# Pictogrammen in de Saluton-cursus: zo lees je ze

Source: https://esperantopedia.org/nl/leren/pictogrammen/
Language: nl
Updated: 2026-10-11

> Elk woord in onze Esperanto-cursus heeft een pictogram. De tekening is de stam, het kader is de uitgang en kleine tekens tonen tijd en meervoud.

Esperanto bouwt woorden uit delen: de stam draagt de betekenis, de uitgang zegt wat voor soort woord het is en kleine extra delen veranderen de betekenis op vaste manieren. Onze pictogrammen volgen hetzelfde idee. Tik hieronder op een plaatje om het opnieuw getekend te zien.

## De tekening is de stam

Elke stam heeft zijn eigen tekening, en twee stammen delen er nooit een. *kat-* is een kat, *hund-* een hond, *libr-* een boek, *kant-* zingen.

- *kat-* — kat
- *hund-* — hond
- *libr-* — boek
- *kant-* — zingen

## Het kader toont het soort woord

De uitgang bepaalt het kader om de tekening: een vierkant voor dingen (*-o*), een ruit voor eigenschappen (*-a*), een cirkel voor handelingen (*-i* en alle werkwoordsvormen) en een capsulevorm voor de manier waarop iets gebeurt (*-e*).

- *kato* — ding (-o)
- *bona* — eigenschap (-a)
- *kanti* — handeling (-i)
- *bone* — manier (-e)

## Een stip op de cirkel toont de tijd

Werkwoorden houden de cirkel. Een groene stip erop toont de tijd: bovenaan voor het heden (*-as*), links voor het verleden (*-is*), rechts voor de toekomst (*-os*). Een cirkel van streepjes betekent „zou” (*-us*), en een stip met straaltjes is een opdracht of een wens (*-u*).

- *kantas* — nu (-as)
- *kantis* — verleden (-is)
- *kantos* — toekomst (-os)
- *kantus* — zou (-us)
- *kantu* — doe het! (-u)

## Meer dan één en het voorwerp

Een stapel kaders betekent meer dan één (*-j*). Een klein groen haakje op het kader markeert het lijdend voorwerp van de zin (*-n*), datgene waar iets mee gebeurt. Beide kunnen samen voorkomen.

- *katoj* — meer dan één (-j)
- *katon* — lijdend voorwerp (-n)
- *katojn* — meer dan één + voorwerp (-jn)

## Woordvorming in plaatjes

De meest voorkomende woordvormende delen veranderen de tekening zelf:

- *mal-* (het tegenovergestelde) zet de tekening ondersteboven;
- *-eg-* maakt hem groter en *-et-* kleiner;
- *-ar-* (een groep) toont hem drie keer;
- *-ej-* (een plaats) zet er een dak boven.

Andere delen verschijnen als kleine groene badges in de hoek, bijvoorbeeld *-ant-* (iemand die het aan het doen is) in *lernanto*, „leerling”.

- *malbona* — tegendeel (mal-)
- *domego* — groot (-eg-)
- *dometo* — klein (-et-)
- *arbaro* — groep (-ar-)
- *lernejo* — plaats (-ej-)
- *lernanto* — ander deel: badge (-ant-)

## Kleuren

Groen betekent altijd grammatica: stippen voor de tijd, het haakje van het voorwerp, daken en badges. Het woord zelf is met inkt getekend. Kleurwoorden zijn de uitzondering: zij tonen de kleur zelf in plaats van een tekening.

- *ruĝa* — rood
- *blua* — blauw

## Waar je ze ziet

Op de cursuskaart, op de woordkaarten in elke les stap voor stap, in het pictogramalbum en in de flashcards – hier op de website en in onze Saluton-app. Begin met de [cursus](https://esperantopedia.org/nl/leren/cursus/).

## Bronnen

- De pictogrammen en de regels om ze te lezen zijn eigen werk van Esperantopedia (CC BY-SA 4.0); dezelfde code tekent ze op deze site en in de app Saluton.
- Wortels met een pictogram zijn officiële wortels: het [Fundamento de Esperanto](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/fundamento/) (1905) en de Officiële Aanvullingen van de [Akademio de Esperanto](https://www.akademio-de-esperanto.org/).