Daily routine in Esperanto: verbs for every day

Q: How do you say "I wake up at seven" in Esperanto?

Mi vekiĝas je la sepa. Use vekiĝi, not veki, because you are not waking anyone else. With an alarm clock: La vekhorloĝo vekas min je la sepa.

Q: How do you say "to take a shower" in Esperanto?

Duŝi sin or duŝiĝi; ReVo lists both and prefers neither. Mi duŝas min ĉiumatene. – "I take a shower every morning."

Q: What is the difference between ellitiĝi and leviĝi?

Ellitiĝi is specific: you leave the bed (ReVo). Leviĝi is broader: it also means to rise (La suno leviĝas.) and to stand up from a chair, and is common for getting up in the morning.

Q: What is the difference between dormi, ekdormi and endormiĝi?

Dormi is being asleep. Ekdormi and endormiĝi both mean falling asleep; ek- stresses the sudden start. Enlitiĝi is only going to bed.

A day in Esperanto starts with vekiĝi "to wake up" and ends with enlitiĝi "to go to bed". In between you wash (lavi sin), get dressed (vestiĝi), eat (matenmanĝi, tagmanĝi, vespermanĝi) and work (labori). Most morning and evening verbs follow one of two patterns: the reflexive sin for what you do to yourself, or the suffix -iĝ- for a change that happens to you. Pronunciation guides split words into syllables, with the stressed syllable in capitals.

Morning: waking up, washing, dressing

English	Esperanto	Pronunciation	Note
to wake up	vekiĝi	ve-KI-ĝi	No object; ReVo: ntr
to wake someone	veki	VE-ki	Needs an object; ReVo: tr
alarm clock	vekhorloĝo	vek-hor-LO-ĝo	veki + horloĝo "clock"
to get out of bed	ellitiĝi	el-li-TI-ĝi	el lito "out of bed" + -iĝi
to get up, rise	leviĝi	le-VI-ĝi	Also "to stand up", "to rise"
to take a shower	duŝi sin, duŝiĝi	DU-ŝi sin, du-ŜI-ĝi	Both in ReVo
to take a bath	bani sin, baniĝi	BA-ni sin, ba-NI-ĝi	Both in ReVo
to wash (yourself)	lavi sin	LA-vi sin	Mi lavas min. "I wash myself."
to wash your hands	lavi al si la manojn	LA-vi al si la MA-nojn	Also lavi siajn manojn
to wash your face	lavi la vizaĝon	LA-vi la vi-ZA-ĝon	ReVo quotes li lavis sian vizaĝon
to shave	razi sin	RA-zi sin	razi "to cut hair close to the skin"
to comb your hair	kombi sin, kombi la harojn	KOM-bi sin, KOM-bi la HA-rojn	ReVo: sin kombi
to brush your teeth	brosi la dentojn	BRO-si la DEN-tojn	dentobroso or dentbroso "toothbrush"
to get dressed	vestiĝi, vesti sin	ves-TI-ĝi, VES-ti sin	See the note below
to have breakfast	matenmanĝi	ma-ten-MAN-ĝi	Noun: matenmanĝo

Veki or vekiĝi? Veki wakes somebody else, vekiĝi is what happens to you: La vekhorloĝo vekas min, kaj mi vekiĝas. – "The alarm clock wakes me, and I wake up." A bare Mi vekis je la sesa is wrong; see -ig- and -iĝ-.

Duŝi sin or duŝiĝi? ReVo gives both in one entry, "duŝiĝi, sin duŝi", as "to wash oneself with a shower". It does not prefer one, and PMEG does not mention them, so use either. The same goes for bani sin and baniĝi.

Vestiĝi is the regular -iĝ- form of vesti "to clothe" (ESPDIC lists it). Do not look for it in ReVo: the entry vestiĝo there is a different word meaning "vestige". More clothing words are on the clothes page.

During the day

English	Esperanto	Pronunciation	Note
to go to work	iri al la laboro, iri al la laborejo	I-ri al la la-BO-ro, I-ri al la la-bo-RE-jo	laboro "work", laborejo "workplace"
to go to school	iri al la lernejo	I-ri al la ler-NE-jo	lerni + -ej-
to set off	ekiri	e-KI-ri	Mi ekiras je la oka.
to travel by bus	veturi per buso	ve-TU-ri per BU-so	Or bicikli "to cycle"
to work	labori	la-BO-ri	ReVo: ntr
to learn	lerni	LER-ni	New skills or facts
to study	studi	STU-di	A subject
to take a break	paŭzi	PAŬ-zi	Noun: paŭzo
to have lunch	tagmanĝi	tag-MAN-ĝi	Noun: tagmanĝo
to buy	aĉeti	a-ĈE-ti	Mi aĉetas panon.
to cook	kuiri	ku-I-ri	More in cooking
to clean	purigi	pu-RI-gi	From pura "clean"
to wash the dishes	lavi la vazaron	LA-vi la va-ZA-ron	ReVo: vazaro "dishes"; lavi la telerojn "the plates"
to wash clothes	lavi vestojn	LA-vi VES-tojn	Laundry: lavotaĵo
to phone	telefoni	te-le-FO-ni	telefoni al iu

Tagmanĝi and the other meal verbs are marked tr in ReVo, so the food may be an object: Mi tagmanĝis supon. – "I had soup for lunch." Rooms, furniture and appliances are on the house and home page.

Evening and night

English	Esperanto	Pronunciation	Note
to come home	reveni hejmen	re-VE-ni HEJ-men	hejmen "(to) home"
to have dinner	vespermanĝi	ves-per-MAN-ĝi	Noun: vespermanĝo
to watch TV	rigardi televidon, spekti televidon, televidi	ri-GAR-di te-le-VI-don, SPEK-ti te-le-VI-don, te-le-VI-di	ReVo: televidi = spekti televidon
to read	legi	LE-gi	legi libron "read a book"
to rest	ripozi	ri-PO-zi	ReVo: ntr
to get undressed	senvestiĝi	sen-ves-TI-ĝi	Opposite of vestiĝi
to go to bed	enlitiĝi	en-li-TI-ĝi	en lito "into bed" + -iĝi
to lie down	kuŝiĝi	ku-ŜI-ĝi	Not necessarily in bed
to sleep	dormi	DOR-mi	The state of being asleep
to fall asleep	ekdormi, endormiĝi	ek-DOR-mi, en-dor-MI-ĝi	See below

Three verbs cover sleep, and a few more fill the gaps.

Verb	Meaning	Example
dormi	to be asleep	La infanoj jam dormas. – "The children are already asleep."
ekdormi	to start sleeping, often suddenly	Mi legis kaj baldaŭ ekdormis. – "I was reading and soon fell asleep."
endormiĝi	to pass into sleep	Mi tuj endormiĝis. – "I fell asleep at once."
dormeti	to doze	Post la tagmanĝo li dormetis. – "After lunch he dozed."
maldormi	to be awake	Mi maldormis la tutan nokton. – "I was awake all night."

PMEG glosses ekdormi as "begin to sleep, fall asleep"; the prefix ek- adds a sudden start (prefixes). ReVo defines endormiĝi as passing into a sleeping state, so the two are very close. Enlitiĝi only means getting into bed. For a goodnight wish see greetings.

How often and when

English	Esperanto	Pronunciation	Note
every day	ĉiutage	ĉi-u-TA-ge
every morning	ĉiumatene	ĉi-u-ma-TE-ne	ĉiuvespere "every evening"
always	ĉiam	ĈI-am
usually	kutime	ku-TI-me	From kutima "habitual"
often / rarely	ofte / malofte	OF-te / mal-OF-te
sometimes	iafoje, kelkfoje, fojfoje	i-a-FO-je, kelk-FO-je, foj-FO-je	Foje alone is ambiguous in ReVo
never	neniam	ne-NI-am	No extra ne
at seven o'clock	je la sepa	je la SE-pa	Je before clock times
first / then / finally	unue / poste / fine	u-NU-e / POS-te / FI-ne	To order a story

Examples: Mi ĉiam matenmanĝas je la sepa. – "I always have breakfast at seven." Li kutime legas vespere. – "He usually reads in the evening." Ŝi neniam laboras dimanĉe. – "She never works on Sundays." For the clock, dates and more frequency words see time and dates.

Sin and -iĝ-: acting on yourself

Esperanto has two tools for "I do it to myself". The first is the reflexive pronoun sin, which stands for the subject when the subject is li, ŝi, ĝi, ili or a name. For mi, ni and vi you repeat the same pronoun (pronouns).

Sentence	Meaning
Mi lavas min.	I wash myself.
Li lavas sin.	He washes himself.
Li lavas lin.	He washes another man.
Ili vestas sin.	They get dressed.

Sin is never the subject: Si lavas is wrong (PMEG). With a body part, PMEG treats Mi lavas al mi la manojn and Mi lavas miajn manojn as equal; al mi tells whose hands they are.

The second tool is the suffix -iĝ-, which turns a verb into one with no object (-ig- and -iĝ-). It makes vekiĝi from veki, vestiĝi from vesti and duŝiĝi from duŝi. From a place expression it makes ellitiĝi ("out of bed") and enlitiĝi ("into bed") (PMEG). For washing and dressing the two ways are close in meaning; PMEG notes that an -iĝ- verb presents the action as happening more or less by itself. Possessives follow the same rule: sia means the subject's own (Li lavas sian vizaĝon.), lia someone else's.

A day told in present and past

Verbs do not change for person: mi, li, ili lavas. The present ends in -as; the past replaces it with -is (verbs). Everything else stays the same.

Present (-as)	Past (-is)	English (present / past)
Mi vekiĝas je la sesa kaj duono.	Mi vekiĝis je la sesa kaj duono.	I wake up / woke up at half past six.
Mi ellitiĝas kaj duŝas min.	Mi ellitiĝis kaj duŝis min.	I get / got out of bed and take / took a shower.
Mi brosas la dentojn kaj vestas min.	Mi brosis la dentojn kaj vestis min.	I brush / brushed my teeth and get / got dressed.
Je la sepa mi matenmanĝas: mi manĝas panon kaj trinkas kafon.	Je la sepa mi matenmanĝis: mi manĝis panon kaj trinkis kafon.	At seven I have / had breakfast: bread and coffee.
Je la oka mi veturas per buso al la laborejo.	Je la oka mi veturis per buso al la laborejo.	At eight I go / went to work by bus.
Tagmeze mi tagmanĝas kun miaj kolegoj.	Tagmeze mi tagmanĝis kun miaj kolegoj.	At noon I have / had lunch with my colleagues.
Vespere mi revenas hejmen kaj kuiras vespermanĝon.	Vespere mi revenis hejmen kaj kuiris vespermanĝon.	In the evening I come / came home and cook / cooked dinner.
Poste mi legas libron aŭ rigardas televidon.	Poste mi legis libron aŭ rigardis televidon.	Afterwards I read a book or watch / watched TV.
Je la deka mi enlitiĝas kaj baldaŭ endormiĝas.	Je la deka mi enlitiĝis kaj baldaŭ endormiĝis.	At ten I go / went to bed and soon fall / fell asleep.

For tomorrow, use -os: Morgaŭ mi vekiĝos je la sesa. – "Tomorrow I will wake up at six." Body words for the shower and the toothbrush are on the body and health page.

Common questions

How do you say "I wake up at seven" in Esperanto?

Mi vekiĝas je la sepa. Use vekiĝi, not veki, because you are not waking anyone else. With an alarm clock: La vekhorloĝo vekas min je la sepa.

How do you say "to take a shower" in Esperanto?

Duŝi sin or duŝiĝi; ReVo lists both and prefers neither. Mi duŝas min ĉiumatene. – "I take a shower every morning."

What is the difference between ellitiĝi and leviĝi?

Ellitiĝi is specific: you leave the bed (ReVo). Leviĝi is broader: it also means to rise (La suno leviĝas.) and to stand up from a chair, and is common for getting up in the morning.

What is the difference between dormi, ekdormi and endormiĝi?

Dormi is being asleep. Ekdormi and endormiĝi both mean falling asleep; ek- stresses the sudden start. Enlitiĝi is only going to bed.

Sources

ReVo: veki, vekiĝi, lito, ellitiĝi, enlitiĝi, levi, leviĝi, duŝi, duŝiĝi, bani, baniĝi, lavi, razi, kombi, brosi, dentobroso, vesti, senvestiĝi, vestiĝo
ReVo: manĝi, matenmanĝi, tagmanĝi, vespermanĝi, dormi, endormiĝi, dormeti, maldormi, spekti, televidi, labori, aĉeti, kuiri, purigi, vazaro, kuŝiĝi, vekhorloĝo, kutimi, ofte, foje, neniam
PMEG: IĜ (ellitiĝi, enlitiĝi, senvestiĝi), EK (ekdormi), Si en simplaj frazoj, Verboj kun al-komplemento (lavi), Mallongigitaj frazoj (Mi vekiĝis je la sepa horo…), E-vortoj: bazaj reguloj (matene)
ESPDIC: vestiĝi, duŝi sin, ĉiumatene, ĉiutage, kutime

#Morning: waking up, washing, dressing

#During the day

#Evening and night

#How often and when

#Sin and -iĝ-: acting on yourself

#A day told in present and past

#Common questions

#How do you say "I wake up at seven" in Esperanto?

#How do you say "to take a shower" in Esperanto?

#What is the difference between ellitiĝi and leviĝi?

#What is the difference between dormi, ekdormi and endormiĝi?

#Sources