# Esperanto sayıları: 0–100, sıra sayıları, tarih ve saat

Source: https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/sayilar/
Language: tr
Updated: 2026-10-28

> Esperanto sayıları 13 kelimeyle kurulur: nul, unu, du … dek, cent, mil. 20 dudek, 2026 du mil dudek ses olur. Sıra sayıları, kesirler, tarih ve saat de burada.

Esperanto **13 temel kelimeyle** sayar: *nul* (0), *unu* (1) ile *naŭ* (9) arası, *dek* (10), *cent* (100) ve *mil* (1.000). Fundamento’daki 4. kural basittir: **birleşik yazılan sayılar çarpılır**, **ayrı yazılan sayılar toplanır**. Yani *dudek* = 2 × 10 = 20, *dek du* ise 10 + 2 = 12’dir.

Bitişik kelimeler çarpılır, ayrı kelimeler toplanır

Sayı kelimeleri hiç değişmez: çoğul *-j* ya da belirtme durumu *-n* almazlar. *Mi havas du fratojn* – “İki erkek kardeşim var”. Tek istisna, “bazıları” anlamındaki *unu*’dur: *unuj … aliaj* – “bazıları … diğerleri” (PMEG). Türkçede sayıdan sonra gelen isim tekil kalır (“iki kitap”); Esperanto’da ise isim çoğul olur: *du libroj*. Sayı kelimesinin kendisi çoğul almaz, çoğul eki isme gelir.

Herhangi bir sayıyı otomatik olarak çevirmek için [sayı çevirici](https://esperantopedia.org/tr/araclar/sayilar/) aracını kullanın.

## 0–10 arası sayılar

| Sayı | Esperanto | Okunuş |
|---|---|---|
| 0 | *nul* | [nul] |
| 1 | *unu* | [ˈu.nu] |
| 2 | *du* | [du] |
| 3 | *tri* | [tri] |
| 4 | *kvar* | [kvar] |
| 5 | *kvin* | [kvin] |
| 6 | *ses* | [ses] |
| 7 | *sep* | [sep] |
| 8 | *ok* | [ok] |
| 9 | *naŭ* | [naw] |
| 10 | *dek* | [dek] |
| 100 | *cent* | [tsent] |
| 1.000 | *mil* | [mil] |

Her harf okunur ve *c* her zaman “ts” sesini verir ([alfabe](https://esperantopedia.org/tr/ogren/alfabe-ve-telaffuz/) sayfasına bakın). Türkçedeki *c* ise “dj” gibi okunur (Esperanto’daki *ĝ*’nin sesi); bu yüzden *cent* kelimesini “djent” diye değil, “tsent” diye söyleyin. *Ses* (6) ile *sep* (7) kolay karışır, bu yüzden onları net söyleyin.

## 11–20 arası sayılar

11–19 arası sayılar *dek* ile birimin yan yana yazılmasıyla, yani iki kelimeyle kurulur.

| Sayı | Esperanto | Sayı | Esperanto |
|---|---|---|---|
| 11 | *dek unu* | 16 | *dek ses* |
| 12 | *dek du* | 17 | *dek sep* |
| 13 | *dek tri* | 18 | *dek ok* |
| 14 | *dek kvar* | 19 | *dek naŭ* |
| 15 | *dek kvin* | 20 | *dudek* |

## 21–100 arası sayılar: tek bir kural

Onluklar tek kelimedir: birim + *dek*. 21 ile 99 arasındaki her sayı, onluk, bir boşluk ve birimden oluşur. Türkçedeki sıra da aynıdır (“yirmi bir”): önce onluk, sonra birim.

| Onluk | Esperanto | Örnek | Esperanto |
|---|---|---|---|
| 10 | *dek* | 14 | *dek kvar* |
| 20 | *dudek* | 21 | *dudek unu* |
| 30 | *tridek* | 35 | *tridek kvin* |
| 40 | *kvardek* | 47 | *kvardek sep* |
| 50 | *kvindek* | 58 | *kvindek ok* |
| 60 | *sesdek* | 64 | *sesdek kvar* |
| 70 | *sepdek* | 72 | *sepdek du* |
| 80 | *okdek* | 86 | *okdek ses* |
| 90 | *naŭdek* | 99 | *naŭdek naŭ* |
| 100 | *cent* | 100 | *cent* |

## Yüzler, binler ve milyonlar

Yüzler de tek kelimede birleşir: *ducent* (200), *tricent* (300), *naŭcent* (900). Geri kalan her şey ayrı yazılır. Binler her zaman ayrı bir kelimedir: *du mil* (2.000), *dumil* değil (PMEG). Tire kullanmayın: *cent tridek du* yazın, *cent-tridek-du* değil.

| Sayı | Esperanto |
|---|---|
| 101 | *cent unu* |
| 365 | *tricent sesdek kvin* |
| 1887 | *mil okcent okdek sep* |
| 1905 | *mil naŭcent kvin* |
| 2026 | *du mil dudek ses* |
| 12.345 | *dek du mil tricent kvardek kvin* |
| 333.000 | *tricent tridek tri mil* |
| 1.000.000 | *unu miliono* |
| 1.000.000.000 | *unu miliardo* |

*Miliono* ve *miliardo* isimdir; bu yüzden *-j* ve *da* alırlar: *dek milionoj da homoj* – “on milyon insan”. Esperanto uzun ölçeği kullanır: *biliono* 10¹²’dir, İngilizcedeki 10⁹’luk “billion” değil; o *miliardo*’dur (PMEG). Türkçeyle eşleştirirseniz: *miliardo* milyar, *biliono* ise trilyondur. TDK’ye göre eskimiş “bilyon” kelimesi de milyar demektir; bu yüzden onu *biliono* ile karıştırmayın.

## Sıra sayıları: -a

Sıra sayılarını yapmak için sıfat eki *-a* eklenir: *unua* “birinci”, *dua* “ikinci”, *tria* “üçüncü”, *kvara*, *kvina*, *sesa*, *sepa*, *oka*, *naŭa*, *deka* “onuncu”. Sıra sayıları da her [sıfat](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/isimler-ve-sifatlar/) gibi uyum sağlar: *la unuaj tagoj*, *la sepan tagon*. Türkçede aynı iş -(i)nci ekiyle görülür; Esperanto’da ise tek bir ek, *-a*, yeter.

Birleşik sıra sayılarında PMEG daha açık olduğu için tire önerir: *dek-unua* “on birinci”, *dudek-unua* “yirmi birinci”. *Dudek unua* biçimi de görülür. Rakamla *1-a*, *21-a* yazılır; Türkçedeki “1.”, “21.” yazımının karşılığıdır.

*-e* ile zarf elde edilir: *unue* “birincisi, ilk olarak”, *due* “ikincisi, ikinci olarak”. *-o* ile isim elde edilir: *unuo* “birim”, *dekduo* “düzine”, *cento* “yüz (adet)”.

## Kesirler, katlar ve gruplar

Fundamento’nun 4. kuralı, sayılar için üç [son ek](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/son-ekler/) ve *po* edatını ekler.

| Biçim | Anlam | Örnekler |
|---|---|---|
| *-on-* | kesir | *duono* “yarım”, *triono* “üçte bir”, *kvarono* “dörtte bir, çeyrek”, *tri kvaronoj* “dörtte üç” |
| *-obl-* | kat | *duobla* “iki kat, çift”, *trioble* “üç kat”, *dekobla* “on kat” |
| *-op-* | grup | *duope* “ikili olarak”, *triopo* “üçlü”, *kvarope* “dört kişi bir arada” |
| *po* | her biri, dağıtma | *po du pomoj* “ikişer elma” |
| *-foj-* | kez (bir kök, son ek değil) | *dufoje* “iki kez”, *trifoje* “üç kez” |

*-obl-* ile *fojo* farklıdır: *duobla pago* iki kat büyüklükte bir ödeme, *dufoja pago* ise iki kez yapılan bir ödemedir (PMEG). Türkçedeki “ikişer, üçer, altışar” gibi dağıtma sayıları (-er/-ar, -şer/-şar) *po* ile karşılanır: *po du* “ikişer”, *po tri* “üçer”.

Esperanto ondalık virgül kullanır, tıpkı Türkçe gibi: *3,5* sayısı *tri komo kvin* diye okunur. Aritmetik de sadedir: *du plus du estas kvar* (2 + 2 = 4), *dek minus tri estas sep*, *sep dividite per du estas tri komo kvin* (PMEG).

## Tarih

Tarih şöyle kurulur: *la* + sıra sayısı + *de* + ay (+ yıl). “Gün” anlamındaki *tago* kelimesi söylenmez.

- *la sepa de Oktobro 2026* – “7 Ekim 2026”
- yazıda: *la 7-a de Oktobro 2026*
- *Hodiaŭ estas la unua de Majo.* – “Bugün 1 Mayıs.”

Tarih “ne zaman?” sorusunu yanıtlıyorsa *-n* alır: *Ni venos la sepan de Oktobro* – “7 Ekim’de geleceğiz”. Mektuplarda: *merkredon, la 26-an de Novembro 1997* (PMEG). Yıllar olağan sayılar gibi okunur: *en 1887* = *en mil okcent okdek sep*. Türkçede bu iş -de/-da ekiyle yapılır (“7 Ekim’de”); Esperanto’da tarihe *-n* eklenir, yıllarda ise *en* edatı kullanılır. Ay ve gün adları [günler ve aylar](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/gunler-ve-aylar/) sayfasında.

## Saati söylemek

Saatler, *la* ile birlikte sıra sayılarıdır: “üçüncü (saat)”. *horo* ve *minutoj* gibi kelimeler genellikle söylenmez (PMEG).

| Esperanto | Türkçe |
|---|---|
| *Kioma horo estas?* | “Saat kaç?” |
| *Estas la tria.* | “Saat üç.” |
| *Estas la tria kaj dek kvin.* | “Saat 3.15.” |
| *Estas la tria kaj kvarono.* | “Saat üçü çeyrek geçiyor.” |
| *Estas la sepa kaj duono.* | “Saat yedi buçuk.” |
| *Estas dek post la tria.* | “Saat üçü on geçiyor.” |
| *Estas dek kvin antaŭ la deka.* | “Saat ona çeyrek var.” |
| *Je kioma horo?* – *Je la oka.* | “Saat kaçta?” – “Sekizde.” |
| *la dek-kvina kaj dek kvin* | “15.15” |

“Önce” için *antaŭ*, “sonra” için *post* kullanın, asla *de* değil. Bir saatte “-de” için *je* kullanılır ([edatlar](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/edatlar/) sayfasına bakın).

Türkçedeki “geçiyor” ve “var” kalıpları da bu iki edata denk gelir: “geçiyor” *post*, “var” ise *antaŭ* demektir. Saat 9.15 için “dokuzu çeyrek geçiyor” *la naŭa kaj dek kvin* (ya da *la naŭa kaj kvarono*), 9.30 için “dokuz buçuk” *la naŭa kaj duono*, 9.45 için “ona çeyrek var” *dek kvin antaŭ la deka* olur.

## Cümlelerde örnekler

- *Mi havas du fratojn kaj unu fratinon.* – “İki erkek kardeşim ve bir kız kardeşim var.”
- *La bileto kostas dudek kvin eŭrojn.* – “Bilet yirmi beş avro tutuyor.”
- *Mia avino naskiĝis en mil naŭcent kvindek kvar.* – “Büyükannem 1954’te doğdu.”
- *Ŝi loĝas en la kvina etaĝo.* – “Beşinci katta oturuyor.”
- *Mi legis la libron dufoje.* – “Kitabı iki kez okudum.”
- *Duono de la klaso estas malsana.* – “Sınıfın yarısı hasta.”
- *La trajno foriras je la tria kaj duono.* – “Tren saat üç buçukta kalkıyor.”
- *La infanoj eniris po du.* – “Çocuklar ikişer ikişer içeri girdi.”

## Sık sorulan sorular

### Esperanto’da 10’a kadar nasıl sayılır?
*Unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek.* Sıfır *nul*’dur.

### 2026 Esperanto’da nasıl söylenir?
*Du mil dudek ses.* Binler her zaman ayrı bir kelimedir; bu yüzden 2000 *du mil* olur, *dumil* değil.

### “Birinci”, “ikinci” ve “üçüncü” nasıl söylenir?
Sayıya *-a* ekleyin: *unua*, *dua*, *tria*. “Yirmi birinci” *dudek-unua*’dır.

### Esperanto’da milyar ve trilyon nasıl söylenir?
Milyar (10⁹) *miliardo*’dur. *Biliono* ise 10¹² demektir, yani Türkçedeki trilyondur; çünkü Esperanto uzun ölçeği izler.

### Esperanto’da saat nasıl söylenir?
Sıra sayısıyla birlikte *la* kullanın: *Estas la oka* – “Saat sekiz”. “Sekizde” *je la oka*, sekiz buçuk ise *la oka kaj duono*’dur.

## Kaynaklar

- [Fundamento de Esperanto – İngilizce dil bilgisi (4. kural)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/gramatiko_angla.html)
- [PMEG – Nombroj (sayılar)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/index.html)
- [PMEG – Sayı kelimelerinin biçimleri](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/vortetoj/formoj.html)
- [PMEG – O ile biten sayılar (kesirler, uzun ölçek)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/o-vortoj.html)
- [PMEG – A ile biten sayılar (sıra sayıları)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/a-vortoj.html)
- [PMEG – Saatler](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/horoj.html)
- [PMEG – Tarihler](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/datoj.html)
- [PMEG – Matematiksel ifadeler](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/nombroj/matematiko.html)
- [PMEG – OBL son eki](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/obl.html)
- [TDK Güncel Türkçe Sözlük](https://sozluk.gov.tr/) – milyar, trilyon ve eskimiş bilyon maddeleri
- [Turkish grammar](https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_grammar) – Wikipedia (İngilizce): sayıdan sonra tekil isim