# 世界语国名、民族名和语言名：-ujo 还是 -io？

Source: https://esperantopedia.org/zh/phrases/countries-languages/
Language: zh
Updated: 2026-10-11

> 法国是 Francujo 或 Francio，波兰是 Pollando，加拿大是 Kanado。世界语的国名、民族名和语言名，以及 -ujo、-io、-lando 的区别，附中国、汉语的说法。

世界语里，国名是以 *-o* 结尾、首字母大写的名词：***Kanado***“加拿大”、***Brazilo***“巴西”、***Pollando***“波兰”。该国的人是 *kanadano*、*brazilano* 或 *polo*，语言用形容词表示：***la pola***“波兰语”。多数国家以土地命名，也有一些以民族命名，所以法国是 *Francujo* 或 *Francio*，来自 *franco*“法国人”。中国是 *Ĉinujo* 或 *Ĉinio*，中国人是 *ĉino*，汉语是 *la ĉina*。“发音”一列把重读音节写成大写字母；[重音](https://esperantopedia.org/zh/learn/alphabet/)总是落在倒数第二个音节上。

## 国名的两套系统

参考语法 PMEG 和世界语学院把国名分为两类。**以土地命名**的国名就是单纯的词根：*Kanado* 指这片土地，后缀 [*-an-*](https://esperantopedia.org/zh/grammar/suffixes/)“居民”构成表示人的词 *kanadano*。**以民族命名**的国名从表示民族的词 *franco* 出发，再加 *-uj-*、*-i-* 或 *-land-*，表示“……人的土地”。

| 类型 | 国家 | 人 | 形容词，语言 |
|---|---|---|---|
| 以土地命名 | *Kanado* | *kanadano* | *kanada* |
| 以民族命名，*-ujo* | *Francujo* | *franco* | *franca* |
| 以民族命名，*-io* | *Francio* | *franco* | *franca* |
| 以民族命名，*-lando* | *Pollando* | *polo* | *pola* |

以土地命名的占多数：科学院2009年名单上的203个国名中，约有60个是以民族命名的（我们自己统计），多在欧洲。

以 *-ujo* 结尾的国名一定是以民族命名的。以 *-io* 或 *-lando* 结尾的则两种都有可能：*Aŭstralio* 和 *Nederlando* 是以土地命名的（没有 *aŭstraloj* 或 *nederoj* 这样的民族），而 *Francio* 和 *Pollando* 是以民族命名的。拿不准时，在国名后加 *-an-*（*pollandano*）；PMEG 说这样绝不会错。

## 以土地命名的国家

这类国名用 *-an-* 构成表示人的词，用 *-a* 构成形容词：*Brazilo* → *brazilano*、*brazila*。

| 中文 | 世界语 | 发音 | 人，形容词 |
|---|---|---|---|
| 加拿大 | *Kanado* | ka-NA-do | *kanadano, kanada* |
| 美国 | *Usono* | u-SO-no | *usonano, usona* |
| 墨西哥 | *Meksiko* | mek-SI-ko | *meksikano, meksika* |
| 巴西 | *Brazilo* | bra-ZI-lo | *brazilano, brazila* |
| 阿根廷 | *Argentino* | ar-gen-TI-no | *argentinano, argentina* |
| 智利 | *Ĉilio* | ĉi-LI-o | *ĉiliano, ĉilia* |
| 澳大利亚 | *Aŭstralio* | aŭs-tra-LI-o | *aŭstraliano, aŭstralia* |
| 新西兰 | *Nov-Zelando* | nov-ze-LAN-do | *nov-zelandano, nov-zelanda* |
| 南非 | *Sud-Afriko* | sud-a-FRI-ko | *sud-afrikano, sud-afrika* |
| 印度 | *Barato* | ba-RA-to | *baratano, barata* |
| 伊朗 | *Irano* | i-RA-no | *iranano, irana* |
| 以色列 | *Israelo* | is-ra-E-lo | *israelano, israela* |
| 菲律宾 | *Filipinoj* | fi-li-PI-noj | *filipinano, filipina* |
| 荷兰 | *Nederlando* | ne-der-LAN-do | *nederlandano, nederlanda* |
| 爱尔兰 | *Irlando* | ir-LAN-do | *irlandano, irlanda* |

*Usono* 是一个完整的词，不是缩写：美国人大约在1900年提出了 *Usonia* 这个形式（ReVo），*Usono* 在2007年成为官方词。*Barato* 在2023年成为官方词；较旧的 *Hindujo* 主要指整个印度次大陆。*Filipinoj* 是复数：*en Filipinoj*。注意 *Aŭstralio*（澳大利亚）和 *Aŭstrio*（奥地利）只差 *-al-*，不要混淆。

## 以民族命名的国家

这类国名里，表示民族的词在前面，不加后缀：*franco*、*germano*、*polo*。国名再加 *-uj-*、*-i-* 或 *-land-*，形容词则是民族词加 *-a*。

| 中文 | 世界语 | 发音 | 人，形容词 |
|---|---|---|---|
| 法国 | *Francujo, Francio* | fran-CU-jo, fran-CI-o | *franco, franca* |
| 德国 | *Germanujo, Germanio* | ger-ma-NU-jo, ger-ma-NI-o | *germano, germana* |
| 西班牙 | *Hispanujo, Hispanio* | his-pa-NU-jo, his-pa-NI-o | *hispano, hispana* |
| 意大利 | *Italujo, Italio* | i-ta-LU-jo, i-ta-LI-o | *italo, itala* |
| 葡萄牙 | *Portugalujo, Portugalio* | por-tu-ga-LU-jo, por-tu-ga-LI-o | *portugalo, portugala* |
| 波兰 | *Pollando*（也作 *Polujo, Polio*） | pol-LAN-do | *polo, pola* |
| 俄罗斯 | *Rusujo, Rusio*（也作 *Ruslando*） | ru-SU-jo, ru-SI-o | *ruso, rusa* |
| 乌克兰 | *Ukrainujo, Ukrainio* | u-kra-i-NU-jo, u-kra-i-NI-o | *ukraino, ukraina* |
| 捷克 | *Ĉeĥujo, Ĉeĥio* | ĉe-ĤU-jo, ĉe-ĤI-o | *ĉeĥo, ĉeĥa* |
| 希腊 | *Grekujo, Grekio* | gre-KU-jo, gre-KI-o | *greko, greka* |
| 土耳其 | *Turkujo, Turkio* | tur-KU-jo, tur-KI-o | *turko, turka* |
| 瑞典 | *Svedujo, Svedio* | sve-DU-jo, sve-DI-o | *svedo, sveda* |
| 挪威 | *Norvegujo, Norvegio* | nor-ve-GU-jo, nor-ve-GI-o | *norvego, norvega* |
| 芬兰 | *Finnlando* | finn-LAN-do | *finno, finna* |
| 瑞士 | *Svislando*（也作 *Svisujo, Svisio*） | svis-LAN-do | *sviso, svisa* |
| 奥地利 | *Aŭstrujo, Aŭstrio* | aŭs-TRU-jo, aŭs-TRI-o | *aŭstro, aŭstra* |
| 英国 | *Britujo, Britio* | bri-TU-jo, bri-TI-o | *brito, brita* |
| 英格兰 | *Anglujo, Anglio* | an-GLU-jo, an-GLI-o | *anglo, angla* |
| 中国 | *Ĉinujo, Ĉinio* | ĉi-NU-jo, ĉi-NI-o | *ĉino, ĉina* |
| 日本 | *Japanujo, Japanio* | ja-pa-NU-jo, ja-pa-NI-o | *japano, japana* |
| 朝鲜半岛（韩国、朝鲜） | *Koreujo, Koreio* | ko-re-U-jo, ko-re-I-o | *koreo, korea* |
| 越南 | *Vjetnamujo, Vjetnamio* | vjet-na-MU-jo, vjet-na-MI-o | *vjetnamo, vjetnama* |
| 泰国 | *Tajlando* | taj-LAN-do | *tajo, taja* |

*Britujo* 指整个国家（联合王国），*Anglujo* 是它南部的英格兰。

## -ujo、-io 还是 -lando：该用哪一个？

三种都可以用，PMEG 说每个世界语者都懂 *-ujo* 和 *-io*。*-Uj-* 最古老：*Fundamento* 的词典收了 *Turk'uj'*“土耳其”，同一个后缀还构成 *Esperantujo*，即世界语者的世界。*-I-* 不是官方的，但非常常见。[世界语学院](https://esperantopedia.org/zh/about/academy/)就此作过四次表态：

| 年份 | 关于 *-io* 的决定 |
|---|---|
| 1922 | 语言委员会建议国名不要用 *-io*。 |
| 1974 | 第8次官方增补：取消这项建议，但既不推荐也不把 *-io* 定为官方（33票赞成，5票反对，3票弃权）。 |
| 2009 | 推荐名单先列出 *-ujo* 形式，再列 *-io*，并注明 *-io* 不是官方的。 |
| 2023 | 第10次官方增补：全部193个联合国会员国的名称现已成为官方词，采用 *-ujo* 形式；*-io*“仍然是非官方的”。 |

*-Land-* 出现在2009年名单上的六个以民族命名的国名中：*Finnlando*、*Pollando*、*Skotlando*、*Svazilando*、*Svislando* 和 *Tajlando*。科学院说 *Polujo* 和 *Svisujo* 也可以。

不要在同一个国家上混用两套系统。PMEG 告诫不要说 *koreanoj en Koreujo*：应该说 *koreoj* 配 *Koreujo* 或 *Koreio*。

## 人：波兰人、加拿大人、法国人

对以土地命名的国名，加 *-an-*：*Kanado* → *kanadano*。对以民族命名的国名，用单纯的民族词：*la francoj*、*la poloj*。也可以在国名后加 *-an-*（*francujano*、*franciano*、*pollandano*），但绝不能加在民族词上：*francanoj* 的意思会成了“某个法国人的成员”。女性加 *-in-*：*polino*、*kanadanino*。

*Mi estas polo.* – “我是波兰人。”*Ŝi estas kanadanino.* – “她是加拿大人。”严格地说，*rusujano* 是住在 Rusujo 的任何人，*ruso* 是俄罗斯民族的成员，但这个区别常常被忽略。

## 语言名

语言名是形容词，通常加 *la*：***la pola*** 或 *la pola lingvo*“波兰语”。用 *-e* 表示“用那种语言”：*paroli pole*“说波兰语”。PMEG 还给出 *angligi*“译成英语”。

| 中文 | 世界语 | 发音 |
|---|---|---|
| 英语 | *la angla* | la AN-gla |
| 法语 | *la franca* | la FRAN-ca |
| 德语 | *la germana* | la ger-MA-na |
| 西班牙语 | *la hispana* | la his-PA-na |
| 俄语 | *la rusa* | la RU-sa |
| 汉语，中文 | *la ĉina* | la ĈI-na |
| 日语 | *la japana* | la ja-PA-na |
| 阿拉伯语 | *la araba* | la a-RA-ba |
| 希伯来语 | *la hebrea* | la he-BRE-a |
| 波斯语 | *la persa* | la PER-sa |
| 印地语 | *la hindia* | la hin-DI-a |
| 斯瓦希里语 | *la svahila* | la sva-HI-la |
| 拉丁语 | *Latino* | la-TI-no |
| 世界语 | *Esperanto* | es-pe-RAN-to |

有些语言没有对应的国家。*La persa* 来自 *persoj*，即伊朗最大的民族波斯人；伊朗在1935年之前被称为 *Persujo*。印地语是 *la hindia*（2023年起为官方词），因为 *hinda* 与整个印度次大陆有关。以 *-o* 结尾的语言名不加 *la*：*Mi parolas Esperanton.* – “我说世界语。”

## 你来自哪里？

| 世界语 | 中文 |
|---|---|
| *De kie vi venas?* | 你从哪里来？ |
| *El kiu lando vi venas?* | 你来自哪个国家？ |
| *Mi venas el Pollando.* | 我来自波兰。 |
| *Mi estas polo.* / *Mi estas polino.* | 我是波兰人（男 / 女）。 |
| *Mi loĝas en Kanado, sed mi naskiĝis en Brazilo.* | 我住在加拿大，但我出生在巴西。 |
| *Kiun lingvon vi parolas hejme?* | 你在家说哪种语言？ |
| *Mi parolas la polan kaj iom la anglan.* | 我说波兰语，也会一点英语。 |
| *Mia denaska lingvo estas la pola.* | 我的母语是波兰语。 |

*El*“从……出来”表示来源地（[介词](https://esperantopedia.org/zh/grammar/prepositions/)）。*paroli* 之后，语言是宾语，所以它的形容词带 *-n*：*la polan*。

## 大写与冠词

| 词的种类 | 大写吗？ | 例子 |
|---|---|---|
| 国名 | 总是 | *Francujo*, *Kanado* |
| 某国人 | 通常小写 | *franco*, *kanadano* |
| 语言 | 通常小写 | *la franca*, *la pola* |
| 以 *-o* 结尾的语言名 | 大写 | *Esperanto*, *Latino* |

PMEG 说，民族名和语言名也可以大写，但不太常见。国名前不加 [*la*](https://esperantopedia.org/zh/grammar/article/)：*Mi loĝas en Francujo.* 复数形式的国名如 *(la) Filipinoj* 可以加。月份要大写（*Oktobro*），星期不大写（*lundo*）：见[日期和月份](https://esperantopedia.org/zh/phrases/days-months/)。关于世界语在哪些地方使用，见[世界各地的世界语](https://esperantopedia.org/zh/about/countries/)。

## 汉语使用者要注意什么？

- **中国与汉语。** 中国是 *Ĉinujo* 或 *Ĉinio*（ĉi-NU-jo、ĉi-NI-o），中国人是 *ĉino*，汉语（中文）是 *la ĉina*：*Mi parolas la ĉinan.* – “我说汉语。”也可以说 *Mi parolas ĉine.*
- **“国名 + 人”对应 *-an-*。** 汉语里“法国人”“波兰人”“加拿大人”都是“国名 + 人”，世界语则有两种形式：*kanadano* 是国名加 *-an-*，*franco*、*polo* 则是民族词本身。拿不准时，国名后面加 *-an-* 总不会错，它最像汉语的“人”字。
- **汉语的“英国”是 *Britujo*。** 汉语的“英国”指整个联合王国，对应 *Britujo*（*Britio*），不是 *Anglujo*；*Anglujo* 是“英格兰”。而“英语”是 *la angla*。汉语的“印度”在世界语里官方叫 *Barato*（2023年起），“美国”是 *Usono*。
- **语言名不需要“语”字。** 汉语要说“法语”“日语”，世界语只用形容词，通常加 *la*：*la franca*、*la japana*；“用法语”是副词 *france*。
- **汉语没有大小写、冠词，也不分单复数。** 世界语的国名要大写，国名前不加 *la*；*ĉino* 是“一个中国人”，*ĉinoj* 是“中国人”（复数），形容词和名词一起带 *-j*。

## 常见问题

### Francujo 还是 Francio？

两者都指法国。*Francujo* 是传统形式，由 Fundamento 的成分构成，也是科学院在官方释义中使用的形式；*Francio* 不是官方的，但非常常见。PMEG 说两者都完全可用，所以选一个并保持一致即可。

### 世界语里的“我是美国人”“我是波兰人”怎么说？

用名词：*Mi estas usonano*（男）、*Mi estas usonanino*（女）；*Mi estas polo*、*Mi estas polino*。

### 世界语里的语言名称怎么说？

用民族或国家的形容词，通常加 *la*：*la angla*“英语”、*la franca*“法语”、*la ĉina*“汉语”。只有 *Esperanto* 和另外少数以 *-o* 结尾的名称不加 *la*。

### 世界语里的民族名和语言名要大写吗？

通常不大写：*franco*、*la pola*。国名和以 *-o* 结尾的语言名（*Esperanto*、*Latino*）要大写。

## 来源

- [PMEG：Landoj, popoloj kaj lingvoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/propraj_nomoj/landoj_popoloj_lingvoj.html)
- [PMEG：Majuskloj ĉe propraj nomoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/propraj_nomoj/majuskloj.html)
- [PMEG：La ĉe propraj nomoj](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/difiniloj/la/propraj_nomoj.html)
- [PMEG：El (origin)](https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/direktaj_rolvortetoj/el.html)
- [Akademio：La Akademio kaj la landnomoj](https://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/landnomoj/index.html)
- [Akademio：Listo de Rekomendataj Landnomoj (2009)](https://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/landnomoj/listo_de_rekomendataj_landnomoj/index.html)
- [Akademio：Oka Oficiala Aldono (1974)](https://www.akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj2/8oa.html)，国名与 -io
- [Akademio：Deka Oficiala Aldono (2023)](https://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/10oa.html)
- [Akademio：Universala Vortaro (Fundamento)](https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/universala_vortaro.html)
- [ReVo：-uj](https://reta-vortaro.de/revo/art/uj.html)、[Usono](https://reta-vortaro.de/revo/art/uson.html)、[Irano](https://reta-vortaro.de/revo/art/iran.html)
- [Tatoeba：#474395, #431690, #11442766](https://tatoeba.org/en/sentences/show/474395)（CC BY 2.0 FR）
