# Báo chí và truyền thông trong tiếng Esperanto: báo, TV

Source: https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/bao-chi/
Language: vi
Updated: 2026-11-05

> Tờ báo là gazeto, tin tức là novaĵoj, truyền hình là televido: khoảng 90 từ tiếng Esperanto về báo chí, TV, radio và tin trực tuyến, kèm phát âm.

Tờ báo là ***gazeto***, truyền hình là ***televido***, một chương trình phát sóng là ***elsendo*** và một mẩu tin là ***novaĵo***. Phần lớn từ về truyền thông được tạo từ vài thành phần: *-ist-* cho người làm nghề, *-il-* cho thiết bị, *-ej-* cho nơi chốn và *-ar-* cho một nhóm. Trang này xếp khoảng 90 từ theo chủ đề, chỉ ra những cặp từ khiến người học nhầm lẫn, và kết thúc bằng các câu bạn có thể dùng lại. Phần phát âm tách từ thành các âm tiết, âm tiết mang trọng âm được viết bằng chữ in hoa.

## Báo và tạp chí

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| tờ báo | *gazeto* | ga-ZE-to | ReVo: ấn phẩm định kỳ đưa tin thời sự |
| báo ngày | *taggazeto*, *ĉiutaga gazeto* | tag-ga-ZE-to, ĉi-u-TA-ga ga-ZE-to | ReVo: *taggazeto* là *ĉiutaga gazeto*; ReVo ghi *ĵurnalo* là từ đồng nghĩa |
| báo chí | *gazetaro* | ga-ze-TA-ro | toàn bộ các tờ báo của một nơi hay một nước |
| tạp chí | *magazino* | ma-ga-ZI-no | ReVo: ấn phẩm định kỳ phổ thông, thường có hình minh họa, gồm nhiều chuyên mục |
| tạp chí chuyên ngành, tạp chí điểm | *revuo* | re-VU-o | ReVo nghĩa 3: ấn phẩm định kỳ không ra hằng ngày, dành cho một lĩnh vực |
| ấn phẩm định kỳ (thuật ngữ chung) | *periodaĵo* | pe-ri-o-DA-ĵo | từ bao quát của ReVo cho *gazeto*, *magazino*, *revuo*, *bulteno* |
| bản tin, bản tin nội bộ | *bulteno* | bul-TE-no | tờ thông tin đều đặn của một hội hay cơ quan |
| số (báo) | *numero* | nu-ME-ro | ReVo ghi đây là một phần của ấn phẩm định kỳ |
| bài báo | *artikolo* | ar-ti-KO-lo | ReVo nghĩa 2: văn bản trong báo, tạp chí hay tập sách mỏng |
| tít, tiêu đề | *titolo* | ti-TO-lo | ReVo: tên đề của sách, báo, bài viết hay chương |
| xã luận | *ĉefartikolo* | ĉef-ar-ti-KO-lo | PMEG: bài chính của một tờ báo, thường thể hiện quan điểm của nhà xuất bản hoặc tổng biên tập |
| chuyên mục | *rubriko* | ru-BRI-ko | nhóm bài viết dưới một đề mục |
| cột, mục cố định | *kolumno* | ko-LUM-no | ReVo nghĩa 2: vị trí cố định ở các số liên tiếp dành cho một tác giả hay một chủ đề |
| phỏng vấn | *intervjuo*, *intervjui* | in-ter-VJU-o, in-ter-VJU-i | ReVo: hỏi đáp về cuộc sống hay quan điểm của ai đó; người được phỏng vấn là tân ngữ: *intervjui la ministron* |
| quảng cáo | *reklamo* | rek-LA-mo | bán và ca ngợi một sản phẩm hay doanh nghiệp |
| thông báo, tin rao | *anonco* | a-NON-co | ReVo: *gazetanonco* là thông báo đăng trên báo |

### Gazeto hay ĵurnalo?

Cả hai đều có thể nghĩa là “tờ báo”, và *gazeto* là lựa chọn an toàn hơn. ReVo định nghĩa *ĵurnalo* là *gazeto* và thêm nghĩa thứ hai là bản tin thời sự, như trong *la televida ĵurnalo* “bản tin truyền hình”. ReVo cũng ghi rằng Fundamento không định nghĩa *ĵurnalo* và Viện Hàn lâm chỉ chính thức hóa nó sau này, trong Bản bổ sung chính thức đầu tiên. *Gazeto* có gốc vững hơn, và danh sách từ *Vortoj de la Bona Lingvo* khuyên dùng *gazeto*, *taggazeto* hoặc *revuo* thay thế. *Ĵurnalo* không phải là nhật ký: nhật ký là *taglibro*.

Từ thông thường chỉ nghề này là *ĵurnalisto*; *gazetisto* là nhà báo của một tờ báo nói riêng. *Revuo* còn có nghĩa khác như duyệt binh và vở tạp kỹ trên sân khấu, nên *magazino* hay *gazeto* có thể rõ ràng hơn.

## Người làm và người đọc tin

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| nhà báo | *ĵurnalisto* | ĵur-na-LIS-to | ReVo: người làm nghề thu thập tin tức hoặc trình bày tin trên phương tiện truyền thông |
| nhà báo của một tờ báo | *gazetisto* | ga-ze-TIS-to | ReVo: nhà báo làm việc cho tờ báo |
| phóng viên | *raportisto* | ra-por-TIS-to | ReVo: nhà báo tường thuật các sự kiện; *reportero* hiếm gặp và ReVo khuyên dùng *raportisto* |
| phóng viên thường trú, cộng tác viên | *korespondanto* | ko-res-pon-DAN-to | *korespondi* “trao đổi thư từ” + *-ant-*; ví dụ của ReVo có các cộng tác viên của Monato |
| biên tập viên | *redaktisto*, *redaktoro* | re-dak-TIS-to, re-dak-TO-ro | ReVo: *redaktisto* biên tập chuyên nghiệp; *redaktoro* là từ đồng nghĩa |
| tổng biên tập | *ĉefredaktisto* | ĉef-re-dak-TIS-to | PMEG: biên tập viên chịu trách nhiệm về nội dung của một tờ báo hay tạp chí |
| tòa soạn | *redaktejo* | re-dak-TE-jo | PMEG: nơi một tờ báo được biên tập; ReVo cũng có *redakcio* |
| nhà xuất bản (người) | *eldonisto* | el-do-NIS-to | ReVo: đặt hoặc nhận bản thảo, sửa, lên kế hoạch in và bán |
| phát thanh viên, người dẫn chương trình | *anoncisto*, *parolisto* | a-non-CIS-to, pa-ro-LIS-to | ReVo: giọng nói chuyên nghiệp loan báo tin; *parolisto* trình bày tin trên một phương tiện |
| người đặt mua dài hạn | *abonanto* | a-bo-NAN-to | *aboni* “đặt mua dài hạn” |
| độc giả | *leganto* | le-GAN-to | *legi* “đọc” + *-ant-*; nhóm độc giả là *legantaro* |

## Truyền hình và radio

*Televido* có hai nghĩa chính trong ReVo: kỹ thuật truyền và nhận hình ảnh động cùng âm thanh, và các chương trình được làm bằng kỹ thuật đó. Chiếc máy là *televidilo*. ReVo đánh dấu nghĩa thứ ba của *televido* (“máy thu hình”) là hiếm và nên tránh, nên hãy dùng *televidilo* để chỉ vật.

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| truyền hình | *televido* | te-le-VI-do | hệ thống và các chương trình của nó |
| máy thu hình, tivi | *televidilo* | te-le-vi-DI-lo | *televidi* + *-il-*: thiết bị để xem truyền hình |
| xem tivi | *spekti televidon*, *rigardi televidon* | SPEK-ti te-le-VI-don, ri-GAR-di te-le-VI-don | PMEG dùng *rigardi televidon*; ReVo cũng ghi *televidi* |
| truyền hình cáp | *kablotelevido* | ka-blo-te-le-VI-do | ReVo: hệ thống đưa chương trình đến khách hàng bằng cáp |
| kênh truyền hình, kênh radio | *kanalo* | ka-NA-lo | ReVo nghĩa 4: đường truyền thông tin, như tần số của một đài phát thanh hay truyền hình |
| đài truyền hình | *televidstacio* | te-le-vid-sta-CI-o | ReVo: đài phát các chương trình truyền hình |
| radio (phát thanh) | *radio*, *radiofonio* | ra-DI-o, ra-di-o-fo-NI-o | ReVo: hệ thống phát thanh công cộng bằng sóng vô tuyến |
| máy radio | *radio*, *radioaparato* | ra-DI-o, ra-di-o-a-pa-RA-to | ReVo: thiết bị để nghe chương trình phát thanh |
| đài phát thanh | *radistacio*, *radiostacio* | ra-di-sta-CI-o, ra-di-o-sta-CI-o | ReVo ghi cả hai |
| chương trình | *programo* | pro-GRA-mo | ReVo nghĩa b: danh sách các tiết mục sẽ trình diễn, trên sân khấu, radio hay TV |
| chương trình truyền hình | *televidprogramo*, *televidaĵo* | te-le-vid-pro-GRA-mo, te-le-vi-DA-ĵo | ReVo: *televidaĵo* là một bộ phim hay một chương trình phát sóng riêng |
| chương trình phát sóng | *elsendo* | el-SEN-do | từ *elsendi*; ReVo dùng cho chương trình radio và TV |
| phát sóng | *elsendi*, *dissendi* | el-SEN-di, dis-SEN-di | ReVo: *elsendi* “phát ra âm thanh, hình ảnh, thông tin”; *dissendi* là từ đồng nghĩa ở nghĩa này |
| khán giả | *spektanto* | spek-TAN-to | ReVo: người xem một buổi biểu diễn ở nhà hát, TV hay tương tự; tránh từ cổ *spektatoro* |
| thính giả | *aŭskultanto* | aŭ-skul-TAN-to | ReVo: người nghe chương trình của một đài phát thanh |

*Radio* bao gồm cả việc phát thanh lẫn thiết bị, nên ngữ cảnh sẽ quyết định: *Mi aŭskultas la radion* “Tôi đang nghe radio”. Tính từ *televida* nghĩa là “thuộc truyền hình”. Một ghi chú trong ReVo lưu ý rằng *publika* đối lập không chỉ với *privata* “tư nhân” mà còn với *ŝtata* “nhà nước”: *publika televido* “truyền hình công cộng” không phải là *ŝtata televido* “truyền hình nhà nước”.

## Tin tức, sự kiện và nguồn tin

*Novaĵo* là *nov-* “mới” + *-aĵ-* “vật”. ReVo đưa ra ba nghĩa: điều vừa mới xảy ra, điều vừa được thông báo, và điều xuất hiện lần đầu. Với “tin tức” nói chung, các ví dụ của ReVo dùng số nhiều *novaĵoj*, và một mẩu tin là *novaĵo*.

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| tin, tin tức (số nhiều) | *novaĵo*, *novaĵoj* | no-VA-ĵo, no-VA-ĵoj | |
| chủ đề thời sự | *aktualaĵo* | ak-tu-a-LA-ĵo | ReVo: vấn đề được công chúng quan tâm vào lúc này |
| thông tin | *informo* | in-FOR-mo | *informi* “thông báo” |
| bản tường thuật, báo cáo | *raporto* | ra-POR-to | *raporti* “tường thuật, mang thông tin đến” |
| sự thật, sự kiện có thật | *fakto* | FAK-to | ReVo: sự việc có thật, không hư cấu, có thể dùng làm cơ sở lập luận |
| nguồn | *fonto* | FON-to | ReVo nghĩa 3: tài liệu hay lời nói mà một trích dẫn hoặc kiến thức bắt nguồn từ đó |
| cập nhật | *ĝisdata* | ĝis-DA-ta | *ĝisdatigi* “cập nhật” |
| hàng giả, đồ giả mạo | *falsaĵo* | fal-SA-ĵo | ReVo: kết quả của việc làm giả; vật không xác thực hoặc thông tin sai sự thật |
| tin giả | *falsa novaĵo* | FAL-sa no-VA-ĵo | ReVo: thông tin sai, gây hiểu lầm về tin tức; bài của Vikipedio là *Falsaj novaĵoj* |
| tin giả có chủ đích | *trompnovaĵo* | tromp-no-VA-ĵo | ReVo: thông tin cố ý sai, tin tức đánh lừa |
| thông tin sai lệch | *misinformo* | mi-sin-FOR-mo | ReVo: thông tin sai, không đúng sự thật hoặc gây hiểu lầm; *mis-* “sai” |
| tuyên truyền | *propagando* | pro-pa-GAN-do | ReVo: nỗ lực lan truyền một ý tưởng |

**Hãy chú ý từ dễ nhầm *aktuala*.** ReVo gọi nó là một “bạn giả” nổi bật. Nghĩa hữu ích của nó là “đang được quan tâm lúc này” (*aktualaĵo*), và ReVo cho biết các nghĩa khác nên diễn đạt bằng những từ chính xác hơn. Muốn nói “thực sự, có thật” dùng *reala*, *efektiva* hoặc *vera*, muốn nói “hiện tại” dùng *nuna*, và muốn nói “thực ra” dùng *efektive* hoặc *fakte*.

Về từ vựng tranh luận và ý kiến (*opinio*, *debato*, *argumento*), xem [chính trị và xã hội](https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/chinh-tri/).

## Truyền thông trực tuyến và bài đăng mạng xã hội

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| blog | *blogo* | BLO-go | ReVo: từ mới tạo, nhật ký trên mạng; danh sách từ gợi ý *reta taglibro* |
| viết blog | *blogi* | BLO-gi | ReVo: viết blog bằng cách thêm các bài đăng |
| bài đăng blog | *blogaĵo* | blo-GA-ĵo | ReVo: một bài được thêm vào blog |
| podcast | *podkasto* | pod-KAS-to | ReVo: bản ghi âm được phân phối qua *podkastado* |
| áp phích, bài đăng diễn đàn | *afiŝo* | a-FI-ŝo | ReVo: thông báo in dán trên tường; cũng là tin nhắn gửi đến diễn đàn hay danh sách thư |
| đăng bài | *afiŝi* | a-FI-ŝi | ReVo nghĩa 3: gửi một tin nhắn lên diễn đàn trên mạng máy tính |
| đăng ký theo dõi | *aboni* | a-BO-ni | ReVo: cũng là theo dõi một diễn đàn, danh sách thư hay nguồn cấp RSS |

Tên mạng xã hội, liên kết, email và ứng dụng có ở trang [máy tính và internet](https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/cong-nghe/).

## Xuất bản, in ấn và tự do báo chí

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| công bố | *publikigi* | pu-bli-KI-gi | ReVo: làm cho điều gì đó được công chúng biết hoặc tiếp cận, bằng bản in hay qua truyền thông |
| xuất bản (một tác phẩm) | *eldoni* | el-DO-ni | ReVo nghĩa 2: xuất bản và bán một tác phẩm |
| nhà xuất bản | *eldonejo* | el-do-NE-jo | ReVo: công ty xuất bản tác phẩm |
| ra đời, xuất hiện (sách, báo) | *aperi* | a-PE-ri | ReVo nghĩa 3; *aperigi* “cho ra mắt”, ReVo liên hệ với *publikigi* |
| in | *presi* | PRE-si | ReVo: sao chép văn bản với số lượng lớn, thường bằng mực trên giấy; nhà in: *presejo* |
| phương tiện truyền thông đại chúng | *amasinformilo*, *amaskomunikilo* | a-mas-in-for-MI-lo, a-mas-ko-mu-ni-KI-lo | ReVo: từ bao quát cho báo, truyền hình và radio |
| kiểm duyệt (sự) | *cenzuro* | cen-ZU-ro | ReVo: kiểm soát việc công bố thông tin, ví dụ vì lý do chính trị hay đạo đức |
| kiểm duyệt | *cenzuri* | cen-ZU-ri | |
| tự do | *libereco* | li-be-RE-co | |
| tự do báo chí | *gazetara libereco* | ga-ze-TA-ra li-be-RE-co | bài của Vikipedio có tên *Gazetarlibereco* |

Hai lưu ý từ ReVo. *Cenzuro* không được dùng để chỉ điểm số ở trường, điều mà ReVo gọi là lối nói theo tiếng Đức cần tránh. Và một ghi chú của ReVo cho rằng *amaskomunikilo* hợp với internet hơn, nơi con người giao tiếp hai chiều, còn báo và truyền hình một chiều thì hợp với *informilo*.

## Cách tạo từ về truyền thông

| Thành phần | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| *-ist-* | người làm nghề | *gazetisto*, *ĵurnalisto*, *raportisto*, *redaktisto*, *eldonisto* |
| *-ant-* | người đang làm | *abonanto*, *spektanto*, *aŭskultanto*, *leganto* |
| *-ej-* | nơi chốn | *redaktejo*, *eldonejo*, *presejo* |
| *-il-* | thiết bị | *televidilo*, *informilo*, *amasinformilo* |
| *-ar-* | nhóm, tập hợp | *gazetaro*, *spektantaro*, *legantaro* |
| *-aĵ-* | một vật | *novaĵo*, *aktualaĵo*, *televidaĵo*, *periodaĵo*, *blogaĵo*, *falsaĵo* |
| *ĉef-* | chính, đứng đầu | *ĉefartikolo*, *ĉefredaktisto* |
| *mis-* | sai | *misinformo*, *misraporto* |

PMEG dùng *redaktejo* làm ví dụ cho *-ej-*, *gazetaro* cho *-ar-* (“tất cả báo chí trong một vùng”) và *ĉefartikolo* cho *ĉef-*. Thêm về các thành phần này: [hậu tố](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/hau-to/) và [tạo từ](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/tao-tu/).

## Câu nói về tin tức

| Esperanto | Tiếng Việt |
|---|---|
| *Mi legas la gazeton ĉiumatene.* | Sáng nào tôi cũng đọc báo. |
| *Ĉu vi jam legis la hodiaŭan numeron?* | Bạn đã đọc số báo hôm nay chưa? |
| *Pri kio temas la artikolo?* | Bài báo nói về chuyện gì? |
| *La ĵurnalisto intervjuis la ministron.* | Nhà báo đã phỏng vấn vị bộ trưởng. |
| *La gazeto aperas ĉiutage.* | Tờ báo ra hằng ngày. |
| *La televida ĵurnalo komenciĝas je la oka.* | Bản tin truyền hình bắt đầu lúc tám giờ. |
| *Mi ofte aŭskultas la radion en la aŭto.* | Tôi thường nghe radio trong xe. |
| *Kiu estas la fonto de tiu informo?* | Nguồn của thông tin đó là gì? |
| *Tio ne estas fakto, sed trompnovaĵo.* | Đó không phải sự thật mà là tin giả. |
| *Mi afiŝis mesaĝon en la forumo.* | Tôi đã đăng một tin nhắn trên diễn đàn. |
| *En kelkaj landoj oni cenzuras la gazetojn.* | Ở một số nước, báo chí bị kiểm duyệt. |
| *La eldonejo eldonos la libron en Marto.* | Nhà xuất bản sẽ phát hành cuốn sách vào tháng 3. |
| *Mi skribis leteron al la redaktisto.* | Tôi đã viết thư gửi biên tập viên. |

Tân ngữ mang *-n*: *la gazeton*, *la ministron*, *televidon*; xem [đối cách](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/doi-cach/). Muốn viết thư cho một tờ báo, tạp chí hay đài phát thanh, các mẫu thông dụng có ở [thư và email](https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/viet-thu/).

## Truyền thông bằng tiếng Esperanto

Tiếng Esperanto có báo chí riêng ngay từ đầu. Tờ báo định kỳ tiếng Esperanto đầu tiên, *La Esperantisto*, ra đời ngày 1 tháng 9 năm 1889 tại Nürnberg với sự cộng tác của Zamenhof và đình bản năm 1895 sau khi Đế quốc Nga cấm. Tạp chí hằng tháng *Monato* ra đời từ tháng 1 năm 1980 và do Liên đoàn Esperanto Flanders xuất bản tại Antwerp, Bỉ. *Libera Folio* là bản tin trực tuyến độc lập về phong trào. Về radio, podcast và phim bằng tiếng Esperanto, xem [âm nhạc, phim ảnh và radio](https://esperantopedia.org/vi/ve-esperanto/nhac-va-phim/); về sách và tác giả, xem [văn học](https://esperantopedia.org/vi/ve-esperanto/van-hoc/).

## Câu hỏi thường gặp

### “Tờ báo” trong tiếng Esperanto là gì?

*Gazeto*. Từ *ĵurnalo* cũng có nghĩa “tờ báo” và “bản tin thời sự”, nhưng ReVo lưu ý *gazeto* có gốc vững hơn. Báo ngày là *taggazeto* hoặc *ĉiutaga gazeto*.

### televido và televidilo khác nhau thế nào?

*Televido* là hệ thống và các chương trình của nó; *televidilo* là thiết bị. ReVo đánh dấu việc dùng *televido* để chỉ chiếc máy là hiếm và nên tránh, nên hãy nói *Mi aĉetis novan televidilon* “Tôi đã mua một chiếc tivi mới”.

### “Tin tức” trong tiếng Esperanto là gì?

*Novaĵoj* (số nhiều) cho “tin tức”, như trong các ví dụ của ReVo, và *novaĵo* cho một mẩu tin. Chương trình tin truyền hình là *televida ĵurnalo* trong ReVo.

### “Tin giả” trong tiếng Esperanto là gì?

*Falsa novaĵo* hoặc *trompnovaĵo* (tin cố ý đánh lừa). ReVo ghi cả hai, và bài của Vikipedio có tên *Falsaj novaĵoj*. Một thứ giả mạo riêng lẻ là *falsaĵo*.

### “aktuala” có nghĩa là “actual” trong tiếng Esperanto không?

Không. *Aktuala* nghĩa là “đang được quan tâm lúc này”, và *aktualaĵo* là vấn đề thời sự. Muốn nói “thật” dùng *reala*, *efektiva* hoặc *vera*; muốn nói “hiện tại” dùng *nuna*.

## Nguồn

- [ReVo: gazeto](https://reta-vortaro.de/revo/art/gazet.html), [ĵurnalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/jxurna.html), [magazino](https://reta-vortaro.de/revo/art/magazin.html), [revuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/revu.html), [periodaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/period.html), [bulteno](https://reta-vortaro.de/revo/art/bulten.html)
- [ReVo: artikolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/artiko.html), [titolo](https://reta-vortaro.de/revo/art/titol.html), [rubriko](https://reta-vortaro.de/revo/art/rubrik.html), [kolumno](https://reta-vortaro.de/revo/art/kolumn.html), [numero](https://reta-vortaro.de/revo/art/numer.html), [intervjuo](https://reta-vortaro.de/revo/art/interv1.html)
- [ReVo: reklamo](https://reta-vortaro.de/revo/art/reklam.html), [anonci, anoncisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/anonc.html), [aboni, abonanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/abon.html)
- [ReVo: raporti, raportisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/raport.html), [reportero](https://reta-vortaro.de/revo/art/reporter.html), [redakti, redaktisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakt.html), [redaktoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakt1.html), [redakcio](https://reta-vortaro.de/revo/art/redakc.html), [korespondi](https://reta-vortaro.de/revo/art/koresp.html)
- [ReVo: eldoni, eldonejo, eldonisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/don.html), [aperi](https://reta-vortaro.de/revo/art/aper.html), [publiko, publikigi](https://reta-vortaro.de/revo/art/publik.html), [presi, presejo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pres.html)
- [ReVo: televido, televidilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/televid.html), [radio](https://reta-vortaro.de/revo/art/radio1.html), [radiofonio](https://reta-vortaro.de/revo/art/radiof.html), [radioaparato](https://reta-vortaro.de/revo/art/aparat.html), [radiostacio, televidstacio](https://reta-vortaro.de/revo/art/staci.html)
- [ReVo: kanalo](https://reta-vortaro.de/revo/art/kanal.html), [programo](https://reta-vortaro.de/revo/art/progra.html), [elsendi, dissendi](https://reta-vortaro.de/revo/art/send.html), [spekti, spektanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/spekt.html), [spektatoro](https://reta-vortaro.de/revo/art/spektator.html), [aŭskulti, aŭskultanto](https://reta-vortaro.de/revo/art/auxsku.html), [parolisto](https://reta-vortaro.de/revo/art/parol.html)
- [ReVo: novaĵo, trompnovaĵo, falsa novaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/nov.html), [aktuala, aktualaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/aktual.html), [informo, misinformo](https://reta-vortaro.de/revo/art/inform.html), [fakto](https://reta-vortaro.de/revo/art/fakt.html), [fonto](https://reta-vortaro.de/revo/art/font.html), [falsaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/fals.html), [ĝisdata](https://reta-vortaro.de/revo/art/dat.html), [propagando](https://reta-vortaro.de/revo/art/propag.html)
- [ReVo: blogo](https://reta-vortaro.de/revo/art/blog.html), [podkasto](https://reta-vortaro.de/revo/art/podkast.html), [afiŝo, afiŝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/afisx.html), [cenzuro](https://reta-vortaro.de/revo/art/cenzur.html), [amasinformilo, amaskomunikilo](https://reta-vortaro.de/revo/art/amas.html)
- [ReVo – thư mục: Monato, Vortoj de la Bona Lingvo](https://reta-vortaro.de/revo/dok/bibliogr.html)
- PMEG: [ĉef-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/prefiksoj/chef.html), [-ej-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [-ar-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ar.html), [-il-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/il.html), [kaj (ví dụ với rigardi televidon)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/kunligaj_vortetoj/kaj.html)
- Vikipedio: [Falsaj novaĵoj](https://eo.wikipedia.org/wiki/Falsaj_nova%C4%B5oj), [Gazetarlibereco](https://eo.wikipedia.org/wiki/Gazetarlibereco), [La Esperantisto](https://eo.wikipedia.org/wiki/La_Esperantisto), [Libera Folio](https://eo.wikipedia.org/wiki/Libera_Folio)
- Wikipedia: [La Esperantisto](https://en.wikipedia.org/wiki/La_Esperantisto), [Monato](https://en.wikipedia.org/wiki/Monato)