# Saluton kursundaki piktogramlar nasıl okunur?

Source: https://esperantopedia.org/tr/ogren/piktogramlar/
Language: tr
Updated: 2026-10-22

> Esperanto kursumuzdaki her kelimenin bir piktogramı var. Çizim kökü, çerçeve eki, küçük işaretler zamanı, çoğulu ve diğer kelime parçalarını gösterir.

Esperanto, kelimeleri parçalardan kurar: anlamı kök taşır, ek kelimenin türünü bildirir, küçük ek parçalar da anlamı düzenli biçimlerde değiştirir. Piktogramlarımız aynı fikri izler. Aşağıdaki bir resme tıklayın ya da dokunun, yeniden çizilişini izleyin.

## Çizim köktür

Her kökün kendi çizimi vardır ve iki kök hiçbir zaman aynı çizimi paylaşmaz. *kat-* kedi, *hund-* köpek, *libr-* kitap, *kant-* ise şarkı söylemektir.

- *kat-* — kedi
- *hund-* — köpek
- *libr-* — kitap
- *kant-* — şarkı söylemek

## Çerçeve kelimenin türünü gösterir

Çizimin çevresindeki çerçeveyi ek belirler: şeyler için kare (*-o*), nitelikler için eşkenar dörtgen (*-a*), eylemler için daire (*-i* ve tüm fiil biçimleri), bir şeyin nasıl yapıldığını bildiren kelimeler için kapsül biçimi (*-e*).

- *kato* — şey (-o)
- *bona* — nitelik (-a)
- *kanti* — eylem (-i)
- *bone* — tarz (-e)

## Daire üzerindeki nokta zamanı gösterir

Fiiller daireyi korur. Üzerindeki yeşil nokta zamanı gösterir: şimdiki zaman için en üstte (*-as*), geçmiş için solda (*-is*), gelecek için sağda (*-os*). Kesik çizgili daire şart kipini (*-us*), ışınlı nokta ise emri ya da dileği (*-u*) gösterir.

- *kantas* — şimdi (-as)
- *kantis* — geçmiş (-is)
- *kantos* — gelecek (-os)
- *kantus* — şart (-us)
- *kantu* — yapın! (-u)

## Birden fazla ve nesne

Üst üste yığılmış çerçeveler birden fazlasını (*-j*) gösterir. Çerçevenin üzerindeki küçük yeşil bir kanca, cümlenin nesnesini (*-n*), yani eylemin yöneldiği şeyi işaretler. İkisi bir arada da bulunabilir.

- *katoj* — birden fazla (-j)
- *katon* — nesne (-n)
- *katojn* — birden fazla + nesne (-jn)

## Resimlerle kelime türetme

En sık kullanılan kelime türetme parçaları çizimin kendisini değiştirir:

- *mal-* (zıt anlam) çizimi baş aşağı çevirir;
- *-eg-* çizimi büyütür, *-et-* küçültür;
- *-ar-* (topluluk) çizimi üç kez gösterir;
- *-ej-* (yer) çizimin üzerine bir çatı koyar.

Diğer parçalar köşede küçük yeşil rozetler olarak görünür; örneğin *lernanto* “öğrenen” kelimesindeki *-ant-* (eylemi yapan kişi).

- *malbona* — zıt anlam (mal-)
- *domego* — büyük (-eg-)
- *dometo* — küçük (-et-)
- *arbaro* — topluluk (-ar-)
- *lernejo* — yer (-ej-)
- *lernanto* — başka bir parça: rozet (-ant-)

## Renkler

Yeşil her zaman dil bilgisi demektir: zaman noktaları, nesne kancası, çatılar ve rozetler. Kelimenin kendisi mürekkeple çizilir. Renk adları bunun istisnasıdır: çizim yerine rengin kendisini gösterirler.

- *ruĝa* — kırmızı
- *blua* — mavi

## Piktogramlar nerelerde görülür

Kurs haritasında, adım adım ilerleyen her dersteki yeni kelime ekranlarında, piktogram albümünde ve kelime kartlarında – hem bu sitede hem de Saluton uygulamamızda. [Kurs](https://esperantopedia.org/tr/ogren/kurs/) ile başlayın.

## Kaynaklar

- Piktogramlar ve bunları okuma kuralları Esperantopedia’nın kendi çalışmasıdır (CC BY-SA 4.0); aynı kod onları hem bu sitede hem de Saluton uygulamasında çizer.
- Piktogramı olan kökler resmî köklerdir: [Fundamento de Esperanto](https://esperantopedia.org/tr/esperanto-hakkinda/fundamento/) (1905) ve [Esperanto Akademisi](https://www.akademio-de-esperanto.org/)’nin Resmî Eklemeleri.