tempo

Význam

čas

Esperantopedia, ručně zkontrolováno, CC BY-SA 4.0

časdoba

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0

Definice v esperantu

1. Universala interrilato, laŭ kiu ordiĝas la sinsekvaj okazaĵoj, laŭ kiu okazas evoluo
   • estis la tempo, ni ne komprenis ‐ pasis la tempo, la saĝ' al ni venis
   • la tempo ĉiam malkaŝas la veron
2. Ia aparta, pli-malpli longa parto en la paso de okazaĵoj
   • la tempo pasinta jam neniam revenos
   • la pastro, kiu mortis […] antaŭ nelonga tempo

   užší pojmy: daŭro, epoko, momento, periodo, sezono

3. Difinita, konvena, libera tempo por io
   • jam estas tempo iri domen
   • bona estas vorto en la ĝusta tempo
4. Baza fizika grando, mezurata per horloĝoj baze de periodaj eventoj (tradicie: terturno, nuntempe: la periodo de radiado de cezia izotopo Cs)
   • la pilko bezonas malpli da tempo por trairi tiun kvaronan vojon (proksimume 1/6 da sekundo) ol la batanto bezonas por antaŭen-svingi la batilon (proksimume 1/5 da sekundo)
   • ekzakta tempomezuro necesas por pruvi kelkajn asertojn de Einstein-a relativec-teorio

   užší pojmy: sekundo

5. Fleksio de verbo montranta, ke la priparolata ago estas estanta (prezenco, finaĵo -as), pasinta (preterito, finaĵo -is) aŭ venonta (futuro, finaĵo -os)
   • la tempo estanta akceptas la finiĝon -as; la tempo estinta -is; la tempo estonta -os
   • ili […] uzis verbojn en prezenca tempo (as-formo)

   viz také: modalo

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0 · reta-vortaro.de

Výslovnost

IPA

/ˈtem.po/

Slabiky

TEM·po

Poslechnout

▶ Wikimedia Commons

Stavba slova

1. tempkořentempo
2. okoncovkapodstatné jméno

Tvary

Příklady vět

• Ni havas ankoraŭ multe da tempo.Máme ještě mnoho času. #522099
• Li restis silenta la tutan tempon.Celou dobu zůstal zticha. #531453
• Venu infanoj, estas la tempo enlitiĝi.Pojďte děti, je čas jít do postele. #541299

Tatoeba, CC BY 2.0 FR

Příbuzná slova

V jiných jazycích

Reta Vortaro (ReVo), GPL 2.0