tempo

Signifo

1. Universala interrilato, laŭ kiu ordiĝas la sinsekvaj okazaĵoj, laŭ kiu okazas evoluo
   • estis la tempo, ni ne komprenis ‐ pasis la tempo, la saĝ' al ni venis
   • la tempo ĉiam malkaŝas la veron
2. Ia aparta, pli-malpli longa parto en la paso de okazaĵoj
   • la tempo pasinta jam neniam revenos
   • la pastro, kiu mortis […] antaŭ nelonga tempo

   subnocioj: daŭro, epoko, momento, periodo, sezono

3. Difinita, konvena, libera tempo por io
   • jam estas tempo iri domen
   • bona estas vorto en la ĝusta tempo
4. Baza fizika grando, mezurata per horloĝoj baze de periodaj eventoj (tradicie: terturno, nuntempe: la periodo de radiado de cezia izotopo Cs)
   • la pilko bezonas malpli da tempo por trairi tiun kvaronan vojon (proksimume 1/6 da sekundo) ol la batanto bezonas por antaŭen-svingi la batilon (proksimume 1/5 da sekundo)
   • ekzakta tempomezuro necesas por pruvi kelkajn asertojn de Einstein-a relativec-teorio

   subnocioj: sekundo

5. Fleksio de verbo montranta, ke la priparolata ago estas estanta (prezenco, finaĵo -as), pasinta (preterito, finaĵo -is) aŭ venonta (futuro, finaĵo -os)
   • la tempo estanta akceptas la finiĝon -as; la tempo estinta -is; la tempo estonta -os
   • ili […] uzis verbojn en prezenca tempo (as-formo)

   vidu ankaŭ: modalo

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0 · reta-vortaro.de

Prononco

IPA

/ˈtem.po/

Silaboj

TEM·po

Aŭskultu

▶ Vikimedia Komunejo

Vortfarado

1. tempradikotempo
2. ofinaĵosubstantivo

Formoj

Ekzemplaj frazoj

• Mi ne havas tempon por legi. #383445
• Se vi havas tempon, ni butikumu. #427953
• Ĝardenumi estis laŭmode dum mallonga tempo. #430711
• Patro ĉiam diris: "Tempo egalas monon!" #439501

Tatoeba, CC BY 2.0 FR

Parencaj vortoj

En aliaj lingvoj

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0