# Esperanto’da müzik, sanat ve kültür: kelimeler ve ifadeler

Source: https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/muzik-ve-sanat/
Language: tr
Updated: 2026-10-28

> Müzik muziko, resim pentraĵo, film filmo. Esperanto’da çalgılar, sanat, tiyatro, sinema ve kitap kelimeleri okunuşlarıyla ve günlük ifadelerle.

Esperanto’da **müzik** ***muziko***, **şarkı** ***kanto***, **resim** ***pentraĵo***, **film** ***filmo*** ve **kitap** ***libro***’dur. Bir çalgıyı ***ludi*** ile çalarsınız, müziği ***aŭskulti*** ile dinlersiniz, bir oyunu ya da filmi ***spekti*** ile izlersiniz. Kişi, yer ve eser adları tek bir kökten büyür: *pentri* “resim yapmak”tan *pentristo* “ressam” ve *pentraĵo* “resim” türer. Okunuş sütunu kelimeleri hecelere böler, vurgulu heceyi büyük harflerle gösterir ve sesleri Türkçe yazımla verir. *ŝati* ve *ludi* gibi hobi temelleri [hobiler ve spor](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/hobiler-ve-sporlar/) sayfasındadır; bu sayfa daha geniş kelime dağarcığını ekler.

## Müzik ve şarkı söyleme

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| müzik | *muziko* | mu-Zİ-ko | sıfat *muzika* |
| müzik yapmak | *muziki* | mu-Zİ-ki | ses ya da çalgıyla (ReVo) |
| şarkı | *kanto* | KAN-to | |
| şarkı söylemek | *kanti* | KAN-ti | *kantado* “şarkı söyleme” |
| şarkıcı | *kantisto* | kan-TİS-to | |
| şarkı yazarı | *kantverkisto* | kant-ver-KİS-to | *kanto* “şarkı” + *verkisto* “yazar” |
| müzik parçası | *muzikaĵo* | mu-zi-KA-jo | |
| bestelemek | *komponi* | kom-PO-ni | ReVo: şiir ve roman için de |
| besteci | *komponisto* | kom-po-NİS-to | |
| konser | *koncerto* | kon-TSER-to | |
| orkestra | *orkestro* | or-KES-tro | |
| orkestra şefi | *dirigento* | di-ri-GEN-to | |
| koro | *ĥoro*, *koruso* | HO-ro, ko-RU-so | ReVo *koruso*’yu *ĥoro* olarak tanımlar |
| müzik grubu | *muzikgrupo* | mu-zik-GRU-po | |
| opera | *opero* | o-PE-ro | *operejo* “opera binası” |
| senfoni | *simfonio* | sim-fo-Nİ-o | |
| caz | *ĵazo* | JA-zo | |
| rock müziği | *rokmuziko* | rok-mu-Zİ-ko | *roko* tek başına büyük bir kayadır (ReVo) |
| rap | *repo* | RE-po | |
| halk şarkısı, türkü | *popolkanto* | po-pol-KAN-to | |
| ninni | *lulkanto* | lul-KAN-to | |

## Müzik aletleri

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| müzik aleti, çalgı | *muzikilo*, *muzikinstrumento* | mu-zi-Kİ-lo, mu-zi-kin-stru-MEN-to | *instrumento* tek başına araç da demektir |
| piyano | *piano* | pi-A-no | çalan: *pianisto* |
| org | *orgeno* | or-GE-no | *organo* vücut organıdır |
| sentezleyici | *sintezilo* | sin-te-Zİ-lo | |
| gitar | *gitaro* | gi-TA-ro | çalan: *gitaristo* |
| keman | *violono* | vi-o-LO-no | çalan: *violonisto* |
| viyolonsel | *violonĉelo* | vi-o-lon-ÇE-lo | |
| kontrbas | *kontrabaso* | kon-tra-BA-so | |
| arp | *harpo* | HAR-po | |
| flüt | *fluto* | FLU-to | |
| klarnet | *klarneto* | klar-NE-to | |
| obua | *hobojo* | ho-BO-yo | |
| fagot | *fagoto* | fa-GO-to | |
| trompet | *trumpeto* | trum-PE-to | çalan: *trumpetisto* |
| trombon | *trombono* | trom-BO-no | |
| saksafon | *saksofono* | sak-so-FO-no | |
| akordeon | *akordiono* | a-kor-di-O-no | |
| davul | *tamburo* | tam-BU-ro | davulcu: *tamburisto*; Türkçedeki “tambur” telli bir çalgıdır, *tamburo* ise davuldur |

Bir çalgıyı çaldığınızı söylemek için *ludi* fiilini nesne eki *-n* ile kullanın: *Dick ludis pianon kaj Lucy kantis* “Dick piyano çaldı, Lucy şarkı söyledi.” Bir dilek de aynı biçimde kurulur: *Mi ĉiam volis lerni ludi tamburon* “Hep davul çalmayı öğrenmek istedim.” Türkçede çalgı “çalınır”, Esperanto’da ise *ludi* “oynamak” kullanılır. ReVo ayrıca *ludi sur la gitaro* örneğini verir; bkz. [belirtme durumu](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/belirtme-durumu/). Çalan kişiye *-ist-* eklenir, ancak ReVo *violonisto*’yu profesyonel olarak tanımlar; bu yüzden hobi için fiil daha güvenlidir: *Mi ludas gitaron.* “Gitar çalıyorum.”

## Sanat, resim ve müzeler

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| sanat | *arto* | AR-to | *belarto* “güzel sanatlar” |
| sanatçı | *artisto* | ar-TİS-to | |
| resim yapmak, resmetmek | *pentri* | PEN-tri | bir şeyi çizgi ve renklerle göstermek |
| resim, tablo | *pentraĵo* | pen-TRA-jo | |
| ressam | *pentristo* | pen-TRİS-to | |
| boya | *farbo* | FAR-bo | *farbi* “boyamak” |
| fırça | *peniko* | pe-Nİ-ko | |
| çizmek | *desegni* | de-SEG-ni | |
| çizim | *desegnaĵo* | de-seg-NA-jo | |
| heykel yapmak, yontmak | *skulpti* | SKULP-ti | |
| heykel (eser) | *skulptaĵo* | skulp-TA-jo | sanatı: *skulptarto* |
| heykeltıraş | *skulptisto* | skulp-TİS-to | |
| heykel, anıt heykel | *statuo* | sta-TU-o | |
| resim, görüntü | *bildo* | BİL-do | |
| portre | *portreto* | por-TRE-to | |
| manzara | *pejzaĝo* | pey-ZA-co | |
| fotoğraf | *foto* | FO-to | ReVo: artık *fotaĵo*’dan daha çok kullanılır |
| fotoğraf çekmek | *fotografi* | fo-to-GRA-fi | fotoğraf makinesi: *fotilo* |
| müze | *muzeo* | mu-ZE-o | |
| galeri | *galerio* | ga-le-Rİ-o | sanat galerisi (ReVo) |
| sergi | *ekspozicio* | eks-po-zi-TSİ-o | |

*Desegni* biçimleri çizgilerle çizer, *pentri* renkleri kullanır, *farbi* ise bir yüzeyi kaplar; ReVo’nun *blankfarba muro* “beyaz boyalı duvar” örneğindeki gibi.

## Tiyatro, sinema ve televizyon

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| tiyatro | *teatro* | te-A-tro | |
| tiyatro oyunu | *teatraĵo* | te-a-TRA-jo | |
| oyuncu, aktör, aktris | *aktoro*, *aktorino* | ak-TO-ro, ak-to-Rİ-no | *-in-* dişil yapar |
| rol | *rolo* | RO-lo | *ludi la rolon de Hamleto* “Hamlet rolünü oynamak” (ReVo) |
| sahne | *scenejo* | stse-NE-yo | |
| senaryo | *scenaro* | stse-NA-ro | ReVo: bir oyunun ya da filmin taslağı |
| yönetmen | *reĝisoro* | re-ci-SO-ro | |
| gösteri | *spektaklo* | spek-TA-klo | |
| izleyici, seyirci | *spektanto* | spek-TAN-to | |
| dram, komedi, trajedi | *dramo*, *komedio*, *tragedio* | DRA-mo, ko-me-Dİ-o, tra-ge-Dİ-o | |
| bilet | *bileto* | bi-LE-to | |
| alkışlamak | *aplaŭdi* | a-PLAU-di | *aplaŭdo* “alkış” |
| film | *filmo* | FİL-mo | *filmi* “film çekmek” |
| sinema (sanat) | *kino* | Kİ-no | film sanatı |
| sinema (bina) | *kinejo* | ki-NE-yo | ReVo ayrıca *kinoteatro* verir |
| film yapımcısı, sinemacı | *filmisto* | fil-MİS-to | |
| çizgi film | *desegnofilmo* | de-seg-no-FİL-mo | |
| televizyon | *televido* | te-le-Vİ-do | |

## Kitaplar ve edebiyat

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| kitap | *libro* | Lİ-bro | |
| roman | *romano* | ro-MA-no | aynı zamanda “Romalı” (ReVo) |
| kısa öykü | *novelo* | no-VE-lo | ReVo: genellikle 50 sayfadan kısa |
| hikâye, öykü | *rakonto* | ra-KON-to | |
| masal | *fabelo* | fa-BE-lo | |
| şiir (tek bir eser) | *poemo* | po-E-mo | |
| şiir (sanat) | *poezio* | po-e-Zİ-o | |
| şair | *poeto* | po-E-to | |
| dize, kafiye | *verso*, *rimo* | VER-so, Rİ-mo | |
| eser yazmak | *verki* | VER-ki | *verko* “eser” |
| yazar | *verkisto*, *aŭtoro* | ver-KİS-to, au-TO-ro | |
| bölüm | *ĉapitro* | ça-Pİ-tro | |
| okumak | *legi* | LE-gi | *legado* “okuma” |
| kütüphane | *biblioteko* | bi-bli-o-TE-ko | |
| kitabevi | *librejo* | li-BRE-yo | |
| yayınevi | *eldonejo* | el-do-NE-yo | *eldoni* “yayımlamak” |

## Türkçe konuşanlar için küçük tuzaklar

Müzik ve sanat kelimelerinin çoğu Türkçedekilerle aynı uluslararası köklerdendir (*muziko*, *opero*, *koncerto*, *teatro*, *muzeo*, *foto*, *bileto*). Birkaç kelime ise yanıltabilir:

| Türkçe kelime | Esperanto | Dikkat |
|---|---|---|
| koro | *ĥoro*, *koruso* | Esperanto’da *koro* “kalp”tir (*koro*, *koreto*: kalp, küçük kalp); koro için *ĥoro* denir |
| tambur (telli çalgı) | *tamburo* | *Tamburo* telli bir çalgı değil, davuldur |
| revü | *revuo* | Türkçedeki “revü” sahne gösterisidir; Esperanto *revuo* ise ReVo’ya göre ayrıca bir süreli yayın, yani “dergi” demektir |

## Dinlemek, izlemek ve yapmak için fiiller

| Fiil | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| *kanti* | şarkı söylemek | *Ĉu vi povas kanti tiun kanton?* – O şarkıyı söyleyebilir misin? |
| *aŭskulti* | dinlemek | *Mi aŭskultas muzikon en la aŭto.* – Arabada müzik dinlerim. |
| *aŭdi* | duymak | *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion.* – Dinledim ama hiçbir şey duymadım. |
| *spekti* | bir gösteriyi izlemek | *Ni spektis novan elsendon en televido.* – Televizyonda yeni bir yayın izledik. |
| *pentri* | resim yapmak | *Mia ŝatokupo estas pentri sovaĝajn florojn.* – Hobim yabani çiçekleri resmetmek. |
| *komponi* | bestelemek | *Kiom da simfonioj komponis Betoveno?* – Beethoven kaç senfoni besteledi? |
| *verki* | eser yazmak | *Ĉu tiun ĉi libron verkis vi?* – Bu kitabı sen mi yazdın? |
| *legi* | okumak | *Dum la manĝo mi legis libron.* – Yemek sırasında bir kitap okudum. |

ReVo *aŭskulti*’yi duymak için dikkat vermek, *aŭdi*’yi kulakla algılamak olarak tanımlar; Türkçedeki “dinlemek” ile “duymak” ayrımı bu ikisine birebir denk gelir. *Spekti*, sahnelenen ya da gösterilen bir şey içindir: ReVo bunu tiyatroda, sinemada ya da sirkte sunulanı izlemek ve dinlemek diye anlatır. *Rigardi* gözleri bir şeye yöneltmektir.

## Kökten kişiye, yere ve esere

| Son ek | Anlamı (PMEG) | Örnekler |
|---|---|---|
| *-ist-* | onunla sık sık uğraşan, belki de meslek olarak yapan kişi | *pentristo*, *skulptisto*, *kantisto*, *verkisto* |
| *-aĵ-* | somut bir şey | *pentraĵo*, *desegnaĵo*, *teatraĵo*, *muzikaĵo* |
| *-ej-* | bunun için yapılmış yer | *koncertejo*, *kinejo*, *scenejo*, *librejo* |
| *-il-* | araç ya da çalgı | *muzikilo*, *fotilo*, *sintezilo* |
| *-ar-* | çok parçadan oluşan bütün | *verkaro* “bir yazarın tüm eserleri”, *kantaro* “şarkı kitabı” |
| *-ad-* | süren eylem | *kantado*, *legado*, *pentrado* |
| *-ind-* | yapılmaya değer | *vidinda* “görülmeye değer”, *leginda* “okunmaya değer” |

Bir kökü öğrenirseniz ailesini de edinirsiniz: *kanti* fiilinden *kanto*, *kantisto* ve *kantado* türer. Bkz. [son ekler](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/son-ekler/) ve [kelime türetme](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/kelime-turetme/).

## Yararlı ifadeler

| Esperanto | Türkçe |
|---|---|
| *Kian muzikon vi ŝatas?* | Ne tür müzik seversiniz? |
| *Mi ŝatas ĵazon, sed mi ne ŝatas rokmuzikon.* | Caz severim ama rock müziği sevmem. |
| *Mi ludas gitaron.* | Gitar çalıyorum. |
| *Kiom kostas bileto por la koncerto?* | Konser bileti ne kadar? |
| *Kie estas la plej proksima muzeo?* | En yakın müze nerede? |
| *Mi ŝatas pentri pejzaĝojn.* | Manzara resmetmeyi severim. |
| *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?* | Sergiyi beğendiniz mi? |
| *Ĉu vi iras al la kinejo?* | Sinemaya gidiyor musunuz? |
| *Kiu estas via plej ŝatata aktoro?* | En sevdiğiniz oyuncu kim? |
| *Kion vi legas nun?* | Şimdi ne okuyorsunuz? |
| *Tiu libro estas leginda.* | O kitap okunmaya değer. |

*Kian muzikon?* müziğin türünü sorar; *Kiun muzikon?* bilinen bir seçenekler kümesinden hangisini sorardı (bkz. [tablo kelimeleri](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/korelatifler/)). *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?* cümlesinde sergi özne, kişi ise *al*’dan sonra gelir; Türkçedeki “Sergi hoşunuza gitti mi?” yapısına benzer. Bkz. [duygular](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/duygular/) (*plaĉi* ve *ŝati* için).

## Esperanto’nun kendi müziği, filmleri ve kitapları

Esperanto’nun kendi kültürü vardır. Vinilkosmo plak şirketi 1990’dan beri Esperanto albümleri yayımlıyor, KEF festivali 1986’da başladı ve *Angoroj* (1964) tamamen Esperanto’yla çekilmiş ilk uzun metrajlı filmdir. Zamenhof’un çevirisi *Hamleto* 1894’te çıktı; Claude Piron’un *Gerda malaperis!* (1983) romanı öğrenenler için yazılmış bir polisiye romandır. Daha fazlası için [müzik ve film](https://esperantopedia.org/tr/esperanto-hakkinda/muzik-ve-film/) ve [Esperanto edebiyatı](https://esperantopedia.org/tr/esperanto-hakkinda/edebiyat/) sayfalarına bakın. Sohbet başlatmak için: *Ĉu vi konas grupon, kiu kantas en Esperanto?* – “Esperanto’yla şarkı söyleyen bir grup tanıyor musunuz?”

## Sık sorulan sorular

### Esperanto’da “gitar çalıyorum” nasıl denir?

*Mi ludas gitaron.* Her çalgı için *-n* ile *ludi* kullanın: *ludi pianon*, *ludi violonon*. Ayrıca *sur* ile de söylenir: *ludi sur la gitaro*.

### aŭskulti ile aŭdi arasındaki fark nedir?

*Aŭskulti* bilerek dinlemektir; *aŭdi* duymaktır. *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion* “Dinledim ama hiçbir şey duymadım” demektir.

### Esperanto’da “ressam”, “resim” ve “heykeltıraş” nasıl denir?

*Pentristo*, *pentraĵo* ve *skulptisto*. Kişi için köke *-ist-*, yapılan şey için *-aĵ-* ekleyin.

### Esperanto’da “sinema” nedir?

*Kinejo*, filmlerin gösterildiği binadır; *kino* film sanatıdır: *Vi ŝatas kinon, ĉu ne?* “Sinemayı seversin, değil mi?”

### Esperanto’da “roman” için hangi kelime kullanılır?

*Romano*. Kısa öykü *novelo*, hikâye *rakonto*, şiir *poemo*’dur. Yazar *verkisto* ya da *aŭtoro*’dur.

## Kaynaklar

- ReVo: [muziko, muziki, muzikisto, muzikaĵo, muzikilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/muzik.html), [kanto, kanti, kantisto, kantado](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html), [komponi, komponisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kompon.html), [koncerto, koncertejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/koncer1.html), [orkestro](https://reta-vortaro.de/revo/art/orkest.html), [dirigento](https://reta-vortaro.de/revo/art/dirigent.html), [ĥoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hxor.html), [koruso](https://reta-vortaro.de/revo/art/korus.html), [grupo (muzikgrupo)](https://reta-vortaro.de/revo/art/grup.html), [simfonio](https://reta-vortaro.de/revo/art/simfon.html), [ĵazo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxaz.html), [repo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rep.html), [roko](https://reta-vortaro.de/revo/art/rok.html), [lulkanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html)
- ReVo: [instrumento](https://reta-vortaro.de/revo/art/instru2.html), [piano](https://reta-vortaro.de/revo/art/pian.html), [orgeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/orgen.html), [organo](https://reta-vortaro.de/revo/art/organ.html), [sintezilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sintez.html), [gitaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/gitar.html), [violono](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon.html), [violonĉelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon1.html), [kontrabaso](https://reta-vortaro.de/revo/art/kontra1.html), [harpo](https://reta-vortaro.de/revo/art/harp.html), [fluto](https://reta-vortaro.de/revo/art/flut.html), [klarneto](https://reta-vortaro.de/revo/art/klarne.html), [hobojo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hoboj.html), [fagoto](https://reta-vortaro.de/revo/art/fagot.html), [trumpeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/trumpe.html), [trombono](https://reta-vortaro.de/revo/art/trombo.html), [saksofono](https://reta-vortaro.de/revo/art/saksof.html), [akordiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/akordi.html), [tamburo, tamburisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/tambur.html)
- ReVo: [arto, artisto, belarto, skulptarto](https://reta-vortaro.de/revo/art/art.html), [pentri, pentraĵo, pentristo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pentr.html), [farbo, farbi](https://reta-vortaro.de/revo/art/farb.html), [peniko](https://reta-vortaro.de/revo/art/penik.html), [desegni, desegnaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/desegn.html), [skulpti, skulptaĵo, skulptisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/skulpt.html), [statuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/statu.html), [bildo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bild.html), [portreto](https://reta-vortaro.de/revo/art/portre.html), [pejzaĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pejzag.html), [foto, fotilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fot.html), [fotografi](https://reta-vortaro.de/revo/art/fotogr.html), [muzeo](https://reta-vortaro.de/revo/art/muze.html), [galerio](https://reta-vortaro.de/revo/art/galeri.html), [ekspozicio](https://reta-vortaro.de/revo/art/ekspoz1.html)
- ReVo: [teatro, teatraĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/teatr.html), [aktoro, aktorino](https://reta-vortaro.de/revo/art/aktor.html), [rolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rol.html), [scenejo, scenaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/scen.html), [reĝisoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/regxis.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [spektaklo](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekta.html), [dramo](https://reta-vortaro.de/revo/art/dram.html), [komedio](https://reta-vortaro.de/revo/art/komedi.html), [tragedio](https://reta-vortaro.de/revo/art/traged.html), [bileto](https://reta-vortaro.de/revo/art/bilet.html), [aplaŭdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/aplaux.html), [filmo, filmi, filmisto, desegnofilmo](https://reta-vortaro.de/revo/art/film.html), [kino, kinejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kin.html), [televido](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html)
- ReVo: [libro, librejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/libr.html), [romano](https://reta-vortaro.de/revo/art/roman.html), [novelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/novel.html), [rakonto](https://reta-vortaro.de/revo/art/rakont.html), [fabelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fabel.html), [poemo](https://reta-vortaro.de/revo/art/poem.html), [poezio](https://reta-vortaro.de/revo/art/poezi.html), [poeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/poet.html), [verso](https://reta-vortaro.de/revo/art/vers.html), [rimo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rim.html), [verki, verko, verkisto, verkaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/verk.html), [aŭtoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxtor.html), [ĉapitro](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxapit.html), [legi](https://reta-vortaro.de/revo/art/leg.html), [biblioteko](https://reta-vortaro.de/revo/art/biblio1.html), [eldoni, eldonejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/don.html), [aŭskulti](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxsku.html), [aŭdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxd.html), [rigardi](https://reta-vortaro.de/revo/art/rigard.html), [ludi](https://reta-vortaro.de/revo/art/lud.html)
- PMEG: [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [AĴ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ajh.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [IL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [AR](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [AD](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ad.html), [IND](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ind.html), [tabelvortoj (kia, kiu)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/tabelvortoj/bazaj_reguloj.html), [similsignifaj verboj (ŝati, plaĉi)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj_frazroloj/similsignifaj.html)
- [Tatoeba](https://tatoeba.org/en/sentences/show/428624) (CC BY 2.0 FR), alıntılanan ya da uyarlanan cümleler: #428624 *Dick ludis pianon kaj Lucy kantis*, #2060708 *Mi ĉiam volis lerni ludi tamburon*, #429962 *Ĉu vi povas kanti tiun kanton?*, #517894 *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion*, #482125 *Ni spektis novan elsendon en televido*, #704693 *Mia ŝatokupo estas pentri sovaĝajn florojn*, #4507392 *Kiom da simfonioj komponis Betoveno?*, #720003 *Ĉu tiun ĉi libron verkis vi?*, #428583 *Dum la manĝo mi legis libron*, #520223 *Kie estas la plej proksima muzeo?*, #5790666 *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?*, #453495 *Ĉu vi iras al la kinejo?*, #447166 *Kiu estas via plej ŝatata aktoro?*, #3494231 *Vi ŝatas kinon, ĉu ne?*; şundan uyarlandı: #451182 *Kiom kostas enirbileto por la koncerto?*
- Wikipedia, [Vinilkosmo](https://en.wikipedia.org/wiki/Vinilkosmo), [Angoroj](https://en.wikipedia.org/wiki/Angoroj); Vikipedio, [Kultura Esperanto-Festivalo](https://eo.wikipedia.org/wiki/Kultura_Esperanto-Festivalo), [Gerda malaperis!](https://eo.wikipedia.org/wiki/Gerda_malaperis!); Project Gutenberg, [Hamleto](https://www.gutenberg.org/ebooks/37279)