# Hobby i sport po esperancku: piłka nożna, muzyka, zwroty

Source: https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/hobby-i-sport/
Language: pl
Updated: 2026-10-11

> Piłka nożna to futbalo lub piedpilkado, hobby to ŝatokupo. Słownictwo o sporcie i hobby, ludi dla gier i instrumentów oraz zwroty o wolnym czasie.

**Piłka nożna** po esperancku to ***futbalo*** lub ***piedpilkado***, a **hobby** to ***ŝatokupo*** lub ***hobio***. W sport, grę lub na instrumencie „gra się” czasownikiem ***ludi***: ***Mi ludas tenison*** – „Gram w tenisa”, ***Mi ludas pianon*** – „Gram na pianinie”. Aby powiedzieć, co lubisz robić, postaw ***ŝati*** przed bezokolicznikiem: ***Mi ŝatas naĝi*** – „Lubię pływać”. Zapis wymowy dzieli słowa na sylaby, a sylaba akcentowana jest zapisana wielkimi literami; dźwięki są zapisane po polsku (ĉ = cz, ĝ = dż, ĥ = ch, ĵ = ż, ŝ = sz, v = w, c = jak w „cena”).

## Sporty i gry

| Po polsku | Esperanto | Wymowa | Uwaga |
|---|---|---|---|
| sport | *sporto* | SPOR-to | |
| piłka nożna | *futbalo*, *piedpilkado* | fut-BA-lo, pi-ed-pil-KA-do | zob. niżej |
| koszykówka | *basketbalo*, *korbopilkado* | bas-ket-BA-lo, kor-bo-pil-KA-do | *korbo* „kosz” |
| siatkówka | *volejbalo*, *flugpilkado* | wo-lej-BA-lo, flug-pil-KA-do | ReVo podaje też *retpilkado*, od *reto* „siatka” |
| piłka ręczna | *handbalo*, *manpilkado* | hand-BA-lo, man-pil-KA-do | |
| tenis | *teniso* | te-NI-so | *tabloteniso* „tenis stołowy” |
| golf | *golfo*, *golfludo* | GOL-fo, golf-LU-do | *golfo* znaczy też „zatoka” |
| hokej | *hokeo* | ho-KE-o | |
| rugby | *rugbeo* | rug-BE-o | |
| krykiet | *kriketo* | kri-KE-to | |
| baseball | *bazpilko*, *bazopilko* | baz-PIL-ko, ba-zo-PIL-ko | |
| pływanie | *naĝado* | na-DŻA-do | od *naĝi* |
| bieganie | *kurado* | ku-RA-do | od *kuri* |
| jazda na rowerze | *biciklado* | bi-ci-KLA-do | od *bicikli* |
| jazda na nartach | *skiado* | ski-A-do | od *skii* |
| lekkoatletyka | *atletiko* | at-le-TI-ko | |
| gimnastyka | *gimnastiko* | gim-nas-TI-ko | |
| dżudo | *ĵudo* | ŻU-do | *ĵ* to polskie „ż”, nie „dż” |
| szachy | *ŝako* | SZA-ko | także słowo „szach” |

## Futbalo czy piedpilkado?

Oba słowa nazywają ten sam sport, a ReVo podaje oba. *Futbalo* to słowo międzynarodowe; *piedpilkado* jest zbudowane z części: *pied·pilk·ad·o* – „stopa + piłka + czynność trwająca”. ReVo zauważa, że poradnik stylistyczny *Vortoj de la bona lingvo* woli złożenie, ale mówiący używają obu. Koszykówka, siatkówka i piłka ręczna mają taką samą parę.

Polakowi ten wzór jest znajomy, bo polskie nazwy też są złożeniami: „piłka nożna” to dosłownie *piedpilkado* (stopa + piłka), „piłka ręczna” – *manpilkado* (ręka + piłka), a „koszykówka” – *korbopilkado* (kosz + piłka).

Samo *piedpilko* bez *-ad-* to sama piłka, a przez rozszerzenie gra: *ludi piedpilkon*. Piłkarz to *futbalisto*. Esperanto nie rozróżnia „soccer” i „football”; futbol amerykański to w cytatach ReVo *usona futbalo*.

## Gra z ludi

*Ludi* działa z dopełnieniem lub bez. Sport lub gra przyjmują końcówkę biernika *-n* (zob. [biernik](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/biernik/) oraz [czasowniki przechodnie i nieprzechodnie](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/czasowniki-przechodnie/)). Esperanto ma rodzajnik, ale o sporcie w ogóle mówi się bez niego: *ludi futbalon*.

| Użycie | Esperanto | Po polsku |
|---|---|---|
| sport | *Mi ludas tenison.* | Gram w tenisa. |
| gra planszowa | *Ni ludu ŝakon.* | Zagrajmy w szachy. |
| instrument | *Li bone ludas la violonon.* | Dobrze gra na skrzypcach. |
| instrument z *sur* | *Vi ludas sur piano, ĉu ne?* | Grasz na pianinie, prawda? |
| bez dopełnienia | *La infanoj ludas ekstere.* | Dzieci bawią się na dworze. |
| z kimś | *Mi volas ludi kun vi.* | Chcę z tobą zagrać. |

Instrumenty dopuszczają dwa wzory, oba normalne: dopełnienie (*ludi gitaron*) albo *sur* (*ludi sur la gitaro*, jak cytuje ReVo). „Iść pływać” i „iść jeździć na nartach” to *iri* z bezokolicznikiem: *Ni iru skii* – „Chodźmy pojeździć na nartach”.

Polskie „grać” wymaga dwóch przyimków: „grać w” przy sportach i grach, „grać na” przy instrumentach. Po esperancku nie tłumacz „w” jako *en*: „gram w tenisa” to *Mi ludas tenison*, bez przyimka. Przyimek *sur* odpowiada polskiemu „na” przy instrumentach.

## Czasowniki sportowe

| Po polsku | Esperanto | Wymowa | Przykład |
|---|---|---|---|
| pływać | *naĝi* | NA-dżi | *Ili ŝatas naĝi.* – Lubią pływać. |
| biegać | *kuri* | KU-ri | *Ĉiumatene ŝi iras kuri.* – Co rano chodzi biegać. |
| jeździć na rowerze | *bicikli* | bi-CI-kli | *Ni kune biciklas.* – Jeździmy razem na rowerach. |
| jeździć na nartach | *skii* | SKI-i | *Mi ŝategas skii.* – Uwielbiam jeździć na nartach. |
| jeździć na łyżwach | *sketi* | SKE-ti | *Mi ne scipovas sketi.* – Nie umiem jeździć na łyżwach. |
| wspinać się | *grimpi* | GRIM-pi | *Mi ŝatas grimpi en la montoj.* – Lubię wspinać się w górach. |
| uprawiać sport | *sportumi* | spor-TU-mi | *Mi sportumas ĉiutage.* – Codziennie uprawiam sport. |
| trenować | *trejni* | TREJ-ni | *Por gajni necesas trejni sin.* – Żeby wygrać, trzeba trenować. |
| pokonać, wygrać | *venki* | WEN-ki | *Kiu teamo venkis?* – Która drużyna wygrała? |
| wygrać, zyskać | *gajni* | GAJ-ni | *Kiu gajnis la ludon?* – Kto wygrał grę? |
| przegrać | *perdi* | PER-di | *Ni perdis la matĉon.* – Przegraliśmy mecz. |
| strzelić gola | *goli* | GO-li | *Ŝi golis dufoje.* – Dwa razy strzeliła gola. |

ReVo zauważa, że wspomniany wyżej poradnik woli *glitkuri* od *sketi*. *Venki* znaczy „pokonać” i bierze pokonanego jako dopełnienie: *Nia teamo venkis la kontraŭulojn* – „Nasza drużyna pokonała przeciwników”. Dla samych zawodów użyj *venki en*: *Ni venkis en la matĉo* – „Wygraliśmy mecz”. *Gajni* to „wygrać coś”, na przykład grę albo nagrodę.

Polskie „wygrać” ma tu dwie postacie: „wygrać z kimś” to *venki iun* (bez przyimka), a „wygrać mecz” – *gajni la matĉon* albo *venki en la matĉo*.

## Drużyny, mecze i wyniki

| Po polsku | Esperanto | Wymowa |
|---|---|---|
| drużyna, zespół | *teamo* | te-A-mo |
| trener | *trejnisto* | trej-NIS-to |
| mecz | *matĉo* | MAT-czo |
| turniej | *turniro* | tur-NI-ro |
| mistrz, czempion | *ĉampiono* | czam-pi-O-no |
| widz | *spektanto* | spek-TAN-to |
| stadion sportowy | *stadiono* | sta-di-O-no |
| zwycięstwo, porażka | *venko*, *malvenko* | WEN-ko, mal-WEN-ko |
| punkt | *poento* | po-EN-to |

Uważaj na *stadio*: w ReVo to „etap, faza” (i starożytna grecka miara długości), czyli polskie „stadium”. Stadion sportowy to *stadiono*.

## Cztery przyrostki od sportu i hobby

| Przyrostek | Znaczenie | Przykłady |
|---|---|---|
| *-ad-* | czynność trwająca lub powtarzana | *naĝi* → *naĝado*, *legi* → *legado*, *danci* → *dancado* |
| *-ist-* | osoba często się tym zajmująca | *futbalisto*, *pianisto*, *biciklisto*, *skiisto* |
| *-ej-* | miejsce do tego przeznaczone | *naĝejo*, *tenisejo*, *sportejo*, *dancejo*, *koncertejo* |
| *-um-* | brak ustalonego znaczenia | *sportumi*, *ĝardenumi* |

**-ad-.** PMEG pisze, że po rdzeniu czynnościowym *-ad-* oznacza czynność, która trwa długo albo często się powtarza. Stąd *naĝado* – „pływanie” jako zajęcie, które działa jak rzeczownik: *Biciklado estas tre amuza* – „Jazda na rowerze jest bardzo zabawna”. *Mia hobio estas skiado* – „Moim hobby jest narciarstwo”. Polakowi odpowiada to rzeczownikom z końcówką „-anie”: pływanie, bieganie, czytanie, tańczenie.

**-ist-.** PMEG określa je jako osobę, która często w czymś uczestniczy, może zawodowo; jego przykład to *biciklisto*. ReVo definiuje *dancisto* jako kogoś, kto tańczy zawodowo. Polskie „-ista/-ysta” (rowerzysta, pianista) działa podobnie. Gdy chcesz zwyczajnie powiedzieć coś o sobie, bezpieczniejszy jest czasownik: *Mi ludas pianon*. Więcej w stronie [zawody i praca](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/zawody-i-praca/).

**-ej-.** PMEG: to, co stoi przed *-ej-*, dzieje się w tym miejscu. *Tenisejo* to miejsce, gdzie gra się w tenisa, *naĝejo* – basen.

**-um-.** PMEG pisze, że *-um-* nie ma określonego znaczenia: każde słowo uczysz się osobno, a przy nowych radzi dużą ostrożność. ReVo ma *sportumi* i *ĝardenumi*. Szczegóły wszystkich czterech są w artykule o [przyrostkach](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/przyrostki/).

## Hobby i czas wolny

*Ŝatokupo* to dosłownie „lubiane zajęcie”: ReVo definiuje je jako zajęcie, któremu lubi się poświęcać wolny czas. ReVo oznacza *hobio* jako neologizm i zauważa, że wspomniany wyżej poradnik woli *ŝatokupo*.

| Po polsku | Esperanto | Wymowa | Uwaga |
|---|---|---|---|
| hobby | *ŝatokupo*, *hobio* | sza-to-KU-po, ho-BI-o | |
| czas wolny | *libertempo*, *libera tempo* | li-ber-TEM-po, li-BE-ra TEM-po | ReVo: czas, w którym nie trzeba pracować |
| czytać | *legi* | LE-gi | *legado* „czytanie” |
| śpiewać | *kanti* | KAN-ti | *kanto* „piosenka” |
| tańczyć | *danci* | DAN-ci | |
| gotować | *kuiri* | ku-I-ri | |
| robić zdjęcia | *fotografi*, *foti* | fo-to-GRA-fi, FO-ti | |
| zajmować się ogrodem | *ĝardenumi* | dżar-de-NU-mi | ReVo: pielęgnować ogród, zwłaszcza amatorsko |
| zbierać znaczki | *kolekti poŝtmarkojn* | ko-LEK-ti poszt-MAR-kojn | |
| grać w szachy | *ludi ŝakon* | LU-di SZA-kon | |
| grać w karty | *kartludi* | kart-LU-di | |
| grać w gry wideo | *ludi videoludojn* | LU-di wi-de-o-LU-dojn | |
| malować | *pentri* | PEN-tri | |
| rysować | *desegni* | de-SEG-ni | |
| oglądać spektakl lub film | *spekti* | SPEK-ti | |
| podróżować | *vojaĝi* | wo-JA-dżi | |

## Muzyka i instrumenty

| Po polsku | Esperanto | Wymowa |
|---|---|---|
| muzyka | *muziko* | mu-ZI-ko |
| muzykować, grać muzykę | *muziki* | mu-ZI-ki |
| piosenka | *kanto* | KAN-to |
| śpiewak, piosenkarz | *kantisto* | kan-TIS-to |
| muzyk | *muzikisto* | mu-zi-KIS-to |
| koncert | *koncerto* | kon-CER-to |
| orkiestra | *orkestro* | or-KES-tro |
| chór | *ĥoro*, *koruso* | CHO-ro, ko-RU-so |
| jazz | *ĵazo* | ŻA-zo |
| instrument muzyczny | *instrumento* | in-stru-MEN-to |

| Po polsku | Esperanto | Wymowa |
|---|---|---|
| pianino, fortepian | *piano* | pi-A-no |
| gitara | *gitaro* | gi-TA-ro |
| skrzypce | *violono* | wi-o-LO-no |
| flet | *fluto* | FLU-to |
| bęben | *tamburo* | tam-BU-ro |
| trąbka | *trumpeto* | trum-PE-to |
| saksofon | *saksofono* | sak-so-FO-no |
| akordeon | *akordiono* | a-kor-di-O-no |
| organy | *orgeno* | or-GE-no |

Przykłady: *Mi lernas ludi gitaron* – „Uczę się grać na gitarze”; *Li ludas sur tamburo* – „Gra na bębnie”. O esperanckich piosenkach i zespołach przeczytasz na stronie [muzyka i film](https://esperantopedia.org/pl/o-esperanto/muzyka-i-film/).

Trzy polskie nazwy mają tylko liczbę mnogą, a ich esperanckie odpowiedniki są w pojedynczej: „szachy” to *ŝako*, „skrzypce” – *violono*, „organy” – *orgeno*. *Ŝako* znaczy też „szach” w partii, a „szach i mat” to *ŝako kaj mato* (ReVo). Liczbę mnogą (*violonoj*) tworzy się tylko wtedy, gdy instrumentów jest naprawdę kilka.

## Mówimy, co lubimy

*Ŝati* bierze rzeczownik w bierniku albo bezokolicznik innego czasownika. ReVo podaje *Ĉu vi ŝatas danci?* jako przykład czynności wykonywanej chętnie. Bezokolicznik nigdy się nie zmienia, tak samo po *scipovi*, *lerni* i *voli*. Zobacz [czasowniki](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/czasowniki/).

| Wzór | Esperanto | Po polsku |
|---|---|---|
| *ŝati* + rzeczownik | *Mi ŝatas tenison.* | Lubię tenis. |
| *ŝati* + bezokolicznik | *Ni ŝatas ludi futbalon.* | Lubimy grać w piłkę nożną. |
| bardziej niż | *Mi ŝatas naĝi pli ol kuri.* | Bardziej lubię pływać niż biegać. |
| *plaĉi*, role odwrócone | *Naĝado plaĉas al mi.* | Podoba mi się pływanie. |
| *scipovi* „umieć” | *Mi scipovas ludi pianon.* | Umiem grać na pianinie. |
| przeczenie | *Mi ne ŝatas sporton.* | Nie lubię sportu. |

PMEG wyjaśnia, że przy *ŝati* podmiotem jest ten, kto się cieszy, a przy *plaĉi* podmiotem jest to, co się podoba, a osoba stoi po *al*. Polszczyzna ma ten sam podział: „lubię” to *ŝati*, a „podoba mi się” – *plaĉi al mi*. Strona [uczucia i emocje](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/uczucia-i-emocje/) porównuje *ŝati*, *plaĉi* i *ami*. Zwróć też uwagę na przeczenie: po polskim „nie lubię” stoi dopełniacz („sportu”), a po esperancku nadal biernik: *Mi ne ŝatas sporton*.

## Rozmowa o wolnym czasie

| Esperanto | Po polsku |
|---|---|
| *Kion vi ŝatas fari en via libera tempo?* | Co lubisz robić w wolnym czasie? |
| *Mi ŝatas legi kaj naĝi.* | Lubię czytać i pływać. |
| *Mia ŝatokupo estas kolekti poŝtmarkojn.* | Moim hobby jest zbieranie znaczków. |
| *Kiun sporton vi plej ŝatas?* | Jaki sport lubisz najbardziej? |
| *Ĉu vi ludas iun instrumenton?* | Czy grasz na jakimś instrumencie? |
| *Mi ludas neniun instrumenton.* | Nie gram na żadnym instrumencie. |
| *Kiu teamo venkis?* | Która drużyna wygrała? |
| *Mi ne ŝatas sporton, sed mi ŝatas spekti futbalajn matĉojn.* | Nie lubię sportu, ale lubię oglądać mecze piłki nożnej. |

Uwaga na przeczenie: polskie „nie … żadnego” to po esperancku tylko jedno przeczenie, więc *Mi ludas neniun instrumenton*, a nie *Mi ne ludas neniun instrumenton*. Zobacz [pytania i przeczenia](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/pytania-i-przeczenia/).

## Pułapki dla mówiących po polsku

| Po polsku | Po esperancku | Co zapamiętać |
|---|---|---|
| „gram w tenisa”, „gram na gitarze” | *ludi tenison*, *ludi gitaron* albo *ludi sur la gitaro* | Przy sportach i grach nie ma przyimka; „w” nie przekłada się na *en*. |
| „wygrać mecz”, „wygrać z kimś” | *gajni la matĉon*, *venki iun* | Dwa czasowniki: *gajni* „zdobyć coś”, *venki* „pokonać kogoś”. |
| „lubię” i „podoba mi się” | *ŝati*, *plaĉi al mi* | Podział jest taki sam jak po polsku, ale po przeczeniu nadal biernik. |
| „szachy”, „skrzypce”, „organy” | *ŝako*, *violono*, *orgeno* | Po esperancku liczba pojedyncza. |
| „dżudo”, „dżez” | *ĵudo*, *ĵazo* | W tych słowach stoi *ĵ*, czyli „ż”: *ĵudo* czytamy „żudo”. Polskie „dż” zapisuje litera *ĝ*, jak w *naĝi*. |
| „golf” | *golfo*, *golfludo* | *Golfo* znaczy też „zatoka”; jednoznacznie sport nazywa *golfludo*. |
| „stadion” i „stadium” | *stadiono*, *stadio* | *Stadio* to „etap, faza”, a nie obiekt sportowy. |
| „nie gram na żadnym instrumencie” | *Mi ludas neniun instrumenton.* | Jedno przeczenie zamiast dwóch. |

## Częste pytania

### Jak powiedzieć „piłka nożna” po esperancku?

*Futbalo* albo *piedpilkado*; ReVo podaje oba. Piłkarz to *futbalisto*, a futbol amerykański – *usona futbalo*.

### Jak powiedzieć „gram w piłkę nożną” po esperancku?

*Mi ludas futbalon* albo *Mi ludas piedpilkon*. Bez przyimka: sport przyjmuje biernik z *-n*.

### Jak powiedzieć „hobby” po esperancku?

*Ŝatokupo* („lubiane zajęcie”) albo *hobio*. Zapytasz: *Kio estas via ŝatokupo?* – „Jakie jest twoje hobby?”

### Jak powiedzieć „gram na pianinie” po esperancku?

*Mi ludas pianon* albo *Mi ludas sur piano*. Przy każdym instrumencie używa się *ludi*: *ludi gitaron*, *ludi la violonon*.

### Jak powiedzieć „lubię pływać” po esperancku?

*Mi ŝatas naĝi* – *ŝati* z bezokolicznikiem. Rzeczownik to *naĝado*: *Naĝado plaĉas al mi.* – „Podoba mi się pływanie.”

### Jak powiedzieć „pływanie”, „jazda na rowerze” i „narciarstwo” po esperancku?

*Naĝado*, *biciklado* i *skiado*: dodaj *-ad-* do rdzenia czasownika. Osoba to *biciklisto* albo *skiisto*, miejsce – *naĝejo*.

## Źródła

- [ReVo: sporto, sportumi, sportisto, sportejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sport.html), [futbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/futbal.html), [basketbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/basketbal.html), [volejbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/volejbal.html), [handbalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/handbal.html), [teniso, tabloteniso, tenisejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tenis.html)
- [ReVo: pilko (piedpilkado, korbopilkado, flugpilkado, retpilkado, manpilkado, bazpilko)](https://reta-vortaro.de/revo/art/pilk.html), [golfo, golfludo](https://reta-vortaro.de/revo/art/golf1.html), [hokeo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hoke.html), [rugbeo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rugbe.html), [kriketo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kriket.html), [atletiko](https://reta-vortaro.de/revo/art/atletik.html), [gimnastiko](https://reta-vortaro.de/revo/art/gimnas1.html), [ĵudo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxud.html), [ŝako](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxak.html)
- [ReVo: naĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/nagx.html), [kuri](https://reta-vortaro.de/revo/art/kur.html), [biciklo, bicikli](https://reta-vortaro.de/revo/art/bicikl.html), [skio, skii, skiisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/ski.html), [sketi](https://reta-vortaro.de/revo/art/sket.html), [grimpi](https://reta-vortaro.de/revo/art/grimp.html), [trejni, trejnisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/trejn.html), [venki](https://reta-vortaro.de/revo/art/venk.html), [gajni](https://reta-vortaro.de/revo/art/gajn.html), [perdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/perd.html), [goli](https://reta-vortaro.de/revo/art/gol.html)
- [ReVo: teamo](https://reta-vortaro.de/revo/art/team.html), [matĉo](https://reta-vortaro.de/revo/art/macx1.html), [turniro](https://reta-vortaro.de/revo/art/turnir.html), [ĉampiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxampi.html), [stadiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/stadio.html), [stadio](https://reta-vortaro.de/revo/art/stadi.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [poento](https://reta-vortaro.de/revo/art/poent.html)
- [ReVo: ludi, kartludi, videoludo](https://reta-vortaro.de/revo/art/lud.html), [ŝati, ŝatokupo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxat.html), [hobio](https://reta-vortaro.de/revo/art/hobi.html), [libertempo](https://reta-vortaro.de/revo/art/temp.html)
- [ReVo: legi](https://reta-vortaro.de/revo/art/leg.html), [kanti, kantisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html), [danci, dancisto, dancejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/danc.html), [kuiri](https://reta-vortaro.de/revo/art/kuir.html), [fotografi, foti](https://reta-vortaro.de/revo/art/fotogr.html), [ĝardeno, ĝardenumi](https://reta-vortaro.de/revo/art/gxarde.html), [kolekti](https://reta-vortaro.de/revo/art/kolekt.html), [pentri](https://reta-vortaro.de/revo/art/pentr.html), [desegni](https://reta-vortaro.de/revo/art/desegn.html), [vojaĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/vojagx.html), [naĝejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/nagx.html)
- [ReVo: muziko, muziki, muzikisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/muzik.html), [instrumento](https://reta-vortaro.de/revo/art/instru2.html), [piano](https://reta-vortaro.de/revo/art/pian.html), [gitaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/gitar.html), [violono](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon.html), [fluto](https://reta-vortaro.de/revo/art/flut.html), [tamburo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tambur.html), [trumpeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/trumpe.html), [saksofono](https://reta-vortaro.de/revo/art/saksof.html), [akordiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/akordi.html), [orgeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/orgen.html), [orkestro](https://reta-vortaro.de/revo/art/orkest.html), [ĥoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hxor.html), [koruso](https://reta-vortaro.de/revo/art/korus.html), [ĵazo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxaz.html), [koncerto](https://reta-vortaro.de/revo/art/koncer1.html)
- [ReVo: bibliography entry "BL" (Vortoj de la bona lingvo)](https://reta-vortaro.de/revo/dok/bibliogr.html)
- PMEG: [AD](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ad.html), [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [UM](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/um.html), [similsignifaj verboj (ŝati, plaĉi)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj_frazroloj/similsignifaj.html)
- [Tatoeba](https://tatoeba.org/en/sentences/show/643886) (CC BY 2.0 FR), zdania potwierdzone jako używane: #643886 *Mi ludas tenison*, #8668036 *Ni ludu ŝakon*, #7748263 *Li bone ludas la violonon*, #4818424 *Vi ludas sur piano, ĉu ne?*, #2340208 *La infanoj ludas ekstere*, #8640927 *Mi volas ludi kun vi*, #3116742 *Ĉiumatene ŝi iras kuri*, #13807854 *Ni kune biciklas*, #12207527 *Ni iru skii*, #11693066 *Mi ŝategas skii*, #3367554 *Ili ŝatas naĝi*, #9848410 *Por gajni necesas trejni sin*, #6617259 *Kiu teamo venkis?*, #5694942 *Kiu gajnis la ludon?*, #818518 *Nia teamo venkis la kontraŭulojn*, #12470910 *Ni venkis en la matĉo*, #13405244 *Biciklado estas tre amuza*, #2899114 *Mia hobio estas skiado*, #3113159 *Mia ŝatokupo estas kolekti poŝtmarkojn*, #13711695 *Mi lernas ludi gitaron*, #4702190 *Li ludas sur tamburo*, #5605041 *Ni ŝatas ludi futbalon*, #2172648 *Mi scipovas ludi pianon*, #1066810 *Mi ne ŝatas sporton*, #2739672 *Ĉu vi ludas iun instrumenton?*, #5530089 *Mi ludas neniun instrumenton*