# Podstawowe zwroty po esperancku z wymową

Source: https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/podstawowe/
Language: pl
Updated: 2026-10-07

> 79 codziennych zwrotów po esperancku z polską wymową: grzecznościowe, przedstawianie się, pytania, nierozumienie i prośby o pomoc.

To zwroty, których esperantyści używają na co dzień, ułożone według sytuacji. Każdy ma zapis wymowy: słowo jest podzielone na sylaby, a **sylaba akcentowana jest zapisana wielkimi literami**. Akcent zawsze pada na przedostatnią samogłoskę.

Wymowa jest zapisana po polsku: **cz** = ĉ, **dż** = ĝ, **ch** = ĥ, **ż** = ĵ, **sz** = ŝ, **ł** = ŭ, **w** = v. Litery *c* (jak w „cena”) i *j* (jak w „jak”) czytasz tak jak po polsku, samogłoski są czyste, bez ślizgu. Szczegóły: [alfabet i wymowa](https://esperantopedia.org/pl/nauka/alfabet/).

## Grzeczność

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Dankon!* | DAN-kon | Dziękuję! |
| *Multan dankon!* | MUL-tan DAN-kon | Dziękuję bardzo! |
| *Koran dankon!* | KO-ran DAN-kon | Serdecznie dziękuję! |
| *Ne dankinde.* | ne dan-KIN-de | Nie ma za co. (dosłownie „nie warte podziękowania”) |
| *…, mi petas.* | mi PE-tas | …, proszę. |
| *Bonvolu…* | bon-WO-lu | Proszę… (+ czasownik) |
| *Pardonu!* | par-DO-nu | Przepraszam! / Wybacz! |
| *Mi bedaŭras.* | mi be-DAŁ-ras | Przykro mi. (żałuję) |
| *Ne gravas.* | ne GRA-was | Nic nie szkodzi. |
| *Bonvenon!* | bon-WE-non | Witaj! / Witamy! |
| *Jes. / Ne.* | jes / ne | Tak. / Nie. |
| *Bone.* | BO-ne | Dobrze. / OK. |
| *Kompreneble!* | kom-pre-NE-ble | Oczywiście! |
| *Bonan apetiton!* | BO-nan a-pe-TI-ton | Smacznego! |
| *Sanon!* | SA-non | Na zdrowie! (przy toaście i po kichnięciu) |

*Mi petas* idzie za tym, o co prosisz: *Kafon, mi petas* – „Poproszę kawę”. *Bonvolu* stoi przed czasownikiem: *Bonvolu fermi la pordon* – „Proszę zamknąć drzwi”. Polskie „proszę” ma kilka znaczeń, a esperanto je rozdziela: gdy coś podajesz, powiesz *Jen!* – „Oto!”, a w odpowiedzi na podziękowanie *Ne dankinde*.

## Przedstawianie się

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Kiel vi nomiĝas?* | KI-el wi no-MI-dżas | Jak masz na imię? / Jak się nazywasz? |
| *Mi nomiĝas Anna.* | mi no-MI-dżas AN-na | Mam na imię Anna. |
| *Mia nomo estas Tom.* | MI-a NO-mo ES-tas tom | Nazywam się Tom. |
| *Mi ĝojas konatiĝi kun vi.* | mi DŻO-jas ko-na-TI-dżi kun wi | Miło mi cię poznać. |
| *De kie vi venas?* | de KI-e wi WE-nas | Skąd jesteś? |
| *Mi venas el Kanado.* | mi WE-nas el ka-NA-do | Jestem z Kanady. |
| *Kie vi loĝas?* | KI-e wi LO-dżas | Gdzie mieszkasz? |
| *Mi loĝas en Londono.* | mi LO-dżas en lon-DO-no | Mieszkam w Londynie. |
| *Kiom aĝa vi estas?* | KI-om A-dża wi ES-tas | Ile masz lat? |
| *Mi estas tridek jarojn aĝa.* | mi ES-tas TRI-dek JA-rojn A-dża | Mam trzydzieści lat. |
| *Kio estas via profesio?* | KI-o ES-tas WI-a pro-fe-SI-o | Czym się zajmujesz zawodowo? |
| *Mi estas instruisto.* | mi ES-tas in-stru-IS-to | Jestem nauczycielem. |
| *Mi estas studento.* | mi ES-tas stu-DEN-to | Jestem studentem. |
| *Mi lernas Esperanton.* | mi LER-nas es-pe-RAN-ton | Uczę się esperanta. |
| *Mi parolas iomete.* | mi pa-RO-las i-o-ME-te | Mówię trochę. |
| *Jen mia amiko Petro.* | jen MI-a a-MI-ko PE-tro | Oto mój przyjaciel Piotr. |

Narodowości i zawody nie potrzebują rodzajnika ani narzędnika: *Mi estas instruisto* – „Jestem nauczycielem”. Kobieta może dodać *-in-*: *instruistino*, *studentino*.

Dla Polaków przydadzą się jeszcze: *Mi estas polo.* – „Jestem Polakiem.” (kobieta: *Mi estas polino.* – „Jestem Polką.”), *Mi venas el Pollando.* – „Jestem z Polski.”, *Mi loĝas en Varsovio.* – „Mieszkam w Warszawie.”, *Mi parolas la polan.* – „Mówię po polsku.”

## Pytania

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Kio?* | KI-o | Co? |
| *Kiu?* | KI-u | Kto? / Który? |
| *Kie?* | KI-e | Gdzie? |
| *Kien?* | KI-en | Dokąd? |
| *Kiam?* | KI-am | Kiedy? |
| *Kial?* | KI-al | Dlaczego? |
| *Kiel?* | KI-el | Jak? |
| *Kiom?* | KI-om | Ile? |
| *Kia?* | KI-a | Jaki? |
| *Ĉu vi…?* | czu wi | Czy…? (pytanie tak/nie) |
| *Kio estas tio?* | KI-o ES-tas TI-o | Co to jest? |
| *Kie estas la necesejo?* | KI-e ES-tas la ne-ce-SE-jo | Gdzie jest toaleta? |
| *Kioma horo estas?* | ki-O-ma HO-ro ES-tas | Która godzina? |
| *Kiom kostas tio?* | KI-om KOS-tas TI-o | Ile to kosztuje? |

Wszystkie słowa pytające zaczynają się od *ki-* i należą do [tabeli słów tabelowych](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/slowa-tabelowe/). Pytania „tak lub nie” zaczynają się od *ĉu*: *Ĉu vi estas laca?* – „Czy jesteś zmęczony?”. Polskie rozróżnienie „gdzie – dokąd” odpowiada parze *kie* – *kien*. Więcej o [pytaniach i przeczeniach](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/pytania-i-przeczenia/).

## Rozumienie

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Mi komprenas.* | mi kom-PRE-nas | Rozumiem. |
| *Mi ne komprenas.* | mi ne kom-PRE-nas | Nie rozumiem. |
| *Ĉu vi komprenas?* | czu wi kom-PRE-nas | Czy rozumiesz? |
| *Bonvolu ripeti.* | bon-WO-lu ri-PE-ti | Proszę powtórzyć. |
| *Bonvolu paroli pli malrapide.* | bon-WO-lu pa-RO-li pli mal-ra-PI-de | Proszę mówić wolniej. |
| *Kion signifas…?* | KI-on sig-NI-fas | Co znaczy…? |
| *Kiel oni diras … en Esperanto?* | KI-el O-ni DI-ras … en es-pe-RAN-to | Jak się mówi … po esperancku? |
| *Kiel oni skribas tion?* | KI-el O-ni SKRI-bas TI-on | Jak to się pisze? |
| *Ĉu vi povas skribi tion?* | czu wi PO-was SKRI-bi TI-on | Czy możesz to zapisać? |
| *Mi ne scias.* | mi ne SCI-as | Nie wiem. |
| *Mi estas komencanto.* | mi ES-tas ko-men-CAN-to | Jestem początkujący. |
| *Ĉu vi parolas angle?* | czu wi pa-RO-las AN-gle | Czy mówisz po angielsku? |
| *Momenton, mi petas.* | mo-MEN-ton, mi PE-tas | Chwileczkę, proszę. |

## Pomoc i sytuacje awaryjne

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Helpu!* | HEL-pu | Pomocy! |
| *Ĉu vi povas helpi min?* | czu wi PO-was HEL-pi min | Czy możesz mi pomóc? |
| *Mi bezonas helpon.* | mi be-ZO-nas HEL-pon | Potrzebuję pomocy. |
| *Voku kuraciston!* | WO-ku ku-ra-CIS-ton | Wezwij lekarza! |
| *Voku la policon!* | WO-ku la po-LI-con | Wezwij policję! |
| *Voku ambulancon!* | WO-ku am-bu-LAN-con | Wezwij karetkę! |
| *Mi perdiĝis.* | mi per-DI-dżis | Zgubiłem się. / Zgubiłam się. |
| *Mi malsanas.* | mi mal-SA-nas | Jestem chory. / Jestem chora. |
| *Fajro!* | FAJ-ro | Pożar! |
| *Atentu!* | a-TEN-tu | Uwaga! |

Polskie czasowniki w czasie przeszłym i przymiotniki zmieniają się według płci mówiącego („zgubiłem” – „zgubiłam”, „chory” – „chora”). Esperanckie *Mi perdiĝis* i *Mi malsanas* mówi każdy tak samo.

## Rozmowa i reakcje

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Kio nova?* | KI-o NO-wa | Co nowego? |
| *Bonege!* | bo-NE-ge | Świetnie! |
| *Interese!* | in-te-RE-se | Ciekawe! |
| *Ĉu vere?* | czu WE-re | Naprawdę? |
| *Eble.* | EB-le | Może. |
| *Certe!* | CER-te | Na pewno! |
| *Mi konsentas.* | mi kon-SEN-tas | Zgadzam się. |
| *Ne zorgu.* | ne ZOR-gu | Nie martw się. |
| *Bonŝancon!* | bon-SZAN-con | Powodzenia! |
| *Gratulon!* | gra-TU-lon | Gratulacje! |
| *Feliĉan naskiĝtagon!* | fe-LI-czan nas-kidż-TA-gon | Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin! |

Powitania i pożegnania o różnych porach dnia opisujemy w artykule [powitania](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/powitania/). Zwroty na hotel, restaurację i bilety znajdziesz w [zwrotach w podróży](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/w-podrozy/).

## Częste pytania

### Jak powiedzieć „dziękuję” po esperancku?

*Dankon!* (DAN-kon). Dla mocniejszego podkreślenia powiedz *Multan dankon!* – „Dziękuję bardzo!”. Zwykła odpowiedź to *Ne dankinde* – „Nie ma za co”.

### Jak powiedzieć „nie rozumiem” po esperancku?

*Mi ne komprenas* (mi ne kom-PRE-nas). Dodaj *Bonvolu paroli pli malrapide*, by poprosić o wolniejsze mówienie.

### Jak powiedzieć „na zdrowie” po esperancku?

*Sanon!* lub *Je via sano!* – „Za twoje zdrowie!”. Tak samo jak po polsku, *Sanon!* mówi się też po czyimś kichnięciu.

### Dlaczego wymowa jest zapisana polskimi literami?

Bo pisownia esperanto jest fonetyczna. Transkrypcja tylko dzieli słowa na sylaby, zaznacza akcent i zamienia litery ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ, ŭ oraz v na polskie odpowiedniki (cz, dż, ch, ż, sz, ł, w).

## Źródła

- [PMEG: Bazaj elparolaj reguloj (akcent i dźwięki)](https://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/elparolo/bazaj_reguloj.html)
- [PMEG: Mallongigitaj frazoj (Saluton!, Dankon!, Helpu!)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/frazospecoj/mallongigitaj_frazoj.html)
- [PMEG: Horoj (Kioma horo estas?)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/horoj.html)
- [PMEG: N-finaĵo por mezuro (tridek jarojn aĝa)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/n/mezuro.html)
- [Wiktionary: ne dankinde](https://en.wiktionary.org/wiki/ne_dankinde)
- [Wiktionary: sanon](https://en.wiktionary.org/wiki/sanon)
- [Wiktionary: kiel vi fartas](https://en.wiktionary.org/wiki/kiel_vi_fartas)