Esperantopedia

Slovník · přídavné jméno

orta

orta/ˈor.ta/

Oficiální kořen ort- (8. Oficiala Aldono, 1974)

orta je esperantské slovo (přídavné jméno) ve významu „kolmý“.

Význam

kolmýortogonálnípravoúhlýpravý

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0

Definice v esperantu

  1. (p.p. angulo) Estanta orto; kies mezuro egalas al 90˚
    • rektangulo oni nomas paralelogramon, de kiu almenaŭ unu angulo estas orta
    • se en triangulo unu el anguloj estas orta, tiam la aliaj du anguloj estas akutaj .

    synonyma: rekta

  2. (p.p. plurlatero aŭ pluredro) Ortangula
    • li montris per la mano ortan kvarangulon .
  3. (p.p. geometria figuro rilate al alia) Tiaj, ke ili sin intersekcas formante orton
    • rekto orta al alia rekto,
    • al kurbo (al ties tanĝanto),

    synonyma: perpendikulara

  4. (p.p. vektoroj en eŭklida spaco) Tiaj, ke ilia skalara produto egalas al nulo
    • se `x` estas orta al `y`, validas la pitagora teoremo: `||x+y||^2=||x||^2+||y||^2`
    • orta bazo estas bazo, kies ĉiuj vektoroj estas ortaj inter si
  5. (p.p. subaro de eŭklida spaco, rilate al alia subaro `bb A`) Tia, ke ĉiuj ĝiaj elementoj estas ortaj al tiuj de `bb A`
    • la orta aro de subaro estas fermita vektora subspaco.
  6. (p.p. elemento `x` de vektora spaco kaj elemento `f` de ties dualo) Tiaj, ke `f(x)=0`.

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0 · reta-vortaro.de

Výslovnost

IPA
/ˈor.ta/
Slabiky
OR·ta
Poslechnout
Wikimedia Commons

Stavba slova

  1. ortkořenorto
  2. akoncovkapřídavné jméno

Tvary

jednotné číslomnožné číslo
nominativortaortaj
akuzativ (-n)ortanortajn

Příbuzná slova

ort-

V jiných jazycích

Englishright, right-angled, orthogonal, perpendicular
Españolortogonal, perpendicular, normal, (ángulo) recto
Portuguêsreto, ortogonal
Françaisdroit, rectangle, orthogonal, perpendiculaire
Deutschrecht, rechtwinklig, perpendikular, orthogonal
Polskiprosty, prostokątny, prostopadły, ortogonalny
Русскийпрямой, прямоугольный, ортогональный, перпендикулярный
Nederlandsrechte (hoek), rechthoekig, loodrecht
Slovenčinanormálový, pravý (uhol)
Magyarkilencven fokos, derékszögű, merőleges
中文直角
日本語直角の
Românădrept, dreptunghiular, perpendicular, ortogonal
Catalàortogonal, perpendicular, normal
Bahasa Indonesiasiku-siku, bersudut siku-siku, berserenjang, tegak lurus
Беларускаяпэрпэндыкулярны, артаганальны, просты (вугал, кут)

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0

Výslovnost, stavba a tvary: Esperantopedia, CC BY-SA 4.0

Pokud vám Esperantopedia pomohla, můžete ji podpořit.