# 世界语与伊多语：区别、历史与使用人数

Source: https://esperantopedia.org/zh/about/esperanto-vs-ido/
Language: zh
Updated: 2026-10-11

> 伊多语是1907年改革后的世界语：没有带符号的字母，复数用 -i，形容词不一致。本页比较两者的语法、分裂经过和使用人数（1,000–5,000人对6万以上）。

**伊多语是1907年在巴黎作为“改革版世界语”提出的一种人造语言。** 它保留了世界语的词根和固定的词尾，但取消了带符号的字母，复数用 *-i* 构成，形容词不与名词一致，宾格 *-n* 只在词序不寻常时才使用。它的名字就是世界语单词 *ido*，意思是“后代”。

1907年10月，“采用国际辅助语言代表团”的一个委员会在哲学家、逻辑学家 Louis Couturat 的推动下表示，只有“经过改革”才接受世界语。大多数世界语使用者没有跟随。就连世界语使用者人数的最低中间估计（约6万人），也比伊多语引用过的最高数字（5,000人）多十倍以上。

关于沃拉普克语、国际语和其他竞争者，见[世界语与其他人造语言的比较](https://esperantopedia.org/zh/about/compared/)。

## 使用者：世界语与伊多语的数字

| 项目 | 世界语 | 伊多语 |
|---|---|---|
| 估计使用者 | 6万至200万（[各种估计](https://esperantopedia.org/zh/about/speakers/)） | 100–200人（Blanke，2000年）；1,000–2,500人（德语维基百科）；1,000–5,000人（伊多基金会） |
| 母语者 | 1000–2000 | 没有世界性的数字；芬兰的登记册列出25人（2025年底） |
| 维基百科条目数，2026年10月8日 | 389,591 | 64,732 |
| 维基百科活跃编辑者，2026年10月8日 | 359 | 62 |
| 大型聚会 | [国际世界语大会](https://esperantopedia.org/zh/about/world-congress/)，2026年格拉茨：1,138名参加者 | 2011年埃希特纳赫伊多语会议：24名参加者 |

没有任何覆盖全世界的人口普查统计过这两种语言的使用者，所以所有使用人数都是估计，最后一行比较的还是不同年份。“活跃编辑者”指前30天内做过编辑的人。

## 历史：1907年的委员会与分裂

代表团由 Léopold Leau 和 Couturat 于1901年1月创立，目的是让学者们选出一种国际语言。到1907年，它得到了310个团体和约1,250名学者的支持。1907年5月，维也纳的国际科学院联合会宣布自己无权决定，于是代表团任命了自己的委员会。

委员会于1907年10月15日至24日在巴黎开会。法国世界语运动的主要人物 Louis de Beaufront 介绍了世界语，因为规则不允许它的作者[柴门霍夫](https://esperantopedia.org/zh/about/zamenhof/)本人出面。会议临近结束时，出现了一个署名“Ido”的匿名方案，委员会原则上接受世界语，具体的修改由一个常设委员会来定。

Beaufront 在1908年承认，自己就是“Ido”。《世界语百科全书》（*Enciklopedio de Esperanto*，1934年）说，Beaufront“原来是它的主要作者，或被宣布为主要作者”；后来的作者，如 Detlev Blanke，则认为这主要是 Couturat 的作品，Beaufront 只是公开的代言人。各种资料对工作是怎样分担的说法不一。

柴门霍夫在1894年提出过类似的改革，他的读者投票否决了；1907年他警告说，这个委员会没有权威。英语维基百科说，常设委员会给世界语语言委员会一个月的时间接受改革，没有得到答复便中断了联系。1905年的《世界语基础》早已使这门语言的核心具有约束力（见[历史](https://esperantopedia.org/zh/about/history/)）。

《百科全书》称，约20%的世界语领袖，但只有3–4%的普通世界语者转向了伊多语。世界语者对委员会的合法性提出异议：他们说，它的12名成员中只有4人参加了会议。伊多语的语法则回答说，采用世界语并加以改动的投票是一致通过的，并把分裂归咎于忘记了承诺的人。

## 1907年之后的伊多语

伊多语的支持者成立了学院，并在1908年创办了月刊《进步》（*Progreso*）。代表团在创立了“国际语伊多语联盟”（ULI）之后，于1910年7月31日解散，该联盟至今仍是伊多语的正式机构。

Couturat 于1914年8月3日在一次车祸中去世，当时正值第一次世界大战开始。1928年，奥托·叶斯柏森离开，去创造他自己的语言诺维亚语。1922年以来，伊多语变化不大。

## 语法和词汇的主要区别

| 特点 | 世界语 | 伊多语 | 例子（世界语 / 伊多语） |
|---|---|---|---|
| 字母表 | 28个字母，包括 *ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ* | 26个字母，没有带符号的字母；用 *ch*、*sh*、*qu* | *ĉambro*、*ŝuo*、*kvadrato* / *chambro*、*shuo*、*quadrato* |
| 复数 | 加 *-j* | *-o* 换成 *-i* | “房子（复数）”：*domoj* / *domi* |
| 形容词 | 与名词一致 | 从不变化 | “大狗”：*grandaj hundoj* / *granda hundi* |
| 宾格 *-n* | 始终标出宾语 | 只在宾语不明确时使用，例如宾语放在前面 | “我喝牛奶”：*Mi trinkas lakton* / *Me drinkas lakto* |
| 动词 | 不定式 *-i*，命令式 *-u* | 不定式 *-ar*，命令式 *-ez* | “去”“去吧！”：*iri*、*iru!* / *irar*、*irez!* |
| 代词 | *mi*；*li*、*ŝi*、*ĝi* | *me*；*il(u)*、*el(u)*、*ol(u)*，另有通称的 *lu* | “我是”：*Mi estas* / *Me esas* |
| 性 | 许多指人的词默认是阳性；*-in-* 构成阴性 | 词根是中性的；*-ul-* 表阳性，*-in-* 表阴性 | “兄弟”“姐妹”：*frato*、*fratino* / *fratulo*、*fratino* |
| 构词 | 词根的词类必须记住 | 可以互相转换，并有额外的后缀 | “加冕”：*kroni* / *kronizar* |
| 疑问词 | 表格式：*kie*、*tie*、*kiu* | 以拉丁语为基础：*ube*、*ibe*、*qua* | “哪里”：*kie* / *ube* |
| 词汇 | 罗曼语族、日耳曼语族、斯拉夫语族 | 对照六种语言检验，更偏重罗曼语族 | “和”“学校”：*kaj*、*lernejo* / *e(d)*、*skolo* |

世界语一方的情况，见[宾格](https://esperantopedia.org/zh/grammar/accusative/)和[名词和形容词](https://esperantopedia.org/zh/grammar/nouns-adjectives/)。在伊多语中，*frato* 单独使用表示“兄弟姐妹”。

这两种语言很接近：德语维基百科引用 Detlev Blanke 的说法，认为两者在语法和词汇上的差别不超过15%。也有“假朋友”：*grava* 在世界语中是“重要的”，在伊多语中却是“重的”；*legi* 在世界语中是“读”，在伊多语中却是“法律”。Vikipedio 认为，自1953年起成为世界语官方后缀的 *-end-* 来自伊多语。

## 两种语言里的主祷文

下面是主祷文的开头：柴门霍夫在第一本世界语教科书（1887年）中的写法，以及1924年印行的 Beaufront 的伊多语译文。柴门霍夫于1917年去世，Beaufront 于1935年去世。

**世界语：**

<blockquote lang="eo"><p>Patro nia, kiu estas en la ĉielo, sankta estu Via nomo, venu reĝeco Via, estu volo Via, kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero.</p></blockquote>

**伊多语：**

<blockquote lang="io"><p>Patro nia qua esas en la cieli, Vua nomo santigesez; Vua regno arivez; Vua volo esez obediata, quale en la cielo, anke (tale) sur la tero.</p></blockquote>

**汉语：** 我们在天上的父，愿你的名被尊为圣，愿你的国降临，愿你的旨意行在地上，如同行在天上。

比较一下：*kiu estas* 和 *qua esas*（“是……的”），*kiel* 和 *quale*（“如同”），*ankaŭ* 和 *anke*（“也”）。世界语的命令式是 *estu*，伊多语的命令式是 *esez*。更多内容见我们的[范文](https://esperantopedia.org/zh/learn/sample-texts/)。

## 该学世界语还是伊多语？

**想要有人可以交谈，就学世界语；如果伊多语的规则吸引你，可以考虑伊多语。**

如果你不喜欢带符号的字母和格词尾，或者罗曼语族语言学得很好，伊多语适合你。它有《小王子》、《诗篇》和《路加福音》的译本，也有《进步》这样的杂志，但社群很小，所以交流对象、课程和书籍都很少。

世界语有同样的基本语法，还有母语者、每年的大会、庞大的维基百科、免费的[课程](https://esperantopedia.org/zh/learn/course/)和悠久的文学。带符号的字母和宾格是常见的反对意见（见[对世界语的批评](https://esperantopedia.org/zh/about/criticism/)）。这两种语言很接近，所以学会一种，就等于有了读懂另一种的起点。

## 常见问题

### 世界语和伊多语有什么区别？

伊多语是1907年改革后的世界语。它没有带符号的字母，复数用 *-i*，形容词不变化，宾格只在需要时使用，词根不分性别，词汇也更偏重罗曼语族。

### 伊多语比世界语容易吗？

伊多语去掉了一些词尾和带符号的字母，许多学习者喜欢这一点。但它增加了额外的后缀、不那么规则的疑问词和双字母拼写。我们没有找到比较学习时间的已发表实验，所以“更容易”取决于你掌握的语言和目的。

### 有多少人说伊多语？

已发表的估计从100–200人（2000年）到1,000–5,000人（伊多基金会）不等。没有人统计过；芬兰的登记册列出了25位以伊多语为母语的人。世界语的估计则从约6万起步。

### 伊多语为什么从世界语中分裂出去？

Couturat 和 Beaufront 想去掉他们眼中世界语的缺点，代表团的一个委员会在1907年10月支持了他们的方案。大多数世界语者拒绝改变一门已经由1905年《世界语基础》确定下来的语言。

### 伊多语还在使用吗？

规模很小。ULI每年举行大会，《进步》仍在出版，伊多语维基百科有64,732篇条目。日常使用远不及世界语。

## 来源

- 维基百科，[Ido](https://en.wikipedia.org/wiki/Ido)、[Comparison between Esperanto and Ido](https://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_between_Esperanto_and_Ido)、[Delegation for the Adoption of an International Auxiliary Language](https://en.wikipedia.org/wiki/Delegation_for_the_Adoption_of_an_International_Auxiliary_Language)、[Louis de Beaufront](https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_de_Beaufront)、[1894 Esperanto reform project](https://en.wikipedia.org/wiki/1894_Esperanto_reform_project)、[Union for the International Language Ido](https://en.wikipedia.org/wiki/Union_for_the_International_Language_Ido)
- 维基百科（法语版），[Délégation pour l'adoption d'une langue auxiliaire internationale](https://fr.wikipedia.org/wiki/D%C3%A9l%C3%A9gation_pour_l%27adoption_d%27une_langue_auxiliaire_internationale)；维基百科（德语版），[Ido (Sprache)](https://de.wikipedia.org/wiki/Ido_(Sprache))
- 世界语维基百科（Vikipedio），[Esperanto kaj Ido komparataj](https://eo.wikipedia.org/wiki/Esperanto_kaj_Ido_komparataj)（引用《世界语百科全书》）、[Louis Couturat](https://eo.wikipedia.org/wiki/Louis_Couturat)、[Patro nia](https://eo.wikipedia.org/wiki/Patro_nia)（柴门霍夫1887年的文本，《第一本书》第19页）
- *Enciklopedio de Esperanto*（布达佩斯，1934年），词条“Ido”和“Reformoj en E”，复本：[第1部分](http://miresperanto.com/konsultoj/enciklopedio-1.htm)和[第3部分](http://miresperanto.com/konsultoj/enciklopedio-3.htm)；Otto Jespersen，[History of our language (Ido)](https://www.oocities.org/idojc/Hist.html)（1912年，英译本）；Henry Jacob，[*A Planned Auxiliary Language*](https://web.archive.org/web/20120321170702/http://interlanguages.net/PALih.html)，关于伊多语的一章（1947年）；Léopold Leau，[The Truth about the Delegation in 1907](https://web.archive.org/web/20220327235950/http://interlanguages.net/truth.html)，*Progreso*，1933年8月；Detlev Blanke，*Internationale Plansprachen*（柏林，1985年），第187页，以及 Ivo Lapenna、Ulrich Lins、Tazio Carlevaro，*Esperanto en perspektivo*（鹿特丹，1974年），第423页，均转引自德语维基百科：[Ido (Sprache)](https://de.wikipedia.org/wiki/Ido_(Sprache))和[Wilhelm Ostwald](https://de.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_Ostwald)
- MacTutor，[Louis Couturat](https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Couturat/)；Encyclopedia.com，[Couturat, Louis](https://www.encyclopedia.com/history/historians-and-chronicles/historians-miscellaneous-biographies/louis-couturat)
- 伊多语维基百科（Wikipedio），[Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Ido)（Beaufront 的 *Patro nia*，出自 *Bulletin Français-Ido*，1924年11–12月，第288页）、[Historio di Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Historio_di_Ido)
- Beaufront，*Kompleta Gramatiko Detaloza di la Linguo Internaciona Ido*（1925年），维基文库上的[Quo esas Ido?](https://wikisource.org/wiki/KGD/Quo_esas_Ido%3F)和[Substantivo](https://wikisource.org/wiki/KGD/Substantivo)
- PMEG，[O-vortoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/o-vortoj/bazaj_reguloj.html)、[A-vortoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/a-vortoj/bazaj_reguloj.html)、[-in-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/in.html)、[-end-](https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/afiksoj/sufiksoj/end.html)；维基词典，[grava](https://en.wiktionary.org/wiki/grava)、[lego](https://en.wiktionary.org/wiki/lego)
- 伊多基金会（Ido Foundation），[IDO](https://idofonduro.org/wp/index.php/en/ido/)；Detlev Blanke（2000年），转引自 Sabine Fiedler，[Phraseology in planned languages](https://books.google.com/books?id=CAIZ9BHOkBwC&pg=PA779)，De Gruyter，2007年，第779页
- 芬兰统计局，[Population by language, table 11rm](https://pxdata.stat.fi/PXWeb/pxweb/en/StatFin/StatFin__vaerak/11rm.px)，以及世界语维基百科（[Esperanto](https://eo.wikipedia.org/wiki/Special:Statistics)）和伊多语维基百科（[Ido](https://io.wikipedia.org/wiki/Special:Statistics)）的维基媒体统计（均于2026年10月8日查询）
