# Âm nhạc, nghệ thuật và văn hóa trong tiếng Esperanto

Source: https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/am-nhac-nghe-thuat/
Language: vi
Updated: 2026-11-05

> Âm nhạc là muziko, bức tranh là pentraĵo, bộ phim là filmo. Nhạc cụ, hội họa, sân khấu, điện ảnh và sách trong tiếng Esperanto, kèm phát âm và mẫu câu.

**Âm nhạc** trong tiếng Esperanto là ***muziko***, **bài hát** là ***kanto***, **bức tranh** là ***pentraĵo***, **bộ phim** là ***filmo*** và **quyển sách** là ***libro***. Bạn chơi nhạc cụ với ***ludi***, nghe nhạc với ***aŭskulti*** và xem một vở kịch hay bộ phim với ***spekti***. Từ chỉ người, nơi chốn và tác phẩm đều mọc ra từ một gốc: *pentri* “vẽ tranh” cho ra *pentristo* “họa sĩ” và *pentraĵo* “bức tranh”. Phần phát âm tách từ thành các âm tiết, âm tiết mang trọng âm được viết bằng chữ in hoa. Những từ sở thích cơ bản như *ŝati* và *ludi* có ở [sở thích và thể thao](https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/so-thich-the-thao/); trang này bổ sung vốn từ rộng hơn.

## Âm nhạc và ca hát

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| âm nhạc | *muziko* | mu-ZI-ko | tính từ *muzika* |
| chơi nhạc, làm âm nhạc | *muziki* | mu-ZI-ki | bằng giọng hát hoặc nhạc cụ (ReVo) |
| bài hát | *kanto* | KAN-to | |
| hát | *kanti* | KAN-ti | *kantado* “việc ca hát” |
| ca sĩ | *kantisto* | kan-TIS-to | |
| người viết lời bài hát | *kantverkisto* | kant-ver-KIS-to | *kanto* + *verkisto* |
| tác phẩm âm nhạc | *muzikaĵo* | mu-zi-KA-ĵo | |
| sáng tác | *komponi* | kom-PO-ni | ReVo: cũng dùng cho thơ và tiểu thuyết |
| nhà soạn nhạc | *komponisto* | kom-po-NIS-to | |
| buổi hòa nhạc | *koncerto* | kon-CER-to | |
| dàn nhạc | *orkestro* | or-KES-tro | |
| nhạc trưởng | *dirigento* | di-ri-GEN-to | |
| dàn hợp xướng | *ĥoro*, *koruso* | ĤO-ro, ko-RU-so | ReVo định nghĩa *koruso* là *ĥoro* |
| ban nhạc | *muzikgrupo* | mu-zik-GRU-po | |
| opera (ca kịch) | *opero* | o-PE-ro | *operejo* “nhà hát opera” |
| bản giao hưởng | *simfonio* | sim-fo-NI-o | |
| nhạc jazz | *ĵazo* | ĴA-zo | |
| nhạc rock | *rokmuziko* | rok-mu-ZI-ko | riêng *roko* là một tảng đá lớn (ReVo) |
| rap | *repo* | RE-po | |
| dân ca | *popolkanto* | po-pol-KAN-to | |
| bài hát ru | *lulkanto* | lul-KAN-to | |

## Nhạc cụ

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| nhạc cụ | *muzikilo*, *muzikinstrumento* | mu-zi-KI-lo, mu-zi-kin-stru-MEN-to | riêng *instrumento* cũng có nghĩa là dụng cụ |
| đàn piano | *piano* | pi-A-no | người chơi: *pianisto* |
| đàn organ | *orgeno* | or-GE-no | *organo* là cơ quan trong cơ thể |
| đàn synthesizer | *sintezilo* | sin-te-ZI-lo | |
| đàn guitar | *gitaro* | gi-TA-ro | người chơi: *gitaristo* |
| đàn violin | *violono* | vi-o-LO-no | người chơi: *violonisto* |
| đàn cello | *violonĉelo* | vi-o-lon-ĈE-lo | |
| đàn contrabass | *kontrabaso* | kon-tra-BA-so | |
| đàn hạc | *harpo* | HAR-po | |
| sáo flute | *fluto* | FLU-to | |
| kèn clarinet | *klarneto* | klar-NE-to | |
| kèn oboe | *hobojo* | ho-BO-jo | |
| kèn bassoon | *fagoto* | fa-GO-to | |
| kèn trumpet | *trumpeto* | trum-PE-to | người chơi: *trumpetisto* |
| kèn trombone | *trombono* | trom-BO-no | |
| kèn saxophone | *saksofono* | sak-so-FO-no | |
| đàn accordion | *akordiono* | a-kor-di-O-no | |
| trống | *tamburo* | tam-BU-ro | người đánh trống: *tamburisto* |

Để nói bạn chơi một nhạc cụ, dùng *ludi* với tân ngữ mang *-n*: *Dick ludis pianon kaj Lucy kantis* “Dick chơi piano còn Lucy hát.” Một mong muốn cũng theo cách này: *Mi ĉiam volis lerni ludi tamburon* “Tôi luôn muốn học chơi trống.” ReVo còn trích dẫn *ludi sur la gitaro*; xem [đối cách](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/doi-cach/). Người chơi dùng *-ist-*, nhưng ReVo định nghĩa *violonisto* là người chuyên nghiệp, nên với sở thích thì dùng động từ sẽ an toàn hơn: *Mi ludas gitaron.*

## Nghệ thuật, hội họa và bảo tàng

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| nghệ thuật | *arto* | AR-to | *belarto* “mỹ thuật” |
| nghệ sĩ | *artisto* | ar-TIS-to | |
| vẽ (một bức tranh) | *pentri* | PEN-tri | thể hiện điều gì đó bằng đường nét và màu sắc |
| bức tranh | *pentraĵo* | pen-TRA-ĵo | |
| họa sĩ | *pentristo* | pen-TRIS-to | |
| sơn, màu vẽ | *farbo* | FAR-bo | *farbi* “tô màu bằng sơn” |
| cọ vẽ | *peniko* | pe-NI-ko | |
| vẽ phác, vẽ nét | *desegni* | de-SEG-ni | |
| bức vẽ | *desegnaĵo* | de-seg-NA-ĵo | |
| điêu khắc | *skulpti* | SKULP-ti | |
| tác phẩm điêu khắc | *skulptaĵo* | skulp-TA-ĵo | ngành nghệ thuật: *skulptarto* |
| nhà điêu khắc | *skulptisto* | skulp-TIS-to | |
| bức tượng | *statuo* | sta-TU-o | |
| hình ảnh, bức hình | *bildo* | BIL-do | |
| chân dung | *portreto* | por-TRE-to | |
| phong cảnh | *pejzaĝo* | pej-ZA-ĝo | |
| ảnh | *foto* | FO-to | ReVo: hiện nay dùng nhiều hơn *fotaĵo* |
| chụp ảnh | *fotografi* | fo-to-GRA-fi | máy ảnh: *fotilo* |
| bảo tàng | *muzeo* | mu-ZE-o | |
| phòng tranh, phòng trưng bày | *galerio* | ga-le-RI-o | phòng trưng bày nghệ thuật (ReVo) |
| triển lãm | *ekspozicio* | eks-po-zi-CI-o | |

*Desegni* vẽ hình bằng nét, *pentri* dùng màu sắc, còn *farbi* phủ lên một bề mặt, như trong *blankfarba muro* của ReVo “bức tường sơn trắng”.

## Sân khấu, điện ảnh và truyền hình

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| nhà hát, sân khấu kịch | *teatro* | te-A-tro | |
| vở kịch | *teatraĵo* | te-a-TRA-ĵo | |
| diễn viên nam, diễn viên nữ | *aktoro*, *aktorino* | ak-TO-ro, ak-to-RI-no | *-in-* làm thành giống cái |
| vai diễn | *rolo* | RO-lo | *ludi la rolon de Hamleto* (ReVo) |
| sân khấu | *scenejo* | sce-NE-jo | |
| kịch bản | *scenaro* | sce-NA-ro | ReVo: đề cương của một vở kịch hay bộ phim |
| đạo diễn | *reĝisoro* | re-ĝi-SO-ro | |
| buổi biểu diễn | *spektaklo* | spek-TA-klo | |
| khán giả | *spektanto* | spek-TAN-to | |
| chính kịch, hài kịch, bi kịch | *dramo*, *komedio*, *tragedio* | DRA-mo, ko-me-DI-o, tra-ge-DI-o | |
| vé | *bileto* | bi-LE-to | |
| vỗ tay | *aplaŭdi* | a-PLAŬ-di | *aplaŭdo* “tràng pháo tay” |
| bộ phim | *filmo* | FIL-mo | *filmi* “quay phim” |
| điện ảnh (nghệ thuật) | *kino* | KI-no | “chiếu bóng” |
| rạp chiếu phim | *kinejo* | ki-NE-jo | ReVo còn ghi *kinoteatro* |
| nhà làm phim | *filmisto* | fil-MIS-to | |
| phim hoạt hình | *desegnofilmo* | de-seg-no-FIL-mo | |
| truyền hình | *televido* | te-le-VI-do | |

## Sách và văn học

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| quyển sách | *libro* | LI-bro | |
| tiểu thuyết | *romano* | ro-MA-no | cũng là “một người La Mã” (ReVo) |
| truyện ngắn | *novelo* | no-VE-lo | ReVo: thường dưới 50 trang |
| câu chuyện | *rakonto* | ra-KON-to | |
| truyện cổ tích | *fabelo* | fa-BE-lo | |
| bài thơ | *poemo* | po-E-mo | |
| thi ca | *poezio* | po-e-ZI-o | |
| nhà thơ | *poeto* | po-E-to | |
| câu thơ, vần | *verso*, *rimo* | VER-so, RI-mo | |
| sáng tác (một tác phẩm) | *verki* | VER-ki | *verko* “tác phẩm” |
| nhà văn, tác giả | *verkisto*, *aŭtoro* | ver-KIS-to, aŭ-TO-ro | |
| chương | *ĉapitro* | ĉa-PI-tro | |
| đọc | *legi* | LE-gi | *legado* “việc đọc” |
| thư viện | *biblioteko* | bi-bli-o-TE-ko | |
| hiệu sách | *librejo* | li-BRE-jo | |
| nhà xuất bản | *eldonejo* | el-do-NE-jo | *eldoni* “xuất bản” |

## Động từ để nghe, xem và sáng tạo

| Động từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| *kanti* | hát | *Ĉu vi povas kanti tiun kanton?* – Bạn có hát được bài này không? |
| *aŭskulti* | lắng nghe | *Mi aŭskultas muzikon en la aŭto.* – Tôi nghe nhạc trong xe. |
| *aŭdi* | nghe thấy | *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion.* – Tôi đã lắng nghe nhưng không nghe thấy gì. |
| *spekti* | xem một buổi biểu diễn | *Ni spektis novan elsendon en televido.* – Chúng tôi đã xem một chương trình mới trên truyền hình. |
| *pentri* | vẽ tranh | *Mia ŝatokupo estas pentri sovaĝajn florojn.* – Sở thích của tôi là vẽ hoa dại. |
| *komponi* | sáng tác nhạc | *Kiom da simfonioj komponis Betoveno?* – Beethoven đã sáng tác bao nhiêu bản giao hưởng? |
| *verki* | sáng tác một tác phẩm | *Ĉu tiun ĉi libron verkis vi?* – Có phải bạn viết cuốn sách này không? |
| *legi* | đọc | *Dum la manĝo mi legis libron.* – Trong bữa ăn tôi đã đọc một cuốn sách. |

ReVo định nghĩa *aŭskulti* là chú ý để nghe, còn *aŭdi* là cảm nhận bằng tai. *Spekti* dùng cho điều được biểu diễn hay trình chiếu: ReVo mô tả đó là xem và nghe những gì được trình bày ở nhà hát, rạp phim hay rạp xiếc. *Rigardi* là hướng mắt nhìn về một thứ gì đó.

## Từ gốc đến người, nơi chốn và tác phẩm

| Hậu tố | Nghĩa (PMEG) | Ví dụ |
|---|---|---|
| *-ist-* | người thường xuyên bận rộn với việc đó, có thể là làm nghề | *pentristo*, *skulptisto*, *kantisto*, *verkisto* |
| *-aĵ-* | một vật cụ thể | *pentraĵo*, *desegnaĵo*, *teatraĵo*, *muzikaĵo* |
| *-ej-* | nơi được tạo ra cho việc đó | *koncertejo*, *kinejo*, *scenejo*, *librejo* |
| *-il-* | công cụ hoặc dụng cụ | *muzikilo*, *fotilo*, *sintezilo* |
| *-ar-* | một tổng thể gồm nhiều phần | *verkaro* “toàn bộ tác phẩm của một tác giả”, *kantaro* “tuyển tập bài hát” |
| *-ad-* | hành động kéo dài | *kantado*, *legado*, *pentrado* |
| *-ind-* | đáng được làm | *vidinda* “đáng xem”, *leginda* “đáng đọc” |

Học một gốc từ là bạn có cả họ từ: *kanti* cho ra *kanto*, *kantisto* và *kantado*. Xem [hậu tố](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/hau-to/) và [tạo từ](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/tao-tu/).

## Mẫu câu hữu ích

| Esperanto | Tiếng Việt |
|---|---|
| *Kian muzikon vi ŝatas?* | Bạn thích loại nhạc nào? |
| *Mi ŝatas ĵazon, sed mi ne ŝatas rokmuzikon.* | Tôi thích nhạc jazz nhưng không thích nhạc rock. |
| *Mi ludas gitaron.* | Tôi chơi guitar. |
| *Kiom kostas bileto por la koncerto?* | Vé buổi hòa nhạc giá bao nhiêu? |
| *Kie estas la plej proksima muzeo?* | Bảo tàng gần nhất ở đâu? |
| *Mi ŝatas pentri pejzaĝojn.* | Tôi thích vẽ phong cảnh. |
| *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?* | Bạn có thích buổi triển lãm không? |
| *Ĉu vi iras al la kinejo?* | Bạn đi rạp chiếu phim à? |
| *Kiu estas via plej ŝatata aktoro?* | Diễn viên yêu thích nhất của bạn là ai? |
| *Kion vi legas nun?* | Bây giờ bạn đang đọc gì? |
| *Tiu libro estas leginda.* | Cuốn sách đó đáng đọc. |

*Kian muzikon?* hỏi về thể loại nhạc; *Kiun muzikon?* sẽ hỏi chọn cái nào trong một tập đã biết (xem [bảng từ tương liên](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/tu-tuong-lien/)). Trong *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?* buổi triển lãm là chủ ngữ và người đứng sau *al*; xem [cảm xúc](https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/cam-xuc/) để biết về *plaĉi* và *ŝati*.

## Âm nhạc, phim và sách của riêng tiếng Esperanto

Tiếng Esperanto có một nền văn hóa riêng. Hãng đĩa Vinilkosmo phát hành album tiếng Esperanto từ năm 1990, liên hoan KEF bắt đầu năm 1986, và *Angoroj* (1964) là bộ phim truyện đầu tiên được làm hoàn toàn bằng tiếng Esperanto. Bản dịch *Hamleto* của Zamenhof ra đời năm 1894, còn *Gerda malaperis!* (1983) của Claude Piron là tiểu thuyết trinh thám viết cho người học. Đọc thêm về [âm nhạc và phim ảnh](https://esperantopedia.org/vi/ve-esperanto/nhac-va-phim/) và [văn học Esperanto](https://esperantopedia.org/vi/ve-esperanto/van-hoc/). Để bắt đầu một cuộc trò chuyện: *Ĉu vi konas grupon, kiu kantas en Esperanto?* – “Bạn có biết ban nhạc nào hát bằng tiếng Esperanto không?”

## Câu hỏi thường gặp

### Nói “Tôi chơi guitar” trong tiếng Esperanto thế nào?

*Mi ludas gitaron.* Dùng *ludi* với *-n* cho mọi nhạc cụ: *ludi pianon*, *ludi violonon*. Cũng có dạng với *sur*: *ludi sur la gitaro*.

### aŭskulti và aŭdi khác nhau thế nào?

*Aŭskulti* là lắng nghe có chủ ý; *aŭdi* là nghe thấy. *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion* nghĩa là “Tôi đã lắng nghe nhưng không nghe thấy gì.”

### “Họa sĩ”, “bức tranh” và “nhà điêu khắc” trong tiếng Esperanto là gì?

*Pentristo*, *pentraĵo* và *skulptisto*. Thêm *-ist-* vào gốc để chỉ người và *-aĵ-* để chỉ vật được làm ra.

### “Điện ảnh” trong tiếng Esperanto là gì?

*Kinejo* là tòa nhà chiếu phim; *kino* là nghệ thuật điện ảnh, như trong *Vi ŝatas kinon, ĉu ne?* “Bạn thích xem phim, đúng không?”

### “Tiểu thuyết” trong tiếng Esperanto là gì?

*Romano*. Truyện ngắn là *novelo*, câu chuyện là *rakonto* và bài thơ là *poemo*. Tác giả là *verkisto* hoặc *aŭtoro*.

## Nguồn

- ReVo: [muziko, muziki, muzikisto, muzikaĵo, muzikilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/muzik.html), [kanto, kanti, kantisto, kantado](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html), [komponi, komponisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kompon.html), [koncerto, koncertejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/koncer1.html), [orkestro](https://reta-vortaro.de/revo/art/orkest.html), [dirigento](https://reta-vortaro.de/revo/art/dirigent.html), [ĥoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/hxor.html), [koruso](https://reta-vortaro.de/revo/art/korus.html), [grupo (muzikgrupo)](https://reta-vortaro.de/revo/art/grup.html), [simfonio](https://reta-vortaro.de/revo/art/simfon.html), [ĵazo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxaz.html), [repo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rep.html), [roko](https://reta-vortaro.de/revo/art/rok.html), [lulkanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/kant.html)
- ReVo: [instrumento](https://reta-vortaro.de/revo/art/instru2.html), [piano](https://reta-vortaro.de/revo/art/pian.html), [orgeno](https://reta-vortaro.de/revo/art/orgen.html), [organo](https://reta-vortaro.de/revo/art/organ.html), [sintezilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/sintez.html), [gitaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/gitar.html), [violono](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon.html), [violonĉelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/violon1.html), [kontrabaso](https://reta-vortaro.de/revo/art/kontra1.html), [harpo](https://reta-vortaro.de/revo/art/harp.html), [fluto](https://reta-vortaro.de/revo/art/flut.html), [klarneto](https://reta-vortaro.de/revo/art/klarne.html), [hobojo](https://reta-vortaro.de/revo/art/hoboj.html), [fagoto](https://reta-vortaro.de/revo/art/fagot.html), [trumpeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/trumpe.html), [trombono](https://reta-vortaro.de/revo/art/trombo.html), [saksofono](https://reta-vortaro.de/revo/art/saksof.html), [akordiono](https://reta-vortaro.de/revo/art/akordi.html), [tamburo, tamburisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/tambur.html)
- ReVo: [arto, artisto, belarto, skulptarto](https://reta-vortaro.de/revo/art/art.html), [pentri, pentraĵo, pentristo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pentr.html), [farbo, farbi](https://reta-vortaro.de/revo/art/farb.html), [peniko](https://reta-vortaro.de/revo/art/penik.html), [desegni, desegnaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/desegn.html), [skulpti, skulptaĵo, skulptisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/skulpt.html), [statuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/statu.html), [bildo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bild.html), [portreto](https://reta-vortaro.de/revo/art/portre.html), [pejzaĝo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pejzag.html), [foto, fotilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fot.html), [fotografi](https://reta-vortaro.de/revo/art/fotogr.html), [muzeo](https://reta-vortaro.de/revo/art/muze.html), [galerio](https://reta-vortaro.de/revo/art/galeri.html), [ekspozicio](https://reta-vortaro.de/revo/art/ekspoz1.html)
- ReVo: [teatro, teatraĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/teatr.html), [aktoro, aktorino](https://reta-vortaro.de/revo/art/aktor.html), [rolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rol.html), [scenejo, scenaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/scen.html), [reĝisoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/regxis.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [spektaklo](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekta.html), [dramo](https://reta-vortaro.de/revo/art/dram.html), [komedio](https://reta-vortaro.de/revo/art/komedi.html), [tragedio](https://reta-vortaro.de/revo/art/traged.html), [bileto](https://reta-vortaro.de/revo/art/bilet.html), [aplaŭdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/aplaux.html), [filmo, filmi, filmisto, desegnofilmo](https://reta-vortaro.de/revo/art/film.html), [kino, kinejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kin.html), [televido](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html)
- ReVo: [libro, librejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/libr.html), [romano](https://reta-vortaro.de/revo/art/roman.html), [novelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/novel.html), [rakonto](https://reta-vortaro.de/revo/art/rakont.html), [fabelo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fabel.html), [poemo](https://reta-vortaro.de/revo/art/poem.html), [poezio](https://reta-vortaro.de/revo/art/poezi.html), [poeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/poet.html), [verso](https://reta-vortaro.de/revo/art/vers.html), [rimo](https://reta-vortaro.de/revo/art/rim.html), [verki, verko, verkisto, verkaro](https://reta-vortaro.de/revo/art/verk.html), [aŭtoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxtor.html), [ĉapitro](https://reta-vortaro.de/revo/art/cxapit.html), [legi](https://reta-vortaro.de/revo/art/leg.html), [biblioteko](https://reta-vortaro.de/revo/art/biblio1.html), [eldoni, eldonejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/don.html), [aŭskulti](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxsku.html), [aŭdi](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxd.html), [rigardi](https://reta-vortaro.de/revo/art/rigard.html), [ludi](https://reta-vortaro.de/revo/art/lud.html)
- PMEG: [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [AĴ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ajh.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [IL](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [AR](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [AD](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ad.html), [IND](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ind.html), [tabelvortoj (kia, kiu)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/tabelvortoj/bazaj_reguloj.html), [similsignifaj verboj (ŝati, plaĉi)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/verboj_frazroloj/similsignifaj.html)
- [Tatoeba](https://tatoeba.org/en/sentences/show/428624) (CC BY 2.0 FR), các câu được trích dẫn hoặc chuyển thể: #428624 *Dick ludis pianon kaj Lucy kantis*, #2060708 *Mi ĉiam volis lerni ludi tamburon*, #429962 *Ĉu vi povas kanti tiun kanton?*, #517894 *Mi aŭskultis sed mi aŭdis nenion*, #482125 *Ni spektis novan elsendon en televido*, #704693 *Mia ŝatokupo estas pentri sovaĝajn florojn*, #4507392 *Kiom da simfonioj komponis Betoveno?*, #720003 *Ĉu tiun ĉi libron verkis vi?*, #428583 *Dum la manĝo mi legis libron*, #520223 *Kie estas la plej proksima muzeo?*, #5790666 *Ĉu la ekspozicio plaĉis al vi?*, #453495 *Ĉu vi iras al la kinejo?*, #447166 *Kiu estas via plej ŝatata aktoro?*, #3494231 *Vi ŝatas kinon, ĉu ne?*; chuyển thể từ #451182 *Kiom kostas enirbileto por la koncerto?*
- Wikipedia, [Vinilkosmo](https://en.wikipedia.org/wiki/Vinilkosmo), [Angoroj](https://en.wikipedia.org/wiki/Angoroj); Vikipedio, [Kultura Esperanto-Festivalo](https://eo.wikipedia.org/wiki/Kultura_Esperanto-Festivalo), [Gerda malaperis!](https://eo.wikipedia.org/wiki/Gerda_malaperis!); Project Gutenberg, [Hamleto](https://www.gutenberg.org/ebooks/37279)