Zinnen
„Ik hou van je” in het Esperanto: Mi amas vin en meer
Mi amas vin – drie korte woorden, en een hele familie liefdeswoorden die ervan is afgeleid.
„Ik hou van je” is in het Esperanto Mi amas vin – uitgesproken als mi A-mas vin. Mi is „ik”, amas is „houdt van” in de tegenwoordige tijd en vin is „je” met de lijdendvoorwerpuitgang -n. Dezelfde zin werkt voor een partner, een kind, een ouder of een vriend, en voor één persoon of meer, omdat vi zowel enkelvoudig als meervoudig „je” betekent.
Manieren om „ik hou van je” te zeggen
De uitspraakhulp verdeelt woorden in lettergrepen; de beklemtoonde lettergreep staat in hoofdletters.
| Esperanto | Uitspraak | Nederlands |
|---|---|---|
| Mi amas vin. | mi A-mas vin | Ik hou van je. |
| Mi ankaŭ amas vin. | mi AN-kaŭ A-mas vin | Ik hou ook van jou. |
| Mi tre amas vin. | mi tre A-mas vin | Ik hou heel veel van je. |
| Mi amegas vin. | mi a-ME-gas vin | Ik hou zielsveel van je. (-eg- maakt het sterker) |
| Mi ŝatas vin. | mi ŜA-tas vin | Ik vind je aardig. / Ik mag je. |
| Mi enamiĝis al vi. | mi en-a-MI-ĝis al vi | Ik ben verliefd op je geworden. |
| Mi amos vin ĉiam. | mi A-mos vin ĈI-am | Ik zal altijd van je houden. |
| Vi mankas al mi. | vi MAN-kas al mi | Ik mis je. (letterlijk „je ontbreekt aan mij”) |
| Mi sopiras al vi. | mi so-PI-ras al vi | Ik verlang naar je. |
| Vi estas la amo de mia vivo. | vi ES-tas la A-mo de MI-a VI-vo | Je bent de liefde van mijn leven. |
Woordvorming doet veel van het werk. Uit de stam am- „liefde” komen amo „liefde”, ami „houden van, beminnen”, amato / amatino „geliefde (man / vrouw)”, amiko „vriend”, enamiĝi „verliefd worden” en amindumi „het hof maken, flirten”. Het achtervoegsel -eg- maakt een woord sterker en -et- maakt het kleiner of zachter. Zie achtervoegsels.
Let op het verschil met het Nederlands: „houden van” gebruik je ook voor dingen („ik hou van pizza”), maar in het Esperanto is voor dingen ŝati gebruikelijker: Mi ŝatas picon. Ami is vooral voor mensen en voor sterke gevoelens. In Vlaanderen zeggen veel mensen „ik zie je graag”; dat zit qua toon ergens tussen Mi ŝatas vin en Mi amas vin in.
Koosnamen en lieve woordjes
| Esperanto | Nederlands |
|---|---|
| kara / mia kara | lieve / mijn lieve |
| karulo / karulino | schat (tegen een man / een vrouw) |
| koro, koreto | hart, hartje (schatje) |
| trezoro, trezoreto | schat, schatje |
| amato / amatino | geliefde |
| anĝeleto | engeltje |
| kateto | katje |
| koramiko / koramikino | vriend / vriendin (partner) (koramiko wordt ook voor een partner van elk geslacht gebruikt) |
| fianĉo / fianĉino | verloofde (man / vrouw) |
| edzo / edzino | echtgenoot / echtgenote |
Het achtervoegsel -in- geeft een vrouw aan en -et- voegt genegenheid toe: kara „lief” → karulo „lieveling” → karuleto „liefje”. Sprekers verzinnen vrij meer koosnamen op dezelfde manier.
Complimenten
| Esperanto | Uitspraak | Nederlands |
|---|---|---|
| Vi estas bela. | vi ES-tas BE-la | Je bent mooi. |
| Vi estas belega! | vi ES-tas be-LE-ga | Je bent prachtig! |
| Vi estas ĉarma. | vi ES-tas ĈAR-ma | Je bent charmant. |
| Vi havas belajn okulojn. | vi HA-vas BE-lajn o-KU-lojn | Je hebt mooie ogen. |
| Vi ridetigas min. | vi ri-de-TI-gas min | Je laat me glimlachen. |
| Mi estas feliĉa kun vi. | mi ES-tas fe-LI-ĉa kun vi | Ik ben gelukkig met je. |
Let op de uitgangen: een bijvoeglijk naamwoord past zich in het Esperanto aan het zelfstandig naamwoord aan, dus belajn okulojn heeft op beide woorden -j (meervoud) en -n (lijdend voorwerp). In het Nederlands krijgt het bijvoeglijk naamwoord geen meervoudsuitgang, in het Esperanto wel. Meer over zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden.
Afspraakjes, aanzoeken en wensen
| Esperanto | Nederlands |
|---|---|
| Ĉu vi volas trinki kafon kun mi? | Wil je koffie met me drinken? |
| Ĉu vi havas koramikon / koramikinon? | Heb je een vriend / vriendin? |
| Kisu min! | Kus me! |
| Mi volas brakumi vin. | Ik wil je knuffelen. |
| Ĉu vi volas edziniĝi kun mi? | Wil je met me trouwen? (tegen een vrouw) |
| Ĉu vi volas edziĝi kun mi? | Wil je met me trouwen? (tegen een man) |
| Ni geedziĝu! | Laten we trouwen! |
| Feliĉan datrevenon! | Gelukkig jubileum! (van een huwelijk of relatie) |
| Kisojn kaj brakumojn! | Kusjes en knuffels! (aan het einde van een bericht) |
De werkwoorden voor trouwen laten zien hoe het Esperanto met geslacht omgaat. Edziĝi betekent „man worden, als man trouwen”, edziniĝi „vrouw worden, als vrouw trouwen” en geedziĝi „met elkaar trouwen” – het voorvoegsel ge- betekent „van beide geslachten”. Het woordenboek ReVo geeft voorbeelden met zowel kun als al na deze werkwoorden.
Esperanto en de liefde: „Edzperanto”
Esperantisten grappen dat hun taal Edzperanto is – een mengvorm van edzo „echtgenoot” en peranto „bemiddelaar”. De woordspeling verscheen in 1923 in een gedicht van Raymond Schwartz over twee vrienden die een man zoeken. Ze sloeg aan omdat veel paren elkaar echt via het Esperanto leerden kennen: al in de jaren dertig verzamelden esperantisten berichten over tientallen internationale huwelijken die via brieven of congressen begonnen.
Sommige van die paren voedden hun kinderen in het Esperanto op. Onderzoekers schatten ongeveer 1.000 gezinnen met circa 2.000 kinderen met Esperanto als moedertaal (2004). In de meeste van die gezinnen delen de ouders echter een moedertaal; in veel andere is Esperanto de enige taal die de ouders gemeen hebben. Meer over moedertaalsprekers van het Esperanto.
Veelgestelde vragen
Hoe zeg je „ik hou van je” in het Esperanto?
Mi amas vin (mi A-mas vin). Voor „ik hou ook van jou” voeg je ankaŭ toe: Mi ankaŭ amas vin.
Wat is het verschil tussen „Mi amas vin” en „Mi ŝatas vin”?
Ami is „houden van” en ŝati is „leuk vinden, mogen”. Gebruik Mi ŝatas vin voor een vriend of een nieuwe verliefdheid, en Mi amas vin voor diepe genegenheid.
Hoe zeg je „mijn schat” of „mijn liefste” in het Esperanto?
Mia amo – „mijn liefde” – of mia kara, „mijn lieve”. Voor een geliefde zijn karulo (man) en karulino (vrouw) gebruikelijk.
Hoe zeg je „ik mis je” in het Esperanto?
Vi mankas al mi – letterlijk „je ontbreekt aan mij”. Mi sopiras al vi – „ik verlang naar je” – is sterker.
Is „Mi amas vin” hetzelfde voor een man en een vrouw?
Ja. Voornaamwoorden en werkwoorden veranderen in het Esperanto niet naar geslacht, dus Mi amas vin is hetzelfde, wie het ook zegt en tegen wie.
Bronnen
Als Esperantopedia je heeft geholpen, kun je het steunen.