Jak powiedzieć „kocham cię” po esperancku

„Kocham cię” po esperancku to Mi amas vin – wymawiane mi A-mas win. Mi to „ja”, amas to „kocha” w czasie teraźniejszym, a vin to „ciebie” z końcówką dopełnienia -n. To samo zdanie pasuje do partnera, dziecka, rodzica i przyjaciela, do jednej osoby lub kilku, bo vi znaczy i „ty”, i „wy”.

#Jak powiedzieć „kocham cię”

Zapis wymowy dzieli słowa na sylaby, a sylaba akcentowana jest zapisana wielkimi literami; dźwięki są zapisane po polsku (ĉ = cz, ĝ = dż, ŝ = sz, ŭ = ł, v = w).

Słowotwórstwo robi tu dużo pracy. Z rdzenia am- „miłość” powstają amo – „miłość”, ami – „kochać”, amato / amatino – „ukochany / ukochana”, amiko – „przyjaciel”, enamiĝi – „zakochać się” i amindumi – „zalecać się, flirtować”. Przyrostek -eg- wzmacnia słowo, a -et- czyni je mniejszym lub łagodniejszym. Zobacz przyrostki.

Polskie „kochać”, „lubić” i „uwielbiać” mają w esperanto bliskie odpowiedniki: ami – „kochać”, ŝati – „lubić”, amegi – „kochać bardzo, uwielbiać”. Mi tre amas vin i Mi amegas vin oddają polskie „bardzo cię kocham”.

#Czułe słówka

Przyrostek -in- oznacza kobietę, a -et- dodaje czułości: kara – „drogi” → karulo – „ukochany” → karuleto – „kochaneczek”. Polak od razu rozpozna zdrobnienia: kateto to „kotek”, koreto – „serduszko”, anĝeleto – „aniołek”. Mówcy swobodnie tworzą kolejne pieszczotliwe nazwy w ten sam sposób.

#Komplementy

Zwróć uwagę na końcówki: przymiotniki zgadzają się z rzeczownikiem, więc belajn okulojn ma -j (liczba mnoga) i -n (dopełnienie) przy obu słowach. Więcej w artykule rzeczowniki i przymiotniki. W przeciwieństwie do polskiego, esperanckie formy nie zmieniają się według płci mówiącego: Mi estas feliĉa mówi i on, i ona.

#Randki, oświadczyny i życzenia

Czasowniki małżeńskie pokazują, jak esperanto radzi sobie z płcią. Edziĝi znaczy „zostać mężem”, edziniĝi – „zostać żoną”, a geedziĝi – „pobrać się nawzajem”; przedrostek ge- oznacza „obu płci”. Słownik ReVo podaje przykłady z kun i al po tych czasownikach.

#Esperanto i miłość: „Edzperanto”

Esperantyści żartują, że ich język to Edzperanto – połączenie słów edzo – „mąż” i peranto – „pośrednik”. Gra słów pojawiła się w 1923 roku w wierszu Raymonda Schwartza o dwojgu przyjaciół szukających mężów. Przyjęła się, bo wiele par naprawdę poznało się dzięki esperanto: już w latach trzydziestych esperantyści zbierali relacje o dziesiątkach międzynarodowych małżeństw, które zaczęły się od listów lub kongresów.

Niektóre z tych par wychowały dzieci po esperancku. Badacze szacują, że jest około 1000 rodzin z około 2000 dzieci, dla których esperanto jest językiem ojczystym (2004). W większości takich rodzin rodzice mają jednak wspólny język ojczysty; w wielu innych esperanto jest jedynym językiem, który rodzice mają wspólny. Więcej w artykule rodzimi użytkownicy esperanta.

#Częste pytania

#Jak powiedzieć „kocham cię” po esperancku?

Mi amas vin (mi A-mas win). Aby powiedzieć „ja ciebie też”, dodaj ankaŭ: Mi ankaŭ amas vin.

#Jaka jest różnica między „Mi amas vin” a „Mi ŝatas vin”?

Ami to „kochać”, a ŝati to „lubić”. Użyj Mi ŝatas vin wobec przyjaciela lub świeżej sympatii, a Mi amas vin przy głębokim uczuciu.

#Jak powiedzieć „moja miłość” po esperancku?

Mia amo – „moja miłość” – albo mia kara – „mój drogi, moja droga”. Dla ukochanej osoby często używa się karulo (mężczyzna) i karulino (kobieta).

#Jak powiedzieć „tęsknię za tobą” po esperancku?

Vi mankas al mi – dosłownie „brakujesz mi”, czyli „brakuje mi ciebie”. Mocniej brzmi Mi sopiras al vi – „tęsknię za tobą”.

#Czy „Mi amas vin” brzmi tak samo dla mężczyzny i kobiety?

Tak. Zaimki i czasowniki esperanto nie zmieniają się według płci, więc Mi amas vin brzmi tak samo bez względu na to, kto mówi i do kogo.

#Źródła

• Wiktionary: mi amas vin
• Wiktionary: karulo, koramiko, enamiĝi, sopiri, edziĝi
• ReVo: edzo, edziĝi, edziniĝi, geedziĝi
• Vikipedio: Edzperanto
• Vikipedio: Internaciaj geedziĝoj esperantistaj
• Wikipedia: Native Esperanto speakers
• PMEG: Personaj pronomoj