# Rozmowa po esperancku: opinie, zgoda, wypełniacze, telefon

Source: https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/rozmowa/
Language: pl
Updated: 2026-10-08

> „Moim zdaniem” to Laŭ mi, „masz rację” – Vi pravas. Do tego nu, do i ja, zwroty telefoniczne, grzeczne wtrącenia i polskie kalki, z wymową.

Opinię wyrazisz po esperancku przez ***Laŭ mi…*** – „moim zdaniem” albo ***Mi pensas, ke…*** – „myślę, że…”. Zgodę: ***Mi konsentas*** lub ***Vi pravas***, niezgodę: ***Mi ne konsentas***. Drobne słówka *nu*, *do* i *ja* podtrzymują rozmowę. Zwroty są pogrupowane według tego, co chcesz zrobić; powitania, pożegnania i przedstawianie się znajdziesz w stronach [powitania](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/powitania/) i [podstawowe zwroty](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/podstawowe/). W kolumnie wymowy sylaba akcentowana jest zapisana wielkimi literami – zawsze jest przedostatnia – a dźwięki są zapisane po polsku (ĉ = cz, ĝ = dż, ŝ = sz, ŭ = ł, v = w; zob. [alfabet i wymowa](https://esperantopedia.org/pl/nauka/alfabet/)).

## Wyrażanie opinii

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Laŭ mi…* | łał mi | Moim zdaniem… |
| *Mi pensas, ke…* | mi PEN-sas, ke | Myślę, że… |
| *Mi opinias, ke…* | mi o-pi-NI-as, ke | Jestem zdania, że… |
| *Mi kredas, ke…* | mi KRE-das, ke | Jestem przekonany, że… |
| *Mi supozas, ke…* | mi su-PO-zas, ke | Przypuszczam, że… |
| *Ŝajnas al mi, ke…* | SZAJ-nas al mi, ke | Wydaje mi się, że… |
| *Kion vi pensas pri tio?* | KI-on wi PEN-sas pri TI-o | Co o tym myślisz? |

Czasowniki różnią się siłą. ReVo definiuje *opinii* jako mieć opinię lub sądzić i wymienia „opinii” wśród znaczeń *pensi*, więc *Mi pensas, ke…* to codzienne „myślę”. *Kredi* jest mocniejsze: pierwsze znaczenie w ReVo to mocne przekonanie, a słabe znaczenie „przypuszczam” ReVo oznacza jako *evitinde*, czyli „do unikania”. Na przypuszczenie użyj *supozi* (przyjąć coś prowizorycznie, bez pewnego dowodu) albo *ŝajni al* (wydawać się). PMEG traktuje *Laŭ mi* jako równoważne z *Mi opinias, ke…*. Polskiemu „myśleć o czymś” odpowiada *pensi pri*, jak w ostatnim zdaniu tabeli.

## Zgoda i niezgoda

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Mi konsentas.* | mi kon-SEN-tas | Zgadzam się. |
| *Mi samopinias.* | mi sa-mo-pi-NI-as | Mam takie samo zdanie. |
| *Vi pravas.* | wi PRA-was | Masz rację. |
| *Certe.* | CER-te | Oczywiście. |
| *Jes ja!* | jes ja | Ależ tak! |
| *Eble.* | E-ble | Może. |
| *Ne nepre.* | ne NE-pre | Niekoniecznie. |
| *Mi ne konsentas.* | mi ne kon-SEN-tas | Nie zgadzam się. |
| *Mi pensas, ke vi eraras.* | mi PEN-sas, ke wi e-RA-ras | Myślę, że się mylisz. |
| *Vi malpravas.* | wi mal-PRA-was | Nie masz racji. |
| *Tute ne.* | TU-te ne | Wcale nie. |

***Pravi*** to czasownik. ReVo definiuje go jako *esti prava* – „być słusznym, mieć rację”, więc *Vi pravas* nie potrzebuje *estas*, a *malpravi* znaczy „nie mieć racji”. Działa też przymiotnik (*Vi estas prava*). *Vi malpravas* brzmi dosadnie, a *Mi pensas, ke vi eraras* jest łagodniejsze. Dodaj *kun* dla osoby i *pri* dla sprawy: *Mi konsentas kun vi pri tio.* – „Zgadzam się z tobą w tej sprawie.” ReVo dodaje, że *konsenti* dotyczy zgody w konkretnej sprawie, często osiągniętej po dyskusji.

Po pytaniu przeczącym, jak *Ĉu vi ne konsentas?*, słowa *jes* i *ne* można odczytać na dwa sposoby, więc PMEG radzi dodać krótkie zdanie: *Jes, mi konsentas* albo *Ne, mi ne konsentas*. Zob. [pytania i przeczenia](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/pytania-i-przeczenia/).

## Prośba o powtórzenie i brak zrozumienia

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Kion vi diris?* | KI-on wi DI-ris | Co powiedziałeś(-aś)? |
| *Pardonu, mi ne komprenis.* | par-DO-nu, mi ne kom-PRE-nis | Przepraszam, nie zrozumiałem(-am). |
| *Ĉu vi povas ripeti?* | czu wi PO-was ri-PE-ti | Możesz powtórzyć? |
| *Bonvolu paroli pli malrapide.* | bon-WO-lu pa-RO-li pli mal-ra-PI-de | Proszę mówić wolniej. |
| *Kion signifas la vorto "do"?* | KI-on sig-NI-fas la WOR-to do | Co znaczy słowo „do”? |
| *Kion vi volas diri per tio?* | KI-on wi WO-las DI-ri per TI-o | Co chcesz przez to powiedzieć? |
| *Ĉu mi bone komprenis?* | czu mi BO-ne kom-PRE-nis | Czy dobrze zrozumiałem(-am)? |

Według PMEG *Ĉu vi povus…?* – „Czy mógłbyś…?” to grzeczniejsza prośba. *Mi ne komprenas* i *Kiel oni diras … en Esperanto?* znajdziesz w [podstawowych zwrotach](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/podstawowe/).

## Wypełniacze i słowa łączące

| Słowo | Wymowa | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|---|
| ***nu*** | nu | no, no dalej | *Nu, ni vidu.* „No, zobaczmy.” |
| ***hm*** | hm | pauza na namysł | *Hm, mi ne scias.* „Hm, nie wiem.” |
| ***do*** | do | więc, zatem | *Pluvas, do ni restu hejme.* „Pada, więc zostańmy w domu.” |
| ***ja*** | ja | przecież, rzeczywiście | *Vi ja scias tion.* „Przecież to wiesz.” |
| ***fakte*** | FAK-te | w rzeczywistości, właściwie | *Fakte, mi ne ŝatas kafon.* „Właściwie nie lubię kawy.” |
| ***tamen*** | TA-men | jednak | *Estas malfrue, sed mi tamen venos.* „Jest późno, ale jednak przyjdę.” |
| ***ĉu ne?*** | czu ne | prawda? | *La vetero estas bela, ĉu ne?* „Pogoda jest ładna, prawda?” |
| ***alivorte*** | a-li-WOR-te | innymi słowy | *Alivorte, vi ne konsentas.* „Innymi słowy, nie zgadzasz się.” |
| ***ekzemple*** | ek-ZEM-ple | na przykład | *Mi ŝatas fruktojn, ekzemple pomojn.* „Lubię owoce, na przykład jabłka.” |

Trzy z tych słów łatwo użyć źle:

- ***Ja*** nie znaczy „tak”. *Jes* odpowiada na pytanie, a *ja* stoi wewnątrz zdania i podkreśla, że to prawda (PMEG). Może wzmocnić przeczenie (*Mi ja ne diris tion!* „Przecież tego nie powiedziałem!”) albo przyznać rację przed *sed*: *Li ja estas afabla, sed mi ne fidas lin.* „Owszem, jest miły, ale mu nie ufam.” *Jes ja!* to mocne „tak”. Polakowi *ja* myli się z własnym zaimkiem „ja”, który po esperancku brzmi *mi*, oraz z niemieckim *ja* – „tak”; PMEG ostrzega, by nie mylić *ja* z *jes*.
- ***Do*** pełni dwie role, mówi PMEG: wprowadza wniosek („więc”) i wzmacnia pytania oraz rozkazy: *Kio do okazis?* „Cóż się więc stało?”, *Venu do!* „Przyjdźże!” Polskie „do” jako przyimek to po esperancku *al* (kierunek: „do Warszawy”) lub *ĝis* (granica: „do piątku”), nigdy *do*.
- ***Nu*** to uniwersalny wykrzyknik. PMEG wymienia dziewięć zastosowań, od zniecierpliwienia i zgody po wątpliwość, rezygnację i zakończenie rozmowy; decyduje ton, jak w polskim „no dalej!”, „no dobrze” czy „no cóż”. ReVo podaje właśnie „no” jako polski odpowiednik *nu*. Zob. [wykrzykniki](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/wykrzykniki/) o *nu*, *ha*, *ho* i *hm* oraz [spójniki](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/spojniki/) o *tamen*.

## Zmiana tematu i kończenie rozmowy

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Parenteze…* | pa-ren-TE-ze | Nawiasem mówiąc… |
| *Cetere…* | ce-TE-re | Poza tym… |
| *Ni ŝanĝu la temon.* | ni SZAN-dżu la TE-mon | Zmieńmy temat. |
| *Mi devas foriri.* | mi DE-was fo-RI-ri | Muszę już iść. |
| *Estis plezuro paroli kun vi hodiaŭ.* | ES-tis ple-ZU-ro pa-RO-li kun wi ho-DI-ał | Miło było dziś z tobą rozmawiać. |
| *Dankon pro la agrabla konversacio.* | DAN-kon pro la a-GRA-bla kon-wer-sa-CI-o | Dziękuję za miłą rozmowę. |

ReVo definiuje *parenteze* jako wtrącenie wyjaśniające, a *cetere* („poza tym”, „z drugiej strony”) glosuje niemieckim *übrigens* – „nawiasem mówiąc”. Jak się pożegnać, zob. [powitania](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/powitania/).

## Rozmowy telefoniczne i wiadomości

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Saluton!* / *Halo!* / *Ha lo!* | sa-LU-ton / HA-lo / ha lo | Halo! (przy odbieraniu telefonu) |
| *Mi estas Maria. Kun kiu mi parolas?* | mi ES-tas ma-RI-a kun KI-u mi pa-RO-las | Tu Maria. Z kim rozmawiam? |
| *Kiu parolas?* | KI-u pa-RO-las | Kto mówi? |
| *Ĉu mi povas paroli kun Petro?* | czu mi PO-was pa-RO-li kun PE-tro | Czy mogę rozmawiać z Piotrem? |
| *Momenton, mi vokos lin.* | mo-MEN-ton, mi WO-kos lin | Chwileczkę, zawołam go. |
| *Ĉu mi povas lasi mesaĝon?* | czu mi PO-was LA-si me-SA-dżon | Czy mogę zostawić wiadomość? |
| *Mi telefonos al vi poste.* | mi te-le-FO-nos al wi POS-te | Zadzwonię do ciebie później. |
| *Mi sendos al vi mesaĝon.* | mi SEN-dos al wi me-SA-dżon | Wyślę ci wiadomość. |

ReVo podaje *hola* i *halo* jako powitanie telefoniczne. Dodaje, że autorzy PIV proponują zapis *ha lo*, by uniknąć pomyłki z *halo* – „hala”, a jeden z cytowanych przewodników woli *Saluton!*. Na „oddzwonić” *revoki* to pułapka. Niektórzy mówiący używają go tak (Tatoeba #542287), ale ReVo definiuje je jako zawołanie kogoś lub czegoś z powrotem na miejsce albo uznanie czegoś za nieważne, a nie jako oddzwonienie; polski odpowiednik, który ReVo podaje, to „odwoływać”. Powiedz *Mi telefonos al vi poste* albo *Mi retelefonos*, co idzie za wzorcem PMEG dla *re-* (*saluti* → *resaluti*, „odwzajemnić powitanie”); ReVo nie ma osobnego hasła *retelefoni*. Zob. [przedrostki](https://esperantopedia.org/pl/gramatyka/przedrostki/).

| Słowo | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| *mesaĝo* | me-SA-dżo | wiadomość, także nagrana na poczcie głosowej |
| *tekstmesaĝo* | tekst-me-SA-dżo | wiadomość tekstowa (SMS) |
| *retmesaĝo* | ret-me-SA-dżo | wiadomość e-mail |
| *tujmesaĝilo* | tuj-me-sa-DŻI-lo | komunikator internetowy |
| *mesaĝi* | me-SA-dżi | wysłać wiadomość: *Mi mesaĝos al vi.* „Napiszę do ciebie.” |

ReVo ma hasła *mesaĝo*, *retmesaĝo*, *tujmesaĝilo* i *mesaĝi*; słowa *tekstmesaĝo* używa tylko w jednym przykładzie.

## Grzeczność w dyskusji

| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| *Pardonu, ke mi interrompas.* | par-DO-nu, ke mi in-ter-ROM-pas | Przepraszam, że przerywam. |
| *Ĉu mi rajtas aldoni ion?* | czu mi RAJ-tas al-DO-ni I-on | Czy wolno mi coś dodać? |
| *Bonvolu lasi min fini.* | bon-WO-lu LA-si min FI-ni | Proszę pozwolić mi skończyć. |
| *Mi respektas vian opinion, sed…* | mi res-PEK-tas WI-an o-pi-NI-on, sed | Szanuję twoją opinię, ale… |
| *Mi komprenas vian vidpunkton, sed…* | mi kom-PRE-nas WI-an wid-PUNK-ton, sed | Rozumiem twój punkt widzenia, ale… |
| *Eble mi eraras.* | E-ble mi e-RA-ras | Może się mylę. |

ReVo definiuje *interrompi* jako przerwanie czyjejś wypowiedzi własnymi słowami, a *rajti* jako mieć pozwolenie, więc *Ĉu mi rajtas…?* prosi o zgodę. *Pardonu*, *bonvolu* i *Ĉu vi povus…?* wyjaśnia strona o [zwrotach grzecznościowych](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/dziekuje-prosze-przepraszam/). Ucz się po pięć, sześć zwrotów naraz i mów je na głos; więcej rad w artykule [jak uczyć się esperanta](https://esperantopedia.org/pl/nauka/jak-sie-uczyc/).

## Pułapki dla mówiących po polsku

Kilka polskich zwrotów da się przenieść na esperanto słowo w słowo, ale wtedy wychodzi coś innego, niż chcesz powiedzieć. Cztery najczęstsze:

| Po polsku | Kalka (lepiej unikać) | Po esperancku | Dlaczego |
|---|---|---|---|
| Masz rację. | *Vi havas rajton.* / *Vi havas racion.* | *Vi pravas.* | *Rajto* to prawo, uprawnienie (ReVo podaje polskie „prawo”), a *racio* to według ReVo zdolność rozumowania, „rozum”. „Mieć rację” to jeden czasownik: *pravi*. |
| Oddzwonię. | *Mi revokos vin.* | *Mi retelefonos.* | Polski odpowiednik *revoki* w ReVo to „odwoływać”, nie „oddzwaniać”. |
| Sądzę, że… | *Mi kredas, ke…* | *Mi opinias, ke…* | *Kredi* to mocne przekonanie; ReVo odradza je w słabym sensie „przypuszczam”. |
| Dzwonię do ciebie. | *Mi sonoras al vi.* | *Mi telefonas al vi.* | Dla *telefoni* ReVo podaje „dzwonić przez telefon”. *Sonori* i *sonorigi* dotyczą dzwonów i dzwonków. |

Jeszcze kilka drobnych różnic:

- **„Prawda?” na końcu zdania** to *ĉu ne?*. PMEG pisze, że dziś jest to bardzo częste, a Zamenhof używał zamiast tego *ĉu ne vere?* lub *ne vere?* – podobnie jak polskie „nieprawdaż?”.
- **„Tak” w odpowiedzi** to *jes*. W słowniku trafisz też na *tiel*, ale ReVo tłumaczy je jako „w ten sposób, w takim stopniu” (*tiel malfrue* – „tak późno”).
- **„Prawdopodobnie”** to *verŝajne* (ReVo: *probable*), np. *Li verŝajne venos.* „Prawdopodobnie przyjdzie.” Luźne „chyba” w przypuszczeniu oddasz też przez *Mi supozas, ke…* albo *Ŝajnas al mi, ke…*.
- **„Pozwól mi skończyć”** to *Lasu min fini*, a nie *permesi*. ReVo definiuje *lasi* m.in. jako „nie przeszkadzać w czyimś działaniu”.
- **„Czy mogę…?”** obejmuje po polsku zdolność i pozwolenie. *Rajti* wyraźnie pyta o pozwolenie, a *povi* pyta o możliwość, ale bywa używane także do próśb, jak w *Ĉu mi povas paroli kun Petro?*.
- **„Pan/Pani”**: „Czy Pan się zgadza?” to po prostu *Ĉu vi konsentas?*; esperanto nie ma osobnej formy grzecznościowej (zob. [zwroty grzecznościowe](https://esperantopedia.org/pl/rozmowki/dziekuje-prosze-przepraszam/)).

## Częste pytania

### Jak powiedzieć „zgadzam się” po esperancku?

*Mi konsentas* (mi kon-SEN-tas) albo *Mi samopinias*. Dodaj *kun vi* dla osoby i *pri tio* dla sprawy. „Nie zgadzam się” to *Mi ne konsentas*.

### Jak powiedzieć „myślę, że” po esperancku?

*Mi pensas, ke…* to codzienny wybór; *Mi opinias, ke…* i *Laŭ mi…* wyrażają opinię. *Mi kredas, ke…* znaczy mocne przekonanie, a ReVo odradza je w łagodnym „przypuszczam”.

### Jak powiedzieć „masz rację” po esperancku?

*Vi pravas.* *Pravi* to czasownik „mieć rację” (ReVo), więc poprawne jest też *Vi estas prava*. Przeciwieństwo to *Vi malpravas*. Nie mów *Vi havas rajton* – to „masz prawo”.

### Czy „Vi pravas” jest poprawne?

Tak. *Pravi* znaczy „mieć rację” (ReVo), więc *Vi pravas* jest poprawne, podobnie jak *Vi estas prava*.

### Co znaczą nu, do i ja?

*Nu* to „no” albo „no dalej”, *do* to „więc” lub wzmocnienie w pytaniach i rozkazach, a *ja* podkreśla, że coś jest prawdą. *Ja* nie znaczy „tak” – to *jes* – ani nie jest zaimkiem „ja”, bo ten brzmi *mi*.

### Jak odebrać telefon po esperancku?

*Saluton!* albo *Halo!* (także pisane *Ha lo!*). Żeby zapytać, kto dzwoni, powiedz *Kun kiu mi parolas?*

### Jak powiedzieć „oddzwonię” po esperancku?

*Mi retelefonos* albo *Mi telefonos al vi poste*. Unikaj *revoki*: ReVo podaje dla niego polskie „odwoływać”, nie „oddzwaniać”.

## Źródła

- PMEG: [Ja](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html), [Do](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html), [Tamen](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/tamen.html), [Oficialaj ekkriaj vortetoj (nu, ha, ho)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/ekkrioj_sonimitoj/oficialaj_ekkrioj.html), [Neoficialaj ekkrioj (hm)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/ekkrioj_sonimitoj/neoficialaj_ekkrioj.html), [Respondvortoj (jes ja, pytania przeczące)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/demandoj_respondoj/respondvortoj.html), [Ĉu (ĉu ne?, ĉu ne vere?)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/demandoj_respondoj/chu.html), [Laŭ](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/aliaj_rolvortetoj/lau.html), [Fraztipoj kaj frazfunkcioj (Ĉu vi povus…?)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/frazospecoj/fraztipoj_frazfunkcioj.html), [Prefikso RE](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/re.html)
- Tatoeba: [zdanie 542287](https://tatoeba.org/en/sentences/show/542287), *revoki* użyte w znaczeniu oddzwonienia (CC BY 2.0 FR)
- ReVo: [opinii, samopinii](https://reta-vortaro.de/revo/art/opini.html), [pensi, pripensi](https://reta-vortaro.de/revo/art/pens.html), [kredi](https://reta-vortaro.de/revo/art/kred.html), [supozi](https://reta-vortaro.de/revo/art/supoz.html), [pravi, malpravi](https://reta-vortaro.de/revo/art/prav.html), [konsenti](https://reta-vortaro.de/revo/art/konsen.html), [erari](https://reta-vortaro.de/revo/art/erar.html), [ŝajni, verŝajne](https://reta-vortaro.de/revo/art/sxajn.html), [nu](https://reta-vortaro.de/revo/art/nu.html), [do](https://reta-vortaro.de/revo/art/do.html), [ja](https://reta-vortaro.de/revo/art/ja.html), [hm](https://reta-vortaro.de/revo/art/hm.html), [fakte](https://reta-vortaro.de/revo/art/fakt.html), [alivorte](https://reta-vortaro.de/revo/art/vort.html), [ekzemple](https://reta-vortaro.de/revo/art/ekzemp.html), [cetere](https://reta-vortaro.de/revo/art/ceter.html), [parenteze](https://reta-vortaro.de/revo/art/parent.html), [temo](https://reta-vortaro.de/revo/art/tem.html), [interrompi](https://reta-vortaro.de/revo/art/romp.html), [rajti, rajto](https://reta-vortaro.de/revo/art/rajt.html), [racio](https://reta-vortaro.de/revo/art/raci.html), [respekti](https://reta-vortaro.de/revo/art/respek.html), [vidpunkto](https://reta-vortaro.de/revo/art/punkt.html), [hola, halo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hola.html), [voki, revoki](https://reta-vortaro.de/revo/art/vok.html), [telefoni](https://reta-vortaro.de/revo/art/telefo.html), [sonori, sonorigi](https://reta-vortaro.de/revo/art/sonor.html), [tiel](https://reta-vortaro.de/revo/art/tiel.html), [mesaĝo, retmesaĝo, tujmesaĝilo, mesaĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/mesagx.html), [lasi](https://reta-vortaro.de/revo/art/las.html), [tekstmesaĝo w przykładzie](https://reta-vortaro.de/revo/art/posx.html)