# Liczebniki w esperanto: 0–100, daty i godziny

Source: https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/liczebniki/
Language: pl
Updated: 2026-10-28

> Liczebniki esperanta to 13 słów: nul, unu, du … dek, cent, mil. 20 to dudek, 2026 – du mil dudek ses. Także liczebniki porządkowe, ułamki, daty i godziny.

Esperanto liczy za pomocą **13 podstawowych słów**: *nul* (0), od *unu* (1) do *naŭ* (9), *dek* (10), *cent* (100) i *mil* (1000). Reguła z Fundamento (reguła 4) jest prosta: liczebniki pisane **razem się mnożą**, pisane **osobno się dodają**. Zatem *dudek* = 2 × 10 = 20, a *dek du* = 10 + 2 = 12.

Słowa pisane razem się mnożą, pisane osobno się dodają

Liczebniki główne nigdy się nie zmieniają: nie przyjmują ani *-j*, ani *-n*. *Mi havas du fratojn* – „Mam dwóch braci”. Jedyny wyjątek to *unu* w znaczeniu „niektórzy”: *unuj … aliaj* – „jedni … drudzy” (PMEG). Po polsku liczebniki odmieniają się przez przypadki i rodzaje („dwa”, „dwie”, „dwóch”, „dwoma”) – w esperanto *du* zawsze brzmi tak samo.

Aby automatycznie zamienić dowolną liczbę na słowa, użyj [konwertera liczb](https://esperantopedia.org/pl/narzedzia/liczebniki/).

## Liczby 0–10

| Liczba | Esperanto | Wymowa |
|---|---|---|
| 0 | *nul* | [nul] |
| 1 | *unu* | [ˈu.nu] |
| 2 | *du* | [du] |
| 3 | *tri* | [tri] |
| 4 | *kvar* | [kvar] |
| 5 | *kvin* | [kvin] |
| 6 | *ses* | [ses] |
| 7 | *sep* | [sep] |
| 8 | *ok* | [ok] |
| 9 | *naŭ* | [naw] |
| 10 | *dek* | [dek] |
| 100 | *cent* | [tsent] |
| 1000 | *mil* | [mil] |

Wymawia się każdą literę, a Polak czyta te słowa prawie dokładnie tak, jak są napisane: *cent* jak polski „cent”, *naŭ* jak „nał” (zobacz [alfabet](https://esperantopedia.org/pl/nauka/alfabet/)). *Ses* (6) i *sep* (7) łatwo pomylić, więc wymawiaj je wyraźnie.

## Liczby 11–20

Liczby 11–19 to *dek* i jednostka, zapisane jako dwa słowa – prościej niż polskie „-naście”.

| Liczba | Esperanto | Liczba | Esperanto |
|---|---|---|---|
| 11 | *dek unu* | 16 | *dek ses* |
| 12 | *dek du* | 17 | *dek sep* |
| 13 | *dek tri* | 18 | *dek ok* |
| 14 | *dek kvar* | 19 | *dek naŭ* |
| 15 | *dek kvin* | 20 | *dudek* |

## Liczby 21–100: jedna reguła

Dziesiątki to jedno słowo: jednostka + *dek*. Każda liczba od 21 do 99 to dziesiątka, spacja i jednostka.

| Dziesiątki | Esperanto | Przykład | Esperanto |
|---|---|---|---|
| 10 | *dek* | 14 | *dek kvar* |
| 20 | *dudek* | 21 | *dudek unu* |
| 30 | *tridek* | 35 | *tridek kvin* |
| 40 | *kvardek* | 47 | *kvardek sep* |
| 50 | *kvindek* | 58 | *kvindek ok* |
| 60 | *sesdek* | 64 | *sesdek kvar* |
| 70 | *sepdek* | 72 | *sepdek du* |
| 80 | *okdek* | 86 | *okdek ses* |
| 90 | *naŭdek* | 99 | *naŭdek naŭ* |
| 100 | *cent* | 100 | *cent* |

## Setki, tysiące i miliony

Setki również łączą się w jedno słowo: *ducent* (200), *tricent* (300), *naŭcent* (900). Wszystko inne pisze się osobno. Tysiące są zawsze osobnym słowem: *du mil* (2000), a nie *dumil* (PMEG). Nie używaj łączników: *cent tridek du*, nie *cent-tridek-du*.

| Liczba | Esperanto |
|---|---|
| 101 | *cent unu* |
| 365 | *tricent sesdek kvin* |
| 1887 | *mil okcent okdek sep* |
| 1905 | *mil naŭcent kvin* |
| 2026 | *du mil dudek ses* |
| 12 345 | *dek du mil tricent kvardek kvin* |
| 333 000 | *tricent tridek tri mil* |
| 1 000 000 | *unu miliono* |
| 1 000 000 000 | *unu miliardo* |

*Miliono* i *miliardo* to rzeczowniki, więc przyjmują *-j* i *da*: *dek milionoj da homoj* – „dziesięć milionów ludzi”. Esperanto stosuje skalę długą, tak jak polszczyzna: *miliardo* to „miliard” (10⁹), a *biliono* to „bilion” (10¹²) (PMEG). Pułapka dotyczy tylko angielskiego „billion”, które znaczy miliard.

## Liczebniki porządkowe: -a

Dodaj końcówkę przymiotnika *-a*, a dostaniesz liczebniki porządkowe: *unua* „pierwszy”, *dua* „drugi”, *tria* „trzeci”, *kvara*, *kvina*, *sesa*, *sepa*, *oka*, *naŭa*, *deka* „dziesiąty”. Odmieniają się jak każdy [przymiotnik](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/rzeczowniki-i-przymiotniki/): *la unuaj tagoj*, *la sepan tagon*.

W złożonych liczebnikach porządkowych PMEG zaleca dla jasności łącznik: *dek-unua* „jedenasty”, *dudek-unua* „dwudziesty pierwszy”. Spotyka się też *dudek unua*. Cyframi pisze się *1-a*, *21-a*.

Z *-e* powstają przysłówki: *unue* „po pierwsze”, *due* „po drugie”. Z *-o* – rzeczowniki: *unuo* „jednostka”, *dekduo* „tuzin”, *cento* „setka”.

## Ułamki, wielokrotności i grupy

Reguła 4 Fundamento dodaje trzy [przyrostki](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/przyrostki/) liczebnikowe i przyimek *po*.

| Forma | Znaczenie | Przykłady |
|---|---|---|
| *-on-* | ułamek | *duono* „połowa”, *triono* „jedna trzecia”, *kvarono* „ćwierć”, *tri kvaronoj* „trzy czwarte” |
| *-obl-* | wielokrotność | *duobla* „podwójny”, *trioble* „trzy razy więcej”, *dekobla* „dziesięciokrotny” |
| *-op-* | grupa | *duope* „we dwoje”, *triopo* „trójka”, *kvarope* „we czworo” |
| *po* | po (rozdzielnie) | *po du pomoj* „po dwa jabłka” |
| *-foj-* | razy (rdzeń, nie przyrostek) | *dufoje* „dwa razy”, *trifoje* „trzy razy” |

*-op-* przypomina polskie liczebniki zbiorowe („dwoje, troje, czworo”), a *po* działa dokładnie jak polskie „po”. *-obl-* i *fojo* różnią się tak jak „podwójny” i „dwukrotny”: *duobla pago* to podwójna zapłata, *dufoja pago* – zapłata uiszczona dwa razy (PMEG).

Esperanto używa przecinka dziesiętnego, tak jak polski: *3,5* czyta się *tri komo kvin*. Działania są proste: *du plus du estas kvar* (2 + 2 = 4), *dek minus tri estas sep*, *sep dividite per du estas tri komo kvin* (PMEG).

## Daty

Data to *la* + liczebnik porządkowy + *de* + miesiąc (+ rok). Słowo *tago* „dzień” się pomija. Logika jest polska: „siódmy października” to *la sepa de Oktobro*.

- *la sepa de Oktobro 2026* – „7 października 2026”
- zapis cyframi: *la 7-a de Oktobro 2026*
- *Hodiaŭ estas la unua de Majo.* – „Dziś jest pierwszy maja.”

Gdy data odpowiada na pytanie „kiedy?”, przyjmuje *-n*: *Ni venos la sepan de Oktobro* – „Przyjdziemy siódmego października”. W listach: *merkredon, la 26-an de Novembro 1997* – „w środę, 26 listopada 1997” (PMEG). Lata czyta się jak zwykłe liczby: *en 1887* = *en mil okcent okdek sep*. Nazwy miesięcy i dni tygodnia są na stronie [dni i miesiące](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/dni-i-miesiace/).

## Podawanie godziny

Godziny to liczebniki porządkowe z *la* – „trzecia (godzina)”, zupełnie jak po polsku. Słowa *horo* i *minutoj* zwykle się pomija (PMEG).

| Esperanto | Po polsku |
|---|---|
| *Kioma horo estas?* | „Która godzina?” |
| *Estas la tria.* | „Jest trzecia.” |
| *Estas la tria kaj dek kvin.* | „Jest trzecia piętnaście.” |
| *Estas la tria kaj kvarono.* | „Jest kwadrans po trzeciej.” |
| *Estas la sepa kaj duono.* | „Jest wpół do ósmej.” (7:30) |
| *Estas dek post la tria.* | „Jest dziesięć po trzeciej.” |
| *Estas dek kvin antaŭ la deka.* | „Jest za piętnaście dziesiąta.” |
| *Je kioma horo?* – *Je la oka.* | „O której?” – „O ósmej.” |
| *la dek-kvina kaj dek kvin* | „15:15” |

Uwaga na pułapkę: polskie „wpół do ósmej” to 7:30, a esperanto liczy od minionej godziny – *la sepa kaj duono*, dosłownie „siódma i pół”. Używaj *antaŭ* „przed” i *post* „po”, nigdy *de*. „O” danej godzinie to *je* (zobacz [przyimki](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/przyimki/)).

## Przykłady w zdaniach

- *Mi havas du fratojn kaj unu fratinon.* – „Mam dwóch braci i jedną siostrę.”
- *La bileto kostas dudek kvin eŭrojn.* – „Bilet kosztuje dwadzieścia pięć euro.”
- *Mia avino naskiĝis en mil naŭcent kvindek kvar.* – „Moja babcia urodziła się w 1954 roku.”
- *Ŝi loĝas en la kvina etaĝo.* – „Ona mieszka na piątym piętrze.”
- *Mi legis la libron dufoje.* – „Przeczytałem tę książkę dwa razy.”
- *Duono de la klaso estas malsana.* – „Połowa klasy jest chora.”
- *La trajno foriras je la tria kaj duono.* – „Pociąg odjeżdża wpół do czwartej.”
- *La infanoj eniris po du.* – „Dzieci weszły po dwoje.”

## Częste pytania

### Jak policzyć do 10 w esperanto?
*Unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek.* Zero to *nul*.

### Jak powiedzieć 2026 w esperanto?
*Du mil dudek ses.* Tysiące są zawsze osobnym słowem, więc 2000 to *du mil*, a nie *dumil*.

### Jak powiedzieć „pierwszy”, „drugi” i „trzeci”?
Dodaj *-a* do liczebnika: *unua*, *dua*, *tria*. „Dwudziesty pierwszy” to *dudek-unua*.

### Ile to miliard i bilion w esperanto?
Tyle samo co po polsku: *miliardo* to 10⁹, a *biliono* to 10¹², bo esperanto stosuje skalę długą.

### Jak podać godzinę w esperanto?
Użyj *la* z liczebnikiem porządkowym: *Estas la oka* – „Jest ósma”. „O ósmej” to *je la oka*, a 8:30 to *la oka kaj duono* (po polsku „wpół do dziewiątej”).

## Źródła

- [Fundamento de Esperanto – gramatyka po polsku (reguła 4)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko_pola.html)
- [PMEG – Nombroj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/index.html)
- [PMEG – Formoj de nombraj vortetoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/vortetoj/formoj.html)
- [PMEG – O-vortaj nombroj (ułamki, skala długa)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/o-vortoj.html)
- [PMEG – A-vortaj nombroj (liczebniki porządkowe)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/a-vortoj.html)
- [PMEG – Horoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/horoj.html)
- [PMEG – Datoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/datoj.html)
- [PMEG – Matematikaj esprimoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/matematiko.html)
- [PMEG – Sufikso OBL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/obl.html)