Esperantopedia

Woordenboek · zelfstandig naamwoord

tempo

tempo/ˈtem.po/

Officieel woord (Fundamento)

tempo is een Esperanto-woord (zelfstandig naamwoord) met de betekenis ‘tijd’.

Betekenis

tijd

Esperantopedia, met de hand gecontroleerd, CC BY-SA 4.0

tijd

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0

Definitie in het Esperanto

  1. Universala interrilato, laŭ kiu ordiĝas la sinsekvaj okazaĵoj, laŭ kiu okazas evoluo
    • estis la tempo, ni ne komprenis ‐ pasis la tempo, la saĝ' al ni venis
    • la tempo ĉiam malkaŝas la veron
  2. Ia aparta, pli-malpli longa parto en la paso de okazaĵoj
    • la tempo pasinta jam neniam revenos
    • la pastro, kiu mortis […] antaŭ nelonga tempo

    specifiekere begrippen: daŭro, epoko, momento, periodo, sezono

  3. Difinita, konvena, libera tempo por io
    • jam estas tempo iri domen
    • bona estas vorto en la ĝusta tempo
  4. Baza fizika grando, mezurata per horloĝoj baze de periodaj eventoj (tradicie: terturno, nuntempe: la periodo de radiado de cezia izotopo Cs)
    • la pilko bezonas malpli da tempo por trairi tiun kvaronan vojon (proksimume 1/6 da sekundo) ol la batanto bezonas por antaŭen-svingi la batilon (proksimume 1/5 da sekundo)
    • ekzakta tempomezuro necesas por pruvi kelkajn asertojn de Einstein-a relativec-teorio

    specifiekere begrippen: sekundo

  5. Fleksio de verbo montranta, ke la priparolata ago estas estanta (prezenco, finaĵo -as), pasinta (preterito, finaĵo -is) aŭ venonta (futuro, finaĵo -os)
    • la tempo estanta akceptas la finiĝon -as; la tempo estinta -is; la tempo estonta -os
    • ili […] uzis verbojn en prezenca tempo (as-formo)

    zie ook: modalo

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0 · reta-vortaro.de

Uitspraak

IPA
/ˈtem.po/
Lettergrepen
TEM·po
Beluisteren
Wikimedia Commons

Woordopbouw

  1. tempstamtempo
  2. ouitgangzelfstandig naamwoord

Vormen

enkelvoudmeervoud
onderwerptempotempoj
lijdend voorwerp (-n)tempontempojn

Voorbeeldzinnen

  • Mi ne havas tempon por legi.Ik heb geen tijd om te lezen. #383445
  • Ĝardenumi estis laŭmode dum mallonga tempo.Tuinieren is een tijdje populair geweest. #430711
  • La steloj la tutan tempon brilis.De sterren schitterden de hele tijd. #443442

Tatoeba, CC BY 2.0 FR

Verwante woorden

In andere talen

Englishtime, tense, beat
Españoltiempo, tiempo (gram.), tempo (mús.), ritmo
Françaistemps
DeutschZeit, Tempus, Takt
Italianotempo, tempo (gram.), tempo (mus.)
Polskiczas
Русскийвремя, доля (муз., уст.)
Українськачас
Češtinačas, doba
Slovenčinadoba, čas
Magyaridő
Türkçezaman, vakit
中文时, 时态
日本語時間
Românătimp
Hrvatskivrijeme
Slovenščinačas
Lietuviųlaikas
Latviešulaiks
Eestiaeg
Dansktid
Íslenskatími
Catalàtemps (gram.), temps (mús.)
Galegotempo
Euskaradenbora
العربيةالوقت
עבריתזמן
हिन्दीसमय

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0

Uitspraak, woordopbouw en vormen: Esperantopedia, CC BY-SA 4.0

Als Esperantopedia je heeft geholpen, kun je het steunen.