# Esperanto’da haber ve medya: gazete, televizyon, radyo

Source: https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/medya-ve-haberler/
Language: tr
Updated: 2026-10-28

> Gazete gazeto, haber novaĵoj, televizyon televido: basın, TV, radyo ve çevrimiçi haberler için yaklaşık 90 Esperanto kelimesi okunuşlarıyla ve notlarla.

Gazete ***gazeto***, televizyon ***televido***, yayın ***elsendo***, bir haber ise ***novaĵo***’dur. Medya kelimelerinin çoğu birkaç parçadan kurulur: meslek için *-ist-*, aygıt için *-il-*, yer için *-ej-*, topluluk için *-ar-*. Bu sayfa yaklaşık 90 kelimeyi konulara göre gruplar, öğrenenleri şaşırtan çiftleri işaretler ve yeniden kullanabileceğiniz cümlelerle biter. Okunuş sütunu kelimeleri hecelere böler, vurgulu heceyi büyük harflerle gösterir ve sesleri Türkçe yazımla verir.

## Gazeteler ve dergiler

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| gazete | *gazeto* | ga-ZE-to | ReVo: güncel olayları haber veren süreli yayın. Türkçedeki “gazete”ye çok benzer |
| günlük gazete | *taggazeto*, *ĉiutaga gazeto* | tag-ga-ZE-to, çi-u-TA-ga ga-ZE-to | ReVo: *taggazeto*, *ĉiutaga gazeto* demektir; *ĵurnalo*’yu eş anlamlı olarak verir |
| basın | *gazetaro* | ga-ze-TA-ro | bir yerin ya da ülkenin tüm gazeteleri |
| dergi | *magazino* | ma-ga-Zİ-no | ReVo: çoğu zaman resimli, çeşitli bölümler içeren popüler süreli yayın |
| dergi, mecmua | *revuo* | re-VU-o | ReVo 3. anlam: tek bir alana ayrılmış, günlük olmayan süreli yayın |
| süreli yayın (genel terim) | *periodaĵo* | pe-ri-o-DA-jo | ReVo’nun *gazeto*, *magazino*, *revuo*, *bulteno* için şemsiye kelimesi |
| bülten | *bulteno* | bul-TE-no | bir derneğin ya da kurumun düzenli bilgi yaprağı |
| sayı | *numero* | nu-ME-ro | ReVo bunu süreli yayının bir parçası olarak verir |
| makale, yazı | *artikolo* | ar-ti-KO-lo | ReVo 2. anlam: gazetede, dergide ya da kitapçıkta yer alan metin |
| başlık | *titolo* | ti-TO-lo | ReVo: kitabın, gazetenin, makalenin ya da bölümün başlığı |
| başyazı | *ĉefartikolo* | çef-ar-ti-KO-lo | PMEG: gazetenin ana yazısı, çoğunlukla yayıncının ya da baş editörün görüşünü yansıtır |
| bölüm, konu başlığı | *rubriko* | ru-BRİ-ko | tek bir konu başlığı altındaki yazılar grubu |
| köşe (düzenli yer) | *kolumno* | ko-LUM-no | ReVo 2. anlam: ardışık sayılarda tek bir yazar ya da konu için ayrılmış sabit yer |
| röportaj, röportaj yapmak | *intervjuo*, *intervjui* | in-ter-VYU-o, in-ter-VYU-i | ReVo: birinin yaşamı ya da görüşleri hakkında soru ve cevaplar; kişi nesnedir: *intervjui la ministron* |
| reklam | *reklamo* | rek-LA-mo | bir ürünü ya da işletmeyi övüp satmak |
| ilan, duyuru | *anonco* | a-NON-tso | ReVo: *gazetanonco* gazetede yayımlanan ilandır |

### Gazeto mu, ĵurnalo mu?

İkisi de “gazete” anlamına gelebilir ve daha güvenli seçim *gazeto*’dur. ReVo *ĵurnalo*’yu *gazeto* olarak tanımlar ve ikinci bir anlam ekler: haber bülteni, örneğin *la televida ĵurnalo* “televizyon haberleri”. Ayrıca Fundamento’nun *ĵurnalo*’yu tanımlamadığını, Akademi’nin onu sonradan, ilk Resmî Ekleme’de resmîleştirdiğini not eder. *Gazeto* daha sağlam yerleşmiştir ve *Vortoj de la Bona Lingvo* kelime listesi *ĵurnalo* yerine *gazeto*, *taggazeto* ya da *revuo* önerir. *Ĵurnalo* kişisel bir günlük (günce) değildir: onun adı *taglibro*’dur. Türkçedeki “jurnal” kelimesi ise (TDK’ye göre) birini kötülemek için yetkililere verilen bilgi, yani ihbar demektir; Esperanto *ĵurnalo*’da böyle bir anlam yoktur ([yanıltıcı kelimeler](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/yaniltici-kelimeler/)).

Mesleğin olağan adı *ĵurnalisto*’dur; *gazetisto* özellikle bir gazetenin gazetecisidir. *Revuo*’nun başka anlamları da vardır: askerî teftiş ve tiyatro revüsü. Türkçedeki “revü” de sahne gösterisidir; bu yüzden *magazino* ya da *gazeto* çoğu zaman daha açık olur.

## Haberi yapanlar ve okuyanlar

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| gazeteci | *ĵurnalisto* | jur-na-LİS-to | ReVo: haber toplayan ya da medyada sunan profesyonel |
| gazete gazetecisi | *gazetisto* | ga-ze-TİS-to | ReVo: bir gazetenin gazetecisi |
| muhabir | *raportisto* | ra-por-TİS-to | ReVo: olayları haberleştiren gazeteci; *reportero* seyrektir ve ReVo *raportisto*’yu önerir |
| muhabir, yazışma arkadaşı | *korespondanto* | ko-res-pon-DAN-to | *korespondi* “mektuplaşmak” + *-ant-*; ReVo’nun örnekleri arasında Monato’ya yazanlar da var |
| editör | *redaktisto*, *redaktoro* | re-dak-TİS-to, re-dak-TO-ro | ReVo: *redaktisto* meslek olarak editörlük yapar; *redaktoro* eş anlamlıdır |
| baş editör, genel yayın yönetmeni | *ĉefredaktisto* | çef-re-dak-TİS-to | PMEG: bir gazetenin ya da derginin içeriğinden sorumlu editör |
| yazı işleri | *redaktejo* | re-dak-TE-yo | PMEG: bir gazetenin hazırlandığı yer; ReVo ayrıca *redakcio* verir |
| yayıncı (kişi) | *eldonisto* | el-do-NİS-to | ReVo: el yazmalarını ister ya da kabul eder, düzeltir, baskıyı ve satışı planlar |
| spiker, sunucu | *anoncisto*, *parolisto* | a-non-TSİS-to, pa-ro-LİS-to | ReVo: duyuru yapan profesyonel ses; *parolisto* bir ortamdan haber sunar |
| abone | *abonanto* | a-bo-NAN-to | *aboni* “abone olmak” |
| okur | *leganto* | le-GAN-to | *legi* “okumak” + *-ant-*; okur kitlesi *legantaro* |

## Televizyon ve radyo

ReVo’da *televido*’nun iki ana anlamı vardır: hareketli görüntü ve sesi gönderip alma tekniği ve onunla yapılan programlar. Cihazın kendisi *televidilo*’dur. ReVo, *televido*’nun üçüncü anlamını (“televizyon cihazı”) seyrek ve kaçınılması önerilen bir kullanım olarak işaretler; bu yüzden nesne için *televidilo* deyin. Türkçedeki “televizyon” hem sistemi hem cihazı anlatır; Esperanto bunları ayırır.

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| televizyon | *televido* | te-le-Vİ-do | sistem ve programları |
| televizyon cihazı | *televidilo* | te-le-vi-Dİ-lo | *televidi* + *-il-*: televizyon izlemek için aygıt |
| televizyon izlemek | *spekti televidon*, *rigardi televidon* | SPEK-ti te-le-Vİ-don, ri-GAR-di te-le-Vİ-don | PMEG *rigardi televidon* kullanır; ReVo ayrıca *televidi* verir |
| kablolu televizyon | *kablotelevido* | ka-blo-te-le-Vİ-do | ReVo: programların abonelere kabloyla ulaştığı sistem |
| TV kanalı, radyo kanalı | *kanalo* | ka-NA-lo | ReVo 4. anlam: bir iletişim yolu, örneğin radyo ya da televizyon istasyonunun frekansı |
| televizyon istasyonu | *televidstacio* | te-le-vid-sta-TSİ-o | ReVo: televizyon programı yayımlayan istasyon |
| radyo (yayıncılık) | *radio*, *radiofonio* | ra-Dİ-o, ra-di-o-fo-Nİ-o | ReVo: radyo dalgalarıyla kamuya yayın sistemi |
| radyo (cihaz) | *radio*, *radioaparato* | ra-Dİ-o, ra-di-o-a-pa-RA-to | ReVo: yayınları dinlemek için aygıt |
| radyo istasyonu | *radistacio*, *radiostacio* | ra-di-sta-TSİ-o, ra-di-o-sta-TSİ-o | ReVo ikisini de verir |
| program | *programo* | pro-GRA-mo | ReVo b anlamı: sahnede, radyoda ya da televizyonda sunulacak öğelerin listesi |
| televizyon programı | *televidprogramo*, *televidaĵo* | te-le-vid-pro-GRA-mo, te-le-vi-DA-jo | ReVo: *televidaĵo* ayrı bir film ya da yayındır |
| yayın | *elsendo* | el-SEN-do | *elsendi* fiilinden; ReVo radyo ve televizyon programları için kullanır |
| yayımlamak (yayın yapmak) | *elsendi*, *dissendi* | el-SEN-di, dis-SEN-di | ReVo: *elsendi* “ses, görüntü, bilgi yaymak”; bu anlamda *dissendi* eş anlamlıdır |
| izleyici | *spektanto* | spek-TAN-to | ReVo: tiyatro, televizyon ya da benzeri gösteriyi izleyen kişi; eskimiş *spektatoro*’dan kaçının |
| dinleyici | *aŭskultanto* | au-skul-TAN-to | ReVo: bir radyo istasyonunun yayınlarını dinleyen kişi |

*Radio* hem yayıncılığı hem cihazı kapsar, bu yüzden bağlam belirler: *Mi aŭskultas la radion* “Radyo dinliyorum”. Sıfat olarak *televida* “televizyona ait” demektir. ReVo’daki bir not, *publika*’nın yalnızca *privata* “özel” ile değil, *ŝtata* “devlet” ile de karşıtlık oluşturduğunu belirtir: *publika televido* “kamu televizyonu”, *ŝtata televido* “devlet televizyonu” değildir.

## Haberler, olgular ve kaynaklar

*Novaĵo*, *nov-* “yeni” + *-aĵ-* “şey”dir. ReVo üç anlam verir: yeni olmuş bir şey, yeni duyurulmuş bir şey ve ilk kez ortaya çıkan bir şey. “Haberler” için ReVo’nun örnekleri çoğul *novaĵoj* kullanır; tek bir haber *novaĵo*’dur.

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| haber, haberler | *novaĵo*, *novaĵoj* | no-VA-jo, no-VA-joy | |
| güncel konu | *aktualaĵo* | ak-tu-a-LA-jo | ReVo: kamunun güncel ilgisini çeken konu |
| bilgi | *informo* | in-FOR-mo | *informi* “bilgilendirmek” |
| rapor, haber | *raporto* | ra-POR-to | *raporti* “rapor etmek, bilgi getirmek” |
| olgu, gerçek | *fakto* | FAK-to | ReVo: akıl yürütmeye temel olabilecek, kurgu olmayan gerçek olay |
| kaynak | *fonto* | FON-to | ReVo 3. anlam: bir alıntının ya da bilginin geldiği belge veya konuşma |
| güncel | *ĝisdata* | cis-DA-ta | *ĝisdatigi* “güncellemek” |
| sahte şey, sahtecilik | *falsaĵo* | fal-SA-jo | ReVo: sahteleştirmenin sonucu; gerçek olmayan nesne ya da doğru olmayan bilgi |
| sahte haber | *falsa novaĵo* | FAL-sa no-VA-jo | ReVo: haberle ilgili yanlış, yanıltıcı bilgi; Vikipedio’daki madde *Falsaj novaĵoj* |
| kasıtlı sahte haber | *trompnovaĵo* | tromp-no-VA-jo | ReVo: kasten yanlış bilgi, yanıltıcı haber |
| yanlış bilgi | *misinformo* | mi-sin-FOR-mo | ReVo: yanlış, doğru olmayan ya da yanıltıcı bilgi; *mis-* “yanlış” |
| propaganda | *propagando* | pro-pa-GAN-do | ReVo: bir fikri yaymaya çalışma çabası |

**Yanıltıcı kelime *aktuala*’ya dikkat.** ReVo onu göze çarpan bir yanıltıcı kelime olarak niteler. Yararlı anlamı “güncel ilgi gören”dir (*aktualaĵo*); diğer anlamların daha kesin kelimelerle söylenmesi gerektiğini belirtir. “Gerçek, fiilî” için *reala*, *efektiva* ya da *vera*, “şimdiki” için *nuna*, “aslında” için *efektive* ya da *fakte* kullanın. Türkçedeki “aktüel” (“güncel”) bu Esperanto kelimesine çok yakındır; İngilizce “actual” gibi değil, “aktüel” gibi anlayın.

Tartışma ve görüş kelimeleri (*opinio*, *debato*, *argumento*) için [siyaset ve toplum](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/siyaset-ve-toplum/) sayfasına bakın.

## Çevrimiçi medya ve sosyal medya gönderileri

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| blog | *blogo* | BLO-go | ReVo: neolojizm, internet günlüğü; kelime listesi *reta taglibro* önerir |
| blog yazmak | *blogi* | BLO-gi | ReVo: yazı ekleyerek blog tutmak |
| blog yazısı | *blogaĵo* | blo-GA-jo | ReVo: bir bloga eklenen tek bir yazı |
| podcast | *podkasto* | pod-KAS-to | ReVo: *podkastado* ile iletilen ses kaydı |
| afiş, forum iletisi | *afiŝo* | a-Fİ-şo | ReVo: duvardaki basılı duyuru; ayrıca bir foruma ya da e-posta listesine gönderilen ileti. Türkçedeki “afiş”e benzer |
| paylaşmak, ileti göndermek | *afiŝi* | a-Fİ-şi | ReVo 3. anlam: bilgisayar ağı forumuna ileti göndermek |
| abone olmak | *aboni* | a-BO-ni | ReVo: ayrıca bir forumu, e-posta listesini ya da RSS akışını takip etmek |

Sosyal ağ adları, bağlantılar, e-posta ve uygulamalar [bilgisayar ve internet](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/teknoloji-ve-internet/) sayfasındadır.

## Yayımlamak, basmak ve basın özgürlüğü

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| yayımlamak, duyurmak | *publikigi* | pu-bli-Kİ-gi | ReVo: bir şeyi basılı olarak ya da medya yoluyla kamuya açmak veya duyurmak |
| yayımlamak (eser) | *eldoni* | el-DO-ni | ReVo 2. anlam: bir eseri yayımlayıp satmak |
| yayınevi | *eldonejo* | el-do-NE-yo | ReVo: eser yayımlayan şirket |
| çıkmak (kitap ya da gazete) | *aperi* | a-PE-ri | ReVo 3. anlam; *aperigi* “çıkarmak”, ReVo bunu *publikigi*’ye bağlar |
| basmak | *presi* | PRE-si | ReVo: metni çok sayıda, genellikle kâğıda mürekkeple çoğaltmak; matbaa: *presejo* |
| kitle iletişim araçları | *amasinformilo*, *amaskomunikilo* | a-mas-in-for-Mİ-lo, a-mas-ko-mu-ni-Kİ-lo | ReVo: gazete, televizyon ve radyo için şemsiye kelimeler |
| sansür | *cenzuro* | tsen-ZU-ro | ReVo: bilginin yayımlanmasını örneğin siyasi ya da ahlaki gerekçelerle denetlemek |
| sansürlemek | *cenzuri* | tsen-ZU-ri | |
| özgürlük | *libereco* | li-be-RE-tso | |
| basın özgürlüğü | *gazetara libereco* | ga-ze-TA-ra li-be-RE-tso | Vikipedio’daki maddenin başlığı *Gazetarlibereco* |

ReVo’dan iki uyarı. *Cenzuro* okul notu anlamına gelmemelidir; ReVo bunu kaçınılması gereken bir Almancacılık sayar. Ayrıca bir ReVo notu, insanların iki yönlü iletişim kurduğu internete *amaskomunikilo*’nun, tek yönlü gazete ve televizyona ise *informilo*’nun daha uygun düştüğünü öne sürer.

## Medya kelimeleri nasıl türetilir

| Parça | Anlamı | Örnekler |
|---|---|---|
| *-ist-* | meslek sahibi | *gazetisto*, *ĵurnalisto*, *raportisto*, *redaktisto*, *eldonisto* |
| *-ant-* | yapan kişi | *abonanto*, *spektanto*, *aŭskultanto*, *leganto* |
| *-ej-* | yer | *redaktejo*, *eldonejo*, *presejo* |
| *-il-* | aygıt | *televidilo*, *informilo*, *amasinformilo* |
| *-ar-* | grup, topluluk | *gazetaro*, *spektantaro*, *legantaro* |
| *-aĵ-* | bir şey | *novaĵo*, *aktualaĵo*, *televidaĵo*, *periodaĵo*, *blogaĵo*, *falsaĵo* |
| *ĉef-* | baş, ana | *ĉefartikolo*, *ĉefredaktisto* |
| *mis-* | yanlış | *misinformo*, *misraporto* |

PMEG, *-ej-* için örnek olarak *redaktejo*’yu, *-ar-* için *gazetaro*’yu (“bir bölgedeki tüm gazeteler”) ve *ĉef-* için *ĉefartikolo*’yu kullanır. Bu parçalar hakkında daha fazlası: [son ekler](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/son-ekler/) ve [kelime türetme](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/kelime-turetme/).

## Haberler hakkında cümleler

| Esperanto | Türkçe |
|---|---|
| *Mi legas la gazeton ĉiumatene.* | Gazeteyi her sabah okurum. |
| *Ĉu vi jam legis la hodiaŭan numeron?* | Bugünkü sayıyı okudunuz mu? |
| *Pri kio temas la artikolo?* | Makale ne hakkında? |
| *La ĵurnalisto intervjuis la ministron.* | Gazeteci bakanla röportaj yaptı. |
| *La gazeto aperas ĉiutage.* | Gazete her gün çıkar. |
| *La televida ĵurnalo komenciĝas je la oka.* | Televizyon haberleri saat sekizde başlar. |
| *Mi ofte aŭskultas la radion en la aŭto.* | Arabada sık sık radyo dinlerim. |
| *Kiu estas la fonto de tiu informo?* | Bu bilginin kaynağı nedir? |
| *Tio ne estas fakto, sed trompnovaĵo.* | Bu bir olgu değil, kasıtlı sahte haber. |
| *Mi afiŝis mesaĝon en la forumo.* | Foruma bir ileti gönderdim. |
| *En kelkaj landoj oni cenzuras la gazetojn.* | Bazı ülkelerde gazeteler sansürlenir. |
| *La eldonejo eldonos la libron en Marto.* | Yayınevi kitabı Mart’ta yayımlayacak. |
| *Mi skribis leteron al la redaktisto.* | Editöre mektup yazdım. |

Nesneler *-n* alır: *la gazeton*, *la ministron*, *televidon*; bkz. [belirtme durumu](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/belirtme-durumu/). Bir gazeteye, dergiye ya da yayıncıya yazmak için olağan kalıplar [mektup ve e-posta](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/mektup-ve-e-posta/) sayfasındadır.

## Esperanto’daki medya

Esperanto’nun başından beri kendi basını olmuştur. İlk Esperanto süreli yayını *La Esperantisto*, Zamenhof’un katkısıyla 1 Eylül 1889’da Nürnberg’de çıktı ve Rus İmparatorluğu’nun yasaklamasından sonra 1895’te sona erdi. Aylık dergi *Monato* Ocak 1980’den beri çıkar ve Belçika’nın Anvers kentinde Flaman Esperanto Birliği tarafından yayımlanır. *Libera Folio* hareket hakkında bağımsız bir çevrimiçi bültendir. Esperanto radyosu, podcast’ler ve film için [müzik, film ve radyo](https://esperantopedia.org/tr/esperanto-hakkinda/muzik-ve-film/) sayfasına; kitaplar ve yazarlar için [edebiyat](https://esperantopedia.org/tr/esperanto-hakkinda/edebiyat/) sayfasına bakın.

## Sık sorulan sorular

### Esperanto’da “gazete” nasıl denir?

*Gazeto*. *Ĵurnalo* kelimesi de “gazete” ve “haber bülteni” anlamına gelir, ama ReVo *gazeto*’nun daha sağlam yerleşmiş olduğunu not eder. Günlük gazete *taggazeto* ya da *ĉiutaga gazeto*’dur.

### televido ile televidilo arasındaki fark nedir?

*Televido* sistem ve programlarıdır; *televidilo* cihazdır. ReVo, *televido*’nun cihaz için kullanılmasını seyrek ve kaçınılması önerilen bir kullanım olarak işaretler; bu yüzden *Mi aĉetis novan televidilon* “Yeni bir televizyon aldım” deyin.

### Esperanto’da “haber” nasıl denir?

*Novaĵoj* (çoğul) “haberler” içindir, ReVo’nun örneklerindeki gibi; tek bir haber *novaĵo*’dur. Televizyon haber programı ReVo’da *televida ĵurnalo*’dur.

### Esperanto’da “sahte haber” nasıl denir?

*Falsa novaĵo* ya da *trompnovaĵo* (kasten yanıltıcı haber). ReVo ikisini de verir, Vikipedio’daki maddenin başlığı *Falsaj novaĵoj*’dur. Tek bir sahte şeye *falsaĵo* denir.

### Esperanto’da “aktuala” İngilizcedeki “actual” anlamına mı gelir?

Hayır. *Aktuala* “güncel ilgi gören” demektir ve *aktualaĵo* güncel bir konudur; anlam olarak Türkçedeki “aktüel”e yakındır. “Gerçek” için *reala*, *efektiva* ya da *vera*, “şimdiki” için *nuna* kullanın.

## Kaynaklar

- [ReVo: gazeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/gazet.html), [ĵurnalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxurna.html), [magazino](https://reta-vortaro.de/revo/art/magazin.html), [revuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/revu.html), [periodaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/period.html), [bulteno](https://reta-vortaro.de/revo/art/bulten.html)
- [ReVo: artikolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/artiko.html), [titolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/titol.html), [rubriko](https://reta-vortaro.de/revo/art/rubrik.html), [kolumno](https://reta-vortaro.de/revo/art/kolumn.html), [numero](https://reta-vortaro.de/revo/art/numer.html), [intervjuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/interv1.html)
- [ReVo: reklamo](https://reta-vortaro.de/revo/art/reklam.html), [anonci, anoncisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/anonc.html), [aboni, abonanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/abon.html)
- [ReVo: raporti, raportisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/raport.html), [reportero](https://reta-vortaro.de/revo/art/reporter.html), [redakti, redaktisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakt.html), [redaktoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakt1.html), [redakcio](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakc.html), [korespondi](https://reta-vortaro.de/revo/art/koresp.html)
- [ReVo: eldoni, eldonejo, eldonisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/don.html), [aperi](https://reta-vortaro.de/revo/art/aper.html), [publiko, publikigi](https://reta-vortaro.de/revo/art/publik.html), [presi, presejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pres.html)
- [ReVo: televido, televidilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html), [radio](https://reta-vortaro.de/revo/art/radio1.html), [radiofonio](https://reta-vortaro.de/revo/art/radiof.html), [radioaparato](https://reta-vortaro.de/revo/art/aparat.html), [radiostacio, televidstacio](https://reta-vortaro.de/revo/art/staci.html)
- [ReVo: kanalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kanal.html), [programo](https://reta-vortaro.de/revo/art/progra.html), [elsendi, dissendi](https://reta-vortaro.de/revo/art/send.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [spektatoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/spektator.html), [aŭskulti, aŭskultanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxsku.html), [parolisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/parol.html)
- [ReVo: novaĵo, trompnovaĵo, falsa novaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/nov.html), [aktuala, aktualaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/aktual.html), [informo, misinformo](https://reta-vortaro.de/revo/art/inform.html), [fakto](https://reta-vortaro.de/revo/art/fakt.html), [fonto](https://reta-vortaro.de/revo/art/font.html), [falsaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fals.html), [ĝisdata](https://reta-vortaro.de/revo/art/dat.html), [propagando](https://reta-vortaro.de/revo/art/propag.html)
- [ReVo: blogo](https://reta-vortaro.de/revo/art/blog.html), [podkasto](https://reta-vortaro.de/revo/art/podkast.html), [afiŝo, afiŝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/afisx.html), [cenzuro](https://reta-vortaro.de/revo/art/cenzur.html), [amasinformilo, amaskomunikilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/amas.html)
- [ReVo bibliyografyası: Monato, Vortoj de la Bona Lingvo](https://reta-vortaro.de/revo/dok/bibliogr.html)
- PMEG: [ĉef-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/chef.html), [-ej-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [-ar-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [-il-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [kaj (rigardi televidon örneği)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/kunligaj_vortetoj/kaj.html)
- Vikipedio: [Falsaj novaĵoj](https://eo.wikipedia.org/wiki/Falsaj_nova%C4%B5oj), [Gazetarlibereco](https://eo.wikipedia.org/wiki/Gazetarlibereco), [La Esperantisto](https://eo.wikipedia.org/wiki/La_Esperantisto), [Libera Folio](https://eo.wikipedia.org/wiki/Libera_Folio)
- Wikipedia: [La Esperantisto](https://en.wikipedia.org/wiki/La_Esperantisto), [Monato](https://en.wikipedia.org/wiki/Monato)