# Lijst van kunsttalen (conlangs) naar jaar en type

Source: https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/kunsttalen-lijst/
Language: nl
Updated: 2026-11-09

> Een geordende lijst van 24 bekende kunsttalen van de 12e eeuw tot 2009: makers, typen, ISO-codes en schattingen van sprekers. Esperanto heeft er de meeste.

Een **kunsttaal** (Engels conlang, „constructed language”) is een taal waarvan de klanken, woorden of grammatica bewust zijn ontworpen door een persoon of groep, in plaats van uit alledaagse spraak te groeien. De belangrijkste typen zijn **internationale hulptalen** (auxlangs, gemaakt voor communicatie tussen naties, zoals Esperanto), **artistieke talen** (artlangs, gemaakt voor fictie, schoonheid of spel, zoals Klingon) en **experimentele talen** („engineered”, gebouwd om logica, filosofie of taalkundige ideeën te testen, zoals Lojban). Verwante groepen zijn **a priori**-talen (verzonnen stammen) tegenover **a posteriori**-talen (gebouwd uit bestaande talen), en **zonale** talen voor één taalfamilie, zoals Interslavisch. De categorieën overlappen. **Esperanto is de meest gesproken**: gepubliceerde schattingen lopen van ongeveer 60.000 tot 2 miljoen sprekers, en geen enkele andere kunsttaal heeft een gedocumenteerde gemeenschap van meer dan enkele duizenden mensen.

## Tabel van bekende kunsttalen

De tabel is gesorteerd op jaar van eerste publicatie of eerste gebruik. Aantallen sprekers staan er alleen bij waar een gepubliceerde schatting bestaat; „niet bekend” betekent dat er geen betrouwbare telling is gevonden. Schattingen van dit soort zijn ruw en vaak omstreden. Voor een uitgebreide vergelijking van de bekendste auxlangs, zie [Esperanto vergeleken met andere kunsttalen](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/kunsttalen-vergeleken/).

| Taal | Jaar | Maker(s) | Type | Opmerkingen | Sprekers |
|---|---|---|---|---|---|
| Lingua Ignota | 12e eeuw | Hildegard von Bingen | Geheime of mystieke taal | Woordenlijst van ongeveer 1.011 verzonnen woorden, vooral zelfstandige naamwoorden, met Latijnse grammatica | Niet bekend |
| Solresol | 1827 | Jean-François Sudre | A priori, muzikaal | Woorden gebouwd uit de zeven solfège-lettergrepen; kan gezongen, gespeeld of geschreven worden | Niet bekend |
| Volapük | 1879–80 | Johann Martin Schleyer | Auxlang | Eerste auxlang met een brede internationale aanhang | Nu ongeveer 20–30 |
| **Esperanto** | 1887 | L. L. Zamenhof | Auxlang | Regelmatige grammatica, 16 regels, [wereldwijde gemeenschap](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/geschiedenis/) | 60.000 tot 2 miljoen; 1.000–2.000 moedertaalsprekers |
| Idiom Neutral | 1902 | Waldemar Rosenberger | Auxlang | Hervorming van Volapük door de eigen Academie; aangekondigd in 1902 | Niet bekend |
| Latino sine flexione | 1903 | Giuseppe Peano | Auxlang | Latijnse woordenschat met alle verbuiging weggelaten | Niet bekend |
| Ido | 1907 | Delegatiecomité (Couturat, de Beaufront) | Auxlang | Hervormd Esperanto, zie [Esperanto en Ido](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/esperanto-en-ido/) | 100–200 tot enkele duizenden (schattingen verschillen) |
| Quenya en Sindarijns | Vanaf ongeveer 1915 (Quenya) | J. R. R. Tolkien | Artlang | Twee elfentalen voor Midden-aarde; de vroegste Quenya-woordenlijst dateert van 1915–16 | Niet bekend |
| Occidental (Interlingue) | 1922 | Edgar de Wahl | Auxlang | Naturalistisch, Romaans ogend | Enkele tientallen |
| Novial | 1928 | Otto Jespersen | Auxlang | Mengsel van Romaans en Germaans | Zeer weinig |
| Blissymbols | 1949 | Charles K. Bliss | Schriftsysteem | Geen gesproken taal: een verzameling symbolen voor begrippen, tegenwoordig gebruikt in ondersteunde communicatie | Niet bekend |
| Interlingua | 1951 | International Auxiliary Language Association (Alexander Gode) | Auxlang | Naturalistisch, gebaseerd op gedeelde internationale woordenschat | Enkele honderden tot ongeveer 1.500 |
| Loglan | 1955 | James Cooke Brown | Experimentele taal (logisch) | Aangekondigd in *Scientific American* in 1960 | Niet bekend |
| Kotava | jaren 1970 | Staren Fetcey | A-priori-auxlang | Verzonnen woordenschat, niet gebaseerd op bestaande talen | Niet bekend |
| Láadan | 1982 | Suzette Haden Elgin | Artlang (experimenteel) | Gemaakt om de ervaring van vrouwen uit te drukken; komt voor in haar *Native Tongue*-romans | Niet bekend |
| Klingon | 1984–85 | Marc Okrand | Artlang | Voor *Star Trek*; woordenboek verschenen in 1985 | Ongeveer 20–30 die spontaan kunnen praten |
| Lojban | 1987 | Logical Language Group | Experimentele taal (logisch) | Opvolger van Loglan in het publiek domein, ontworpen om ondubbelzinnig te zijn | Ongeveer 100 actieve schrijvers |
| Lingua Franca Nova | 1998 | C. George Boeree | Auxlang | Online sinds 1998; vereenvoudigde Romaanse woordenschat, werk begon in 1965 | Niet bekend |
| Slovio | 1999 | Mark Hučko | Zonale auxlang | Grammatica als in Esperanto met Slavische woordenschat | Niet bekend |
| Toki Pona | 2001 | Sonja Lang | Experimentele taal (minimalistisch) | Ongeveer 120–137 kernwoorden, zie [Toki Pona](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/toki-pona/) | Honderden tot enkele duizenden; zie hieronder |
| Ithkuil | 2004 | John Quijada | Experimentele taal (experimenteel) | Werk sinds 1978; eerste openbare versie 2004, „New Ithkuil” in 2023 | Geen bekende vloeiende sprekers |
| Interslavisch | 2006 | Jan van Steenbergen, Vojtěch Merunka en anderen | Zonale auxlang | Begon als Slovianski; projecten samengevoegd tussen 2011 en 2017 | 7.000–20.000 (beweringen) |
| Na'vi | 2009 | Paul Frommer | Artlang | Gemaakt voor de film *Avatar*; ongeveer 1.000 woorden bij het verschijnen | Niet bekend |
| Dothraki | 2009 | David J. Peterson | Artlang | In opdracht gemaakt voor *Game of Thrones* uitgaand van Martins weinige woorden in de romans | Niet bekend |

## Hoeveel kunsttalen bestaan er?

Niemand weet het precies, want veel zijn privéprojecten die nooit worden gepubliceerd. De taalkundige Carolina González (Cambridge University Press, 2025) schrijft dat sinds de 12e eeuw meer dan 1.000 kunsttalen zijn gedocumenteerd, en het Duitse Wikipedia-artikel over planspraken spreekt eveneens van meer dan duizend projecten, waarvan er maar enkele bekend werden. Louis Couturat en Léopold Leau bespraken al in 1903 38 projecten voor internationale talen. De tellingen verschillen, omdat „kunsttaal” ook fictieve, filosofische en persoonlijke talen kan omvatten, of alleen talen die voor echt gebruik bedoeld zijn.

## Welke kunsttalen worden vandaag het meest gebruikt?

**Esperanto** staat met grote voorsprong bovenaan. Svend Vendelbo Nielsen schatte in 2017 ongeveer 60.000 sprekers, terwijl het onderzoek van Sidney Culbert, herhaald in *Ethnologue*, op 2 miljoen uitkomt; zie [hoeveel mensen Esperanto spreken](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/aantal-sprekers/) voor alle schattingen en methoden. Andere cijfers zijn veel kleiner:

- **Klingon:** de taalkundige Arika Okrent schatte dat 20 of 30 mensen een spontaan gesprek kunnen voeren, met honderden die het schriftelijk gebruiken (gemeld door Mental Floss).
- **Toki Pona:** de maakster zei in 2007 dat minstens 100 mensen het vloeiend spraken. De gemeenschapsenquête van 2024 had 1.997 respondenten, van wie 53% op gespreksniveau of hoger. De Toki Pona-site zelf beweert voor 2025 tienduizenden sprekers, dus de schattingen verschillen met twee ordes van grootte, afhankelijk van wat er wordt meegeteld.
- **Ido:** van 100–200 (Detlev Blanke, 2000) tot 1.000–5.000 (Ido Foundation).
- **Interlingua en Interslavisch:** Interlingua heeft enkele honderden tot ongeveer 1.500 gebruikers; de Interslavische projecten claimen 7.000–20.000, een cijfer dat niet onafhankelijk is geteld. Bronnen hiervoor en voor de andere auxlangs staan op [Esperanto vergeleken met andere kunsttalen](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/kunsttalen-vergeleken/).

## Hebben kunsttalen moedertaalsprekers?

Esperanto wel. De moedertaalsprekers (*denaskuloj*) zijn kinderen die er thuis mee zijn opgegroeid, meestal met Esperantosprekende ouders. De schattingen liggen rond 1.000–2.000, en de Duitse Wikipedia noemt Esperanto de enige planspraak met moedertaalsprekers. Zie [moedertaalsprekers van Esperanto](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/moedertaalsprekers/). Klingon en Ithkuil hebben geen gedocumenteerde moedertaalsprekers.

## Welke kunsttalen hebben ISO-codes?

ISO 639-3, onderhouden door SIL International, geeft codes aan afzonderlijke talen en rekent de onderstaande tot de „Constructed” (kunsttalen). ISO 639-2 heeft daarnaast de verzamelcode **art** voor kunstmatige talen in het algemeen.

| Taal | ISO 639-3 | Taal | ISO 639-3 |
|---|---|---|---|
| Esperanto | epo (ook eo) | Klingon | tlh |
| Volapük | vol (vo) | Toki Pona | tok |
| Ido | ido (io) | Interslavisch | isv |
| Occidental (Interlingue) | ile (ie) | Lingua Franca Nova | lfn |
| Novial | nov | Kotava | avk |
| Interlingua | ina (ia) | Quenya | qya |
| Lojban | jbo | Sindarijns | sjn |
| Blissymbols | zbl | | |

Een code betekent dat de taal goed genoeg gedocumenteerd is om geïdentificeerd te worden, niet dat ze een grote gemeenschap heeft. Solresol kreeg volgens het taaltijdschrift Babbel in 2017 naar verluidt geen code, omdat het niet in een grote en gevarieerde gemeenschap wordt gebruikt.

## Waarom mislukten de meeste hulptalen?

De meeste hadden één auteur die de taal steeds bleef veranderen, geen blijvende gemeenschap, of geen praktische reden om ze te leren. Volapük is het klassieke geval: het groeide snel in de jaren 1880 en verloor binnen enkele jaren het grootste deel van zijn volgelingen. De stabiliteit van Esperanto kwam voort uit een vaste kern en een taal die van haar sprekers is, zoals uitgelegd op [Esperanto vergeleken met andere kunsttalen](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/kunsttalen-vergeleken/). Artlangs en experimentele talen waren daarentegen nooit bedoeld om nationale talen te vervangen, dus „mislukking” is voor hen de verkeerde maatstaf.

## Veelgestelde vragen

### Wat is de meest gesproken kunsttaal?

Esperanto, met naar schatting 60.000 tot 2 miljoen sprekers. Geen enkele andere kunsttaal heeft een gedocumenteerde gemeenschap van die omvang.

### Wat is de oudste kunsttaal?

De Lingua Ignota van Hildegard von Bingen, uit de 12e eeuw, wordt meestal genoemd als een van de vroegst bekende, hoewel het vooral een woordenlijst van verzonnen woorden bij Latijnse grammatica is. De eerste wijdverbreide auxlang was Volapük in 1879–80.

### Zijn Klingon en Dothraki echte talen?

Ze zijn echt in de zin dat ze grammatica en woordenschat hebben en mensen ze kunnen leren. Ze zijn echter gemaakt voor televisie en film, en buiten de fancultuur gebruiken weinig mensen ze.

### Is een kunsttaal hetzelfde als een dialect of een pidgin?

Nee. Een dialect of pidgin ontwikkelt zich in de loop van de tijd onder zijn sprekers, terwijl een kunsttaal bewust is ontworpen. Lingua Franca Nova is geïnspireerd door een pidgin, maar werd ontworpen door één auteur.

### Welke kunsttaal is het makkelijkst te leren?

Dat hangt af van het doel. Toki Pona heeft de kleinste woordenschat, ongeveer 120–137 kernwoorden, maar is niet ontworpen voor nauwkeurige dagelijkse communicatie. Onder de talen die voor volledige communicatie bedoeld zijn, heeft Esperanto een regelmatige grammatica en veruit de meeste leerders en leermiddelen. Zie [wat is de makkelijkste taal om te leren?](https://esperantopedia.org/nl/leren/makkelijkste-talen/) en [Esperanto leren](https://esperantopedia.org/nl/leren/hoe-leren/).

## Bronnen

- Wikipedia, [Constructed language](https://en.wikipedia.org/wiki/Constructed_language), [International auxiliary language](https://en.wikipedia.org/wiki/International_auxiliary_language) en [List of constructed languages](https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constructed_languages)
- Wikipedia (de), [Plansprache](https://de.wikipedia.org/wiki/Plansprache)
- Carolina González, [*Inventing Languages: A Practical Introduction*](https://www.cambridge.org/core/books/inventing-languages/A56FF6DB251BDDE3313E70B7B1B88778), Cambridge University Press, 2025
- Wikipedia, [Lingua Ignota](https://en.wikipedia.org/wiki/Lingua_Ignota), [Solresol](https://en.wikipedia.org/wiki/Solresol), [Latino sine flexione](https://en.wikipedia.org/wiki/Latino_sine_flexione), [Blissymbols](https://en.wikipedia.org/wiki/Blissymbols), [Ithkuil](https://en.wikipedia.org/wiki/Ithkuil), [Kotava](https://en.wikipedia.org/wiki/Kotava), [Láadan](https://en.wikipedia.org/wiki/L%C3%A1adan), [Toki Pona](https://en.wikipedia.org/wiki/Toki_Pona), [Na'vi language](https://en.wikipedia.org/wiki/Na%CA%BCvi_language), [Dothraki language](https://en.wikipedia.org/wiki/Dothraki_language)
- Babbel, [The history of Solresol](https://www.babbel.com/en/magazine/what-is-solresol) en [The story of Blissymbolics](https://www.babbel.com/en/magazine/what-is-blissymbolics)
- Mental Floss, [Constructed languages you can learn](https://www.mentalfloss.com/language/constructed-languages-you-can-learn) (Okrents schatting voor Klingon; Loglan en Lojban)
- Klingon Language Institute, [Klingon history](https://www.kli.org/about-klingon/klingon-history/)
- Mother Jones, [The linguist behind Avatar](https://motherjones.com/politics/2010/02/linguist-behind-avatar); WHYY, [He brought Game of Thrones languages to life](https://whyy.org/articles/he-brought-game-of-thrones-languages-to-life/)
- Lojban wiki, [About Lojban](https://mw.lojban.org/papri/About_Lojban) en [Logical Language History](https://tiki.lojban.org/Logical+Language+History)
- Tolkien Gateway, [Qenyaqetsa](https://tolkiengateway.net/wiki/Qenyaqetsa); Ardalambion, [The Qenya Lexicon reviewed](https://ardalambion.net/qlreview.htm)
- ithkuil.place, [Ithkuil: A Philosophical Design for a Hypothetical Language (2004 mirror)](https://ithkuil.place/mirror/2004-en/index.htm)
- Conlang Atlas of Language Structures, [Kotava](https://cals.info/language/kotava/); Le Petit Prince in languages, [Kotava](https://lepetitprince.eu/world/artificial/kotava/)
- Jayeless.net, [Lingua Franca Nova](https://www.jayeless.net/lingua-franca-nova); Lingclusive, [The Elefen in the room](https://www.lingclusive.com/post/lingua-franca-nova)
- Omniglot, [Slovio](https://www.omniglot.com/writing/slovio.htm); Encyclopaedia Britannica 1911, [Volapük](https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Volap%C3%BCk) (Idiom Neutral en de Volapük-academie)
- Jan van Steenbergen, [A short history of Interslavic](http://steen.free.fr/interslavic/history.html)
- SIL International, ISO 639-3-codepagina's: [epo](https://iso639-3.sil.org/code/epo), [vol](https://iso639-3.sil.org/code/vol), [ido](https://iso639-3.sil.org/code/ido), [ile](https://iso639-3.sil.org/code/ile), [nov](https://iso639-3.sil.org/code/nov), [ina](https://iso639-3.sil.org/code/ina), [jbo](https://iso639-3.sil.org/code/jbo), [tlh](https://iso639-3.sil.org/code/tlh), [tok](https://iso639-3.sil.org/code/tok), [isv](https://iso639-3.sil.org/code/isv), [lfn](https://iso639-3.sil.org/code/lfn), [avk](https://iso639-3.sil.org/code/avk), [qya](https://iso639-3.sil.org/code/qya), [sjn](https://iso639-3.sil.org/code/sjn), [zbl](https://iso639-3.sil.org/code/zbl), [art](https://iso639-3.sil.org/code/art)
- Libera Folio, ["Nova takso: 60.000 parolas Esperanton"](https://www.liberafolio.org/2017/02/13/nova-takso-60-000-parolas-esperanton/) (Nielsen, 2017); *Ethnologue*, [Esperanto entry, 16th edition](https://web.archive.org/web/20090822095633/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=epo) (2009)
- Jan Tamalu e.a., [Results of the 2024 Toki Pona census](https://tokiponacensus.github.io/results2024); [Toki Pona official site](https://tokipona.org/)
- Ido Foundation, [IDO](https://idofonduro.org/wp/index.php/en/ido/); Detlev Blanke (2000), geciteerd in Sabine Fiedler, [Phraseology in planned languages](https://books.google.com/books?id=CAIZ9BHOkBwC&pg=PA779), 2007
- Wikipedia, [Volapük](https://en.wikipedia.org/wiki/Volap%C3%BCk), [Ido](https://en.wikipedia.org/wiki/Ido), [Interlingue](https://en.wikipedia.org/wiki/Interlingue), [Novial](https://en.wikipedia.org/wiki/Novial), [Interlingua](https://en.wikipedia.org/wiki/Interlingua), [Lojban](https://en.wikipedia.org/wiki/Lojban), [Klingon language](https://en.wikipedia.org/wiki/Klingon_language), [Interslavic](https://en.wikipedia.org/wiki/Interslavic); zie ook de bronnen van [Esperanto vergeleken met andere kunsttalen](https://esperantopedia.org/nl/over-esperanto/kunsttalen-vergeleken/)