# Dieren in het Esperanto: kat, hond, paard en meer

Source: https://esperantopedia.org/nl/zinnen/dieren/
Language: nl
Updated: 2026-10-08

> Kat is kato, hond hundo, paard ĉevalo. Dierennamen in het Esperanto met uitspraak, plus -id- voor jongen, -in- voor vrouwtjes en dierengeluiden.

Het Esperantowoord voor „dier” is ***besto***. Een kat is een ***kato***, een hond een ***hundo***, een paard een ***ĉevalo***, een vogel een ***birdo*** en een vis een ***fiŝo***. Dierennamen zijn gewone zelfstandige naamwoorden op *-o*, dus ze krijgen *-j* in het meervoud (*katoj* „katten”) en *-n* als lijdend voorwerp (*Mi havas katon* „Ik heb een kat”). Woorddelen geven dan het jong (*-id-*), het vrouwtje (*-in-*) en het mannetje (*vir-*). In de uitspraakkolom staat elk woord in lettergrepen, met de beklemtoonde lettergreep in hoofdletters; de [klemtoon](https://esperantopedia.org/nl/leren/alfabet/) valt altijd op de voorlaatste lettergreep.

## Algemene woorden

| Nederlands | Esperanto | Uitspraak |
|---|---|---|
| dier | *besto* | BES-to |
| huisdier | *dorlotbesto*, *hejmbesto* | dor-lot-BES-to, hejm-BES-to |
| boerderijdier, landbouwhuisdier | *dombesto* | dom-BES-to |
| wild dier | *sovaĝa besto* | so-VA-ĝa BES-to |
| zoogdier | *mamulo* | ma-MU-lo |
| vogel, vis, insect | *birdo, fiŝo, insekto* | BIR-do, FI-ŝo, in-SEK-to |

*Besto* lijkt op ons „beest” en betekent normaal een dier dat geen mens is. Het woordenboek ReVo geeft er een tweede betekenis bij die ook mensen omvat, en dat is ook wat *animalo* betekent. Voor een dier is het gebruikelijke voornaamwoord *ĝi* „het” (zie [voornaamwoorden](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/voornaamwoorden/)), ook waar wij in het Nederlands „hij” of „ze” zeggen: *Mia hundo estas malgranda, sed ĝi bojas laŭte.* – „Mijn hond is klein, maar hij blaft hard.”

## Huisdieren en boerderijdieren

| Nederlands | Esperanto | Uitspraak |
|---|---|---|
| hond | *hundo* | HUN-do |
| kat | *kato* | KA-to |
| konijn | *kuniklo* | ku-NI-klo |
| hamster | *hamstro* | HAMS-tro |
| papegaai | *papago* | pa-PA-go |
| muis, rat | *muso, rato* | MU-so, RA-to |
| paard | *ĉevalo* | ĉe-VA-lo |
| ezel | *azeno* | a-ZE-no |
| koe | *bovino* | bo-VI-no |
| schaap | *ŝafo* | ŜA-fo |
| geit | *kapro* | KA-pro |
| varken | *porko* | POR-ko |
| kip | *koko* | KO-ko |
| eend | *anaso* | a-NA-so |
| gans | *ansero* | an-SE-ro |
| kalkoen | *meleagro* | me-le-A-gro |

Het woord *dombesto* omvat ook boerderijdieren; ReVo geeft als voorbeelden koeien, ezels, varkens en kippen. Waarom een koe *bovino* heet, leggen we hieronder uit in het stuk over rundvee.

## Wilde dieren

| Nederlands | Esperanto | Uitspraak |
|---|---|---|
| leeuw | *leono* | le-O-no |
| tijger | *tigro* | TI-gro |
| olifant | *elefanto* | e-le-FAN-to |
| beer | *urso* | UR-so |
| wolf | *lupo* | LU-po |
| vos | *vulpo* | VUL-po |
| hert | *cervo* | CER-vo |
| haas | *leporo* | le-PO-ro |
| wild zwijn, everzwijn | *apro* | A-pro |
| aap | *simio* | si-MI-o |
| giraf | *ĝirafo* | ĝi-RA-fo |
| kangoeroe | *kanguruo* | kan-gu-RU-o |
| vleermuis | *vesperto* | ves-PER-to |
| slang | *serpento* | ser-PEN-to |
| kikker | *rano* | RA-no |
| krokodil | *krokodilo* | kro-ko-DI-lo |
| schildpad | *testudo* | tes-TU-do |

Net als in het Nederlands is er één woord voor „aap” (*simio*) en één voor „schildpad” (*testudo*, zowel land- als zeeschildpad). Konijn en haas blijven gescheiden: *kuniklo* en *leporo*. *Apro* is een wild zwijn; een mannelijk boerderijvarken is *virporko*. In het Nederlands heet dat mannetje „beer”, net als het roofdier; het Esperanto houdt die twee uit elkaar: *virporko* en *urso*.

## Vogels

| Nederlands | Esperanto | Uitspraak |
|---|---|---|
| arend | *aglo* | A-glo |
| uil | *strigo* | STRI-go |
| kraai, raaf | *korvo* | KOR-vo |
| mus | *pasero* | pa-SE-ro |
| duif | *kolombo* | ko-LOM-bo |
| zwaan | *cigno* | CIG-no |
| pinguïn | *pingveno* | ping-VE-no |
| koekoek | *kukolo* | ku-KO-lo |
| ekster | *pigo* | PI-go |

Pas op voor woorden die op iets anders lijken: *pigo* is een ekster, geen varken (*porko*), en een koekoek is *kukolo*, niet *kuko* „cake”. Let ook op ons „mus”: dat is *pasero*, terwijl *muso* de muis is. *Korvo* omvat kraaien en raven (ReVo: het geslacht *Corvus*); de bonte kraai is *korniko*.

## Zeedieren, vissen en insecten

| Nederlands | Esperanto | Uitspraak |
|---|---|---|
| haai | *ŝarko* | ŜAR-ko |
| zalm | *salmo* | SAL-mo |
| walvis | *baleno* | ba-LE-no |
| dolfijn | *delfeno* | del-FE-no |
| zeehond | *foko* | FO-ko |
| octopus | *polpo* | POL-po |
| krab | *krabo* | KRA-bo |
| rivierkreeft | *kankro* | KAN-kro |
| bij | *abelo* | a-BE-lo |
| mier | *formiko* | for-MI-ko |
| vlinder | *papilio* | pa-pi-LI-o |
| vlieg | *muŝo* | MU-ŝo |
| mug | *kulo* | KU-lo |
| spin | *araneo* | a-ra-NE-o |
| slak | *heliko* | he-LI-ko |

*Kankro* is een rivierkreeft, geen krab. Zoek elk ander dier op in het [woordenboek](https://esperantopedia.org/nl/woordenboek/). Kleurwoorden werken zoals altijd (zie [kleuren](https://esperantopedia.org/nl/zinnen/kleuren/)): *nigraj katoj* „zwarte katten”.

## Koe, stier, os en kalf

*Bovo* is de diersoort, het rund, en *bovino* is het vrouwtje: de koe. Het bijvoeglijk naamwoord „van runderen” is *bova*. ReVo noemt de Universala Vortaro van het Fundamento als bron van zowel *bovino* als *bovido* „kalf”.

| Nederlands | Esperanto | Uitspraak | Toelichting |
|---|---|---|---|
| rund (het dier) | *bovo* | BO-vo | Het meervoud *bovoj* betekent runderen van beide geslachten |
| koe | *bovino* | bo-VI-no | *bov-* + *-in-*, „vrouwelijk” |
| stier | *virbovo* | vir-BO-vo | *vir-* + *bovo*. ReVo markeert *taŭro* als zeldzaam |
| os | *okso* | OK-so | Een gecastreerde stier |
| kalf | *bovido* | bo-VI-do | *bov-* + *-id-*, „jong” |
| rundvlees | *bovaĵo* | bo-VA-ĵo | Vlees van een *bovo* |
| koeienstal | *bovejo* | bo-VE-jo | *bov-* + *-ej-*, „plaats” |

Traditioneel voegen mensen *-in-* toe zodra ze een vrouwtje bedoelen, dus *bovo* naast *bovino* kan klinken als „stier”. PMEG beschrijft dezelfde gewoonte bij *koko* en *kokino*. Het meervoud omvat nog steeds beide geslachten, en steeds meer sprekers voegen *-in-* niet automatisch toe. Beide manieren zijn correct.

## Jongen, vrouwtjes en mannetjes

Dierstammen zijn geslachtsneutraal: *kato* kan elke kat zijn. Drie hulpmiddelen zeggen meer.

| Dier | Jong (*-id-*) | Vrouwtje (*-in-*) | Mannetje (*vir-*) |
|---|---|---|---|
| *hundo* hond | *hundido* puppy | *hundino* teef | *virhundo* reu |
| *kato* kat | *katido* kitten | *katino* poes | *virkato* kater |
| *ĉevalo* paard | *ĉevalido* veulen | *ĉevalino* merrie | *virĉevalo* hengst |
| *ŝafo* schaap | *ŝafido* lam | *ŝafino* ooi | *virŝafo* ram |
| *kapro* geit | *kaprido* geitje, bokje | *kaprino* geit | *virkapro* bok |
| *porko* varken | *porkido* big | *porkino* zeug | *virporko* beer |
| *koko* kip | *kokido* kuiken | *kokino* hen | *virkoko* haan |
| *bovo* rund | *bovido* kalf | *bovino* koe | *virbovo* stier |

**-id-** geeft het jong van een dier aan (PMEG). **-in-** maakt een vrouwtje. Beide kunnen ook zelfstandig als stam optreden: *ido* is „een jong dier” en *ino* „een vrouwtje”. De klemtoon verschuift mee: *KA-to* → *ka-TI-do*, *ka-TI-no*, maar *vir-KA-to*.

**Vir-** is geen officieel voorvoegsel en staat ook niet op de lijst van 29 onofficiële voorvoegsels van PMEG. Het is de stam *viro* „man” vóór een andere stam, zoals in elke samenstelling. Je kunt ook het bijvoeglijk naamwoord gebruiken: *vira kato*. Een paar stammen betekenen al een mannelijk dier: *boko* „bok”, *stalono* „hengst”, *kapono* „kapoen”, *okso* en *taŭro* (PMEG). Sommige sprekers gebruiken het onofficiële achtervoegsel *-iĉ-*, zoals in *katiĉo*; PMEG noemt het het populairste voorstel van dat soort, maar de meeste sprekers houden het bij *vir-*. Meer over [voorvoegsels](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/voorvoegsels/) en [achtervoegsels](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/achtervoegsels/).

## Plaatsen, groepen en vlees

Andere achtervoegsels werken goed met dieren; zie [woordvorming](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/woordvorming/) voor het systeem.

| Woorddeel | Betekenis | Voorbeelden |
|---|---|---|
| *-ej-* | plaats voor | *ĉevalejo* „paardenstal”, *kokejo* „kippenhok”, *hundejo* „hondenhok”, *porkejo* „varkensstal” |
| *-ar-* | groep | *ŝafaro* „kudde schapen”, *bovaro* „kudde runderen”, *birdaro* „zwerm vogels”, *abelaro* „bijenvolk”, *bestaro* „fauna” |
| *-aĉ-* | slechte kwaliteit, minachting | *ĉevalaĉo* „knol”, *hundaĉo* „akelige hond” |
| *-et-* | kleiner | *ĉevaleto* „paardje” |
| *-aĵ-* | vlees | *porkaĵo* „varkensvlees”, *bovaĵo* „rundvlees” |

Het aparte woord *grego* betekent elke kudde of troep: *grego da ŝafoj* „een kudde schapen”. *-Aĉ-* drukt minachting uit, dus gebruik het voorzichtig.

## Dierengeluiden

Het algemene werkwoord voor het geluid van een dier is ***bleki***: *La ŝafoj blekas.* – „De schapen blaten.” Veel dieren hebben ook een eigen werkwoord. ReVo noemt het patroon dier + *-e* + *bleki*, zoals *bove bleki* „loeien” en *porke bleki* „knorren”.

| Dier | Werkwoord | Uitspraak | Klanknabootsing |
|---|---|---|---|
| hond | *boji* „blaffen” | BO-ji | *boj!* |
| kat | *miaŭi* „miauwen”, *ronroni* „spinnen” | mi-AŬ-i, ron-RO-ni | *miaŭ!* |
| koe, leeuw | *muĝi* „loeien, brullen” | MU-ĝi | *mu!* |
| paard | *heni* „hinniken” | HE-ni | |
| ezel | *iai* „balken” | i-A-i | *ia!* |
| schaap | *bleki* „blaten” | BLE-ki | *be!* |
| varken | *grunti* „knorren” | GRUN-ti | *grunt!* |
| haan | *kokeriki* „kraaien” | ko-ke-RI-ki | *kikeriki!* |
| kip | *kluki* „kakelen, kloeken” | KLU-ki | *kluk kluk!* |
| eend, gans | *gaki* „kwaken, snateren” | GA-ki | *gik gak!* |
| kikker | *kvaki* „kwaken” | KVA-ki | *kvak!* |
| kuiken, klein vogeltje | *pepi* „piepen” | PE-pi | *kvivit!* |
| uil | *ululi* „roepen” | u-LU-li | *hu hu!* |
| bij, vlieg | *zumi* „zoemen” | ZU-mi | |

PMEG noemt klanknabootsingen het wildste deel van elke taal, dus de spelling verschilt. Voor een kalkoen noemt het *glu glu glu*.

## Dieren in zinnen

| Esperanto | Nederlands |
|---|---|
| *Ĉu vi havas dorlotbeston?* | Heb je een huisdier? |
| *Mi havas du katojn kaj unu hundon.* | Ik heb twee katten en één hond. |
| *Nia kato havas kvar katidojn.* | Onze kat heeft vier kittens. |
| *La bovinoj manĝas herbon sur la kampo.* | De koeien eten gras in de wei. |
| *Kiun beston vi plej ŝatas?* | Welk dier vind je het leukst? |
| *Mi vidis elefanton en la zoo.* | Ik heb een olifant in de dierentuin gezien. |

Let op de accusatiefuitgang *-n* (*katojn*, *beston*) en het meervoud *-j*. Zie [zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden](https://esperantopedia.org/nl/grammatica/naamwoorden/).

## Veelgestelde vragen

### Hoe zeg je „kat” in het Esperanto?

*Kato* (KA-to). Een kitten is *katido*, een poes *katino* en het meervoud is *katoj*. *Mi havas katon.* – „Ik heb een kat.”

### Hoe zeg je „hond” in het Esperanto?

*Hundo* (HUN-do). Een puppy is *hundido*, een teef *hundino* en „blaffen” is *boji*. *Mia hundo bojas.* – „Mijn hond blaft.”

### Wat is het Esperantowoord voor „dier”?

*Besto*, meervoud *bestoj*. *Animalo* bestaat ook en omvat mensen. Een huisdier is een *dorlotbesto*.

### Wat is „koe” in het Esperanto?

*Bovino*, het vrouwtje van *bovo* „rund”. Een stier is *virbovo* en een kalf *bovido*.

### Hoe noem je een jong dier in het Esperanto?

Voeg *-id-* toe: *hundo* → *hundido* „puppy”, *bovo* → *bovido* „kalf”. De klemtoon verschuift naar de lettergreep met *-id-*.

### Welke geluiden maken dieren in het Esperanto?

Honden *bojas*, katten *miaŭas*, paarden *henas*, schapen *blekas* en varkens *gruntas*. Het algemene werkwoord is *bleki*.

## Bronnen

- [ReVo: besto](https://reta-vortaro.de/revo/art/best.html), [kato](https://reta-vortaro.de/revo/art/kat.html), [hundo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hund.html), [ĉevalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxeval.html), [ŝafo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxaf.html), [kapro](https://reta-vortaro.de/revo/art/kapr.html), [porko](https://reta-vortaro.de/revo/art/pork.html), [koko](https://reta-vortaro.de/revo/art/kok.html)
- [ReVo: bovo, bovino, bovido, virbovo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bov.html), [taŭro](https://reta-vortaro.de/revo/art/tauxr.html)
- ReVo: [simio](https://reta-vortaro.de/revo/art/simi.html), [korvo](https://reta-vortaro.de/revo/art/korv.html), [leporo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lepor.html), [kuniklo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kunikl.html), [apro](https://reta-vortaro.de/revo/art/apr.html), [kukolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kukol.html), [kankro](https://reta-vortaro.de/revo/art/kankr.html)
- ReVo, dierengeluiden: [bleki](https://reta-vortaro.de/revo/art/blek.html), [boji](https://reta-vortaro.de/revo/art/boj.html), [miaŭi](https://reta-vortaro.de/revo/art/miaux.html), [muĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/mugx.html), [mu](https://reta-vortaro.de/revo/art/mu.html), [heni](https://reta-vortaro.de/revo/art/hen.html), [iai](https://reta-vortaro.de/revo/art/ia1.html), [grunti](https://reta-vortaro.de/revo/art/grunt.html), [kokeriki](https://reta-vortaro.de/revo/art/kokeri.html), [gaki](https://reta-vortaro.de/revo/art/gak.html), [ululi](https://reta-vortaro.de/revo/art/ulul.html), [kluki](https://reta-vortaro.de/revo/art/kluk.html), [kvaki](https://reta-vortaro.de/revo/art/kvak.html), [pepi](https://reta-vortaro.de/revo/art/pep.html), [zumi](https://reta-vortaro.de/revo/art/zum.html), [ronroni](https://reta-vortaro.de/revo/art/ronron.html)
- ReVo ([mamulo](https://reta-vortaro.de/revo/art/mam.html), [hamstro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hamstr.html), [meleagro](https://reta-vortaro.de/revo/art/meleag.html)) en het Engelstalige Wiktionary voor de overige dierennamen
- [PMEG – Seksa signifo de O-vortoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/o-vortoj/seksa_signifo.html)
- PMEG, achtervoegsels: [ID](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/id.html), [IN](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/in.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [AR](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [AĈ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ach.html), [onofficieel IĈ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/ich.html)
- PMEG: [onofficiële voorvoegsels](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/prefiksoj/index.html), [persoonlijke voornaamwoorden](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/personaj.html), [klanknabootsingen](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/ekkrioj_sonimitoj/neoficialaj_ekkrioj.html)
- [Universala Vortaro (Fundamento)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/universala_vortaro.html)
- [Wiktionary: bovejo](https://en.wiktionary.org/wiki/bovejo)