijn | tegenwoordige tijd van *esti* „zijn” |
| *farti* | zich (gezondheidshalve) voelen, het maken | *Kiel vi fartas?* „Hoe gaat het met je?” |
| *el* | uit | *el Brazilo* „uit Brazilië” |
| *al* | naar, aan | *Saluton al ĉiuj!* „Hallo allemaal!” |
| *ĉiuj* | allen, allemaal | *ni ĉiuj* „wij allemaal” |
| *nervoza* | zenuwachtig | |
| *kaj* | en | klinkt als „kaai” |
| *sed* | maar | |
| *kiel* | hoe | vraagwoord (les 7) |
| *bone* | goed | bijwoord |
| *tre* | heel, erg | |
| *iom* | een beetje | |
| *dankon* | dank je, bedankt | |
| *ankaŭ* | ook | *ankaŭ mi* „ik ook” |
| *jes* | ja | |
| *komencanto* | beginner | van *komenci* „beginnen” |
| *amiko* | vriend | meervoud *amikoj* (les 2) |
| *ĉi tie* | hier | |
| *ne gravas* | geeft niet, maakt niet uit | letterlijk „(het) is niet belangrijk” |

## Grammatica

### Uitspraak in vijf regels

De Esperanto-spelling is fonetisch: als je deze vijf regels kent, kun je elk woord hardop lezen. De volledige lijst met letters staat op de pagina [alfabet en uitspraak](https://esperantopedia.org/nl/leren/alfabet/).

1. **Eén letter, één klank.** Elke letter wordt uitgesproken en geen enkele letter is stom.
2. **Vijf zuivere klinkers.** *a, e, i, o, u* klinken kort en zuiver, ongeveer zoals in het Spaans of Italiaans: *a* als in „pak”, *e* als in „pen”, *i* als *ie* in „fiets”, *o* als in „bot” en *u* als *oe* in „boek”.
3. **Een paar letters wijken af van het Nederlands.** Leer de tabel hieronder.
4. **Leg de klemtoon op de voorlaatste klinker.** *SA-lu-ton* is fout; zeg *sa-LU-ton*. Dezelfde regel geldt voor elk woord: *BO-ne, es-pe-RAN-to, KI-el*.
5. **aj, ej, oj, uj, aŭ, eŭ zijn elk één lettergreep.** *Kaj* klinkt als „kaai” en *ankaŭ* is *AN-kaŭ*, met *aŭ* als *au* in „blauw”.

Woorden uit de dialoog: de beklemtoonde lettergreep is gemarkeerd

| Letter | Klinkt als | Voorbeeld |
|---|---|---|
| *c* | *ts* in „tsaar” | *komencanto* – „beginner” |
| *ĉ* | *tsj* in „Tsjechië” | *ĉi tie* – „hier” |
| *g* | *g* in het Engelse „go” (altijd een harde plofklank) | *gravas* – „is belangrijk” |
| *ĝ* | *dzj*, zoals de *j* in „jeans” | *ĝis* – „tot” |
| *ĥ* | *ch* in „lachen” | *ĥoro* – „koor” (zeldzame letter) |
| *j* | *j* in „ja” | *jes* – „ja” |
| *ĵ* | *zj*, zoals de *g* in „genie” of de *j* in „journaal” | *ĵurnalo* – „krant” |
| *r* | gerolde of getikte tongpunt-*r* | *revido* – „weerzien” |
| *s* | *s* in „sap”, altijd stemloos, nooit *z* | *estas* – „is” |
| *ŝ* | *sj* in „sjaal” | *ŝi* – „zij” |
| *u* | *oe* in „boek” (niet de Nederlandse *u* van „bus”) | *saluton* – „hallo” |
| *ŭ* | heel korte *oe*, alleen na *a* of *e* | *ankaŭ* – „ook” |

### Valkuilen voor Nederlandstaligen

Nederlands en Esperanto liggen qua klank dicht bij elkaar, maar op deze punten moet je opletten:

- **c is „ts”, niet „s” of „k”.** Anders dan in „cent” of „café” spreek je *komencanto* uit als *ko-men-TSAN-to*.
- **ĉ is „tsj”, niet „ch”.** De Nederlandse *ch* van „lachen” schrijft het Esperanto als *ĥ*. *Ĉi tie* begint dus als „tsjie”.
- **g is een harde *g*, geen keelklank.** De schurende *g* van „goed” bestaat niet in het Esperanto; die komt in de buurt van *ĥ*. Zeg *g* als in het Engelse „go”: *gravas*.
- **u is „oe”.** *Saluton* spreek je uit als *sa-LOE-ton*, niet met de *u* van „bus” of „muur”.
- **Een volle *e* aan het eind.** In *bone* en *kiel* is de *e* geen toonloze sjwa zoals in „bonne” of „mooie”, maar een heldere *e* als in „pen”: *BO-ne*. Hetzelfde geldt voor elke klinker aan het woordeinde.
- **Houd klinkers zuiver.** In veel Nederlandse accenten schuiven lange klinkers als *ee* en *oo* een beetje door naar een tweeklank. In het Esperanto blijft de klinker van begin tot eind hetzelfde.
- **Slotmedeklinkers blijven stemhebbend.** In het Nederlands klinkt „hond” als „hont”, maar *sed* „maar” eindigt op een echte *d*.
- **v en z zijn stemhebbend.** *Vi* begint met een echte *v*, niet met iets wat naar *f* neigt; *z* klinkt als in „zon”.

### Persoonlijke voornaamwoorden

Het Esperanto heeft zeven basale persoonlijke voornaamwoorden (*oni* „men” volgt pas in les 10). Ze veranderen nooit voor beleefdheid: *vi* is „je”, „jij”, „jullie” én „u” – voor een vriend, een vreemde of een hele groep. Je hoeft dus niet te kiezen tussen „je” en „u”. Zie het volledige hoofdstuk over [voornaamwoorden](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/voornaamwoorden/).

| Esperanto | Nederlands |
|---|---|
| *mi* | ik |
| *vi* | je, jij, u (één persoon) of jullie (meerdere personen) |
| *li* | hij |
| *ŝi* | zij, ze (één vrouw) |
| *ĝi* | het |
| *ni* | wij, we |
| *ili* | zij, ze (meerdere personen) |

Let op twee verschillen. Het Nederlandse „zij” of „ze” kan één vrouw of meerdere personen zijn; het Esperanto heeft daar twee woorden voor: *ŝi* en *ili*. En *li* is alleen „hij” voor een persoon: over een tafel of een stoel zeg je in het Nederlands vaak „hij”, maar in het Esperanto is dat altijd *ĝi*, nooit *li*.

:::match Persoonlijke voornaamwoorden
mi = ik
vi = jij, jullie, u
li = hij
ŝi = zij (één vrouw)
ni = wij
ili = zij (meerdere personen)
:::

### Eén werkwoordsvorm voor iedereen: *estas*

Het werkwoord „zijn” is *esti*. In de tegenwoordige tijd is het *estas* voor elke persoon – geen „ben, bent, is, zijn” om uit je hoofd te leren. Dat geldt voor elk Esperanto-werkwoord, zoals je in les 4 en op de pagina over [werkwoorden](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/werkwoorden/) ziet.

| Esperanto | Nederlands |
|---|---|
| *Mi estas Ana.* | Ik ben Ana. |
| *Vi estas komencanto.* | Je bent beginner. |
| *Li estas el Pollando.* | Hij komt uit Polen. |
| *Ŝi estas el Brazilo.* | Zij komt uit Brazilië. |
| *Ni estas amikoj.* | Wij zijn vrienden. |
| *Ili estas el Kenjo.* | Zij komen uit Kenia. |

Er is geen woord voor „een”: *Mi estas komencanto* betekent „Ik ben (een) beginner”. Het Esperanto heeft alleen een woord voor „de” en „het”, namelijk *la*, dat in les 2 aan bod komt.

:::order Bouw de zin
? Ik ben een beginner.
= Mi estas komencanto.
- vi
? Zij komt uit Brazilië.
= Ŝi estas el Brazilo.
- li
? Wij zijn vrienden.
= Ni estas amikoj.
- vi
? Hoe gaat het met je?
= Kiel vi fartas?
= Kiel fartas vi?
- bone
:::

### Begroetingen voor elke situatie

| Esperanto | Nederlands | Wanneer |
|---|---|---|
| *Saluton!* | Hallo! Hoi! | op elk moment |
| *Bonan matenon!* | Goedemorgen! | ochtend |
| *Bonan tagon!* | Goedendag! | overdag, iets formeler |
| *Bonan vesperon!* | Goedenavond! | avond |
| *Bonan nokton!* | Goedenacht! Slaap lekker! | als je naar bed gaat |
| *Ĝis revido!* / *Ĝis!* | Tot ziens! / Doei! | bij vertrek |
| *Ĝis lundo!* | Tot maandag! | *ĝis* + een tijdstip |

Het Nederlandse „dag!” betekent zowel „hallo” als „tot ziens”. In het Esperanto zijn dat twee woorden: *saluton* bij de begroeting en *ĝis* bij het afscheid. De *-n* aan het eind van *saluton* en *bonan tagon* is geen versiering: beide zijn verkorte hele zinnen – *bonan tagon* van „ik wens je een goede dag”, *saluton* van „ik geef je een groet”. Die uitgang leer je in [les 5](https://esperantopedia.org/nl/leren/cursus/les-05/). Meer begroetingen vind je op de pagina [Esperanto-begroetingen](https://esperantopedia.org/nl/zinnen/begroetingen/).

:::write Begroetingen
? Goedemorgen!
= Bonan matenon
! bona mateno | bonan mateno | bona matenon → Beide woorden eindigen op -n: *bonan matenon*, een korte vorm van „ik wens je een goede morgen”.
? Goedenavond!
= Bonan vesperon
! bona vespero | bonan vespero | bona vesperon → Beide woorden eindigen op -n: *bonan vesperon*.
? Goedenacht! (als je naar bed gaat)
= Bonan nokton
! bona nokto | bonan nokto | bona nokton → Beide woorden eindigen op -n: *bonan nokton*.
? Tot ziens!
= Ĝis revido | Ĝis la revido | Ĝis
:::

## Oefeningen

:::quiz Oefeningen bij les 1
? Hoe spreek je *c* uit in *komencanto*?
- als *k* in „kat”
- als *s* in „sap”
- als *ts* in „tsaar” *
? Welke lettergreep krijgt de klemtoon in *saluton*?
- SA
- LU *
- TON
? Welk woord betekent „zij” (één vrouw)?
- li
- ŝi *
- ĝi
? Vertaal: „Ik ben Ana.”
= Mi estas Ana
? Vertaal: „Wij komen uit Brazilië.”
= Ni estas el Brazilo
? Wat is een goed antwoord op *Kiel vi fartas?*
- *Bone, dankon.* *
- *Bonan nokton.*
- *Mi estas el Kenjo.*
? Vertaal: „Hoe gaat het met je?”
= Kiel {vi} {fartas}
? Vul het werkwoord in: *Ili ___ el Pollando.* („Zij komen uit Polen.”)
= estas
? Vertaal: „Ik ook!”
= Ankaŭ mi | Mi ankaŭ
:::

## Cultuurhoekje

Het Esperanto heeft een verjaardag: **26 juli 1887**. Op die dag publiceerde de oogarts Ludwik Zamenhof in Warschau het eerste leerboek van de taal, geschreven in het Russisch en ondertekend met *Doktoro Esperanto* – „dokter Hopende”. Al snel noemde men de taal zelf *Esperanto*, naar dat pseudoniem. In de [geschiedenis van het Esperanto](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/geschiedenis/) lees je wat er daarna gebeurde.

## Veelgestelde vragen

### Kan ik ĉ, ĝ en ŝ typen op een gewoon toetsenbord?

Ja. De bekendste oplossing is het [x-systeem](https://esperantopedia.org/nl/leren/alfabet/): typ *cx* voor *ĉ*, *gx* voor *ĝ*, *sx* voor *ŝ* en *ux* voor *ŭ*. De oefeningen in deze cursus zetten het voor je om terwijl je typt.

### Is *vi* formeel of informeel?

Allebei. *Vi* betekent „je” of „jij”, „u” en „jullie”: voor één persoon of meerdere, voor een vriend of een vreemde. Een apart informeel enkelvoud, *ci*, bestaat in theorie, maar wordt vrijwel nooit gebruikt.

### Hoe zeg je „Ik heet…” in het Esperanto?

Het eenvoudigst is *Mi estas Ana* – „Ik ben Ana”. Je hoort ook *Mi nomiĝas Ana* – „Ik heet Ana” – en *Mia nomo estas Ana* – „Mijn naam is Ana”.

## Bronnen

- [PMEG: Bazaj elparolaj reguloj (uitspraak en klemtoon)](https://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/elparolo/bazaj_reguloj.html)
- [PMEG: Literoj (het alfabet)](https://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/skribo/literoj.html)
- [PMEG: Personaj pronomoj (persoonlijke voornaamwoorden, vi en ci)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/personaj.html)
- [PMEG: Mallongigitaj frazoj (Saluton!, Bonan tagon!)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/frazospecoj/mallongigitaj_frazoj.html)
- [Fundamento de Esperanto – grammatica in het Engels (1905)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko_angla.html)
- [Wikipedia (nl): Esperanto](https://nl.wikipedia.org/wiki/Esperanto)
- [Wikipedia (nl): Unua Libro](https://nl.wikipedia.org/wiki/Unua_Libro)
- [Wikipedia (nl): Lejzer Zamenhof](https://nl.wikipedia.org/wiki/Lejzer_Zamenhof)