# Esperanto’da merhaba ve hoşça kal – selamlaşma rehberi

Source: https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/selamlasma/
Language: tr
Updated: 2026-10-28

> Esperanto’da merhaba Saluton!, hoşça kal Ĝis revido! ya da kısaca Ĝis! Günün saatine göre selamlar, “nasılsınız?” cevapları ve selamlaşma gelenekleri.

Esperanto’da “merhaba” ***Saluton!*** (sa-LU-ton), “hoşça kal” ise ***Ĝis revido!*** (cis re-Vİ-do) ya da kısaca ***Ĝis!*** (cis) denir. İkisi de günün her saatinde ve bir arkadaştan bir yabancıya kadar herkesle kullanılır. Bu sayfadaki okunuş rehberleri kelimeleri hecelere böler, vurgulu heceyi büyük harflerle gösterir ve sesleri Türkçe yazımla verir.

## Merhaba demek

| Esperanto | Okunuş | Türkçe | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| *Saluton!* | sa-LU-ton | Merhaba! | Her zaman, her durumda |
| *Sal!* | sal | Selam! | Çok gayriresmî, *Saluton*’un kısası |
| *Bonan matenon!* | BO-nan ma-TE-non | Günaydın! | Sabah |
| *Bonan tagon!* | BO-nan TA-gon | İyi günler! / Merhaba! | Gündüz |
| *Bonan vesperon!* | BO-nan ves-PE-ron | İyi akşamlar! | Akşam |
| *Bonvenon!* | bon-VE-non | Hoş geldiniz! | Misafir karşılarken |
| *Saluton al ĉiuj!* | sa-LU-ton al Çİ-uy | Herkese merhaba! | Bir topluluğu selamlarken |
| *Karaj geamikoj!* | KA-ray ge-a-Mİ-koy | Sevgili dostlar! | Konuşma ya da mektup başında |

*Bonan matenon!* gibi selamlar, tam cümlelerin kısaltması oldukları için [belirtme durumu *-n*](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/belirtme-durumu/) ile biter: *Bonan matenon!* aslında *(Mi deziras al vi) bonan matenon!* demektir – “(Size) güzel bir sabah diliyorum”. Başvuru dil bilgisi PMEG, *-n* ekinin bu tür geleneksel ifadelerde olağan biçim hâline geldiğini açıklar. *Bonan matenon* ve benzeri dilekler 1905 tarihli *Fundamento*’da zaten geçer. Türkçedeki “günaydın” ve “iyi günler” hiçbir ek almaz; Esperanto’da ise *-n* bu selamların sabit parçasıdır, atlamayın.

## Hoşça kal demek

| Esperanto | Okunuş | Türkçe | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| *Ĝis!* | cis | Hoşça kal! / Görüşürüz! | Gündelik, çok yaygın |
| *Ĝis revido!* / *Ĝis la revido!* | cis (la) re-Vİ-do | Görüşmek üzere! (kelimesi kelimesine “tekrar görüşene dek”) | Nötr |
| *Ĝis baldaŭ!* | cis BAL-dau | Yakında görüşürüz! | Yakında buluşacaksanız |
| *Ĝis poste!* | cis POS-te | Sonra görüşürüz! | Aynı gün içinde, daha sonra |
| *Ĝis morgaŭ!* | cis MOR-gau | Yarın görüşürüz! | Ertesi gün |
| *Ĝis la venonta fojo!* | cis la ve-NON-ta FO-yo | Bir sonraki sefere kadar! | Bir sonraki buluşma |
| *Bonan nokton!* | BO-nan NOK-ton | İyi geceler! | Yatarken ya da geç saatte ayrılırken |
| *Fartu bone!* | FAR-tu BO-ne | Kendinize iyi bakın! (kelimesi kelimesine “iyi olun”) | Sıcak bir veda |
| *Bonan vojaĝon!* | BO-nan vo-YA-con | İyi yolculuklar! | Biri yolculuğa çıkıyorsa |
| *Adiaŭ!* | a-Dİ-au | Elveda! | Uzun süre ya da sonsuza dek ayrılırken |

*Ĝis* “-e dek, -e kadar” anlamında bir edattır; bu yüzden *Ĝis!* kelimesi kelimesine “…e dek!”tir – cümlenin geri kalanı anlaşılır. PMEG, *Adiaŭ!* sözünün günlük konuşmada çok az kullanıldığını belirtir; insanlar yeniden görüşeceğinizi düşündüren *Ĝis revido!* ya da *Ĝis!* sözünü yeğler. *Adiaŭ!* sözünü yalnızca birini uzun süre görmeyeceğinizi gerçekten düşünüyorsanız söyleyin.

## “Nasılsınız?” ve cevap vermek

| Esperanto | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| *Kiel vi fartas?* | Kİ-el vi FAR-tas | Nasılsınız? |
| *Kiel vi?* | Kİ-el vi | Nasılsın? (gayriresmî) |
| *Kio nova?* | Kİ-o NO-va | Ne haber? |
| *Bone, dankon. Kaj vi?* | BO-ne, DAN-kon. kay vi | İyiyim, teşekkürler. Ya siz? |
| *Tre bone!* | tre BO-ne | Çok iyiyim! |
| *Bonege!* | bo-NE-ge | Harikayım! |
| *Ne malbone.* | ne mal-BO-ne | Fena değil. |
| *Tiel-tiel.* | Tİ-el Tİ-el | Şöyle böyle. (günlük dilde) |
| *Malbone.* | mal-BO-ne | Kötüyüm. / İyi değilim. |
| *Nenio speciala.* | ne-Nİ-o spe-tsi-A-la | Özel bir şey yok. |

*Farti* “sağlık ya da iyilik bakımından belli bir durumda olmak” demektir: *Mi fartas bone* – “İyiyim”. Cevapta *-e* ile biten bir zarf kullanılır (*bona* değil *bone*), çünkü nasıl olduğunuzu anlatır. Türkçede “iyiyim” bir sıfattır ve ek-fiille kurulur; Esperanto’da ise zarf gelir.

## Türkçe selamlaşmalar Esperanto’da

| Türkçe | Esperanto | Okunuş | Not |
|---|---|---|---|
| Merhaba | *Saluton!* | sa-LU-ton | Türkçe “merhaba” gibi günün her saatinde |
| Günaydın | *Bonan matenon!* | BO-nan ma-TE-non | |
| İyi günler | *Bonan tagon!* | BO-nan TA-gon | |
| İyi akşamlar | *Bonan vesperon!* | BO-nan ves-PE-ron | |
| İyi geceler | *Bonan nokton!* | BO-nan NOK-ton | |
| Hoş geldiniz | *Bonvenon!* | bon-VE-non | “Hoş bulduk” yerine yanıt olarak *Dankon!* denebilir |
| Hoşça kal, güle güle | *Ĝis revido!* | cis re-Vİ-do | Türkçede gidene “güle güle”, kalana “hoşça kal” denir; Esperanto’da ayrım yoktur |
| Görüşürüz | *Ĝis!* | cis | |
| Kendine iyi bak | *Fartu bone!* | FAR-tu BO-ne | |
| İyi yolculuklar | *Bonan vojaĝon!* | BO-nan vo-YA-con | |
| Nasılsınız? / Nasılsın? | *Kiel vi fartas?* | Kİ-el vi FAR-tas | “sen” ve “siz” için aynı *vi* |
| Ne haber? | *Kio nova?* | Kİ-o NO-va | |
| İyiyim, teşekkürler. Ya siz? | *Bone, dankon. Kaj vi?* | BO-ne, DAN-kon. kay vi | |

## Resmî mi, gayriresmî mi?

Esperanto herkes için ***vi*** kullanır – bir kişi ya da birçok kişi, bir çocuk ya da bir bakan (bkz. [zamirler](https://esperantopedia.org/tr/dilbilgisi/zamirler/)). Tekil “sen” için kuramsal olarak *ci* vardır, ama PMEG bunun normalde kullanılmadığını belirtir. Yani Türkçedeki “sen” ile “siz” ayrımı Esperanto’da yoktur. Resmîlik başka kelimelerden gelir:

- **Unvanlar:** *sinjoro* “bay, efendi”, *sinjorino* “bayan, hanımefendi”, *gesinjoroj* “bayanlar ve baylar”.
- **Mektuplar:** *Estimata sinjoro Novak* – “Sayın Bay Novak”, kelimesi kelimesine “saygıdeğer” (resmî); *Kara Maria* – “Sevgili Maria” (samimi).
- **Kapanış:** Samimi mektuplarda *Amike* – “dostlukla” ya da *Kore* – “içtenlikle”; kısa bir mesajda *Ĝis!*.

## Esperanto selamlaşma gelenekleri

- **Her yerde “Ĝis!”.** PMEG, *ĝis* ve *ĝis revido*’nun olağan veda sözleri olduğunu belirtir; sohbette, mesajda ve e-postada *Ĝis!* görürsünüz.
- **Samideano.** Bazı Esperantistler birbirine *samideano* der – kelimesi kelimesine “aynı fikirden kişi”, yani Esperantist arkadaş.
- **“Timsahlamayın”.** Esperanto etkinliklerinde yurttaşlarla ana dile geçmek *krokodili* (kelimesi kelimesine “timsah yapmak”) diye anılır ve çoğunlukla hoş karşılanmaz.
- **Kısa gayriresmî biçimler.** Çevrimiçi *Saluton!* yerine *Sal!*, ayrıca *Ĉaŭ!* (İtalyanca *ciao*’dan) görürsünüz.

Daha fazla gündelik ifade için [temel Esperanto ifadelerine](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/temel-ifadeler/) bakın. Günün saatini söylemek için [günler, aylar ve zaman](https://esperantopedia.org/tr/ifadeler/gunler-ve-aylar/) sayfasına bakın.

## Sık sorulan sorular

### Esperanto’da “merhaba” nasıl denir?

*Saluton!* (sa-LU-ton). Her zaman ve her durumda kullanılır. Sabahleyin *Bonan matenon!* da diyebilirsiniz, gündüz ise *Bonan tagon!*

### Esperanto’da “hoşça kal” nasıl denir?

*Ĝis revido!* ya da kısaca *Ĝis!* – kelimesi kelimesine “tekrar görüşene dek” ve “…e dek”. *Ĝis morgaŭ!* “Yarın görüşürüz!”, *Ĝis baldaŭ!* ise “Yakında görüşürüz!” demektir.

### Esperanto’da “günaydın”, “iyi akşamlar” ve “hoş geldiniz” nasıl denir?

*Bonan matenon!*, *Bonan vesperon!* ve *Bonvenon!* Karşılık olarak “Hoş bulduk” yerine *Dankon!* demek yeterlidir.

### Esperanto selamları neden -n ile biter?

Bunlar kısaltılmış cümlelerdir: *Bonan tagon!* “Size iyi bir gün diliyorum” yerine geçer; burada *tagon*, “dilemek” fiilinin nesnesidir. Fiil düşse de belirtme durumu eki *-n* kalmıştır.

### Ĝis ile Adiaŭ arasındaki fark nedir?

*Ĝis* yeni bir buluşma bekler; *Adiaŭ* uzun ya da kesin bir ayrılık içindir. Gündelik hayatta hemen herkes *Ĝis!* der.

### “Kiel vi fartas?” sorusuna nasıl cevap verilir?

*Bone, dankon. Kaj vi?* – “İyiyim, teşekkürler. Ya siz?” Başka cevaplar: *Tre bone!* “Çok iyiyim!”, *Ne malbone* “Fena değil” ve *Tiel-tiel* “Şöyle böyle”.

## Kaynaklar

- [PMEG: Mallongigitaj frazoj – Bonan matenon!, Saluton!](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/frazospecoj/mallongigitaj_frazoj.html)
- [PMEG: Oficialaj ekkrioj – Adiaŭ ve Ĝis revido](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/ekkrioj_sonimitoj/oficialaj_ekkrioj.html)
- [PMEG: Personaj pronomoj – vi ve ci](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/pronomoj/personaj.html)
- [ReVo: adiaŭ](https://reta-vortaro.de/revo/art/adiaux.html)
- İngilizce Vikisözlük: [saluton](https://en.wiktionary.org/wiki/saluton), [sal](https://en.wiktionary.org/wiki/sal), [ĝis](https://en.wiktionary.org/wiki/%C4%9Dis), [kiel vi fartas](https://en.wiktionary.org/wiki/kiel_vi_fartas), [amike](https://en.wiktionary.org/wiki/amike), [kore](https://en.wiktionary.org/wiki/kore), [ĉaŭ](https://en.wiktionary.org/wiki/%C4%89a%C5%AD)
- [Vikipedio: Samideano](https://eo.wikipedia.org/wiki/Samideano)
- [Vikipedio: Krokodili](https://eo.wikipedia.org/wiki/Krokodili)