# Đồ ăn thức uống bằng tiếng Esperanto: từ vựng, mẫu câu

Source: https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/do-an-uong/
Language: vi
Updated: 2026-11-05

> Từ vựng đồ ăn tiếng Esperanto kèm phát âm: matenmanĝo, trái cây, rau củ, thịt, đồ uống và vị, cùng Bonan apetiton!, Mi estas sata và cách dùng da.

Đồ ăn là ***manĝaĵo*** và đồ uống là ***trinkaĵo***, được tạo từ các động từ *manĝi* “ăn” và *trinki* “uống” cộng hậu tố *-aĵ-* “một vật cụ thể”. Các bữa ăn hằng ngày là ***matenmanĝo*** “bữa sáng”, ***tagmanĝo*** “bữa trưa” và ***vespermanĝo*** “bữa tối”. Phần lớn từ chỉ trái cây, rau củ và đồ uống là những gốc từ quốc tế với đuôi danh từ *-o*, nên nhiều từ trông quen thuộc. Phần phát âm tách từ thành âm tiết, với âm tiết mang trọng âm viết hoa.

## Bữa ăn và việc ăn uống

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm |
|---|---|---|
| bữa ăn | *manĝo* | MAN-ĝo |
| bữa sáng | *matenmanĝo* | ma-ten-MAN-ĝo |
| bữa trưa | *tagmanĝo* | tag-MAN-ĝo |
| bữa tối | *vespermanĝo* | ves-per-MAN-ĝo |
| bữa ăn nhẹ giữa các bữa | *intermanĝeto* | in-ter-man-ĜE-to |
| đồ ăn / đồ uống | *manĝaĵo / trinkaĵo* | man-ĜA-ĵo / trin-KA-ĵo |
| ăn / uống | *manĝi / trinki* | MAN-ĝi / TRIN-ki |
| nấu ăn | *kuiri* | ku-I-ri |

Tên các bữa ăn là từ ghép: *mateno* “buổi sáng” + *manĝo* “bữa ăn”. Đổi đuôi thành *-i* để có động từ: *Mi matenmanĝas je la sepa* – “Tôi ăn sáng lúc bảy giờ.” Bài 5 của [khóa học miễn phí](https://esperantopedia.org/vi/hoc/khoa-hoc/bai-5/) dạy khoảng hai mươi từ trong số này.

## Trái cây

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm |
|---|---|---|
| trái cây | *frukto* | FRUK-to |
| táo | *pomo* | PO-mo |
| lê | *piro* | PI-ro |
| cam | *oranĝo* | o-RAN-ĝo |
| chanh vàng | *citrono* | ci-TRO-no |
| chuối | *banano* | ba-NA-no |
| nho | *vinbero* | vin-BE-ro |
| đào | *persiko* | per-SI-ko |
| dâu tây | *frago* | FRA-go |
| dưa hấu | *akvomelono* | ak-vo-me-LO-no |

Từ ghép rất phổ biến: *vinbero* là “quả-rượu” (*vino* + *bero*) và *akvomelono* là “dưa-nước”. Với cái cây, nói *pomarbo* “cây táo”.

## Rau củ

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm |
|---|---|---|
| rau củ | *legomo* | le-GO-mo |
| khoai tây | *terpomo* | ter-PO-mo |
| cà rốt | *karoto* | ka-RO-to |
| cà chua | *tomato* | to-MA-to |
| hành tây | *cepo* | CE-po |
| tỏi | *ajlo* | AJ-lo |
| dưa chuột (dưa leo) | *kukumo* | ku-KU-mo |
| bắp cải | *brasiko* | bra-SI-ko |
| rau trộn, salad | *salato* | sa-LA-to |
| nấm | *fungo* | FUN-go |

*Terpomo* nghĩa đen là “quả-táo của đất” (*tero* + *pomo*).

## Thịt, cá, sữa và bánh mì

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm |
|---|---|---|
| thịt | *viando* | vi-AN-do |
| thịt bò / thịt lợn | *bovaĵo / porkaĵo* | bo-VA-ĵo / por-KA-ĵo |
| thịt gà | *kokina viando* | ko-KI-na vi-AN-do |
| cá | *fiŝo* | FI-ŝo |
| trứng | *ovo* | O-vo |
| sữa | *lakto* | LAK-to |
| phô mai | *fromaĝo* | fro-MA-ĝo |
| bơ | *butero* | bu-TE-ro |
| bánh mì | *pano* | PA-no |
| súp | *supo* | SU-po |
| sô-cô-la | *ĉokolado* | ĉo-ko-LA-do |

*Bovaĵo* là *bovo* “bò” + *-aĵ-*, và *porkaĵo* đến từ *porko* “lợn”. ReVo định nghĩa *viando* là phần cơ của thịt động vật, không tính cá, vốn vẫn là *fiŝo*.

## Đồ uống

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm |
|---|---|---|
| nước | *akvo* | AK-vo |
| cà phê | *kafo* | KA-fo |
| trà | *teo* | TE-o |
| nước ép | *suko* | SU-ko |
| nước chanh | *limonado* | li-mo-NA-do |
| rượu vang | *vino* | VI-no |
| bia | *biero* | bi-E-ro |

## Vị và gia vị

| Tiếng Việt | Esperanto | Phát âm |
|---|---|---|
| ngọt | *dolĉa* | DOL-ĉa |
| mặn | *sala* | SA-la |
| chua | *acida* | a-CI-da |
| đắng | *amara* | a-MA-ra |
| cay | *spica* | SPI-ca |
| ngon | *bongusta* | bon-GUS-ta |
| dở, không ngon | *malbongusta* | mal-bon-GUS-ta |
| tươi / sống / chín | *freŝa / kruda / matura* | FRE-ŝa / KRU-da / ma-TU-ra |
| muối / hạt tiêu | *salo / pipro* | SA-lo / PIP-ro |
| đường / giấm | *sukero / vinagro* | su-KE-ro / vi-NA-gro |
| gia vị / quế | *spico / cinamo* | SPI-co / ci-NA-mo |
| mù tạt / vani | *mustardo / vanilo* | mus-TAR-do / va-NI-lo |

Danh từ là *gusto* “vị” và động từ *gusti* “có vị của…”: *La kafo gustas amare* – “Cà phê có vị đắng.” ReVo giải nghĩa *acida* là chua gắt như giấm hay chanh.

## Cấu tạo từ với các từ về đồ ăn

Một vài hậu tố biến một gốc từ thành cả họ từ. Xem [cấu tạo từ](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/tao-tu/), [hậu tố](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/hau-to/) và [tiền tố](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/tien-to/).

| Thành phần từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| *-aĵ-* | một vật cụ thể làm từ hoặc liên quan đến | *bakaĵo* bánh nướng, *dolĉaĵo* món ngọt, *ovaĵo* món trứng |
| *-ej-* | nơi chốn | *manĝejo* nơi ăn uống, *kafejo* quán cà phê, *bakejo* tiệm bánh, *viandejo* cửa hàng thịt |
| *-ist-* | người làm việc đó | *kuiristo* đầu bếp, *bakisto* thợ làm bánh, *buĉisto* người bán thịt |
| *-uj-* | đồ đựng | *sukerujo* hũ đường, *salujo* lọ muối |
| *mal-* | ngược lại | *sata* no, *malsata* đói |

PMEG bổ sung rằng *-uj-* cũng có thể gọi tên cây ra quả (*pomujo* “cây táo”), nhưng nhiều người ngày nay ưa *pomarbo*. Để gọi món ở *restoracio*, xem [mẫu câu du lịch](https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/du-lich/).

## Mẫu câu tại bàn ăn

Thứ bạn ăn hay uống là tân ngữ, nên mang *-n*: *Mi manĝas pomon*, *Mi trinkas teon*. Xem [đối cách](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/doi-cach/).

| Esperanto | Phát âm | Tiếng Việt |
|---|---|---|
| *Bonan apetiton!* | BO-nan a-pe-TI-ton | Chúc ăn ngon miệng! |
| *Mi malsatas.* | mi mal-SA-tas | Tôi đói. |
| *Mi soifas.* | mi so-I-fas | Tôi khát. |
| *Kion vi volas manĝi?* | KI-on vi VO-las MAN-ĝi | Bạn muốn ăn gì? |
| *Ĉu vi volas ankoraŭ iom?* | ĉu vi VO-las an-KO-raŭ I-om | Bạn có muốn thêm một chút nữa không? |
| *Ne, dankon, mi estas sata.* | ne DAN-kon mi ES-tas SA-ta | Không, cảm ơn, tôi no rồi. |
| *Ĝi estas bongusta!* | ĝi ES-tas bon-GUS-ta | Ngon quá! |
| *Mi estas vegetarano.* | mi ES-tas ve-ge-ta-RA-no | Tôi ăn chay. |
| *Mi ne manĝas viandon.* | mi ne MAN-ĝas vi-AN-don | Tôi không ăn thịt. |
| *Ĉu ĝi enhavas ovojn?* | ĉu ĝi en-HA-vas O-vojn | Món này có trứng không? |
| *Teon kun citrono, sen sukero, mi petas.* | TE-on kun ci-TRO-no sen su-KE-ro mi PE-tas | Cho tôi trà chanh, không đường. |

Người ăn thuần chay là *vegano*. Sau *kun* “với” và *sen* “không có” không có *-n*, vì chúng là [giới từ](https://esperantopedia.org/vi/ngu-phap/gioi-tu/). Về lời nâng ly như *Je via sano!*, xem [lời chúc và lễ kỷ niệm](https://esperantopedia.org/vi/cum-tu/loi-chuc/).

## Lượng với da

Từ ***da*** nối một đơn vị đo với chất được đo, giống “of” trong tiếng Anh.

| Esperanto | Tiếng Việt |
|---|---|
| *glaso da akvo* | một ly nước |
| *peco da kuko* | một miếng bánh |
| *kilogramo da pomoj* | một ki-lô-gam táo |
| *litro da lakto* | một lít sữa |
| *kulero da mielo* | một thìa mật ong |

PMEG đưa ra các quy tắc sau:

- **Không có *-n* sau *da*.** Đơn vị đo mang nó: *Mi trinkas glason da akvo* – “Tôi uống một ly nước.”
- **Không có *da* sau số đếm trơn.** Nói *Mi havas cent pomojn*, nhưng *Mi havas centon da pomoj* “Tôi có một trăm quả táo”, vì *cento* là danh từ.
- **Không có *da* trước *la*, *mia* hay *ĝi*.** Dùng *de* hoặc *el*: *Ni manĝis iom de la pano* – “Chúng tôi đã ăn một phần bánh mì.”
- **Hỏi bằng *kiom da*:** *Kiom da sukero vi volas?* – “Bạn muốn bao nhiêu đường?”

*Glaso da vino* là một ly đầy rượu vang, còn *vinglaso* là loại ly làm ra để uống rượu vang.

## Câu hỏi thường gặp

### Nói “đồ ăn” bằng tiếng Esperanto thế nào?

*Manĝaĵo* là đồ ăn, những thứ bạn ăn; *manĝo* là một bữa ăn.

### Nói bữa sáng, bữa trưa, bữa tối bằng tiếng Esperanto thế nào?

*Matenmanĝo*, *tagmanĝo* và *vespermanĝo*; dạng động từ là *matenmanĝi*, *tagmanĝi* và *vespermanĝi*.

### Nói “tôi đói” hay “tôi khát” bằng tiếng Esperanto thế nào?

*Mi malsatas* hoặc *Mi estas malsata* cho đói, và *Mi soifas* cho khát. Khi đã ăn đủ, nói *Mi estas sata*.

### Nói “chúc ăn ngon miệng” bằng tiếng Esperanto thế nào?

*Bonan apetiton!* ReVo mô tả đó là lời chúc nói trước bữa ăn.

## Nguồn

- ReVo: [manĝi](https://reta-vortaro.de/revo/art/mangx.html) (tên các bữa ăn, intermanĝeto), [trinki](https://reta-vortaro.de/revo/art/trink.html), [apetito](https://reta-vortaro.de/revo/art/apetit.html), [sata](https://reta-vortaro.de/revo/art/sat.html), [soifi](https://reta-vortaro.de/revo/art/soif.html), [gusti](https://reta-vortaro.de/revo/art/gust.html), [acida](https://reta-vortaro.de/revo/art/acid.html), [spica](https://reta-vortaro.de/revo/art/spic.html), [viando](https://reta-vortaro.de/revo/art/viand.html), [bovaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/bov.html), [porkaĵo](https://reta-vortaro.de/revo/art/pork.html), [kulero](https://reta-vortaro.de/revo/art/kuler.html), [vegetarano](https://reta-vortaro.de/revo/art/vegeta2.html)
- PMEG: [AĴ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ajh.html), [EJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ej.html), [IST](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/ist.html), [UJ](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/uj.html), [Da – bazaj reguloj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/da/bazaj_reguloj.html), [Da – detalaj reguloj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/da/detalaj_reguloj.html)