# Pasporta Servo: darmowe noclegi u esperantystów

Source: https://esperantopedia.org/pl/o-esperanto/pasporta-servo/
Language: pl
Updated: 2026-10-07

> Pasporta Servo to ponad 2400 gospodarzy w 121 krajach, którzy za darmo przyjmują podróżnych mówiących po esperancku. Jak to działa, zasady i rejestracja.

**Pasporta Servo** („Usługa Paszportowa”) to darmowa sieć gospodarzy dla osób mówiących po esperancku. Według jej strony internetowej w marcu 2026 roku miała **ponad 2400 gospodarzy w 121 krajach i 1801 miastach**; ta liczba nadal widniała na stronie głównej 7 października 2026 roku. Gospodarze oferują podróżującym esperantystom łóżko, kanapę lub kawałek podłogi bez opłaty, a gość z gospodarzem rozmawiają po esperancku. Sieć prowadzi Światowa Organizacja Młodzieży Esperanckiej ([TEJO](https://esperantopedia.org/pl/o-esperanto/organizacje/)); działa od 1974 roku, najpierw jako drukowana książka, a od 2009 roku jako strona internetowa.

## Czym jest Pasporta Servo?

To spis ludzi, którzy za darmo przyjmują gości w swoich domach. Od 1974 roku pomaga nawiązywać kontakty ponad różnicami języka, kultury i wieku. Obowiązują dwa warunki dla każdego, kto z niej korzysta, jako gospodarz i jako gość: trzeba mieć co najmniej **16 lat** i **znać esperanto**. Serwis nie wprowadza egzaminu ani sztywno określonego poziomu.

Gospodarz nie musi oferować łóżka. Strona wymienia inne sposoby udziału: ugotowanie obiadu dla gościa, oprowadzenie po mieście albo spotkanie na kawie, żeby poćwiczyć esperanto.

## Jak powstała Pasporta Servo?

Pomysł wysunął argentyński psycholog **Rubén Feldman González**, który w 1966 roku zaproponował „Programo Pasporto”. Pierwszy spis w dzisiejszej postaci ukazał się w **1974 roku**, z około 40 gospodarzami, pod kierunkiem francuskiej esperantystki **Jeanne-Marie Cash**. Źródła podają dla tego pierwszego roku 39 lub 40 gospodarzy.

W latach druku spis rósł powoli, a w latach 2008–2026 mniej więcej się podwoił. W 2008 roku zarząd TEJO ogłosił wersję internetową, wzorowaną na usługach takich jak CouchSurfing; ruszyła w marcu 2009 roku jako *Pasporta Servo 2.0*, zaprogramowana przez walenckiego esperantystę Joana Català, i została zainaugurowana na 65. Międzynarodowym Kongresie Młodzieży w Libercu.

| Rok | Gospodarze | Kraje | Uwaga |
|---|---|---|---|
| 1974 | 39–40 | 19 | Pierwszy spis |
| 1980 | 360 | 48 | |
| 2000 | 1075 | 76 | |
| 2008 | 1225 | 90 | Przed stroną internetową |
| 2017 | 974 | 81 | Ostatnia drukowana książka; tylko potwierdzeni gospodarze |
| 2026 | 2400+ | 121 | Strona internetowa, 1801 miast |

Liczb nie da się porównywać ściśle: w drukowanych książkach liczyli się gospodarze, których dane potwierdzono do danego wydania, a strona internetowa liczy gospodarzy zarejestrowanych. TEJO wspólnie ze Światowym Związkiem Esperantystów planuje na 2026 rok nowe wydanie drukowane, pierwsze od 2017 roku, a sieć szuka wolontariuszy-koordynatorów krajowych, którzy będą aktualizować dane gospodarzy.

## Jak to działa?

1. **Zarejestruj się** na stronie. Rejestracja jest darmowa dla gospodarzy i gości; konto możesz też założyć bez wpisywania własnego domu do spisu.
2. **Szukaj** według kraju, regionu lub miasta albo przeglądaj mapę. Profil każdego gospodarza podaje warunki, na przykład „nie palić”, „zwierzęta mile widziane”, liczbę gości, długość pobytu albo wymagany z wyprzedzeniem termin zgłoszenia.
3. **Napisz do gospodarza z wyprzedzeniem.** Goście powinni zgłosić się przed przyjazdem. Napisz, kim jesteś, na które noce potrzebujesz noclegu i kiedy przyjedziesz. Kilku gospodarzy przyjmuje gości bez uprzedzenia, ale tylko kilku.
4. **Ustal szczegóły.** Gospodarz i gość uzgadniają noce, godzinę przyjazdu i ewentualną inną pomoc, na przykład posiłki albo spacer po mieście.
5. **Zostań, rozmawiaj, podziękuj.** Pobyt jest bezpłatny. Odręczny liścik albo mały upominek z twojego kraju to uprzejmy sposób podziękowania gospodarzowi.

Pierwsza wiadomość może wyglądać tak:

*Saluton! Mi nomiĝas Anna kaj en Majo mi vojaĝos tra Pollando. Ĉu vi povus gastigi min dum du noktoj, de la 3-a ĝis la 5-a de Majo? Mi lernas Esperanton jam unu jaron.* – „Cześć! Mam na imię Anna i w maju będę podróżować po Polsce. Czy przyjmiesz mnie na dwie noce, od 3 do 5 maja? Uczę się esperanta już rok.”

## Jakie obowiązują zasady?

Regulamin i FAQ serwisu ustalają następujące zasady:

- **Bezpłatny nocleg.** Goście mogą przenocować bez opłaty, po wcześniejszym uzgodnieniu. Gospodarze nie mogą pobierać pieniędzy za łóżko.
- **Posiłki i dodatki uzgadnia się osobno.** Gospodarz nie musi oferować jedzenia i może poprosić o zwrot kosztów posiłków; ustal to przed przyjazdem.
- **Gospodarz może odmówić.** Może odrzucić każdą prośbę bez tłumaczenia. Jeśli ktoś odmówi, zapytaj innego.
- **Gość stosuje się do warunków gospodarza** podanych w profilu i uzgodnionych w wiadomościach.
- **Brak pomocy w formalnościach.** Od gospodarzy nie oczekuje się załatwiania wiz ani zaproszeń. Pozwolenia gość załatwia sam.
- **Tylko do gościnności.** Serwisu nie wolno używać do próśb o pomoc, szukania korespondencyjnych przyjaciół, zaproszeń, reklam ani werbunku.
- **Bez gwarancji.** Regulamin stwierdza, że zespół nie może zagwarantować prawdziwości informacji ani ponosić odpowiedzialności za nadużycia. Użytkownicy powinni zgłaszać nadużycia zespołowi.

## Jak dobrze trzeba znać esperanto?

Regulamin wymaga tylko znajomości esperanta, bez żadnego testu. W praktyce musisz umieć się przedstawić, uzgodnić terminy na piśmie i podtrzymać prostą rozmowę przy posiłku. Naszym zdaniem to realny cel po ukończeniu kursu dla początkujących, takiego jak nasz [darmowy kurs w 12 lekcjach](https://esperantopedia.org/pl/nauka/kurs/), i po trochę praktyki mówienia; zobacz [ile trwa nauka esperanta](https://esperantopedia.org/pl/nauka/ile-trwa-nauka/). Przed wyjazdem poznaj słownictwo z [rozmówek podróżnych](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/w-podrozy/).

Gospodarze bywają różni, więc w pierwszej wiadomości napisz, jaki masz poziom, i poproś o mówienie powoli. Strona zaznacza, że gospodarze często pomagają gościom z transportem i poznaniem okolicy.

## Pasporta Servo z polskiej perspektywy

Pasporta Servo działa w obie strony: możesz jechać do gospodarzy za granicą, ale możesz też sam zgłosić się jako gospodarz u siebie w domu. Kilka rzeczy, które przydadzą się Polakom:

- **Napisz o sobie po esperancku.** Zwroty *Mi estas el Pollando.* – „Jestem z Polski.” i *Mi loĝas en Varsovio.* – „Mieszkam w Warszawie.” znajdziesz w [podstawowych zwrotach](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/podstawowe/), a polskie miasta po esperancku (*Varsovio*, *Krakovo*, *Gdansko*, *Poznano*, *Bjalistoko*) w [rozmówkach podróżnych](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/w-podrozy/).
- **Przykładowa wiadomość dla Polaka jadącego za granicę:** *Saluton! Mi nomiĝas Marcin kaj mi loĝas en Krakovo. En Aŭgusto mi vojaĝos al Berlino. Ĉu vi povus gastigi min unu nokton? Mi lernas Esperanton jam du jarojn.* – „Cześć! Mam na imię Marcin i mieszkam w Krakowie. W sierpniu pojadę do Berlina. Czy przyjmiesz mnie na jedną noc? Uczę się esperanta od dwóch lat.”
- **Najpierw poznaj esperantystów w Polsce.** Jeśli nie znasz jeszcze nikogo, kto mówi po esperancku, zajrzyj do Polskiego Związku Esperantystów (esperanto.pl): znajdziesz tam listę organizacji esperanckich w Polsce i kontakty do oddziałów. Spotkania lokalne to dobry sposób, żeby wypróbować język, zanim zapukasz do obcych drzwi.
- **Sprawdź, kto jest w pobliżu.** Strona główna serwisu podaje tylko liczby ogólnoświatowe, a liczbę gospodarzy w wybranym kraju czy mieście zobaczysz w wyszukiwarce na stronie serwisu.

## Czym różni się od Couchsurfingu?

| | Pasporta Servo | Couchsurfing |
|---|---|---|
| Prowadzi | TEJO, organizacja młodzieży esperanckiej | Firma, nastawiona na zysk od 2011 roku |
| Początek | Drukowany spis 1974; strona internetowa 2009 | Strona uruchomiona 12 czerwca 2004 |
| Koszt dla członków | Darmowe | Płatne członkostwo od maja 2020 |
| Język | Esperanto wymagane od gospodarzy i gości | Dowolny |
| Wielkość | Ponad 2400 gospodarzy, 121 krajów (2026) | Miliony członków; Wikipedia podaje 12 milionów |
| Cel | Darmowe noclegi i ćwiczenie esperanta | Ogólna gościnność w podróży i spotkania |

Pasporta Servo jest znacznie mniejsza, więc w małym mieście może nie być gospodarza. Jej atutem jest to, że każdy gospodarz mówi językiem, którego się uczysz.

## Czy Pasporta Servo jest bezpieczna?

Nocleg w domu obcej osoby zawsze niesie jakieś ryzyko, a serwis nie obiecuje ochrony. Daje profile, prawo obu stron do odmowy i zespół, który przyjmuje zgłoszenia nadużyć. Pomagają rozsądne nawyki:

- Przeczytaj profil gospodarza i najpierw wymień kilka wiadomości.
- Powiedz znajomemu, gdzie będziesz nocować, i wyślij mu dane kontaktowe gospodarza.
- Rozważ pierwsze spotkanie w kawiarni; strona wymienia to jako jeden ze sposobów udziału gospodarzy.
- Zaufaj intuicji i wyjdź, jeśli czujesz się niekomfortowo.

**Uważaj na oszustów.** W dniach 10–12 grudnia 2025 roku przestępcy założyli kilka kont, omijając zabezpieczenie przed automatyczną rejestracją, i rozsyłali przez serwis fałszywe wiadomości, głównie po esperancku, żeby wyłudzić dane kart kredytowych. Zalecenie zespołu: prawdziwe prośby o potwierdzenie przychodzą jako bezpośrednie e-maile, oficjalne linki prowadzą do pasportaservo.org, a danych osobowych ani płatniczych nigdy nie wpisuj na stronie, którą poleca ci inny użytkownik.

## Jak zostać gospodarzem?

Wybierz na stronie rejestrację, uzupełnij profil o opis, adres, numer telefonu i publiczny e-mail, a potem ustaw swoje warunki. Pełne dane nie są pokazywane każdemu bez twojej zgody. Bycie gospodarzem jest dobrowolne i bezpłatne, a w profilu możesz zaznaczyć daty, kiedy nie przyjmujesz gości. Żeby być gościem, nie musisz być gospodarzem.

Jeśli nie znasz jeszcze esperanta, zacznij od [darmowych materiałów](https://esperantopedia.org/pl/nauka/materialy/). Innymi sposobami, żeby wcześniej poznać mówiących, są kluby i wydarzenia, takie jak [Światowy Kongres Esperanto](https://esperantopedia.org/pl/o-esperanto/swiatowy-kongres/).

## Częste pytania

### Czy Pasporta Servo jest darmowa?

Tak. Serwis nie pobiera pieniędzy od gospodarzy ani gości, a gospodarze nie mogą brać opłat za nocleg. Gospodarz może poprosić o podział kosztów posiłków, więc ustal to wcześniej. Darowizny na rzecz TEJO są mile widziane, ale dobrowolne.

### Czy muszę mówić płynnie, żeby korzystać z Pasporta Servo?

Nie, oficjalnie nie wymaga się żadnego poziomu, ale obie strony oczekują rozmowy po esperancku. Jeśli umiesz się przedstawić, sformułować prośbę i prosto porozmawiać przez wieczór, możesz zaczynać. W pierwszej wiadomości napisz, że jesteś początkujący.

### Ilu gospodarzy ma Pasporta Servo?

Według strony internetowej ponad 2400 gospodarzy w 121 krajach i 1801 miastach (komunikat z 18 marca 2026 roku, nadal widoczny 7 października 2026). Wcześniejsze liczby były niższe: 974 potwierdzonych gospodarzy w książce drukowanej z 2017 roku.

### Kto prowadzi Pasporta Servo?

Światowa Organizacja Młodzieży Esperanckiej (TEJO) z pomocą wolontariuszy. TEJO to organizacja młodzieżowa z górną granicą wieku 35 lat, ale z Pasporta Servo mogą korzystać także starsi dorośli; jedyne ograniczenie wieku to minimum 16 lat.

### Jak długo mogę zostać u gospodarza?

To zależy od gospodarza. Każdy profil podaje limit: niektórzy przyjmują tylko na jedną noc, inni nie mają nic przeciwko dłuższemu pobytowi. Liczbę nocy uzgodnij przed przyjazdem.

## Źródła

- [Pasporta Servo](https://pasportaservo.org/) (strona główna i komunikat z 18 marca 2026: ponad 2400 gospodarzy, 121 krajów, 1801 miast; pobrane 7 października 2026), wraz ze stronami [O nas](https://pasportaservo.org/pri-ni/), [FAQ](https://pasportaservo.org/oftaj-demandoj/) i [Regulamin](https://pasportaservo.org/kond/)
- Aktualności Pasporta Servo: [Cyber-criminals attacked Pasporta Servo](https://pasportaservo.org/blogo/ciberkrimuloj-atakis-pasportan-servon/) (12 grudnia 2025) i [Become a country organiser](https://pasportaservo.org/blogo/ighu-landa-organizanto-che-pasporta-servo-2026/) (30 maja 2026)
- [Vikipedio: Pasporta Servo](https://eo.wikipedia.org/wiki/Pasporta_Servo) (historia i statystyki roczne), [Wikipedia: Pasporta Servo](https://en.wikipedia.org/wiki/Pasporta_Servo) i [Wikipedia (pl): Pasporta Servo](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasporta_Servo)
- [Vikipedio: TEJO](https://eo.wikipedia.org/wiki/TEJO)
- [Wikipedia: Couchsurfing](https://en.wikipedia.org/wiki/Couchsurfing) (uruchomienie, nastawienie na zysk, opłata członkowska z 2020 roku)
- [Polski Związek Esperantystów](https://esperanto.pl/)